Γιάννης Μαρκόπουλος: Ρεπορτάζ (1985)

Καθώς προχωρούσε η δεκαετία του '80 και το ελληνικό τραγούδι έμοιαζε πια κορεσμένο και αποπροσανατολισμένο, ο Γιάννης Μαρκόπουλος ανέκοψε κάπως την έντονη δισκογραφική του δραστηριότητα και πέρασε σε μια φάση περισυλλογής και επαναπροσδιορισμού του μουσικού του στίγματος. Η κυριαρχία του τραγουδιστή βεντέτας είχε ήδη οδηγήσει τους συνθέτες σε ρόλο διεκπεραιωτή του προσωπικού ρεπερτορίου του κι ένας τέτοιος ρόλος δεν μπορούσε να ικανοποιεί τους πραγματικούς στυλοβάτες του τραγουδιού, όπως ο Μαρκόπουλος, ο οποίος επισημαίνει:

"Το νέο ελληνικό τραγούδι έχει ήδη εμπλακεί σε μια περιπέτεια, που δοκιμάζει την αντοχή και επιβίωσή του. Η μετάθεσή του μόνο στους χώρους των συναυλιών και προεκλογικών συγκεντρώσεων, υποχρεώνει σε μια υποχώρηση αυτοσυνείδησης, για να ξαναβρεθούν τα τοπία που το γέννησαν, προκειμένου ν' ακουστεί και να τραγουδηθεί ξανά στην καθημερινότητα και τη γιορτή...".

Μέσα σ' αυτό το νέο δισκογραφικό τοπίο ο Γιάννης Μαρκόπουλος, οδηγημένος πάντα από το ισχυρό του ταλέντο και τις ανικανοποίητες παρορμήσεις του, διαγράφει τη νέα του πορεία με κύκλους τραγουδιών προσαρμοσμένους στα νέα ηχητικά δεδομένα, χωρίς να απορρίπτει ακόμα και τις πλέον νεωτεριστικές τάσεις. Έτσι στο δίσκο "Ρεπορτάζ" συνυπάρχουν πολλών ειδών μουσικά ακούσματα, από λαϊκότροπα μέχρι ...ροκ! Και τα εναρμονίζει όλα αυτά με τρόπο φυσιολογικό, χωρίς να οδηγείται σε εξαμβλωματικές κατασκευές. Για παράδειγμα, το τραγούδι "Ώρα μηδέν", που κινείται προς την κατεύθυνση του ηλεκτρικού ήχου, αν και δύσκολα θα μπορούσε κανείς να πιστέψει ότι γράφτηκε από το συνθέτη του "Χίλια μύρια κύματα", είναι ένα εξαιρετικό τραγούδι που εντάσσεται πολύ ομαλά μέσα σ' αυτόν τον κύκλο τραγουδιών, που κατά κύριο λόγο έχουν λαϊκό χρώμα, αφού γράφτηκαν προφανώς πάνω στη φωνή του βασικού ερμηνευτή τους, του Γιώργου Νταλάρα, στη δεύτερη συνεργασία του με τον συνθέτη μετά το σπουδαίο "Σεργιάνι στον κόσμο" (1979). Ο Δημήτρης Ζερβουδάκης, που ερμηνεύει αυτό το τραγούδι μαζί με την Κατερίνα Κόρου, προερχόταν από ένα συγκρότημα λαϊκού προσανατολισμού (Νέοι Επιβάτες), αλλά δε δυσκολεύτηκε να πει ένα τέτοιο τραγούδι, το οποίο μάλιστα, κατά κάποιο τρόπο, προσανατόλισε σταδιακά και τον ίδιο προς την κατεύθυνση του ροκ τραγουδιού.

Γιάννης Μαρκόπουλος: Παράθυρο στη Μεσόγειο (1983)

Η μακροχρόνια συνεργασία του Γιάννη Μαρκόπουλου με τον συμπατριώτη του τραγουδιστή και λυράρη Χαράλαμπο Γαργανουράκη, διάδοχο κατά κάποιο τρόπο του Νίκου Ξυλούρη στην ομάδα συνεργατών του συνθέτη, επισφραγίστηκε με τον προσωπικό τους δίσκο "Παράθυρο στη Μεσόγειο" που εκδόθηκε από τη Minos το 1983, όταν ο συνθέτης θα αλλάξει δισκογραφική εταιρία μεταπηδώντας στο ανταγωνιστικό προς την Columbia στρατόπεδο.

