Νίκος Οικονομίδης: Ο τροβαδούρος της Λάρισας

Ο Νίκος Οικονομίδης γεννήθηκε στη Λάρισα το 1965, όπου και έζησε ως το θάνατό του λίγο πριν κλείσει τα 50 του χρόνια. Ήταν μουσικός και φαρμακοποιός, με αυτή τη σειρά, καθώς εργαζόταν μεν στο φαρμακείο του στο κέντρο της πόλης, αλλά η μουσική ήταν η ψυχή του και διαπότιζε όλες του τις στιγμές. Αυτοδίδακτος στην κιθάρα και στο τραγούδι εργάστηκε ακατάπαυστα από παιδί πάνω σ εκείνο που αγαπούσε, γράφοντας, συνθέτοντας και τραγουδώντας, κυριολεκτικά καθημερινά.

Κάποια τραγούδια του αποτυπώθηκαν σε δύο cd, το πρώτο: "Φίλοι παλιοί", που το μοιράστηκε με το φίλο του Στάθη Σταμελόπουλο, το 2007, και το δεύτερο: "Η αγάπη δεν έχει πατρίδα", που κυκλοφόρησε το 2011.

Πολύ αγαπητός στη Λάρισα, σαν καλλιτέχνης αλλά και σαν άνθρωπος, εμφανίστηκε αρκετές φορές σε μουσικά στέκια της πόλης του, και στα τελευταία χρόνια της ζωής του χάριζε απλόχερα τις δημιουργίες του μέσα από το διαδίκτυο.

Παράλληλα ηχογραφούσε και επανεκτελέσεις τραγουδιών που αγαπούσε, ιδιαίτερες, και μέσα απ αυτές ο ακροατής μπορεί ν αφουγκραστεί την ευαισθησία, τη μουσική παιδεία, τη γνώση, το σεβασμό, το χάρισμα.. Όλα όσα απάρτιζαν τον κόσμο του.

Μια συλλογή με είκοσι επιλεγμένες τέτοιες επανεκτελέσεις έχουμε εδώ. Αξίζει να σημειωθεί ότι όλα γίνονταν σ ένα μικρό μηχανηματάκι, από τον ίδιο, μέσα στο καμαράκι όπου ηχογραφούσε μόνος. Κιθάρες πρώτες και δεύτερες, "κεντηματάκια" πάνω στην αρχική ηχογράφηση, δεύτερες φωνές, η κάθε λεπτομέρεια, ως να έχει το αποτέλεσμα που είχε ήδη ακούσει μέσα του.

Στη μουσική, όπως και στη ζωή, η ψυχή δε μπορεί παρά να 'μιλήσει'. Σιγανά. Και όσοι έρχονται από κόσμους συγγενικούς θα 'ακούσουν'. 

Κείμενο της φίλης μου Βασιλικής, αγαπημένης φίλης και συνεργάτιδας του Νίκου... 

Οι τίτλοι των τραγουδιών:

1. Οι κερασιές θ ανθίσουν και φέτος - Ποίηση: Μενέλαος Λουντέμης Μελοποίηση :Αναστασία Παπαδημητρίου
2. Αθήνα-Λάρισα - Στίχοι , μουσική: Χρήστος Γκάρτζος
3. Όταν ανθίζουν πασχαλιές - Στίχοι, μουσική: Σταύρος Κουγιουμτζής
4. Η πληρωμή - Στίχοι: Μάνος Ελευθερίου, Μουσική: Γιάννης Σπανός
5. Ας είν' καλά το γινάτι σου - Στίχοι: Αλέκος Σακελλάριος, Μουσική; Μάνος Χατζιδάκις
6. Είπα να φύγω - Στίχοι: Λευτέρης Παπαδόπουλος, Μουσική: Γιάννης Σπανός / Κι αν έχω κάποιο παρελθόν - Στίχοι : Πυθαγόρας, Μουσική: Γιάννης Σπανός
7. Τσιγγάνα καρδιά - Μουσική: Franco Migliacci , Ελληνικοί Στίχοι: Νότης Κυττάρης
8. Σ' αγαπάω, μ' ακούς - Στίχοι: Θεόδωρος Άγγελος, Μουσική: Νίκος Μπαξεβάνης
9. Αλλίμονο - Στίχοι: Σάκης Καπίρης, Μουσική: Μίμης Χριστόπουλος
10. Θα σ' αγαπώ - Στίχοι: Γιάννης Καλαμίτσης, Μουσική: Γιώργος Χατζηνάσιος
11. Πάρε το γνωστό το δρόμο - Στίχοι Γρηγόρης Στάθης, Μουσική Βασίλης Αρχιτεκτονίδης
12. Δεν ξεχνιέσαι - Στίχοι: Πυθαγόρας, Μουσική: Γιώργος Κατσαρός
13. Τα ήσυχα βράδυα - Στίχοι: Μαριανίνα Κριεζή, Μουσική: Λάκης Παπαδόπουλος
14. Μυριόκαλη (Το γράμμα) - Στίχοι, μουσική: Θωμάς Μπακαλάκος
15. Δος μου ζωή απ' τη ζωή σου - Στίχοι, μουσική: Γρηγόρης Μπιθικώτσης
16. Όσο κρατάει ένας καφές - Στίχοι: Άλκης Αλκαίος , Μουσική: Θάνος Μικρούτσικος
17. Μια γυναίκα φεύγει - Στίχοι: Ελένη Λιάκου, Μουσική: Γρηγόρης Μπιθικώτσης
18. Στους σταθμούς τους ξεχασμένους - Στίχοι: Δημήτρης Χριστοδούλου, Μουσική: Μίμης Πλέσσας
19. Ο κόσμος ο δικός σου - Στίχοι, μουσική: Άκης Πάνου
20. Εκεί στην άκρη - Στίχοι: Γιώργος Κανελλόπουλος, Μουσική: Γιώργος Χατζηνάσιος

Γιώργος Κριμιζάκης: Ένα απόβραδο (1979)

Η Μαρία Ζοάννου (1939-1995) ήταν μια καλή λαϊκή τραγουδίστρια της δεκαετίας του '70 που συμπορεύτηκε στο ελληνικό τραγούδι με τον σύζυγό της και συνθέτη Γιώργο Κριμιζάκη, ενώ στη δεκαετία του '80 έκανε κι ένα πέρασμα από τον κινηματογράφο. Έφυγε δυστυχώς πολύ νωρίς από τη ζωή.

Ξεκίνησε στα μέσα του '60 με το όνομα Μαρία Βασιλοπούλου ηχογραφώντας τραγούδια στις 45 στροφές. Ως Μαρία Ζοάννου πρωτοεμφανίστηκε το 1974 στο 13ο Φεστιβάλ Ελληνικού Τραγουδιού της Θεσσαλονίκης*, όπου συμμετείχε ως τραγουδίστρια (μαζί με τον Μιχάλη Βιολάρη), αλλά και ως συνθέτρια με το τραγούδι "Έτσι και τότε". Ακολούθησε η συμμετοχή της στο δίσκο "Όι" του Μιχάλη Βιολάρη, ενώ το 1977 ηχογράφησε τον πρώτο προσωπικό της δίσκο με τίτλο "Εγώ ματάκια μου στο λέω" σε μουσική του Γιώργου Κριμιζάκη.

Το 1979 ηχογραφεί τον δεύτερο και τελευταίο της δίσκο, πάλι με τραγούδια του Γιώργου Κριμιζάκη. Τίτλος του: "Ένα απόβραδο". Βασικό ατού του δίσκου οι στίχοι του Λευτέρη Παπαδόπουλου, οι οποίοι, χωρίς να κομίζουν κάτι ιδιαίτερο, έχουν φανερά τη σφραγίδα του μεγάλου στιχουργού με εικόνες και θεματολογία που πάντα κάτι έχουν να πουν και να συγκινήσουν.

