Βασίλη Αρχιτεκτονίδη: Αναστημένη γη (1972)

Ο συνθέτης Βασίλης Αρχιτεκτονίδης (γενν. 1933) εμφανίστηκε στην ελληνική δισκογραφία το 1971 με το δίσκο "Δύο κύκλοι", βασισμένο σε ποίηση Κωστή Παλαμά.

Ένα χρόνο μετά ηχογράφησε την "Αναστημένη γη", ένα δίσκο μοιρασμένο σε δύο ενότητες, από τις οποίες η πρώτη περιλαμβάνει ένα μικρό κύκλο τραγουδιών για φωνή και πιάνο, ενώ η δεύτερη μια δημοτική σουίτα με σόλο όργανα. 

Τα τραγούδια βασίζονται σε στίχους του Πάρι Χατζηκυριάκου και διακρίνονται για ένα ηρωικό και μάλλον παρωχημένο πια ύφος. Τα ερμηνεύει ο άγνωστος Γιώργος Γρυλλάκης, ενώ στο πιάνο τον συνοδεύει ο συνθέτης. 

Η σουίτα της δεύτερης πλευράς περιλαμβάνει μικρές οργανικές συνθέσεις, στις οποίες πρωταγωνιστούν με τη σειρά τα όργανα: φλάουτο, κλαρίνο, βιολοντσέλο, κιθάρα, ταμπούρο και τύμπανα. Στην οργανική συνοδεία κυριαρχεί ο ήχος της κλασικής κιθάρας. Οι συνθέσεις χαρακτηρίζονται από έντονους χρωματισμούς που παραπέμπουν σε εικόνες από την ελληνική φύση. 

Σπάνιος και ενδιαφέρων δίσκος, ο οποίος δυστυχώς δεν έχει αξιωθεί ψηφιακής επανέκδοσης. Για μανιώδεις συλλέκτες και όχι μόνο...

 

 LP | LINDOS | 1972 | πηγή: dd/d58

υγ. Ευχαριστώ το Δημήτρη για την ανάσυρση αυτού του δυσεύρετου δίσκου...

Μνήμη Μάνου Χατζιδάκι, 22 χρόνια μετά...

15 Ιουνίου 1994, η μέρα που έφυγε για τη δική του Οδό Ονείρων ο αγαπημένος μας Μάνος. Σαν σήμερα, πριν από 22 χρόνια ακριβώς. Έφυγε στ' αλήθεια; Δε νομίζω πως περνώντας ο χρόνος λιγοστεύει έστω και στο ελάχιστο η φωτεινή παρουσία του μέσα από την ολοζώντανη μουσική του. 

Κι ανακαλύπτοντας κάθε τόσο ρανίδες από την απόκρυφη μουσική του για το θέατρο ή τους μικρούς χαμένους θησαυρούς που είναι καταχωνιασμένοι σε ξεχασμένα ασπρόμαυρα φιλμ του '40 και του '50, πράγματα που τόσο κρίμα κι άδικα παραμένουν ανέκδοτα κι απρόσιτα στους εραστές της καλής μουσικής, αναρωτιέμαι αν τελικά τον ξέρουμε τον Μάνο Χατζιδάκι! Στην πραγματικότητα, ξέρουμε τόσο λίγα! Και ξέρουμε κυρίως αυτά που εκείνος μάλλον δε θα ήθελε να ξέρουμε! Τα "σουξέ" δηλαδή που η κερδοσκοπική βουλιμία των δισκογραφικών εταιριών διαφήμιζε διαχρονικά επισκιάζοντας την "άλλη" μουσική του, αυτήν που εξέφραζε αληθινά την ψυχή και το λαμπερό του πνεύμα. Κρίμα!

Το παρακάτω βίντεο, αντλημένο από το αχανές πέλαγος του YouTube, καταγράφει σημαντικούς σταθμούς στη μουσική διαδρομή του μεγάλου συνθέτη. Ένα ευχαριστώ στον επιμελή του uploader το οφείλω με την προσδοκία ότι δε θα τον πειράξει που το αναρτώ σε τούτη τη σελίδα...