Ο δίσκος περιλαμβάνει τραγούδια που γράφτηκαν στο διάστημα 1981-1982 και ακούστηκαν σε διάφορες συναυλίες του συνθέτη, πριν αποτυπωθούν στο βινύλιο. Ο τίτλος του δίσκου απηχεί το εύρος του ποιητικού λόγου που χρησιμοποιήθηκε, καθώς τα τραγούδια γράφτηκαν πάνω σε στίχους του κρητικού μαντιναδόρου και λαϊκού ποιητή Μιχάλη Σταυρακάκη, του Παλαιστίνιου ποιητή Σαχίμ Κασέμ, του Μάνου Ελευθερίου και του συνθέτη.

Σε μουσικό επίπεδο πρόκειται για τραγούδια που δείχνουν μια επιστροφή του συνθέτη στο παλιότερο ύφος του με έντονα κρητικά χρώματα, πράγμα που γίνεται ολοφάνερο κυρίως στα δύο οργανικά κομμάτια, αλλά και στο γνωστότερο τραγούδι του δίσκου, το όμορφο "Προσκυνώ τη χάρη σου λαέ μου". Φυσικά στο όλο κλίμα συμβάλλει αποφασιστικά και η φωνητική χροιά του Χαράλαμπου Γαργανουράκη, ενός πράγματι σπουδαίου ερμηνευτή που νομίζω πως, πέρα απ' τον Μαρκόπουλο, δεν είχε την υποστήριξη που θα του άξιζε από τους άλλους δημιουργούς, με φωτεινή εξαίρεση τον Δήμο Μούτση ("Εργατική Συμφωνία", 1976).

Γιάννης Μαρκόπουλος: Σειρήνες (1983)

Οι "Σειρήνες" ανήκουν στην κατηγορία των μεγαλόπνοων έργων του Γιάννη Μαρκόπουλου σε μια μεγάλη σειρά επικών δημιουργιών που ξεκίνησε με το "Χρονικό" το 1970, το οποίο αποτέλεσε κατά κάποιο τρόπο την προσωπική διακήρυξη του συνθέτη για τις μουσικές του ανησυχίες και την κατεύθυνση που θα ακολουθούσε στη συνέχεια. Στην ίδια σειρά μπορούμε να συμπεριλάβουμε έργα, όπως "Ιθαγένεια" (1972), "Θητεία" και "Θεσσαλικός Κύκλος" (1974), "Ελεύθεροι Πολιορκημένοι" (1977), "Λειτουργία του Ορφέα" (1994), "Ανα-γέννηση" (1996), "Ερωτόκριτος και Αρετή" (2003) και "Ταχύτατος Λούης" (2004).

Η μουσική του Γιάννη Μαρκόπουλου στις "Σειρήνες" ακολουθεί τη δοκιμασμένη γραμμή της επικής γραφής με έντονη ρυθμική αγωγή που τείνει προς τον εμβατηριακό ρυθμό. Πιο ενδιαφέρουσα και γοητευτική γίνεται η μουσική του στα αργά και χαμηλόφωνα μέρη, όπου αποκαλύπτεται μια ανεξάντλητη πηγή λυρικών μελωδικών σχημάτων, αν και έχω την αίσθηση πως συχνά μένουν ημιτελή και αναξιοποίητα, γιατί επικρατεί ο ασυγκράτητος παρορμητισμός του συνθέτη.

Ανάλογα χαρακτηριστικά βρίσκω και στη στιχουργική του Κ.Χ. Μύρη (Κώστα Γεωργουσόπουλου), παλιού συνεργάτη του Μαρκόπουλου, στην τρίτη εδώ ολοκληρωμένη τους συνεργασία μετά το "Χρονικό" και την "Ιθαγένεια". Η εντυπωσιακή και συγκλονιστική ποιητική φρεσκάδα ενός αυθεντικού και συνάμα επικού λόγου, όπως μας αποκαλύφθηκε σε κείνα τα έργα, φαίνεται να έχει εξαντληθεί και επαναλαμβάνονται πλέον με μικρές παραλλαγές τα ίδια πάνω κάτω νοηματικά και εκφραστικά στερεότυπα.