Η μουσική του Γιώργου Κριμιζάκη κινείται στο ελαφρολαϊκό ύφος της εποχής, αν και υπάρχουν κάποιες αξιοπρόσεκτες καθαρές λαϊκές στιγμές, όπως το εναρκτήριο ζεϊμπέκικο "Σ' ένα πάγκο", καθώς και κάποιες συμπαθητικές μελωδικές νησίδες, όπως το τρυφερό "Τα χέρια των κοριτσιών".

Γιώργος Κριμιζάκης, Μιχάλης Βιολάρης: Τρέχουμε, τρέχουμε (1986)

Το 1986 κυκλοφόρησε η δεύτερη ολοκληρωμένη συνεργασία του Μιχάλη Βιολάρη με τον συνθέτη Γιώργο Κριμιζάκη, εννιά ολόκληρα χρόνια μετά το "Κι όμως αγαπιόμαστε".

Ο δίσκος περιλαμβάνει δώδεκα ευχάριστα, αλλά μάλλον αδιάφορα ελαφρολαϊκά τραγουδάκια που ακολουθούν πιστά την κεκτημένη μανιέρα του συνθέτη. Δεν σημείωσαν καμιά επιτυχία με εξαίρεση ίσως το ομώνυμο τραγούδι που ακούστηκε λίγο παραπάνω. Τα στιχάκια της Μάρως Μπιζάνη απλοϊκά και κοινότοπα. 

Ο Μιχάλης Βιολάρης, έξω απ' τα δοκιμασμένα του νερά και μακριά απ' την εποχή της ακμής του, υπερασπίζεται τίμια το υλικό που του δόθηκε πασχίζοντας φιλότιμα να επιβιώσει σ' ένα καινούργιο μουσικό περιβάλλον που ήδη προ πολλού του είχε μηνύσει πως δεν τον χωρούσε πια!

Γιώργος Κριμιζάκης, Μιχάλης Βιολάρης: Κι όμως αγαπιόμαστε (1977)

Στην όψιμη περίοδο του Νέου Κύματος, ουσιαστικά στον απόηχο του σημαντικού αυτού μουσικού ρεύματος, ξεκίνησε η μακροχρόνια συνεργασία του Μιχάλη Βιολάρη με τον συνθέτη Γιώργο Κριμιζάκη, η οποία απέδωσε κατά καιρούς κάμποσα σουξέ ευρείας κατανάλωσης που συντήρησαν την καριέρα του τραγουδιστή - έστω και σε φθίνουσα πορεία πλέον - μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του '80. 

Η πρώτη τους ολοκληρωμένη συνεργασία καταγράφεται αρκετά αργά, μόλις το 1977, με το δίσκο "Κι όμως αγαπιόμαστε" που εκδόθηκε από τη Zodiac (θυγατρική της Lyra). Περιλαμβάνει δώδεκα απλά ελαφρολαϊκά τραγούδια σε στίχους των Λευτέρη Παπαδόπουλου, Σώτιας Τσώτου, Γιάννη Κακουλίδη, Ξενοφώντα Φιλέρη και Ανδρέα Ζαχαρόπουλου. Το ομώνυμο τραγούδι σημείωσε επιτυχία κι ακούστηκε πολύ εκείνη την εποχή. Το τελευταίο τραγούδι του δίσκου ("Η αγάπη σου") είναι ίσως το πιο ωραίο απ' όλα. 

Γενικά πρόκειται για ένα δίσκο που ακούγεται ευχάριστα, αλλά δεν παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, ενώ είναι ολοφάνερο ότι γράφτηκε πάνω στα φωνητικά χαρακτηριστικά του τραγουδιστή, ο οποίος υποστηρίζει φιλότιμα το υλικό που του δόθηκε, σε μια εποχή που χρειαζόταν απεγνωσμένα εμπλουτισμό του ρεπερτορίου του.

Γιώργος Κριμιζάκης, Γιώργος Ζωγράφος : Κυκλάμινα του Μάη (1990)

Τα "Κυκλάμινα του Μάη" με μουσική του Γιώργου Κριμιζάκη ήταν και ο τελευταίος προσωπικός δίσκος του Γιώργου Ζωγράφου, με τον οποίο ολοκλήρωσε, αρκετά άδοξα δυστυχώς, τη μακρόχρονη διαδρομή του στο ελληνικό τραγούδι που ξεκίνησε στις αρχές της δεκαετίας του '60. 

