Παρασκευή, 4 Νοεμβρίου 2011

Κώστας Βάρναλης: Ελεύθερος Κόσμος (1979)

KΩΣΤΑΣ ΒΑΡΝΑΛΗΣ: ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΚΟΣΜΟΣ
Μουσική: Νίκος Γεωργούσης
LP | Οκτώηχος | 1979 | Flac | Πλήρη Εξώφυλλα

Η ποιητική γλώσσα του Κώστα Βάρναλη (1883-1974), απλή, άμεση κι επομένως λαϊκή, με την πολύμορφη θεματική της ευρύτητα συνδυασμένη με τον απόλυτο σεβασμό στους κανόνες της ποιητικής τεχνικής, διακρίνεται από μια δυναμική ρυθμική έκφραση, η οποία εμπεριέχει εμφανέστατα μια σφύζουσα και εύγλωττη μουσικότητα. Δεν είναι λοιπόν διόλου περίεργο ότι η ποίησή του αναδείχθηκε πολύ δημοφιλής στους νεότερους μουσικούς μας, προπάντων στη μουσική σχολή εκείνη που κάπως αδόκιμα έχει καταγραφεί ως «έντεχνη». Και, παρόλο που για έναν σημερινό αναγνώστη ο Βάρναλης ίσως φαντάζει πια κάπως παρωχημένος, η μουσική του παρουσία τείνει να διαψεύδει σταθερά μια τέτοια εντύπωση και ο ποιητής συνεχίζει να δίνει ένα διαρκές παρών περνώντας μάλιστα ακόμη και σε μουσικούς χώρους που θα τους χαρακτηρίζαμε πρωτοποριακούς και μοντέρνους.
Πρώτος ο Μίκης Θεοδωράκης σύστησε τον ποιητή στις μεγάλες μάζες μελοποιώντας αριστοτεχνικά τους "Μοιραίους" για τη 2η Πολιτεία του (1964). Το 1974 ο Νίκος Μαμαγκάκης μας έδωσε το πρώτο ολοκληρωμένο λαϊκό έργο σε ποίηση του Βάρναλη με τίτλο "Σκλάβοι Πολιορκημένοι", ενώ το 1977 ο Γιάννης Ζουγανέλης ηχογράφησε τον κύκλο "Λαϊκή Ανθολογία Βάρναλη".
Δυο χρόνια αργότερα κυκλοφόρησε μια τρίτη ολοκληρωμένη δουλειά πάνω στην ποίηση του Βάρναλη με τίτλο "Ελεύθερος Κόσμος", βασισμένη στην ομώνυμη ποιητική συλλογή που είχε εκδόσει ο ποιητής το 1965. Τη μουσική έγραψε ο άγνωστος για τον πολύ κόσμο και πρόωρα χαμένος συνθέτης Νίκος Γεωργούσης (1955-1992). Δυστυχώς αυτή η δουλειά δεν ακούστηκε καθόλου, γιατί είχε την ατυχία να πέσει σε μια εποχή που η καταιγίδα του πολιτικού τραγουδιού, έστω και στην παρακμή του πια, έπνιγε τα πάντα, αν και ο συγκεκριμένος δίσκος είναι κατ' ουσίαν βαθύτατα πολιτικός. Ο συνθέτης κινήθηκε εν πολλοίς στον κυρίαρχο ήχο της εποχής προσφέροντας μερικές πολύ καλές στιγμές, χωρίς πάντως να καταφέρνει να πρωτοτυπήσει και να διεκδικήσει ένα αυτόνομο μουσικό στίγμα. Έτσι κι αλλιώς ο λόγος του ποιητή είναι τόσο ισχυρός, ώστε σχεδόν εξ ορισμού η θέση του μουσικού να καθίσταται δευτερεύουσα και να συμβιβάζεται σ' έναν ταπεινό υποστηρικτικό ρόλο. Φλάουτο, φυσαρμόνικα, κλαρινέτο, βιολοντσέλο, μαντολίνο, κιθάρα και πιάνο απαρτίζουν ένα γοητευτικό ενορχηστρωτικό εργαλείο που βοηθά σημαντικά στο ενδιαφέρον αποτέλεσμα. Στον βαρυσήμαντο πρόλογο του έργου ακούμε τον ηθοποιό Πάνο Χατζηκουτσέλη. Τα τραγούδια ερμηνεύουν με υπερβάλλον πάθος οι άγνωστοι Λένα Πετρή, Ελευθερία Μπαμπάκου, Νίκος Κατσής και Αποστόλης Σαπουνίδης.
O δίσκος φυσικά είναι δυσεύρετος κι εγώ χρειάστηκα πάνω από δέκα χρόνια αναζήτησης, μέχρι να καταφέρω πρόσφατα να τον ξετρυπώσω...

Ιδού μερικοί στίχοι από τον "Πρόλογο" του έργου. Πόσο επίκαιροι ηχούν ακόμα και σήμερα! Ειδικά σήμερα...

ΠΡΟΛΟΓΟΣ
Γράφε, Ιστορία, τα ψέματά σου αράδα
και βλόγα το Φονιά, βρίζε το θύμα!
Κι Αρετή, των δρομάκων σουσουράδα,
τον κάθε σωματέμπορά σου τίμα.

Και συ, Νόμε, των άνομων ασπίδα,
σαν τη μαϊμού από κλώνο σ' άλλον πήδα
κι απ' την κορφή με την ουρά κρεμάσου,
να μη γλέπει ο Λαός τα πισινά σου.

Και συ, τσούλα των δήμιων, Επιστήμη,
της Αλήθειας εσχάτη τεφροδόχα,
και συ, πρόστυχη Πένα και ψοφίμι,
του βούρκου λιβανίζετε την μπόχα!

Και συ, Πατριώτη Αγνέ, τη μάσκα φόρα
κι απ' τ' αδέρφια σου, αραδαριά μπροστά σου,
διάλεγε, Γιούδα πάντοτες και τώρα,
για τον ξένο Μολώχ τα θύματά σου.


Ο ΔΙΣΚΟΣ

3 σχόλια:

vagelis4 είπε...

Συγχαρητήρια για την εξαιρετική δουλειά στο blog σας. Το συγκεκριμένο Link έχει καταργηθει. Θα μπορουσατε να το ξανανεβάσετε;

ΑΑΒΑΣ είπε...

Ο σύνδεσμος ανανεώθηκε...

vagelis4 είπε...

Ευχαριστώ πάρα πολύ