Ο Γιάννης Φλωρινιώτης τραγουδά μελοποιημένη ποίηση!

Ο γνωστός μαέστρος της κρατικής τηλεόρασης στα χρόνια της χούντας Γιώργος Γεωργιάδης ηχογράφησε κατά καιρούς διάφορους δίσκους με τραγούδια που κινούνται από το ανάλαφρο ποπ μέχρι τις παρυφές του έντεχνου!
Εδώ σας παρουσιάζω την πιο φιλόδοξη δουλειά του: Ένα δίσκο μελοποιημένης ποίησης! Γιάννης Γρυπάρης, Λάμπρος Πορφύρας, Μιχάλης Στασινόπουλος, Κώστας Ουράνης, Κώστας Βάρναλης είναι μερικοί ποιητές μας που φιλοξενούνται σ' αυτόν το δίσκο, ο οποίος διαθέτει κι ένα ακαταμάχητο ατού: Ο ερμηνευτής του φέρει το όνομα Γιάννης Φλωρινιώτης! 

Ναι, βεβαίως. Είναι εκείνος ο παρδαλός αοιδός που στα τέλη του '70 και στα πρώτα χρόνια του '80 ξεσήκωνε το πανελλήνιο με τη φωνή, την ευλυγισία και το παρδαλό του ντύσιμο! Δεν είχε αφήσει μάλιστα ασυγκίνητο ούτε κοτζάμ Μάνο Χατζιδάκι που σε μια από τις γνωστές προκλητικές χειρονομίες του απέναντι στον καθωσπρεπισμό του καιρού του παρουσίασε ολόκληρη ραδιοφωνική εκπομπή στο Τρίτο Πρόγραμμα με τραγούδια ερμηνευμένα από τον Φλωρινιώτη! Τέλος πάντων, όλα αυτά σήμερα μοιάζουν τόσο γραφικά, όσο και τα τραγούδια αυτού του δίσκου.
Ο Γιώργος Γεωργιάδης είχε ηχογραφήσει νωρίτερα, το 1973, άλλο ένα δίσκο με τον ίδιο τίτλο, και πιθανότατα - γιατί δε γνωρίζω το ακριβές περιεχόμενο εκείνου του δίσκου - αρκετά τραγούδια επαναλαμβάνονται και στο δίσκο του Φλωρινιώτη. Βέβαια, για να είμαστε δίκαιοι, τα τραγούδια δεν είναι για πέταμα. Η φωνή του Φλωρινιώτη έχει μια συμπαθητική χροιά και είναι φανερό ότι βάζει τα δυνατά του, για να σταθεί στο ύψος των περιστάσεων! Αν κάτι ενοχλεί περισσότερο, είναι η εντελώς παρωχημένης αισθητικής χορωδιακή συνοδεία. 

 (c) Cosmophone, 1982 | LP | 

Έργα για πιάνο και ορχήστρα του Franz Liszt

Ιδού άλλο ένα σπάνιο βινύλιο με συμφωνικές συνθέσεις του μεγάλου ρομαντικού συνθέτη Franz Liszt (1811-1886) μέσα από την πολυσήμαντη δισκογραφική παρακαταθήκη του Γερμανού αρχιμουσικού Kurt Masur που απεβίωσε πριν από λίγες ημέρες. 

Περιλαμβάνονται τέσσερα έργα σε φόρμα concertante και συγκεκριμένα για πιάνο και συμφωνική ορχήστρα. Τα τρία πρώτα, δηλαδή το δημοφιλές Τοtentanz (Χορός του θανάτου), το Malediction (Kατάρα) και το Hungarian Fantasia, είναι πρωτότυπες συνθέσεις του Λιστ, ενώ το τέταρτο με τίτλο Fantasia on "Ruins of Athens" (Φαντασία πάνω στο 'Ερείπια των Αθηνών') αποτελεί ελεύθερη συμφωνική μεταγραφή βασισμένη στην ομώνυμη ουβερτούρα του Ludwig van Beethoven. 