Ήδη τα σημάδια της φωνητικής του παρακμής είναι πλέον εμφανή και μάλλον καλά έπραξε που σταμάτησε εκεί, παρόλο που κάμποσα χρόνια αργότερα που έτυχε να τον δω σε ζωντανή παρουσία μου φάνηκε ακόμη ακμαίος φωνητικά, αλλά ήδη βαθιά επηρεασμένος από τις προσωπικές του περιπέτειες και την ψυχική διάβρωση που επέφερε το αλκοόλ. 

Ως προς τη μουσική, ισχύουν πάνω κάτω αυτά που έγραψα για τον Κριμιζάκη κι άλλες φορές, αν και εδώ ο ήχος είναι πιο μοντέρνος, ενώ η ενορχήστρωση δυστυχώς τόσο ενοχλητική που μάλλον αδικεί το μελωδικό μέρος. Ξεχωρίζει ίσως το τρυφερό τραγούδι "Να σ' αγαπούσα", αλλά θα σταθώ στο "Μπαλόνια μπαλόνια" που εύκολα μπορεί να θυμίσει στον καθένα το τραγούδι του Θάνου Μικρούτσικου "Θάλασσα" με τη Milva που κυκλοφόρησε τέσσερα χρόνια αργότερα! Επίσης θα σταθώ στο τραγούδι "Μας κόψαν το φως" για τον ευρηματικό στίχο της Σώτιας Τσώτου που μοιάζει τόσο επίκαιρος!

Γιώργος Κριμιζάκης: Εγώ ματάκια μου στο λέω (1977)

Επιστρέφουμε μετά από καιρό στον πολυγραφότατο συνθέτη Γιώργο Κριμιζάκη. Σας έχω ήδη παρουσιάσει κάμποσες από τις πρώτες δουλειές του ("Με αγάπη", "Τα Ελλαδικά", "Αύριο θάναι Κυριακή"). Και σήμερα σας δίνω το δίσκο "Εγώ ματάκια μου στο λέω" που κυκλοφόρησε το 1977 από την Panivar.

Πρόκειται για έναν στρωτό λαϊκό δίσκο με πέντε συνθέσεις του Γιώργου Κριμιζάκη σε στίχους των Ξενοφώντα Φιλέρη και Μ. Γαβριήλ. Τα υπόλοιπα επτά κομμάτια είναι παλιά λαϊκά τραγούδια ανώνυμων δημιουργών που ενορχήστρωσε ο συνθέτης. Τραγουδά η τότε σύζυγός του και πρόωρα χαμένη (1939-1995) τραγουδίστρια Μαρία Ζοάννου.

Παρά τον ετερόκλητο χαρακτήρα του, το υλικό του δίσκου παρουσιάζει ομοιογένεια χάρις στην ορθόδοξη λαϊκή ενορχήστρωση του Γιώργου Κριμιζάκη, ο οποίος διευθύνει και την ορχήστρα, αλλά και χάρις στην παρουσία του μεγάλου δεξιοτέχνη του μπουζουκιού Θανάση Πολυκανδριώτη.

Ευάγγελος Πιτσιλαδής: Οι Θεοί του Ολύμπου (1977)

Μπορεί να δήλωσα προ ημερών ότι ολοκλήρωσα αυτόν τον κύκλο παρουσίασης των πρώτων δίσκων του Ευάγγελου Πιτσιλαδή, αλλά νά που ο φίλος μου ο Μανόλης με αναγκάζει να επιστρέψω και πάλι στον καλό συνθέτη με ένα πρόσφατο εύρημά του που θεώρησα καλό να το μοιραστώ και μαζί σας.

Πρόκειται για το δίσκο "Οι Θεοί του Ολύμπου" που κυκλοφόρησε το 1977 από την εταιρία Seagull με τον ξενόγλωσσο τίτλο "The Olympian Family". Περιλαμβάνει μια σειρά ορχηστρικά θέματα που το καθένα φέρει για τίτλο το όνομα ενός από τους δώδεκα Ολύμπιους θεούς της ελληνικής μυθολογίας. Ο δίσκος όμως αποτελείται από 15 κομμάτια, μιας και για μερικούς θεούς ο συνθέτης στάθηκε πιο γενναιόδωρος αφιερώνοντάς τους από δύο μέρη!