Αφιέρωμα στο Ελληνικό Χορόδραμα της Ραλλούς Μάνου (1988)

Το Ελληνικό Χορόδραμα υπήρξε το πιο σημαντικό χορευτικό σύνολο της ελληνικής σκηνής με λαμπρή δημιουργική παρουσία κατά τις δεκαετίες του '50 και '60 και με μνημειώδεις παραστάσεις που άφησαν εποχή και πέρασαν στην ιστορία.
Ιδρύθηκε το 1951 από τη μεγάλη χορογράφο και χοροδιδάσκαλο Ραλλού Μάνου (1915-1988) με την υποστήριξη κορυφαίων πνευματικών και καλλιτεχνικών προσωπικοτήτων της εποχής, όπως ο Ηλίας Βενέζης, η Μαρίκα Κοτοπούλη, ο Αντίοχος Ευαγγελάτος, ο Μάριος Πλωρίτης, ο Κάρολος Κουν, ο Κωνσταντίνος Τσάτσος, ο Γιώργος Κατσίμπαλης, ο Αλέξης Σολομός, η Ελένη Βλάχου και ο Μάνος Χατζιδάκις. Μάλιστα η σκηνική παρουσίαση του «Μαρσύα» του Μάνου Χατζιδάκι το 1950 αποτέλεσε και τη μαγιά, πάνω στην οποία χτίστηκε η αισθητική φυσιογνωμία του Ελληνικού Χοροδράματος. Ο μεγάλος συνθέτης υπήρξε και ο πιο σταθερός του συνεργάτης για ολόκληρη τη δεκαετία του '50 με ιστορικές παραστάσεις (Έξι Λαϊκές Ζωγραφιές, Καταραμένο Φίδι, Ερημιά). 
Η Ραλλού Μάνου ανέβασε επίσης και έργα πολλών άλλων σημαντικών Ελλήνων συνθετών, όπως ο Νίκος Σκαλκώτας, ο Αργύρης Κουνάδης (Πανδώρα, Μορφές μιας γυναίκας, Νεκρές φύσεις), ο Μίκης Θεοδωράκης (Ορφέας και Ευρυδίκη, Ερωφίλη), ο Γιάννης Χρήστου, ο Γιώργος Σισιλιάνος και ο Θόδωρος Αντωνίου, αλλά και κορυφαίων ξένων δημιουργών, όπως ο Igor Stravinsky, o Maurice Ravel, o Bela Bartok, o Samuel Barber και άλλοι.
Η ιστορική έκδοση της Lyra που σας παρουσιάζω, κυκλοφόρησε το 1988 και καταγράφει ένα μικρό μέρος από σημαντικές μουσικές συνθέσεις που γράφτηκαν για το Ελληνικό Χορόδραμα ή αξιοποιήθηκαν από αυτό για τις σκηνικές του ανάγκες. Έχουμε λοιπόν έργα πέντε μεγάλων Ελλήνων συνθετών εξαιρουμένου του Μάνου Χατζιδάκι. Συγκεκριμένα, περιλαμβάνονται τα έργα: Η Μουσική του Φοίνικα (1948/49) του Γιάννη Χρήστου (1926-1970), Η Λυγερή κι ο Χάρος (1938) του Νίκου Σκαλκώτα (1904-1949), Η Απολογία της Κλυταιμνήστρας (1967) του Θόδωρου Αντωνίου (γενν. 1935), Νεκρές Φύσεις (1954) του Αργύρη Κουνάδη (1924-2011), Ερωφίλη (1956) του Μίκη Θεοδωράκη (γενν. 1925). Τη Συμφωνική Ορχήστρα του ΕΙΡ διευθύνουν οι Ανδρέας Παρίδης, Franz Litschauer και Γιώργος Κουρουπός. Το τραγούδι "Το μονοπάτι του θανάτου" από το Ορφέας και Ευρυδίκη (1952) του Μίκη Θεοδωράκη ερμηνεύει ο βαθύφωνος Νίκος Ζαχαρίου.

Μιχάλης Τερζής, Βασίλης Σκουλάς: Εδώ θα μείνουμε (2016)