Οι "Σειρήνες", έργο γραμμένο σε μορφή λαϊκού ορατορίου, αποτελούν τη διαχρονική "οδύσσεια" του ελληνισμού, ένα οδοιπορικό μέσα στο χρόνο από τις μυθικές του καταβολές μέχρι το Βυζάντιο, την Τουρκοκρατία και τη σύγχρονη οδύσσεια της προσφυγιάς. Επικεφαλής των ερμηνευτών είναι ο πρωτοψάλτης Θεόδωρος Βασιλικός, ενώ για την απόδοση των λαϊκότερων μερών που καλύπτουν μια ευρεία γκάμα μουσικών εκφράσεων, επιστρατεύτηκε μια ομάδα πολύ διαφορετικών μεταξύ τους ερμηνευτών, όπως ο υπέροχος Ηλίας Κλωναρίδης, η Βασιλική Λαβίνα και ο Νίκος Πολίτης, αλλά και οι ρεμπέτες Τάκης Μπίνης (την ίδια χρονιά που έδωσε ένα δυναμικό παρών με το "Ρεμπέτικο" του Σταύρου Ξαρχάκου) και Οδυσσέας Μοσχονάς, καθώς και ο κρητικός λυράρης και τραγουδιστής Βασίλης Σκουλάς.

Συμμετέχουν επίσης η Βυζαντινή Χορωδία και Μικτή Χορωδία υπό τη γενική διεύθυνση του συνθέτη. Το πανέμορφο εξώφυλλο του δίσκου σχεδίασε ο ζωγράφος Δημήτρης Μυταράς.

Γιάννης Μαρκόπουλος: Βαριά λαϊκά (1982)

Ο Γιάννης Μαρκόπουλος δεν είναι λαϊκός συνθέτης με την τυπική έννοια, αλλά η αγάπη του για το λαϊκό τραγούδι είναι δεδομένη και σποραδικά στη μακρόχρονη συνθετική του διαδρομή έσκυψε με αγάπη και συχνά πολύ πετυχημένα σ' αυτό το πεδίο. Άλλωστε τα πρώτα του τραγούδια στη δεκαετία του '60 ήταν λαϊκά και γνώρισαν επιτυχία ("Πέρα από τη θάλασσα", "Θα ξημερώσει", "Ποιος δρόμος", "Τα παλικάρια", "Γκρεμισμένα σπίτια" κ.ά.). Ακόμη και στα χρόνια του '70, ενώ είχε χαράξει μιαν εντελώς ιδιαίτερη μουσική κατεύθυνση, εύρισκε πάντα την ευκαιρία να επιστρέφει σε λαϊκά μονοπάτια ("Μετανάστες", "Εργάτες").

Με το δίσκο "Βαριά λαϊκά" ο συνθέτης επιχειρεί για μια ακόμη φορά να αποτίσει φόρο τιμής στο κλασικό λαϊκό τραγούδι. Έγραψε λοιπόν δώδεκα τραγούδια (το ένα ορχηστρικό) που πατάνε απόλυτα πάνω στους λαϊκούς δρόμους του παλιού τραγουδιού της δεκαετίας του '50. Ζεϊμπέκικα, απτάλικα και χασάπικα, καλά ισορροπημένα και λιτά στην ενορχηστρωτική τους υποστήριξη, χωρίς βέβαια κάποια πρωτοτυπία, δεδομένης της πρόθεσης του συνθέτη να γράψει απλά κι εύκολα τραγούδια. Ξεχωρίζω περισσότερο τα: "Θα πάρω δρόμο δύσκολο", "Ίδιος ήλιος μας ζεσταίνει", "Άλλοι ζητούν τον ποταμό". 

Οι στίχοι των τραγουδιών φέρουν τις υπογραφές παλιών συνεργατών του συνθέτη, όπως ο Κώστας Βίρβος, ο Μάνος Ελευθερίου, ο Γιώργος Σκούρτης και ο Μιχάλης Φακίνος. Τα ερμηνεύουν η Βασιλική Λαβίνα και ο Ηλίας Κλωναρίδης, ενώ από ένα τραγούδι αποδίδουν δύο από τα "ιερά τέρατα" του αυθεντικού λαϊκού τραγουδιού, ο Μιχάλης Μενιδιάτης και η Γιώτα Λύδια, που ανοίγουν και κλείνουν αντίστοιχα το δίσκο.

Γιάννης Μαρκόπουλος, Βασιλική Λαβίνα: Ορίζοντες (1981)

Μετά την έντονα παραγωγική δεκαετία που προηγήθηκε ο Γιάννης Μαρκόπουλος μπαίνει σε μια περίοδο περισυλλογής από το ξεκίνημα της δεκαετίας του '80 αναζητώντας ένα νέο μουσικό στίγμα μέσα στο καινούργιο μουσικό περιβάλλον που είχε αρχίσει να διαμορφώνεται.

Μια τέτοια αναζήτηση εκφράζει ο δίσκος "Ορίζοντες" με την εύγλωττη σημειολογία του τίτλου του. Πρόκειται για έναν κύκλο δώδεκα καινούργιων τραγουδιών σε χαμηλόφωνο ύφος με κάποιες ωστόσο δυναμικές εκτροπές και με λιτή ενορχήστρωση που δείχνει ότι σταδιακά απομακρύνεται από τα παραδοσιακά ηχοχρώματα του παρελθόντος. Όπως γράφει ο συνθέτης, τα τραγούδια περιγράφουν εντυπώσεις από τη ζωή μέσα στην πόλη. "Η διάθεση διαμαρτυρίας που υπάρχει στη φωνή της ερμηνεύτριας είναι ένα δείγμα αγάπης από μέρους του δημιουργού για την αγωνιστικότητα της γυναίκας σε μια κοινωνία γεμάτη ψέματα, βία, οικονομική κρίση, ανηθικότητα και χρεοκοπία των ανθρώπινων σχέσεων".

Συνοδοιπόροι του συνθέτη σ' αυτή τη δουλειά είναι οι στιχουργοί Αγγελική Ελευθερίου (γνωστή μας από τις συνεργασίες της με τον Μίκη Θεοδωράκη), Γιώργος Σκούρτης (βλέπε "Μετανάστες"), Μιχάλης Φακίνος (βλέπε "Ανεξάρτητα"), Χρίστος Στίπας (τον πρωτογνωρίσαμε με δύο λαϊκά τραγούδια του Σταύρου Ξαρχάκου: "Έχω μια δεκάρα τρύπια", "Τρεις μάγκες, τρεις γερόμαγκες" με τον Στράτο Παγιουμτζή), Μιχάλης Σταυρακάκης (βλέπε "Παράθυρο στη Μεσόγειο") και Πάνος Θεοδωρίδης (βλέπε "Σεργιάνι στον Κόσμο" και "Λειτουργία του Ορφέα"). Υπάρχει επίσης ένα μελοποιημένο ποίημα της Τζένης Μαστοράκη ("Διόδια") κι ένα τραγούδι από χορικό της κωμωδίας "Εκκλησιάζουσες" του Αριστοφάνη σε απόδοση του Μίνου Βολανάκη ("Ώρα ώρα").

Είναι ο τρίτος προσωπικός δίσκος της Βασιλικής Λαβίνα, συζύγου του συνθέτη. Πρόκειται για μια τραγουδίστρια με εξαιρετική ποιότητα φωνής, αν και σήμερα ακούγεται μάλλον ξεπερασμένη. Στα πιο χαμηλόφωνα τραγούδια του δίσκου η ερμηνεία της είναι θαυμάσια. Όταν υψώνει φωνή διαμαρτυρίας σε ορισμένα κομμάτια, δείχνει να ξεφεύγει από τα φυσικά της όρια. Ξεχωρίζουν οι ερμηνείες της στα τραγούδια "Νάτανε λέει καλοκαίρι" και "Νέα Ιωνία".

Γιάννης Μαρκόπουλος, Μελίνα: L' anniversaire (1982)

Το 1981 για λογαριασμό της γαλλικής τηλεόρασης γυρίστηκε η τηλεταινία μικρού μήκους "L' anniversaire" ("Τα γενέθλια") σε σκηνοθεσία Pierre Jourdan με αφορμή τη μεγάλη πολιτική αλλαγή που σημειώθηκε στην Ελλάδα εκείνη τη χρονιά με τον άνοδο του ΠΑΣΟΚ στην εξουσία.

Ο Γιάννης Μαρκόπουλος υπογράφει τα τραγούδια της ταινίας, από τα οποία τα δύο ήταν καινούργια ("La paix", "Γιορτάζω στις 18 του Οκτώβρη") και τα ερμήνευσε η Μελίνα Μερκούρη, εμβληματική μορφή της μεταπολεμικής καλλιτεχνικής ζωής της χώρας με σημαντική διεθνή καριέρα στο θέατρο και τον κινηματογράφο, αλλά και κορυφαία πολιτική προσωπικότητα, στενά συνδεδεμένη με τον συγκεκριμένο κομματικό χώρο που ανέλαβε την εξουσία. 

Τα δυο αυτά τραγούδια είχαν στίχους του ποιητή Γιάννη Ρίτσου (σε γαλλική απόδοση από τον σκηνοθέτη) και του Λευτέρη Παπαδόπουλου.

Με τον ίδιο τίτλο λοιπόν κυκλοφόρησε από τη γαλλική ΕΜΙ ο αναλογικός δίσκος που συμπληρώνεται με μια σειρά γνωστών τραγουδιών του συνθέτη σε πρώτη ή δεύτερη εκτέλεση από την εποχή του "Χρονικού" και πέρα που ερμήνευσαν σπουδαίοι τραγουδιστές και μόνιμοι συνεργάτες του συνθέτη: Νίκος Ξυλούρης, Λάκης Χαλκιάς, Βασιλική Λαβίνα και Ηλίας Κλωναρίδης. Μαζί τους και ο ίδιος ο συνθέτης στο κλασικό "Λένγκω Λένγκω" από ζωντανή ερασιτεχνική ηχογράφηση.

Γιάννης Μαρκόπουλος: Το φυλαχτό της μάνας (1965, ανέκδοτο OST)

Η δεκαετία του '60 για τον Γιάννη Μαρκόπουλο ήταν μια περίοδος ιδιαίτερα παραγωγική, καθώς ο συνθέτης δοκίμαζε τις δυνάμεις του στο πεδίο της λαϊκής μουσικής ηχογραφώντας αρκετά τραγούδια στις 45 στροφές με διάφορους ερμηνευτές, όπως η Δούκισσα, ο Κώστας Χατζής, ο Πάνος Τζανετής, η Μαίρη Δαλάκου και άλλοι. Την ίδια εποχή πολλά από τα τραγούδια του αυτά περνούσαν και στον ελληνικό κινηματογράφο, μέσω του οποίου γίνονταν ευρύτερα γνωστά και γνώριζαν επιτυχία.

Στο Δισκοβόλο έχουμε ασχοληθεί κι άλλες φορές με την πρώιμη κινηματογραφική μουσική του Γιάννη Μαρκόπουλου που εν πολλοίς παραμένει ανέκδοτη. Έχουμε δει τέτοια ανέκδοτα soundtrack, όπως το "Μάνα γιατί με γέννησες" (1963) ή "Ο παρθένος" (1966), καθώς και άλλα που ευτύχησαν να περάσουν στη δισκογραφία, όπως ο "Ψαρόγιαννος" (1966), ο "Διωγμός" (1964/1988), και "Επιχείρησις Απόλλων" (1968), αλλά και το θεατρικό "Κορίτσι με το κορδελάκι" (1964).

Άλλο ένα ανέκδοτο λοιπόν soundtrack του Μαρκόπουλου έχουμε σήμερα. Είναι η μουσική και τα τραγούδια που έγραψε για το κλασικό ασπρόμαυρο μελό "Το φυλαχτό της μάνας", παραγωγής 1965, σε σενάριο και σκηνοθεσία του Ερρίκου Θαλασσινού με πρωταγωνιστές τη Μάρθα Βούρτση και τον Γιάννη Βόγλη. Στην ταινία ακούγονται μερικά ωραία λαϊκά τραγούδια του συνθέτη, όχι από τα πιο γνωστά του, δύο με τη φωνή της Δούκισσας ("Ο χωρισμός", "Να χαμηλώσω τα βουνά") και άλλα δύο με τον Πάνο Τζανετή ("Χτύπα καμπάνα", "Όπου καπνός"), όλα σε στίχους του Ερρίκου Θαλασσινού, τα οποία κυκλοφόρησαν παράλληλα και σε δίσκους 45 στροφών. 

Το υπόλοιπο μέρος της μουσικής περιλαμβάνει οργανική υπόκρουση που συνοδεύει τη δράση της ταινίας με μελωδίες των τραγουδιών ή και θέματα από άλλα έργα, όπως το "Γκρεμισμένα σπίτια" από το θεατρικό "Το κορίτσι με το κορδελάκι" που ακούγεται σε αρκετά σημεία της ταινίας και στο φινάλε. Οι μελωδίες του μπουζουκιού μάλιστα υπογράφονται από τους δυο μεγάλους δεξιοτέχνες Κώστα Παπαδόπουλο και Λάκη Καρνέζη. 

Νίκος Μαμαγκάκης: Η αρχόντισσα κι ο αλήτης (1968/1988)

Το έχω ξαναγράψει, θα το ξαναπώ: Θεωρώ τον Νίκο Μαμαγκάκη μια κορυφαία μουσική προσωπικότητα αυτού του τόπου, πολυγραφότατο δημιουργό σε όλα τα μουσικά πεδία με πολυδιάστατο και σύνθετο έργο, αλλά συγχρόνως αδικημένο τόσο από το δισκογραφικό κατεστημένο, όσο και από τον ίδιο του τον εαυτό! Κι αυτό το λέω, γιατί δεν είναι λίγες οι φορές που ο ίδιος μίλησε υποτιμητικά για πολλά από τα τραγούδια του που έγιναν επιτυχίες ή και για άλλα έργα του που θεωρούσε ότι είχαν ελαττώματα, πράγμα που τον οδήγησε στη δημιουργία δικής του δισκογραφικής εταιρίας (Ιδαία), όπου επανεξέδωσε σε νέες επεξεργασίες και εκτελέσεις τα έργα αυτά.

Ένα πεδίο, στο οποίο ανέπτυξε μεγάλη δραστηριότητα ο Μαμαγκάκης, ήταν η κινηματογραφική μουσική. Και είναι εντυπωσιακή η προσαρμοστικότητα που έδειξε στη σύνθεση μουσικής για τον κινηματογράφο ανάλογα με το ποιοτικό επίπεδο της παραγωγής. Δεν είχε καμία δυσκολία λοιπόν να καταθέσει σύνθετες δημιουργίες για έργα απαιτητικά, όπως: "Εκδρομή" (1966), "Πρόσωπο με πρόσωπο" (1966), "Σιλουέτες" (1967), "Παρένθεση" (1968), αλλά και εύπεπτες απλές μουσικές και χαριτωμένα τραγουδάκια για τον λαϊκό κινηματογράφο, κυρίως με τη Finos Film, όπως οι ταινίες: "Η αρχόντισσα κι ο αλήτης" (1968), "Το κανόνι και τ' αηδόνι" (1968), "Η λεωφόρος του μίσους" (1968), "Μια Ιταλίδα απ' την Κυψέλη" (1968), "Η ωραία του κουρέα" (1969), "Η νεράιδα κια το παλικάρι" (1969), αλλά και αργότερα στη δεκαετία του '80 με τη μεγάλη συνεργασία του με τον σκηνοθέτη Νίκο Περράκη. Θυμίζω επίσης ότι είχε μεγάλες συνεργασίες και στον διεθνή κινηματογράφο (Γερμανία) και την τηλεόραση.

Το 1968 λοιπόν ο Νίκος Μαμαγκάκης έγραψε ένα από τα πιο δημοφιλή και πολυακουσμένα κινηματογραφικά του soundtrack για την ταινία του Ντίνου Δημόπουλου "Η αρχόντισσα κι ο αλήτης", παραγωγής της Finos Film, με πρωταγωνιστές την Αλίκη Βοτγιουκλάκη και τον Δημήτρη Παπαμιχαήλ. Η ταινία γνώρισε τεράστια εμπορική επιτυχία κόβοντας 750.000 εισιτήρια στην πρώτη της προβολή! Στην ταινία ακούγονται μερικά χαριτωμένα τραγουδάκια ("Στον ήλιο του μεσημεριού", "Να ζήσει η φτωχολογιά", "Η αγάπη θέλει δύο", "Αλητάκι μπατιράκι") που ερμήνευσε το λαμπερό πρωταγωνιστικό δίδυμο, ενώ την τρυφερή "Βαρκαρόλα" ερμηνεύει η Λήδα. Όλα έχουν στίχους του Ντίνου Δημόπουλου.

Νίκος Τάτσης: Έρανα (1978)

Πρόσφατα είχαμε ένα αφιέρωμα στον συνθέτη Νίκο Τάτση που πρωτοεμφανίστηκε στη δισκογραφία το 1974 με το τραγούδι "Ο Σαραντάπηχος". Δίπλα του σταθερός συνεργάτης στα πρώτα του μουσικά βήματα ο ποιητής Κώστας Παπαγεωργίου (1945-1921). Οι δυο τους το 1978 μας έδωσαν την πρώτη ολοκληρωμένη τους συνεργασία με τον κύκλο τραγουδιών "Έρανα" * που εκδόθηκε από την ΕΜΙ Columbia.

Πρόκειται για σπανιότατο δίσκο, από τους αγαπημένους μου εκεί στα τέλη του '70, όταν τον άκουγα μανιωδώς από μια (χαμένη πια) κασέτα. Με τα χρόνια ο δίσκος εξαφανίστηκε από την αγορά κι έγινε πια δυσεύρετος, ενώ η κοστολόγησή του στο δισκογραφικό χρηματιστήριο κινείται ήδη σε δυσθεώρητα και παράλογα επίπεδα, ώστε να είναι αδύνατον να τον αγοράσει πλέον ένας απλός μουσικόφιλος. Κι έτσι κι εγώ μέχρι πρόσφατα είχα αρκεστεί στην ιστορική εκείνη κασετούλα από τα φοιτητικά μου χρόνια με τις φυσιολογικές ηχητικές εκπτώσεις που είχε προκαλέσει η μεγάλη χρήση. Ευτυχώς όμως προ ημερών βρέθηκε ένας καλός φίλος που προθυμοποιήθηκε να μου προσφέρει ένα άριστης ποιότητας αντίγραφο του δίσκου από το αυθεντικό βινύλιο μαζί με όλο το εικαστικό μέρος της έκδοσης κι έτσι επανέρχομαι σήμερα στην εκ νέου παρουσίασή του στον Δισκοβόλο!

Ασφαλώς είναι μια σπάνιας ομορφιάς μουσική εργασία με πρωτότυπα τραγούδια χαμηλών τόνων σε έντεχνο ύφος, αλλά με στέερες βάσεις πάνω σε δρόμους από την ελληνική παράδοση, ενταγμένα εμφανώς μέσα στο διεθνές φολκ κίνημα που ήταν ακμαίο εκείνη την εποχή. Το ιδιότυπο ορχηστρικό χρώμα των τραγουδιών, που παραπέμπει σε ήχους πρώιμου ethnic, προέκυψε από έναν πολύ ενδιαφέροντα συνδυασμό μουσικών οργάνων από Ανατολή και Δύση. Τα εκτελούν σπουδαίοι σολίστες, μεταξύ των οποίων οι κορυφαίοι Δημήτρης Βράσκος (βιολί), Δημήτρης Φάμπας (κιθάρα), Τάσος Διακογιώργης (σαντούρι) και  Ανδρέας Ροδουσάκης (κοντραμπάσο).

Τα τραγούδια ερμηνεύουν ο Γιάννης Δημητράς και η Μαρία Κάτηρα, γνωστοί τότε από τη συμμετοχή τους σε εργα του Μάνου Χατζιδάκι, ο οποίος είναι και ο παραγωγός αυτού του δίσκου.