Μάνος Χατζιδάκις: Μαγική πόλις (1954)

Η ταινία "Μαγική Πόλις" είναι ένα κορυφαίο δείγμα του ελληνικού νεορεαλιστικού κινηματογράφου με άμεσες επιρροές από τον ακμαίο τότε ιταλικό νεορεαλισμό. 

Γυρίστηκε το 1954 σε αυθεντικούς χώρους προσφυγικών καταυλισμών από τον Νίκο Κούνδουρο σε σενάριο της Μαργαρίτας Λυμπεράκη και με τη συμμετοχή κορυφαίων ηθοποιών, μεταξύ των οποίων οι: Γιώργος Φούντας, Μάνος Κατράκης, Θανάσης Βέγγος, Μίμης Φωτόπουλος, Ανδρέας Ντούζος, Ανέστης Βλάχος, Στέφανος Στρατηγός και η γλυκύτατη Μαργαρίτα Παπαγεωργίου. Η ταινία έλαβε μέρος στο διαγωνιστικό τμήμα του κινηματογραφικού φεστιβάλ της Βενετίας. Η πρώτη της προβολή έγινε το καλοκαίρι του 1955 κι έκοψε 67.770 εισιτήρια, μια πολύ καλή επίδοση για τα δεδομένα της εποχής. 

Ο Μάνος Χατζιδάκις έγραψε τη μουσική, με μελωδίες και χρώματα έντονα μελαγχολικά και απόλυτα εναρμονισμένα με την ατμόσφαιρα της ταινίας. Στους τίτλους ακούγεται και το ομώνυμο τραγούδι σε στίχους του συνθέτη, ένα αυθεντικό αριστούργημα, κλασικό και αξεπέραστο. Στην ταινία ερμηνεύεται από τη Ζωή Μάγγου, αλλά στη δισκογραφία πέρασε αρκετά χρόνια αργότερα (1963) με τη φωνή της Έλσας Λάμπο (Μαργαρίτη).

Δυστυχώς κι αυτό το θαυμάσιο soundtrack του μεγάλου μας συνθέτη παραμένει ανέκδοτο και ξεχασμένο σε κάποια αραχνιασμένα κινηματογραφικά αρχεία.

Λίνος Κόκοτος: Βαβυλωνία (1970)

Το 1970 ο Λίνος Κόκοτος έγραψε μουσική και τραγούδια για την κλασική ηθογραφική σάτιρα "Βαβυλωνία", έγχρωμη ταινία που σκηνοθέτησε ο Γιώργος Διζικιρίκης σε ελεύθερη μεταφορά από το ομώνυμο και πολύ σημαντικό θεατρικό έργο του Δημητρίου Βυζάντιου, το οποίο σατιρίζει την ασυνεννοησία μεταξύ των Ελλήνων στα πρώτα μετεπαναστατικά χρόνια λόγω της πληθώρας των διαλέκτων που χρησιμοποιούσε η κάθε ελληνική ράτσα στον καθημερινό της λόγο. Στην ταινία πρωταγωνίστησαν οι: Ηλίας Λογοθέτης, Αθηνόδωρος Προύσαλης, Δημήτρης Ιωακειμίδης, Ευαγγελία Σαμιωτάκη, Αλέκος Ουδινότης και πολλοί άλλοι.

Η μουσική του Λίνου Κόκοτου παρακολουθεί την εξέλιξη της δράσης μέσα από μια σειρά μικρών παρεξηγήσεων που οδηγούν σ' έναν μεγάλο καυγά και στη φυλάκιση των δραστών λόγω ...ασυνεννοησίας με τον λατινοτραφή επτανήσιο αστυνόμο. Οργανικά μοτίβα άλλοτε χορευτικά, άλλοτε με χρωματισμούς παραδοσιακούς ή δυτικότροπους σε μια προσπάθεια να αποδοθούν τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κάθε πρωταγωνιστή. Τραγουδούν φυσικά οι ίδιοι οι ηθοποιοί. Κάποια θέματα της ταινίας πέρασαν ως κανονικά τραγούδια λίγο αργότερα στον δεύτερο προσωπικό δίσκο του συνθέτη με τίτλο "Ο κήπος" (1971). Το soundtrack πάντως στη μορφή που σας το δίνω παραμένει ανέκδοτο.