Αξιοσημείωτο επίσης είναι ότι ολόκληρη η πρώτη πλευρά του δίσκου είναι παρμένη από τον πρώτο οργανικό δίσκο του συνθέτη με τίτλο "Κοράλλια", ενώ κάποια μέρη της δεύτερης πλευράς προέρχονται από το δίσκο "Summer Night in Greece" που κυκλοφόρησε στη Γαλλία το 1974 με τραγούδια που ερμήνευσε ο ίδιος ο Πιτσιλαδής!

Μίκης Θεοδωράκης, Hege Tunaal: Επιτάφιος (1984)

Ιδού μια σπάνια και άγνωστη ηχογράφηση με μια ξεχωριστή ερμηνεία του εμβληματικότερου έργου της ελληνικής δισκογραφίας, του "Επιτάφιου", που έγραψε ο Μίκης Θεοδωράκης το 1958 πάνω στην ομώνυμη ποιητική σύνθεση του Γιάννη Ρίτσου και ηχογραφήθηκε το 1960 στη διπλή εκτέλεση της Νάνας Μούσχουρη και του Γρηγόρη Μπιθικώτση σηματοδοτώντας έτσι το ξεκίνημα του "έντεχνου" λαϊκού τραγουδιού.

Εδώ λοιπόν έχουμε μια νεότερη εκτέλεση του έργου στα νορβηγικά σε ερμηνεία της μεγάλης Νορβηγίδας τραγουδίστριας Hege Tunaal. Στο μπουζούκι είναι ο Λάκης Καρνέζης που εκείνη την εποχή έκανε μεγάλη καριέρα στη σκανδιναβική χώρα. Ο δίσκος συμπληρώνεται και με τέσσερα άλλα τραγούδια του συνθέτη από διάφορους κύκλους τραγουδιών του που γράφτηκαν τη χρυσή δεκαετία του '60.

Ευάγγελος Πιτσιλαδής: 15 Χρόνια Πιτσιλαδής (1981)

Κλείνουμε εδώ το αφιέρωμα στον Ευάγγελο Πιτσιλαδή με ένα δίσκο-πορτρέτο του συνθέτη από την Columbia που κυκλοφόρησε το 1981 με αφορμή τη συμπλήρωση 15 χρόνων από την πρώτη του εμφάνιση στα μέσα της δεκαετίας του '60 στη συγκεκριμένη εταιρία, όταν κατάφερε με τα πρώτα του κιόλας τραγούδια που ερμήνευσε η Βίκυ Μοσχολιού όχι μονάχα να κάνει αισθητή την παρουσία του, αλλά να σημειώσει και μεγάλες εμπορικές επιτυχίες.

Ο δίσκος βέβαια είναι λίγο φτωχός, για να θεωρείται ολοκληρωμένο πορτρέτο του συνθέτη, αφού περιορίζεται σε 12 μόλις τραγούδια, αλλά είναι αρκετά αντιπροσωπευτικός ως προς τους ερμηνευτές που εκπροσωπούνται. Έχουμε λοιπόν εδώ μερικές από τις χαρακτηριστικότερες φωνές της εποχής που τραγούδησαν Πιτσιλαδή. Είναι η Βίκυ Μοσχολιού φυσικά, αλλά και ο Γρηγόρης Μπιθικώτσης, ο Σταμάτης Κόκοτας, ο Κωστής Χρήστου και ο Τόνι Πινέλλι που απογείωσε τη σύντομη ελληνική καριέρα του με το τεράστιο ποπ σουξέ "Ανάμνησις" (ή "Καλοκαίρι") σε στίχους του Γιώργου Παπαστεφάνου. Στα υπόλοιπα τραγούδια οι στίχοι ανήκουν στον Γιάννη Κιούρκα (κυρίως) και στον Θάνο Σοφό.