Ο καλός συνθέτης Μιχάλης Τερζής συνεχίζει ακούραστος να δίνει το δισκογραφικό του παρών σε τακτά διαστήματα, συνήθως ανά διετία, έστω κι αν η εμπορική απήχηση των τραγουδιών του είναι περιορισμένη. Προικισμένος τραγουδοποιός με μελωδική φλέβα και δυνατές λαϊκές καταβολές, βρίσκεται στο προσκήνιο για πάνω από 40 χρόνια έχοντας δώσει κατά καιρούς μπόλικα όμορφα τραγούδια που ερμήνευσαν μεγάλα ονόματα του πενταγράμμου, όπως ο Γιώργος Ζωγράφος, η Άννα Βίσση, ο Γιώργος Νταλάρας, η Δήμητρα Γαλάνη, ο Σταμάτης Κόκοτας, η Ελευθερία Αρβανιτάκη και άλλοι.
Η καινούργια του δουλειά που προσφέρθηκε πρόσφατα από την εφημερίδα Παραπολιτικά, τιτλοφορείται "Εδώ θα μείνουμε" κι έχει βασικό της ερμηνευτή τον σπουδαίο κρητικό τραγουδιστή και λυράρη Βασίλη Σκουλά. Οι στίχοι που έγραψε ο συνθέτης και ο Θανάσης Πασπαλάκης (κι ένα ο Κώστας Φασουλάς) κινούνται στα γνωστά τραγουδιστικά στερεότυπα με μια τάση μεγαλοστομίας και κάποιες αναφορές στην τρέχουσα κοινωνικοοικονομική συγκυρία, ιδιαίτερα στο ακροτελεύτιο τραγούδι ("Γυρίσανε τα χρόνια κι οι καιροί"). Σε ένα τραγούδι συμμετέχει ο Βασίλης Λέκκας, σε άλλο ένα ο Γιώργος Μεράντζας και σε ένα ακόμη ο ίδιος ο συνθέτης. Οι μουσικές και οι ενορχηστρώσεις κινούνται στα ηχοχρώματα του δημοφιλούς κρητικού ήχου, χωρίς κάποια πρωτοτυπία πάντως. Το καλύτερο στοιχείο του δίσκου είναι αναμφίβολα η κυριαρχική παρουσία του Βασίλη Σκουλά με την καθάρια κι εκφραστική του φωνή στα χνάρια του αλησμόνητου "αρχαγγέλου" της Κρήτης.

Ισμήνη Κάρτερ Χρυσοχόου: Ρεσιτάλ βιολιού

Η Ισμήνη Κάρτερ Χρυσοχόου, σύζυγος του δημοσιογράφου Γιώργου Κάρτερ, γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη, όπου φοίτησε στο Κρατικό Ωδείο αποφοιτώντας με άριστα, ενώ στη συνέχεια ολοκλήρωσε τις σπουδές της στη Βιέννη με δάσκαλο τον σπουδαίο παιδαγωγό Ερνστ Μόραβετς. Το πρώτο της ρεσιτάλ περιλάμβανε ερμηνεία του κοντσέρτου για βιολί του Μπραμς, για να ακολουθήσει μια αξιόλογη διεθνής καριέρα με θετικότατες κριτικές, πριν αποφασίσει να εγκατασταθεί οριστικά στην Αθήνα περιοριζόμενη σε ρόλο βιολονίστα σε διάφορες ελληνικές ορχήστρες (θυμίζει - τηρουμένων των αναλογιών - την περίπτωση του μεγάλου Νίκου Σκαλκώτα).

Ο σπάνιος δίσκος που σας παρουσιάζω καταγράφει ανάγλυφα την τέχνη της Ισμήνης Κάρτερ Χρυσοχόου και περιλαμβάνει βιολιστικές συνθέσεις μερικών κορυφαίων δημιουργών του ευρωπαϊκού ρομαντισμού, όπως ο Μπραμς, ο Παγκανίνι, ο Μουσόργκσκι, αλλά και των Μότσαρτ και Ντεμπισί. Τη συνοδεύει ο πιανίστας Τώνης Γεωργίου.

Τα εγκαίνια του σπιτιού του Μάνου Χατζιδάκι στην Ξάνθη

Στις 17 Απριλίου πραγματοποιήθηκαν στην Ξάνθη τα επίσημα εγκαίνια του ανακαινισμένου σπιτιού, στο οποίο γεννήθηκε ο Μάνος Χατζιδάκις πριν από 91 χρόνια (23 Οκτωβρίου 1925) και έζησε τα πρώτα παιδικά του χρόνια. Πρόκειται για ένα υπέροχο αρχοντικό, το οποίο μετατράπηκε σε έναν Πολυχώρο Τέχνης και Σκέψης, όπως προσφυώς τον ονομάσανε, πραγματικό κόσμημα για τη γενέθλια πόλη του κορυφαίου συνθέτη.

Στην εκδήλωση των εγκαινίων μίλησαν επίσημοι τοπικοί παράγοντες, όπως ο Μητροπολίτης, ο Περιφερειάρχης και ο Δήμαρχος, που αναφέρθηκαν στο έργο του συνθέτη, καθώς και ο έγκυρος μουσικοκριτικός και ιστορικός της μουσικής Γιώργος Β. Μονεμβασίτης, εξαιρετικός γνώστης του χατζιδακικού έργου, ενώ η εκδήλωση διανθίστηκε όμορφα από ένα μικρό ρεσιτάλ της πιανίστριας Ντιάνας Βρανούση με σύντομα έργα τεσσάρων συνθετών που αγαπούσε ιδιαίτερα ο Χατζιδάκις (Σατί, Πουλένκ, Ρότα και Πιοβάνι), καθώς και από μια συναυλία 50 περίπου λεπτών, στην οποία ο γνωστός χατζιδακικός τραγουδιστής Ηλίας Λιούγκος ερμήνευσε τραγούδια του.

Μεταπολεμική Ποίηση: Μελοποιημένα ποιήματα (συλλογή)

Μετά την κορύφωση της ελληνικής ποίησης που πέτυχε η Γενιά του '30 (Σεφέρης, Ρίτσος, Ελύτης, Βρεττάκος), ακολούθησε η μεταπολεμική περίοδος, η οποία δεν αποτελεί ούτε ενιαία σχολή, ούτε ενιαία ποιητική γενιά, αλλά μια περίοδο ποιητικής ακμής με πολυεπεπίπεδη έκφραση και ετερόκλητο ιδεολογικό στίγμα. Στις σύγχρονες γραμματολογίες ο χρονικός ορίζοντας αυτής της περιόδου καλύπτει ουσιαστικά το διάστημα 1945-1975, ενώ από τη Μεταπολίτευση και δώθε ορίζεται η σύγχρονη εποχή, η οποία βρίσκεται εν εξελίξει.
Η ανθολογία ετούτη καλύπτει το δημιουργικό διάστημα αυτής της κρίσιμης μεταπολεμικής 30ετίας μέσα από μια πληθώρα ποιητών που έδρασαν κατεξοχήν στις δεκαετίες του '50 και του '60. Εδώ λοιπόν έχουμε τον μέγιστο - κατά τη γνώμη μου - μεταπολεμικό ποιητή Μανόλη Αναγνωστάκη (1925-2005), αλλά και μια σειρά άλλους σπουδαίους δημιουργούς, όπως οι: Τάκης Σινόπουλος (1917-1981), Νίκος Καρύδης (1917-1984), Μίλτος Σαχτούρης (1919-2005), Τάσος Λειβαδίτης (1921-1988), Μιχάλης Κατσαρός (1921-1999), Άρης Αλεξάνδρου (1922-1978), Νίκος Καρούζος (1926-1990) και άλλοι.
Είναι αλήθεια ότι η ευαισθησία του ποιητικού λόγου αυτής της περιόδου ενέπνευσε πολλούς συνθέτες, για να μας δώσουν πολλά όμορφα τραγούδια, αλλά και ολόκληρους κύκλους τραγουδιών. Στην πρώτη θέση βάζω τις "Μπαλάντες" του Μίκη Θεοδωράκη (σε ποίηση του Αναγνωστάκη) και τα "Λυρικά" (σε ποίηση Λειβαδίτη), αλλά και τις εμπνευσμένες δουλειές του Μιχάλη Γρηγορίου (σε ποίηση Αλεξάνδρου, Αναγνωστάκη, Σινόπουλου), του Γιώργου Τσαγκάρη (σε ποίηση Λειβαδίτη) και του Μάνου Χατζιδάκι (σε ποίηση Χριστιανόπουλου).
Και δυο μικρές επισημάνσεις:
1) Το ποίημα "Ο ναύτης" του Μίλτου Σαχτούρη το μελοποίησε πρώτος ο Μάνος Χατζιδάκις το 1947, ενώ πολύ αργότερα (1982) το μελοποίησε και ο Σταύρος Κουγιουμτζής με τρόπο που μάλλον ξεπερνά το μακρινό πρότυπό του!
2) Επειδή η συγκεκριμένη ανθολογία έγινε το 2001, μοιραία στους τίτλους δεν αναφέρεται το έτος θανάτου κάποιων ποιητών που τότε ήταν ακόμη ζωντανοί.

Αρχαίοι Λυρικοί Ποιητές: Μελοποιημένα ποιήματα (συλλογή)

Η θαυμαστή ανθοφορία της λυρικής ποίησης στην ελληνική αρχαιότητα κατά τον 6ο και 5ο αιώνα π.Χ. έφερε στο προσκήνιο μια μεγάλη σειρά ποιητών που κατάγονταν από διάφορα μέρη του Ελληνισμού, οι οποίοι καταγράφονται και ως οι πρώτοι (μετά τον Όμηρο και τον Ησίοδο) επώνυμοι ποιητές στην παγκόσμια ιστορία του πολιτισμού. 

Κορυφαία όλων μια γυναίκα, η Σαπφώ ή Ψάπφα, η ονομαζόμενη και Δέκατη Μούσα, η πρώτη γνωστή γυναίκα στο χώρο του πνεύματος και ταυτόχρονα η μεγαλύτερη γυναίκα ποιήτρια όλων των εποχών.
Η συλλογή αυτή που σας παρουσιάζω, δείχνει καθαρά τη δεσποτική κυριαρχία της Σαπφώς στο σύνολο των αρχαίων λυρικών ποιητών. Αυτό βέβαια έχει σχέση, ως ένα βαθμό, και με τη δική μου υποκειμενική αξιολόγηση της λυρικής ποίησης, αλλά και με τις επιλογές των Ελλήνων μουσικών, οι οποίοι έχουν δείξει την ολοφάνερη προτίμησή τους στη μεγάλη λέσβια ποιήτρια.

Καταγράφω εδώ μερικές πολύ ενδιαφέρουσες δισκογραφικές εκδόσεις με μελοποιημένα ποιήματα των αρχαίων λυρικών:

* Μιχάλη Τερζή: Αρχαία Λυρικά (1982)

* Νότη Μαυρουδή: Έρως ανίκατε μάχαν (1985)

* Σπύρου Βλασσόπουλου: Σαπφώ (1987)

* Angelique Ionatos: Sappho de Mytilene (1991)

* Άβατον: Ομότιτλο (1991)

* Άβατον: Εξ αδοκήτω (1996)

* Σάκη Παπαδημητρίου: Του κρασιού και του έρωτα (2005)

* Νίκου Ξυδάκη: Γρήγορα η ώρα πέρασε (2006)

* Γιάννη Γλέζου: Τα ρόδα της Πιερίας (2006)

* Κριστέλλα Δημητρίου: Σαπφώ, Καβάφης (2006)   

* Νίκος Μαμαγκάκης: Σπαράγματα (2008)

 

 CD/LP Collection | 2003 | mp3 @320 | Αυτοσχέδια Εξώφυλλα

ΑΚΟΥΣΤΕ ΤΟ

Η Γενιά του '20: Μελοποιημένα ποιήματα (συλλογή)

Η λεγόμενη Γενιά του 1920 ή αλλιώς Πρώτη Γενιά του Μεσοπολέμου αποτελεί την ενδιάμεση λογοτεχνική γενιά ανάμεσα στη Δεύτερη Αθηναϊκή Σχολή του 1880 (Κωστής Παλαμάς) και στη μεγάλη Γενιά του '30. Είναι επίσης γνωστή και ως γενιά του πεσιμισμού, αφού οι ποιητές αυτής της περιόδου κουβαλούν την τραυματική εμπειρία του Πρώτου Παγκόσμιου Πολέμου, ενώ σχεδόν όλοι οι εκπρόσωποί της είχαν πολύ σύντομη διάρκεια βίου.
Ο κορυφαίος εκπρόσωπος αυτής της γενιάς ήταν ο Κώστας Καρυωτάκης, τον οποίο παρουσίασα ήδη αυτοτελώς, οπότε εδώ σας προσφέρω μια ανθολόγηση αφιερωμένη στους άλλους ποιητές που έδρασαν την ίδια εποχή. Δημοφιλέστερος όλων αναδεικνύεται ο Ναπολέων Λαπαθιώτης (1893-1944), που μετρά ήδη πολυάριθμες μελοποιήσεις από πολλούς και πολύ διαφορετικού μουσικού ύφους συνθέτες. Ακολουθεί η Μαρία Πολυδούρη (1902-1930) και την παρέα συμπληρώνουν οι ποιητές Μυρτιώτισσα (1881-1968), Τέλλος Άγρας (1899-1944) και ο σημαντικότερος όλων Γιώργος Σαραντάρης (1908-1941).
Στη συλλογή περιλαμβάνονται μερικά πανέμορφα τραγούδια, όπως αυτά του Γιάννη Σπανού από τις πρώτες του "Ανθολογίες", δυο τραγούδια του Μάνου Χατζιδάκι από τον "Μεγάλο Ερωτικό" και φυσικά το πολυαγαπημένο "Ερωτικό" του Νίκου Ξυδάκη.