Λίνος Κόκοτος: Σπίτι στους βράχους (1974/2004)

Ο αγαπημένος νεοκυματικός (και όχι μόνο) συνθέτης Λίνος Κόκοτος είχε και μια μικρή θητεία στο πεδίο της κινηματογραφικής μουσικής κατά την περίοδο 1967-1981 γράφοντας μουσική για καμιά δεκαριά ταινίες. Η αρχή έγινε με το κοινωνικό δράμα "Ο πουλημένος άνθρωπος" (1967), ενώ το 1970 έγραψε τη μουσική για την ξεκαρδιστική ηθογραφική σάτιρα "Βαβυλωνία", από την οποία μάλιστα κάποια θέματα ενσωματώθηκαν στον δεύτερο προσωπικό δίσκο του συνθέτη "Ο κήπος" (1971). 
Στη συνέχεια βρέθηκε να επενδύει μουσικά κάποιες από τις χαρακτηριστικές ερωτικές ταινίες της δεκαετίας του '70 που γύρισε ο παραγωγός Όμηρος Ευστρατιάδης. Ανάμεσά τους και το "Σπίτι στους βράχους", παραγωγής 1974 σε σενάριο και σκηνοθεσία Γιώργου Ζερβουλάκου με πρωταγωνιστές τον Ανδρέα Μπάρκουλη, την Άντα Βαρθολομαίου και την Bente Borsum. 
Η μουσική του Λίνου Κόκοτου περιλαμβάνει κυρίως οργανικά μέρη με ιδιαίτερα ατμοσφαιρική ενορχήστρωση, για να τονίζει τα μυθοπλαστικά στοιχεία της δράσης. Περιλαμβάνει επίσης και δυο τραγούδια που ερμηνεύει η ξεχασμένη και άδικα υποτιμημένη τραγουδίστρια Γεωργία Λόγγου.

Το συγκεκριμένο soundtrack παρέμεινε ανέκδοτο για 30 χρόνια, ώσπου ανέλαβε η εταιρία Potfleur, ειδικευμένη στην ανάσυρση ξεχασμένων κινηματογραφικών μουσικών, να το εκδώσει το 2004.

Δήμος Μούτσης: Ένας μάγκας στα σαλόνια (1969)

Το 1969 ο Δήμος Μούτσης έγραψε μουσική για δυο ελληνικές ταινίες. Οι τίτλοι τους: "Ένας μάγκας στα σαλόνια" και "Η αρχόντισσα του λιμανιού". Και οι δυο ήταν πλημμυρισμένες με υπέροχα τραγούδια, τα οποία συγχρόνως κυκλοφόρησαν και σε μικρούς ή μεγάλους δίσκους της εποχής σημειώνοντας μεγάλη επιτυχία.

Στην ταινία "Ένας μάγκας στα σαλόνια", που σκηνοθέτησε ο Κώστας Καραγιάννης σε σενάριο του Λάκη Μιχαηλίδη με πρωταγωνιστές τον Γιάννη Βόγλη και τη Μέμα Σταθοπούλου, ο Μούτσης έγραψε μερικά πασίγνωστα λαϊκά τραγούδια βασισμένα σε στίχους του Νίκου Γκάτσου. Μεταξύ αυτών τα υπέροχα: "Αύριο πάλι", "Είχαμε περηφάνια", "Μ' ένα παράπονο", "Βράδιασε", "Γεννήθηκα φτωχόπαιδο". Στην ταινία τα τραγούδησαν ο Μανώλης Μητσιάς, ο Αλέκος Αναστασιάδης και ο Τάκης Βαρύτιμος, ενώ στη δισκογραφία σχεδόν όλα ενσωματώθηκαν στο δεύτερο μεγάλο δίσκο του συνθέτη με τίτλο "Ένα χαμόγελο" που κυκλοφόρησε την ίδια χρονιά, αλλά με ερμηνευτές τον Γρηγόρη Μπιθικώτση, τον Σταμάτη Κόκοτα και την πρωτοεμφανιζόμενη Δήμητρα Γαλάνη.

Δήμος Μούτσης: Ένα αστείο κορίτσι (1970)

Ο Δήμος Μούτσης υπήρξε ένας χαρισματικός τραγουδοποιός που στο παρελθόν μας χάρισε καταπληκτικά τραγούδια, τα οποία εξακολουθούν να ακούγονται και να τραγουδιούνται. Τα πρώτα συνθετικά του βήματα σημειώθηκαν στα μέσα της δεκαετίας του '60, όταν άρχισε να ηχογραφεί αρκετά ανεξάρτητα λαϊκά τραγούδια σε δίσκους 45 στροφών με στίχους σχεδόν αποκλειστικά του Νίκου Γκάτσου, ενώ από το 1968 ξεκίνησε την έκδοση ολοκληρωμένων κύκλων τραγουδιών, μερικοί από τους οποίους ("Άγιος Φεβρουάριος", "Τετραλογία", "Φράγμα") έχουν αφήσει ανεξίτηλο το στίγμα τους στο ελληνικό τραγούδι.

Με τον κινηματογράφο και το θέατρο ο Μούτσης δεν ασχολήθηκε ιδιαίτερα. Γνωρίζω μόλις πέντε ταινίες όλες κι όλες με δική του μουσική και τραγούδια κατά το διάστημα 1969-1971. Η πρώτη ήταν το "Ένας μάγκας στα σαλόνια", παραγωγής 1969. Ακολούθησαν οι ταινίες: "Η αρχόντισσα του λιμανιού" (1969), "Ένα αστείο κορίτσι" (1970), "Η αριστοκράτισσα και ο αλήτης" (1970) και "Ο αρχιψεύταρος" (1971).

Η ταινία "Ένα αστείο κορίτσι" παίχτηκε στους κινηματογράφους το 1970 και ήρθε δεύτερη σε εισπράξεις εκείνη τη χρονιά με το εντυπωσιακό νούμερο των 549.614 εισιτηρίων στην πρώτη προβολή της, πίσω από το "Υπολοχαγός Νατάσσα" που υπήρξε η εμπορικότερη ταινία του παλιού ελληνικού κινηματογράφου. Και στις δύο πρωταγωνιστούσε η "εθνική" μας σταρ Αλίκη Βουγιουκλάκη στην εποχή που μεσουρανούσε στο κινηματογραφικό στερέωμα.

Το "Αστείο κορίτσι" σκηνοθέτησε ο αδελφός της Τάκης Βουγιουκλάκης, ενώ δίπλα της εμφανίζονταν ο Νίκος Γαλανός, ο Σπύρος Καλογήρου, ο Σωτήρης Μουστάκας και πολλοί άλλοι γνωστοί κι αγαπημένοι ηθοποιοί. 

Ο Δήμος Μούτσης έγραψε μια σειρά οργανικά θέματα που εξυπηρετούσαν την πλοκή της ταινίας, καθώς και μερικά όμορφα τραγούδια σε στίχους του Λευτέρη Παπαδόπουλου. Δεσπόζει βέβαια το καταπληκτικό ζεϊμπέκικο "Αυτά τα χέρια", που ερμηνεύει έξοχα ο Μανώλης Μητσιάς στο ξεκίνημα ακόμα της λαμπρής του καριέρας. Άλλωστε ο Μούτσης ήταν ο συνθέτης που τον επέβαλε στο δισκογραφικό στερέωμα χάρις σ' αυτό το τραγούδι, αλλά κυρίως χάρις στο περίφημο "Στην Ελευσίνα μια φορά" που είχε κυκλοφορήσει ένα χρόνο νωρίτερα. 

Τα άλλα τραγούδια της ταινίας ("Το τσίρκο", "Τα επαγγέλματα", "Είπα κι εγώ") ερμηνεύει η Αλίκη Βουγιουκλάκη με πολύ ωριμότερο τρόπο απ' ό,τι την έχουμε συνηθίσει στα παλιότερα κινηματογραφικά τραγουδάκια του Μάνου Χατζιδάκι.

Γιάννης Μαρκόπουλος: Μάνα γιατί με γέννησες (1963)

"Μάνα γιατί με γέννησες". Κλασική μελό ταινία του 1963, απ' την οποία προέκυψε και η ομώνυμη φραστική ατάκα! Εναλλακτικός τίτλος: "Έτσι ήταν η ζωή μου". Σκηνοθεσία: Κώστας Στράντζαλης. Σενάριο: Νίκος Φώσκολος. Πρωταγωνιστές: Κώστας Κακαβάς, Κάκια Αναλυτή, Ανδρέας Μπάρκουλης, Γιώργος Βελέντζας. 

Βασικό ατού της ταινίας η μουσική του Γιάννη Μαρκόπουλου. Ήταν η εποχή του πρώτου ξεκινήματος του συνθέτη στο χώρο του ελληνικού κινηματογράφου, όπου τα επόμενα 4-5 χρόνια θα καταθέσει το μεγαλύτερο μέρος του συνθετικού του έργου γράφοντας πολύ όμορφα λαϊκά τραγούδια που ερμήνευσαν σπουδαίες φωνές της εποχής, όπως η Μαίρη Δαλάκου, ο Κώστας Χατζής, ο Πάνος Τζανετής, η Δούκισσα και άλλοι. 

Στη συγκεκριμένη πάντως ταινία έχει περιοριστεί σε μικρά οργανικά θέματα, ενώ το μοναδικό τραγούδι που ακούγεται δεν είναι δικό του! Είναι ο "Καημός" του Μίκη Θεοδωράκη ερμηνευμένος από τον Στέλιο Καζαντζίδη και τη Μαρινέλλα!

Ντίνος Πάντας: Αφιέρωμα στον Αλέξανδρο Παπαδιαμάντη (2003)

Ιδού ένα θαυμάσιο αφιέρωμα στον μεγάλο σκιαθίτη πεζογράφο Αλέξανδρο Παπαδιαμάντη (1851-1911), όπου όμως αναδεικνύεται η άλλη πλευρά του, η λιγότερο γνωστή: Αυτή του ποιητή. 

Έγραψε λιγοστά σκόρπια ποιήματα ο Παπαδιαμάντης και σχεδόν όλα κατά καιρούς έχουν εμφανιστεί στη δισκογραφία σε διάφορες μελοποιήσεις. Η παλιότερη γνωστή (αν και όχι η πρώτη) μελοποίηση ανήκει στον στον Σταύρο Κουγιουμτζή με το δίσκο "Μικραίνει ο κόσμος" (1982). Το 1993 ο Μιχάλης Κουμπιός συμπεριέλαβε ένα ποίημα του Παπαδιαμάντη στα "Ζωγραφιστά τραγούδια", όπως και ο Ορφέας Περίδης στο δίσκο "Τι θα πει ζωή" (2003), καθώς και ο Λουδοβίκος των Ανωγείων στο "Γκρεμό δεν έχουν τα πουλιά" (2006). Επίσης κυκλοφόρησαν και τρεις ολοκληρωμένες δισκογραφικές δουλειές αποκλειστικά με ποιήματα του Παπαδιαμάντη: "Η Αλίκη Καγιαλόγλου διαβάζει και τραγουδά Παπαδιαμάντη" (2004) με μουσική Άλκη Μπαλτά, "Το σκοτεινό τρυγόνι" (2006) με μουσική Νίκου Μαστοράκη και άλλων, και σχετικά πρόσφατα το "Εγκώμιο στον Αλέξανδρο Παπαδιαμάντη" (2011) με μουσική του Νίκου Μαμαγκάκη.

Η παρούσα ηχογράφηση έγινε στο Δημοτικό Θέατρο Βόλου στις 17 Μαΐου 2003. Τη μουσική έγραψε ο  μαέστρος Ντίνος Πάντας, αδελφός του αείμνηστου ελαφρού τραγουδιστή Αλέκου Πάντα, εμβληματική φυσιογνωμία της βολιώτικης μουσικής παράδοσης, συνδεδεμένος με την ιστορική Χορωδία του ΕΛΑΣ. 

Τα τραγούδια ερμηνεύει η πολύ δραστήρια Χορωδία Εκπαιδευτικών Βόλου με τη συμμετοχή της Χορωδίας "Αρμονία" Πρέβεζας. Διευθύνει ο Γιάννης Γράμψας. Μεταξύ των τραγουδιών παρεμβάλλονται αφηγηματικές γέφυρες με απαγγελίες των αντίστοιχων ποιημάτων από τους ηθοποιούς Βασίλη Μητσάκη και Αμαλία Γκιζά. 

Ηλίας Ανδριόπουλος: 17 σφαίρες για έναν άγγελο (1981)

Εξ όσων γνωρίζω, ο σημαντικός συνθέτης και τραγουδοποιός Ηλίας Ανδριόπουλος έγραψε ένα και μοναδικό soundtrack για τον ελληνικό κινηματογράφο. Ήταν για την ταινία "17 Σφαίρες για έναν άγγελο", παραγωγής 1981, σε σενάριο και σκηνοθεσία Νίκου Φώσκολου με τη συνεργασία του Τάκη Βουγιουκλάκη. Πρωταγωνίστησαν οι: Μαίρη Βιδάλη, Γιώργος Φούντας, Νίκος Απέργης, Γκέλη Μαυροπούλου κ.ά. Η ταινία πραγματευόταν την ιστορία της νεαρής αγωνίστριας κατά των γερμανικών κατοχικών δυνάμεων Ηρώς Κωνσταντοπούλου που κατέληξε στον τραγικό της θάνατο.

Το συγκεκριμένο soundtrack είναι ανέκδοτο και το άντλησα από ένα παλιό VHS μετά την ψηφιοποίηση της ταινίας. Έχω ξεχωρίσει εννέα θέματα κι ανάμεσά τους δύο λαϊκά τραγούδια ερμηνευμένα από τη σπουδαία Ελένη Βιτάλη. Οι τίτλοι των κομματιών είναι αυθαίρετοι, βασισμένοι στην πλοκή της ταινίας.

(c) VHS-rip | Ανέκδοτο OST | 1981 | mp3 | Αυτοσχέδια εξώφυλλα & φωτό | πηγή: d58

Παναγιώτης Καλαντζόπουλος: Ηλέκτρα (1998)

Ο Παναγιώτης Καλαντζόπουλος γεννήθηκε στην Αθήνα το 1957 και σπούδασε μουσική στο στο Guildhall School for Music and Drama του Λονδίνου και στην Ecole Normale de Musique στο Παρίσι. Με την επιστροφή του στην Ελλάδα συνεργάστηκε ως μουσικός με τον Μάνο Χατζιδάκι και ως ενορχηστρωτής στην δισκογραφία. Από το 1986 άρχισε να γράφει μουσική για τον κινηματογράφο, για τηλεοπτικές σειρές, για θεατρικές παραστάσεις και για ντοκιμαντέρ, ενώ το 1993 απέσπασε το πρώτο βραβείο Καλύτερης Μουσικής για την τηλεοπτική σειρά "Africa" και το πρώτο βραβείο Καλύτερης Μουσικής Τηλεοπτικής Διαφήμισης. Το 1999 κέρδισε το Βραβείο Μουσικής στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης για την ταινία του Κώστα Καπάκα "Peppermint". 

Παράλληλα με όλα αυτά έχει δώσει κι ένα ισχυρό δισκογραφικό παρών με κάποιους κύκλους τραγουδιών που ερμήνευσαν γνωστοί τραγουδιστές, όπως ο Γιάννης Κότσιρας, η Έλλη Πασπαλά, η Γιώτα Νέγκα και η Σοφία Παπάζογλου συνεργαζόμενος κάποιες φορές και με τη συνθέτρια σύζυγό του Ευανθία Ρεμπούτσικα

Tο καλοκαίρι του 1998 έγραψε μουσική για την "Ηλέκτρα" του Σοφοκλή, που ανέβηκε από το Εθνικό Θέατρο. Τη μετάφραση, δραματουργική επεξεργασία και σκηνοθεσία έκανε ο Δημήτρης Μαυρίκιος, τα σκηνικά και κοστούμια ο Γιώργος Πάτσας, τη χορογραφία η Ελευθερία Ντεκώ και τους φωτισμούς ο Λευτέρης Παυλόπουλος. Η πρώτη παράσταση δόθηκε στο Αρχαίο Θέατρο Δωδώνης κι αμέσως μετά παρουσιάστηκε στην Επίδαυρο με μεγάλη επιτυχία, αν και δίχασε τους κριτικούς για τις πρωτοποριακές καινοτομίες που επιστράτευσε ο σκηνοθέτης.

Έπαιξαν οι: Καρυοφυλλιά Καραμπέτη, Κώστας Τριανταφυλλόπουλος, Νίκος Καραθάνος, Λίνα Λαμπράκη, Λαέρτης Βασιλείου, Μαργκαρίτα Τζέπα, Μαρία Κεχαγιόγλου, Μαρία Κατσιαδάκη, Αριστοτέλης Αποσκίτης. Μάλιστα στο  ρόλο του παιδαγωγού εμφανίστηκε ο καθηγητής κλασικής φιλολογίας του ΑΠΘ Δημήτρης Μαρωνίτης. 

Στην εκτέλεση της μουσικής έλαβε μέρος 17μελής Χορός. Η ηχογράφηση έγινε σε studio με επαγγελματικές προδιαγραφές, αλλά παραδόξως παραμένει ακόμη ανέκδοτη.