Πιάνο παίζει ο γαλλοβουλγαρικής καταγωγής πιανίστας Michel Béroff. Tην περίφημη Gewandhaus Orchestra της Λειψίας διευθύνει ο Kurt Masur.

Χριστουγεννιάτικη πανσέληνος

Με αφορμή την αποψινή Χριστουγεννιάτικη πανσέληνο σάς αφιερώνω το τραγούδι Πάμε μια βόλτα στο φεγγάρι, ένα από τα ωραιότερα και διαχρονικότερα τραγούδια του Μάνου Χατζιδάκι με στίχους του Νότη Περγιάλη σε συνεργασία με τον σκηνοθέτη και ηθοποιό Γιώργο Εμιρζά. Σε οργανική μορφή πρωτοακούστηκε στην ταινία Αγιούπα (1957). Το 1958 κυκλοφόρησε σε δίσκο 45 στροφών με τη Νάνα Μούσχουρη. Η μελωδία του τραγουδιού ακούγεται επίσης και στην ταινία Ποτέ την Κυριακή (1960). Στη συνέχεια το τραγούδι γνώρισε αμέτρητες εκτελέσεις, από τις οποίες ωραιότερη είναι αυτή της Φλέρυς Νταντωνάκη που ακούμε σ' αυτό το βίντεο, όπως τη βρίσκουμε στην ομώνυμη συλλογή της ΕΜΙ με τραγούδια του Μάνου Χατζιδάκι (1984).

Χριστουγεννιάτικα Κοντσέρτα από το μουσικό σύνολο I Musici

Μια συναρπαστική συλλογή τεσσάρων "Χριστουγεννιάτικων" κοντσέρτων της εποχής του Μπαρόκ περιέχεται σ' αυτόν τον παλιό δίσκο (ηχογράφηση του 1962) της Philips, που γράφτηκαν από τους συνθέτες Arcangelo Corelli (1653-1713), Giuseppe Torelli (1658-1709), Francesco Manfredini (1680-1748) και Pietro Antonio Locatelli (1695-1764).
Υπέροχες μουσικές μικρογραφίες με γοητευτικές εναλλαγές αργών και γοργών ρυθμών που υποβάλλουν την κατανυκτική ατμόσφαιρα της γέννησης του Ιησού, με ευφρόσυνες και εξαγνιστικές μελωδίες, αλλά και χαρούμενα ρυθμικά ξεσπάσματα που μοιάζουν σαν ενόργανα "ωσαννά". Κορυφαίο όλων το πρώτο κοντσέρτο, αυτό του Κορέλλι, ενός από τους μεγαλύτερους και πρωτοπόρους δημιουργούς του ιταλικού Μπαρόκ.
Η ερμηνεία των έργων υπογράφεται από το ιταλικό οργανικό σύνολο I Musici, την κορυφαία μπαρόκ ορχήστρα δωματίου της μεταπολεμικής περιόδου (δημιουργήθηκε το 1952) με σημαντικότατη συμβολή στην αναθέρμανση του ενδιαφέροντος για την εποχή του Μπαρόκ και ιδιαίτερα στην "ανακάλυψη" ενός ξεχασμένου συνθέτη, του Antonio Vivaldi!

Έφυγε ο μεγάλος μαέστρος Kurt Masur

Έφυγε από τη ζωή χθες, 19 Δεκεμβρίου, ο μεγάλος Γερμανός αρχιμουσικός Kurt Masur (1927-2015) στα 88 του χρόνια ύστερα από επιπλοκές της νόσου Πάρκινσον, από την οποία έπασχε τα τελευταία χρόνια.

Ο Masur καταγόταν από την Ανατολική Γερμανία, όπου και αναδείχθηκε σε μεγάλο αρχιμουσικό διευθύνοντας επί πολλά χρόνια την περίφημη Gewandhaus Orchestra της Λειψίας. Διετέλεσε επίσης αρχιμουσικός της Φιλαρμονικής της Νέας Υόρκης, της Φιλαρμονικής Ορχήστρας του Λονδίνου και πολλών άλλων συμφωνικών συνόλων, ενώ άφησε πλουσιότατη δισκογραφική παρακαταθήκη. 

Το ενδιαφέρον του επικεντρώνονταν κυρίως στο γερμανικό ρομαντικό ρεπερτόριο, ενώ στις καλύτερες στιγμές του συγκαταλέγονται ηχογραφήσεις έργων του Μπετόβεν, του Μέντελσον, του Λιστ, του Μπραμς και του Μπρουχ. Ηχογράφησε πολλές φορές τις συμφωνίες και τις εισαγωγές του Μπετόβεν, αλλά για μένα οι αναλογικές του εγγραφές στα χρόνια του '70 για τη Philips είναι ό,τι καλύτερο μας έχει κληροδοτήσει. Ήταν επίσης ο μαέστρος που ανέδειξε το συμφωνικό έργο του Φραντς Λιστ, το οποίο ήταν υποτιμημένο, μιας και ο μεγάλος αυτός συνθέτης ήταν ταυτισμένος με το πιάνο. Οι ερμηνείες του Masur στα κοντσέρτα για βιολί του Μαξ Μπρουχ με τον βιολονίστα Salvatore Accardo θεωρούνται αξεπέραστες.

 

Ο μοναχικός βαρκάρης της λίμνης

Αυτός είναι ο Παναγιώτης, ο μοναχικός άρχοντας της λίμνης! Επίμονος κι επιδέξιος, φροντίζει ακούραστος με ασίγαστο μεράκι το μικρό σκαρί του. 

Το "καράβι" του Παναγιώτη είναι δώρο των μαθητών του 2ου Λυκείου. Το είχαν μαστορέψει πιο παλιά για κάποιο σχολικό πρόγραμμα, αλλά ξέμεινε στην αυλή να το δέρνουν αλύπητα η βροχή κι ο χιονιάς, έτσι που σιγά σιγά είχε αρχίσει να σαπίζει. Εκείνος το είχε "βάλει στο μάτι" κι όταν είπε μια κουβέντα στον διευθυντή, δε χρειάστηκε πολύ για να παρθεί η απόφαση να του το χαρίσουν, γιατί ήξεραν καλά πως έτσι θα το έσωζαν. Τα θαυματουργά χέρια του βαρκάρη δεν άργησαν να το ξαναζωντανέψουν κι έτσι πια εκείνο περήφανο απλώνει το ξανανιωμένο του κορμί νωχελικά στα νερά της λίμνης. 

Από τότε ο Παναγιώτης περνάει τις περισσότερες ώρες της ημέρας του πάνω στο καράβι του αρμενίζοντας περήφανος στ' ανοιχτά της λίμνης, πότε ψαρεύοντας και πότε ονειροπολώντας!

Ο Λευτέρης Παπαδόπουλος διαβάζει Λευτέρη Παπαδόπουλο

Πριν από λίγες μέρες, στις 14 Νοέμβρη, ο Λευτέρης Παπαδόπουλος γιόρτασε τα ογδοηκοστά του γενέθλια συμπληρώνοντας ταυτόχρονα 50 χρόνια συνεχούς παρουσίας στο ελληνικό τραγούδι με περισσότερα από 1200 τραγούδια, πολλά από τα οποία αποτελούν διαχρονικές επιτυχίες κι εξακολουθούν να βρίσκονται στα χείλη ολωνών μας, χωρίς πολλές φορές να ξέρουμε καν ότι είναι γραμμένα από αυτόν. Μαζί με τον Νίκο Γκάτσο και τον Μάνο Ελευθερίου αποτελεί αδιαφιλονίκητο μέλος της κορυφαίας τριάδας των Ελλήνων στιχουργών από την εποχή της εμφάνισης του "έντεχνου" λαϊκού τραγουδιού. Αναλογικά μάλιστα με τους άλλους δύο πιστώνεται τις περισσότερες ποσοτικά επιτυχίες, αλλά και τις περισσότερες συνεργασίες με συνθέτες συχνά εντελώς διαφορετικού ύφους και φυσικά με όλους τους μεγάλους τραγουδιστές. Μόνο με τον Μάνο Χατζιδάκι δε συνεργάστηκε, αν και φαίνεται πως υπήρχε κάποιο ανεκπλήρωτο σχέδιο μιας τέτοιας συνεργασίας, ενώ η εκτίμηση του μεγάλου συνθέτη για εκείνον ήταν απεριόριστη.
Στα 50 και παραπάνω αυτά χρόνια, από το 1963 που έγραψε την "Άπονη ζωή", ξεχωρίζουν κάποιες μεγάλες συνεργασίες του με Έλληνες συνθέτες που πραγματικά χάραξαν ανεξίτηλα την πορεία του ελληνικού τραγουδιού: Πρώτα με τον Σταύρο Ξαρχάκο, μια συνεργασία όχι μεγάλη ποσοτικά, αλλά κορυφαία ποιοτικά, αφού περιλαμβάνει αριστουργηματικά τραγούδια, όπως η "Άπονη ζωή", η "Φτωχολογιά", η "Καισαριανή", το "Βάλε κι άλλο πιάτο

στο τραπέζι", το "Κλάψτε ουρανοί κι αστέρια", ο "Δεληβοριάς" και κάμποσα ακόμη. Ακολούθησε η συνεργασία με τον Μίμη Πλέσσα που απέφερε τις τεράστιες κινηματογραφικές επιτυχίες με τη φωνή του Γιάννη Πουλόπουλου, συνεργασία που κορυφώθηκε το 1969 με το δίσκο "Ο Δρόμος", ο οποίος σημείωσε το μεγαλύτερο ρεκόρ πωλήσεων διαχρονικά στην ελληνική δισκογραφία. Εκεί όμως που βρήκε τον πραγματικό εαυτό του ήταν πλάι στον αγαπημένο φίλο του τον Μάνο Λοΐζο, με τον οποίο έγραψε τραγούδια το ένα καλύτερο από το άλλο ("Δελφίνι δελφινάκι", "Το παλιό ρολόι", "Γοργόνα", "Παποράκι", 'Ήλιε μου σε παρακαλώ", "Έχω ένα καφενέ", "Σεβάχ ο Θαλασσινός", "Τζαμάικα", "Κουταλιανός", "Μάνα δε φυτέψαμε", "Αχ, χελιδόνι μου", "Νανούρισμα", "Δέκα παλικάρια", "Παραμυθάκι μου", "Ο αρχηγός", "Μη με ρωτάς"). Παράλληλα είχε μια θαυμάσια συνεργασία με τον Γιάννη Σπανό που απέφερε μια σειρά ιδιαίτερα τρυφερών τραγουδιών ("Μια Κυριακή", "Πες πως μ' αντάμωσες", "Τα χέρια", "Ξύπνησε η πόλη", "Βροχή και σήμερα", "Μια βραδιά του Μαγιού", "Είπα να φύγω", "Οδός Αριστοτέλους", "Κίτρινη πόλη", "Οι Κυριακές στην Κατερίνη"). Εκείνη την εποχή με τον Απόστολο Καλδάρα έγραψε έναν από τους καλύτερους ελληνικούς δίσκους, τον "Βυζαντινό Εσπερινό", ενώ παράλληλα είχε μικρή συνεργασία με τον Σταύρο Κουγιουμτζή ("Στα ψηλά τα παραθύρια", "Κάποιος χτύπησε την πόρτα") και τον Γιώργο Χατζηνάσιο. Στη δεκαετία του '80 γνώρισε μεγάλες επιτυχίες με τον Χρήστο Νικολόπουλο, ενώ η τελευταία μεγάλη του συνεργασία ήταν με τον Μίκη Θεοδωράκη, η οποία μάλιστα κράτησε μέχρι τα πρόσφατα χρόνια. 

Ο δίσκος της Legend αποτελεί ένα ωραίο αφιέρωμα στη μεγάλη αυτή διαδρομή του Λευτέρη Παπαδόπουλου στο ελληνικό τραγούδι. Εδώ είναι ο απόλυτος πρωταγωνιστής, αφού εκτός από τους δικούς του στίχους έχουμε και την παρουσία του ίδιου που διαβάζει τους στίχους του. Και μάλιστα τους διαβάζει με απόλυτα εκφραστικό τρόπο δείχνοντας ολοφάνερα τη βιωματική του σχέση μ' αυτό το ακριβό υλικό και αναδεικνύοντας τους ζουμερούς χυμούς αυτής της καθαρής λαϊκής ποίησης. 75 επιλεγμένα τραγούδια συνοδευόμενα από διακριτικές μελωδικές υπομνήσεις του πιάνου που παίζει o Γιώργος Παγιάτης.

(c) Legend | 2009

"Λόπου σετς" της Σοφίας Κλειούση

Λόπου σετς σημαίνει «Το λημέρι του λύκου» και είναι η ονομασία  μιας απόκρημνης περιοχής του Γράμμου, κοντά στο Μονόπυλο του Νομού Καστοριάς. Τα γεγονότα του μυθιστορήματος διατρέχουν μια τριακονταετία, από το 1910 ως τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, και το υλικό οργανώνεται γύρω από τρεις βασικούς θεματικούς άξονες: τον πόλεμο, το θάνατο και - πρώτα απ’ όλα και πάνω απ’  όλα - τον έρωτα.

 Τα πρόσωπα και οι χώροι ανήκουν στην προσωπική γενεαλογία της συγγραφέως, είναι δηλαδή αληθινά. Με την πορεία όμως της αφήγησης η ιστορία ακολούθησε τον δικό της τρόπο, κάποιοι ήρωες τραβήχτηκαν στη σκιά, ενώ άλλοι αυτονομήθηκαν και βγήκαν μπροστά στο φως.

Η αφήγηση ρέει αβίαστα και οδηγεί στις κορυφώσεις με ηρεμία και νηφαλιότητα, χωρίς έντονες εξάρσεις.  Εξίσου καλοδουλεμένη και η γλώσσα: στιβαρή και περίτεχνη στα περιγραφικά μέρη, απλή και φυσική στους διαλόγους.

(από την ιστοσελίδα των εκδόσεων ΔΩΔΩΝΗ) 

Σύντομη περιγραφή του έργου:
Αύγουστος του 1910. Μια τυχαία συνάντηση στον Πειραιά θα κινήσει τα νήματα μιας απρόβλεπτης ιστορίας. Ο νόστος του Γιάννη και η χειμωνιάτικη νυφούλα, το κόκκινο μαντήλι στον λαιμό του φυγά, τ΄ ανδραγαθήματα της νιότης στις απάτητες "γειτονιές" των αμάραντων, οι πινελιές του έρωτα στην ακουαρέλα του κοριτσιού και οι σειρήνες του πολέμου συνθέτουν την ανθρωπογεωγραφία του "Λόπου Σετς". Στο μυθιστόρημα ζωντανεύουν ιστορίες παλιές, ανθρώπων απλών, καθημερινών, που έζησαν τα πάθη τους, τους έρωτές τους, τους αποχωρισμούς και τις ενοχές τους στο δικό τους μικρό κόσμο με φόντο τη μεγάλη ιστορία του τόπου.

Μικρό βιογραφικό της συγγραφέως:

Η Σοφία Κλειούση γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Καστοριά, όπου ζει μόνιμα. Σπούδασε στο τμήμα Φιλολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του Α.Π.Θ. με ειδικότητα στον τομέα Μεσαιωνικών και Νεοελληνικών Σπουδών. Από το 2001 υπηρετεί στη δημόσια μέση εκπαίδευση. Ασχολείται συστηματικά με το θέατρο στην εκπαίδευση οργανώνοντας θεατρικές παραστάσεις στα πλαίσια σχολικών πολιτιστικών προγραμμάτων. Τον Φεβρουάριο του 2015 τιμήθηκε με έπαινο στον 33ο Πανελλήνιο Λογοτεχνικό Διαγωνισμό της Πανελλήνιας  Ένωσης Λογοτεχνών για το διήγημα της "Οδός Κυρίτση", ενώ τον Ιούνιο του ίδιου έτους απέσπασε έπαινο στους Λ' Πανελλήνιους Αγώνες Ποίησης Δελφών για το ποίημά της "Σήμερα". Είναι παντρεμένη και μητέρα μιας εννιάχρονης κόρης. Το "Λόπου Σετς" είναι το πρώτο της μυθιστόρημα.

(από την ιστοσελίδα του Συνδέμου Φιλολόγων Καστοριάς)

Οι "Τέσσερις Εποχές" του Vivaldi (ιστορική ηχογράφηση του 1955)

Το ιστορικό ιταλικό μουσικό σύνολο δωματίου I Musici ιδρύθηκε στη Ρώμη το 1951 κι έκτοτε διέγραψε μια υπέρλαμπρη πορεία στο χώρο της ερμηνείας έργων του Μπαρόκ με επίκεντρο τα κοσμαγάπητα κοντσέρτα του Antonio Vivaldi. Το συγκρότημα ανέδειξε εξαιρετικούς σολίστ, μεταξύ των οποίων οι: Felix Ayo, Roberto Michelucci, Bruno Giuranna, Maria Teresa Garatti, Salvatore Accardo, Severino Gazzeloni, Federico Agostini, Pina Carmirelli και πολλοί άλλοι. Ήταν το ίδιο μουσικό σύνολο που ηχογράφησε τον πρώτο ψηφιακό δίσκο για τη Philips στα τέλη της δεκαετίας του '70.

Η πρώτη ηχογράφηση του συγκροτήματος πραγματοποιήθηκε στο Άμστερνταμ τον Ιούλιο του 1955. Ήταν μια κορυφαία στιγμή στην ιστορία της κλασικής δισκογραφίας αυτή. Το έργο που επιλέχθηκε ήταν το διαχρονικότερο "σουξέ" της λόγιας μουσικής, οι περίφημες Τέσσερις Εποχές του Vivaldi, δηλαδή η πρώτη τετράδα από τα 12 κοντσέρτα του opus 8 ("Il cimento dell' armonia e dell' inventione") (Διαγωνισμός αρμονίας και επινοητικότητας). Το έργο γράφτηκε γύρω στο 1723 και δημοσιεύτηκε στο Άμστερνταμ το 1725. 

Εκεί ακριβώς πραγματοποιήθηκε 230 χρόνια αργότερα αυτή η ιστορική ηχογράφηση. Πρώτο βιολί ο Felix Ayo, ένας χαλκέντερος μουσικός που υπήρξε ενεργός μέχρι πρόσφατα! Η ηχογράφηση είναι μονοφωνική, αλλά με υψηλά ηχητικά στάνταρ, ώστε να ακούγεται πολύ ευχάριστα, ενώ η εκτέλεση του συγκροτήματος αποτέλεσε διαχρονικά σημείο αναφοράς για τις αμέτρητες μεταγενέστερες εκτελέσεις του έργου. Άλλωστε το ίδιο το συγκρότημα επανηχογράφησε το έργο καμιά δεκαριά φορές μέσα στα επόμενα 50 χρόνια!