Τρίτη, 1 Μαΐου 2012

Όχι άλλες απαντήσεις!

Η εκλογική επικαιρότητα – κάθε φορά – φορτίζει  υπέρμετρα και κατά κανόνα παραπλανητικά το πολιτικό τοπίο καλλιεργώντας ουτοπικές προσδοκίες ή αναπαράγοντας στερεότυπες κοινοτοπίες, χωρίς να προσφέρει ουσιαστικές απαντήσεις στα φλέγοντα ζητήματα της ζοφερής συγκυρίας. Το πολιτικό προσωπικό αναλώνεται σε κενούς εντυπωσιασμούς, χωρίς να συνειδητοποιεί ότι οι καιροί απαιτούν επιτακτικά έναν νέο λόγο, προσγειωμένο και ρεαλιστικό, αλλά ταυτόχρονα καθησυχαστικό για έναν κόσμο που υφίσταται πρωτοφανή δοκιμασία με απολύτως αβέβαιες προοπτικές, πράγμα που τον υποχρεώνει να αποζητά εναγώνια ένα αποκούμπι, για να σταθεί στα πόδια του και να ξεδιπλώσει πάλι «τα φτερά τα πρωτινά του τα μεγάλα». Οι τηλεοπτικοί δέκτες και οι πολύχρωμες σελίδες των εφημερίδων φιλοξενούν σε ρυθμούς καταιγιστικούς αμετροεπείς λόγους των πατέρων του έθνους κι αυτοί βεβαίως ανταποκρίνονται πρόθυμα πυροβολώντας κατά ριπάς το αποσβολωμένο πλήθος, που εισπράττει απαντήσεις άσχετες με τα αγωνιώδη του ερωτήματα.
Όχι λοιπόν! Καιρός να ξεπεράσουμε αυτό που μοιάζει αυτονόητο: Όχι άλλες απαντήσεις! Ήδη έχουν δοθεί σωρηδόν αμέτρητες, σε βαθμό που να έχει χαθεί το μέτρο και η κοινή λογική. Απαντήσεις αλληλοσυγκρουόμενες και αλλοπρόσαλλες. Από πολιτικούς, αλλά – φευ! – και επιστήμονες! Μα, τότε τι πρέπει να κάνουμε; Να επιλέξουμε τη σιωπή; Αν και η σιωπή κάποιες φορές είναι πιο εύγλωττη από την ακατάσχετη φλυαρία, η απάντησή μου είναι: Όχι. Σκέφτομαι λοιπόν επίμονα μια κουβέντα κάποιου στοχαστή: «Μαθαίνεις καλύτερα όχι από τις απαντήσεις, αλλά από τις κατάλληλες ερωτήσεις»! Αυτό είναι λοιπόν! Βρίσκω άκρως ενδιαφέρον να δοκιμάσουμε έναν τέτοιο δρόμο. Να θέτουμε ερωτήματα, χωρίς να προσδοκούμε οπωσδήποτε απαντήσεις! Απλούστατα, γιατί μια εύστοχη ερώτηση σημαδεύει άμεσα κι ευθύβολα το κέντρο του εγκεφαλικού μας σύμπαντος, το αφυπνίζει και το εξαναγκάζει να δίνει εκείνο τις δικές του απαντήσεις. Μια πυκνή εσωτερική διεργασία που μετατρέπει το άτομο από παθητικό δέκτη έτοιμων και παραπλανητικών απαντήσεων σε σκεπτόμενο πολίτη, με άποψη και θέση μέσα στο πολιτικό γίγνεσθαι.
Βεβαίως είναι εξαιρετικά δύσκολο να μπορεί ο καθένας να θέτει τα καίρια κάθε φορά ερωτήματα, χωρίς υστερόβουλες σκέψεις, χωρίς την ανομολόγητη μύχια διάθεση να προκαταλαμβάνει την κρίση του άλλου και να εκμαιεύει, ως νέος, αλλά ύποπτος Σωκράτης, τις επιθυμητές απαντήσεις. Και από προσωπική πείρα γνωρίζω καλά πως ο σωστός δάσκαλος δίνει μεγαλύτερη προτεραιότητα στην ανάγκη να θέτει στον μαθητή του τον σωστό προβληματισμό μέσω καλοζυγισμένων ερωτημάτων, απαλλαγμένος από τη συμπλεγματική εμμονή για πάση θυσία ορθές απαντήσεις, πάνω στις οποίες θα βασίσει την αξιολογική του κρίση.
Υπό το πρίσμα λοιπόν αυτό καταθέτω εδώ έναν ενδεικτικό κατάλογο ανοιχτών ερωτημάτων, στα οποία δεν προσδοκώ τίποτε περισσότερο, παρά τις σιωπηρές απαντήσεις που θα γεννηθούν στο μυαλό του καθενός. Ερωτώ λοιπόν:

ü  Τι σημαίνει η έννοια της συνευθύνης που εισήγαγε στην πολιτική ζωή μας το σχετικό ιδεολόγημα του κυρίου Παγκάλου;
ü  Ο δικομματισμός έχει εξαντλήσει τα όριά του ή αποτελεί μονόδρομο;
ü  Υπάρχει εναλλακτική ρεαλιστική πρόταση;
ü  Η Αριστερά νομιμοποιείται να προβάλει κυβερνητικό πρόγραμμα;
ü  Υπάρχει σήμερα πεδίο συνεργασίας των αριστερών δυνάμεων και πόσο αναγκαίο μπορεί να είναι αυτό;
ü  Η ψήφος έχει πραγματικό αντίκρυσμα ή έχει απλή συμβολική αξία;
ü  Υπάρχει χαμένη ψήφος;
ü  Ποιους εξυπηρετεί η αποχή από την εκλογική διαδικασία;
ü  Τα εξωκοινοβουλευτικά κόμματα μπορούν να συνεισφέρουν θετικό πολιτικό λόγο;
ü  Ποιος είναι ο συμβολισμός της έκφρασης «το αβγό του φιδιού»;
ü Πώς αντιμετωπίζει ένας σημερινός πολίτης την κοινοβουλευτική μεταμφίεση ενός νεοφασιστικού κομματικού σχηματισμού;
ü  Ισχύει το δόγμα «δυστυχώς η δημοκρατία είναι το καλύτερο πολίτευμα που υπάρχει»;
ü  Ποια σχέση μπορεί να έχει μια σύγχρονη αστική δημοκρατία με το διαχρονικό πρότυπο της αθηναϊκής δημοκρατίας του 5ου αιώνα π.Χ.;
ü  Η βία έχει θέση στην εποχή μας;
ü  Ποιες είναι οι εκφάνσεις της πολιτικής βίας;
ü  Νομιμοποιείται η βία κατά πολιτικών προσώπων;
ü  Ο πολιτικός μπορεί να θεωρηθεί μόνο ηθικός αυτουργός ή βαρύνεται με τη φυσική αυτουργία πράξεων του δημόσιου βίου;
ü  Ποια είναι η θέση της Ελλάδας στο διεθνές στερέωμα;
ü  Η Ευρώπη αποτελεί όραμα ή εφιάλτη;
ü  Μπορεί να νοηθεί ο τόπος μας έξω από το ευρωπαϊκό γίγνεσθαι;
ü  Η χρεοκοπία σημαίνει όντως καταστροφή ή μήπως αποτελεί αφετηρία για νέα πορεία στο μέλλον;
ü  Ποια είναι η αξία της κοινωνικής αλληλεγγύης;
ü  Οφείλει ο βολεμένος μικροαστός να υποτάξει το ατομικό του μικροσυμφέρον στο συνολικό;
ü  Αντίστοιχα: Πόσο υποχρεωμένος είναι ο έχων και κατέχων να συμβάλει στο βαθμό που του αναλογεί στην αποκατάσταση των κρυγαλέων οικονομικών ανισοτήτων;
ü  Η κρίση έχει μόνο οικονομικά χαρακτηριστικά;
ü  Μήπως προπάντων υπάρχει κρίση ηθικών αξιών;
ü  Ο πολιτισμός και το πνεύμα έχουν θέση στον καινούργιο κόσμο;
ü  Γιατί σιωπούν οι πνευματικοί άνθρωποι;
ü  Η τέχνη μπορεί να γίνει φορέας ενός νέου κι ελπιδοφόρου μηνύματος;
ü  Ο δημιουργός έχει τη δύναμη να αρθεί πάνω από τον μικροκομματικό παρωπιδισμό και να εκφράσει υπέρτερες αξίες;

Δε χρειάζεται να συνεχίσω. Ο κατάλογος δεν εξαντλείται φυσικά εδώ και παραμένει ανοιχτός. Ο καθένας μπορεί να προσθέσει τα δικά του ερωτηματικά…

Δεν υπάρχουν σχόλια: