Τατιάνα Ζωγράφου: Μ' έναν τρόπο μυστικό (2011)

Το 2011 από τις Εκδόσεις Καλειδοσκόπιο κυκλοφόρησε ένα όμορφο "παιδικό" βιβλίο που απευθύνεται μάλλον σε ενήλικους με τίτλο «Μ' ένα τρόπο μυστικό» και με το χαρακτηριστικό υπότιτλο: ... όπου η μουσική συναντά την ποίηση και τη ζωγραφική (17 ποιήματα, 17 ζωγραφιές, 17 τραγούδια). Ο υπότιτλος επισημαίνει ευθέως και το περιεχόμενο της έκδοσης που συνδυάζει ποίηση, ζωγραφική και μουσική σε ένα αρμονικό σύνολο διαμορφώνοντας ένα άκρως καλαίσθητο αποτέλεσμα.

Πρόκειται για μια έκδοση που φιλοτέχνησε ο Θεσσαλονικιός ζωγράφος Χρήστος Κεχαγιόγλου, ενώ η τραγουδοποιός Τατιάνα Ζωγράφου έντυσε μουσικά μια σειρά όμορφων ποιημάτων και στιχουργημάτων που, εκτός από την ίδια, υπογράφουν οι: Γιώργος Χρονάς, Ιουλίτα Ηλιοπούλου, Κώστας Καρτελιάς, Σταμάτης Δαγδελένης, Μαργαρίτα Μπακοπούλου, Σπύρος Βλέτσας, Δημήτρης Κοσμόπουλος και Χρήστος Κεχαγιόγλου, από το ποίημα του οποίου («Το άρωμα») αντλήθηκε και ο τίτλος της έκδοσης. Η μουσική συνδυάζει κλασικά, ποπ και λαϊκά στοιχεία χωρίς προκαταλήψεις, προκειμένου να αποδώσει καλύτερα το ύφος του μελοποιημένου λόγου. Στο τραγούδι άλλωστε «Σαν παλιό λαϊκό» συμμετέχει ως σολίστ του μπουζουκιού ο Χρήστος Νικολόπουλος.

Τα τραγούδια ερμηνεύουν οι: Αλκίνοος Ιωαννίδης, Σοφία Παπάζογλου, Δάφνη Πανουργιά, Αργύρης Μπακιρτζής, Ειρήνη Δερέμπεη, Τάσος Αποστόλου, Τατιάνα Ζωγράφου και Κώστας Βόμβολος. Ο τελευταίος μάλιστα που ερμηνεύει το αγγλόφωνο «It Is Always August» υπογράφει και την ενορχήστρωση των τραγουδιών παίζοντας ταυτόχρονα ακορντεόν και κανονάκι. Μεταξύ των μουσικών βρίσκουμε επίσης τον Κυριάκο Γκουβέντα στο βιολί, τον Βαγγέλη Ζωγράφο στο κοντραμπάσο, το Θοδωρή Ρέλλο στο σαξόφωνο και την Ειρήνη Δερέμπεη στο καβάλ.

Γιάννης Ρίτσος, Νότης Μαυρουδής: Εικαστικά (2002)

Το 2002 στο Μουσείο Μπενάκη παρουσιάστηκε μια σημαντική έκδοση υπό την αιγίδα του Υπουργείου Πολιτισμού με περιεχόμενο το εικαστικό (ζωγραφικό κυρίως) έργο του μεγάλου μας ποιητή Γιάννη Ρίτσου (1909-1990), όπως το αποτύπωσε ο φωτογραφικός φακός του Πλάτωνα Μάξιμου, ειδικευμένου σε ανάλογες υψηλής ποιότητας καταγραφές. 

Η έκδοση περιλαμβάνει κι έναν ένθετο ψηφιακό δίσκο με υλικό από τη ζωντανή παρουσία του ποιητή σε τιμητική εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε το 1980, όπου ανάμεσα στο εκτιθέμενο εικαστικό έργο του ο ίδιος απήγγειλε διάφορα ποιήματά του ("Μονοβασιά", "Οι ρίζες", "Πέτρες", "Μετάγγιση", "Αρχαίο θέατρο", "Ρωμιοσύνη", "Ημερολόγιο μιας βδομάδας στο Πολυτεχνείο", "Ειρήνη"). Μαζί του ο συνθέτης Νότης Μαυρουδής που τον συνόδευσε με την κιθάρα του παίζοντας μικρές μουσικές γέφυρες (συνθέσεις για κιθάρα, κλαρινέτο και βιολί), ενώ ο Πέτρος Πανδής ερμήνευσε δύο τραγούδια. Την εκδήλωση μάλιστα προλόγισε ο Γιάννης Τσαρούχης. 

Στο φινάλε του δίσκου προστέθηκε ένα άλλο ηχητικό ντοκουμέντο από μια ζωντανή τιμητική εκδήλωση για τα 80χρονα του ποιητή στο Δήμο Αθηναίων. Ο Γιάννης Ρίτσος απαγγέλλει το ποίημα "Υποθήκη" φανερά συγκινημένος από τη θερμή υποδοχή του ακροατηρίου, ένα μόλις χρόνο πριν αναχωρήσει για το στερνό ταξίδι του. 

Τα εξώφυλλα του Δημήτρη Μυταρά

Έφυγε από τη ζωή χθες, ημέρα Πέμπτη, 16 Φεβρουαρίου 2017, ένας κορυφαίος εκπρόσωπος της ελληνικής ζωγραφικής τέχνης με διεθνή ακτινοβολία και πολυσύνθετο εικαστικό έργο. Ο Δημήτρης Μυταράς (1934-2017) γεννήθηκε στη Χαλκίδα και σπούδασε στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών, όπου μετέπειτα έγινε και καθηγητής, καθώς και στο Παρίσι. Δάσκαλοί του ήταν δύο σπουδαίοι ομότεχνοί του, ο Γιάννης Μόραλης και ο Σπύρος Παπαλουκάς. 

Ο Μυταράς, πέρα από το κυρίως ζωγραφικό του έργο, επιμελήθηκε και δεκάδες θεατρικές παραστάσεις στο Εθνικό Θέατρο, στο Θέατρο Τέχνης, στο Ελληνικό Χορόδραμα κ.ά.

Μια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα εικαστική συνεισφορά του Δημήτρη Μυταρά υπήρξε η φιλοτέχνηση των εξωφύλλων σημαντικών δισκογραφικών εκδόσεων από τις αρχές της δεκαετίας του '60, όπως το "Απόψε αυτοσχεδιάζουμε" (1961) του Μάνου Χατζιδάκι. Η συνεργασία του μάλιστα με τον Γιάννη Μαρκόπουλο στάθηκε η πιο γόνιμη και κάλυψε τη δισκογραφία του μεγάλου συνθέτη για δυο δεκαετίες περίπου, από το 1970 μέχρι το 1988. Υπέροχα εξώφυλλα, όπου ανιχνεύονται τα διάχυτα εξπρεσιονιστικά χαρακτηριστικά της τέχνης του ζωγράφου με τις δυναμικές χρωματικές εντάσεις και την ανθρωποκεντρική θεματολογία μαζί με μια εμφανή αφαιρετική διάθεση. 

Ιδού τα πανέμορφα αυτά εξώφυλλα:

 1970. Χρονικό

1972. Ιθαγένεια

1973. Ο Στράτης Θαλασσινός ανάμεσα στους αγάπανθους

1974. Θεσσαλικός Κύκλος

1977. Ελεύθεροι Πολιορκημένοι

1979. Σεργιάνι στον κόσμο

1983. Σειρήνες

 

1983. Παράθυρο στη Μεσόγειο

1988. Παιχνίδι με τον χρόνο

Η σύγχρονη Γκουέρνικα...

Το 1937 ο Πάμπλο Πικάσο κατέγραψε τη φρίκη του πολέμου με τη "Γκουέρνικα" (ή Γκερνίκα), τον πιο διάσημο πίνακά του. Σχεδόν 80 χρόνια μετά η αμείλικτη επικαιρότητα της προσφυγικής τραγωδίας εμπνέει έναν Βούλγαρο σκιτσογράφο να ξαναστήσει μια σύγχρονη Γκουέρνικα με τα υλικά της παλιάς και με πλαίσιο τα αφιλόξενα νερά του Αιγαίου...