Κώστας Λειβαδάς, Γιώτα Νέγκα: Έχω άνθρωπο (2007)

Το 2004 η Γιώτα Νέγκα αξιώθηκε τον πρώτο ολοκληρωμένο προσωπικό της δίσκο που εκδόθηκε και πάλι από την ετικέτα Cantini με τίτλο «Το βέλος». Τη μουσική του έγραψε ο σπουδαίος λαϊκός τραγουδοποιός Βαγγέλης Κορακάκης. Τρία χρόνια αργότερα ήρθε η επόμενη προσωπική δουλειά της ερμηνεύτριας με το άλμπουμ «Έχω άνθρωπο» (2007).

Η συγκεκριμένη δουλειά έχει πιο σύνθετο χαρακτήρα, αφού αποτελεί προϊόν μιας ξεχωριστής μουσικοθεατρικής παράστασης με τον ίδιο τίτλο βασισμένης σε κείμενα του Νίκου Παναγιωτόπουλου από το βιβλίο του «Η οδύνη των ανέργων» που πραγματεύεται τις ιστορίες δώδεκα διαφορετικών ανθρώπων. Η παράσταση ανέβηκε στο Ζυγό σε σκηνοθεσία του γνωστού στιχουργού Θοδωρή Γκόνη και μουσική του Κώστα Λειβαδά με ερμηνεύτρια των τραγουδιών τη Γιώτα Νέγκα, ενώ μικρή συμμετοχή είχαν κι ο Σταμάτης Κραουνάκης, ο Παντελής Θαλασσινός και η Ελένη Τσαλιγοπούλου.

Στην παράσταση ακούγονταν τραγούδια γνωστά του Βασίλη Τσιτσάνη, του Μάνου Χατζιδάκι, της Ελένης Καραΐνδρου, του Μάνου Λοΐζου, αλλά και του Παναγιώτη Καλαντζόπουλου, ωστόσο στο δίσκο που εκδόθηκε από τη Lyra το 2007 το υλικό περιορίστηκε στα πρωτότυπα τραγούδια του Κώστα Λειβαδά που αποδίδει όμορφα η Γιώτα Νέγκα σε στίχους του Θοδωρή Γκόνη διανθισμένα με επιλεγμένα κείμενα των Γιώργου Σεφέρη, Νίκου Παναγιωτόπουλου, Ζωής Καρέλλη, Κώστα Παπαγεωργίου και άλλων που αφηγείται η ηθοποιός Σύρμω Κεκέ. Στα φωνητικά συμμετέχουν η Ελένη Τσαλιγοπούλου και ο Παντελής Θαλασσινός. Συμπράττουν αξιόλογοι μουσικοί, μεταξύ των οποίων ο David Lynch (σαξόφωνο, φλογέρα, κρουστά), ο Σωκράτης Μάλαμας (ακουστική κιθάρα), ο Βαγγέλης Μαχαίρας (μπουζούκι, μπαγλαμά, μαντολίνο, τζουρά) και ο Κώστας Λειβαδάς (πιάνο).

Αρχείο Ραδιοφώνου: Ελληνικός Λόγος - Ποίηση (1999)

Από τις εξαιρετικού ενδιαφέροντος δισκογραφικές εκδόσεις της Ελληνικής Ραδιοφωνίας κατά τη δεκαετία του '90, την περίοδο που ασκούσε καθήκοντα γενικού διευθυντή του Ιδρύματος ο δημοσιογράφος και λόγιος Γιάννης Π. Τζαννετάκoς, εκδόθηκε κι ένα ηχογράφημα αφιερωμένο στην ελληνική ποίηση στο πλαίσιο της σειράς Ελληνικός Λόγος. Η έκδοση αποτελεί ντοκουμέντο, αφού καταγράφει τις φωνές οκτώ σημαντικών ποιητών μας, οι οποίοι διαβάζουν επιλεγμένα αποσπάσματα από το ποιητικό τους έργο.

Ειδικότερα, στην έκδοση φιλοξενούνται οι ποιητές: Γιώργος Βαφόπουλος (1903-1996), εμβληματική μορφή της άτυπης ποιητικής σχολής της Θεσσαλονίκης, η οποία εκπροσωπείται επίσης από τους ποιητές Ζωή Καρέλλη (1901-1998) και τον αδελφό της Νίκο Γαβριήλ Πεντζίκη (1908-1993). Έχουμε επίσης ποιητές της Γενιάς του '30, όπως ο υπερρεαλιστής Νικόλαος Κάλας (1907-1988), γνωστός και με το ψευδώνυμο Νικήτας Ράντος, και η Μελισσάνθη (1907-1991), καθώς και ποιητές της Μεταπολεμικής Γενιάς, όπως ο Νίκος Καρούζος (1922-1988), ο Τάσος Λειβαδίτης (1922-1988) και ο Δημήτρης Παπαδίτσας (1922-1987).

Κάθε ποιητή υποδέχεται μια μουσική πινελιά που συνέθεσε ο πιανίστας και συνθέτης Βασίλης Ριζιώτης (1945-2016), επί χρόνια στέλεχος της Ελληνικής Ραδιοφωνίας, γνωστός μας περισσότερο από τη φωνητική του συμβολή στο τραγούδι «Τ' αστέρι του Βοριά» του Μάνου Χατζιδάκι από το soundtrack «America America» (1963). Την έκδοση προλογίζει ο Γιάννης Τζαννετάκος. Οι ηχοληψίες της φωνής των ποιητών πραγματοποιήθηκαν κατά το διάστημα 1982-1988, για μερικούς κυριολεκτικά λίγο πριν φύγουν από τη ζωή!

Ο Δημήτρης Καταλειφός διαβάζει Αλέξανδρο Παπαδιαμάντη (2009)

Στις δύσκολες αυτές ημέρες του καυτού καλοκαιριού μού φάνηκε καλή η ιδέα να πάρουμε μια ισχυρή ανάσα δροσιάς από ένα χριστουγεννιάτικο διήγημα του κορυφαίου μας πεζογράφου Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη (1851-1911), από τα πιο δυνατά του μάλιστα, όπου συναντώνται κωδικοποιημένα όλα τα χαρακτηριστικά της υψηλής του τέχνης: αφηγηματική δύναμη, περιγραφικός πλούτος, εμβάθυνση στους ανθρώπινους χαρακτήρες, ανθρωπισμός, θρησκευτική ευλάβεια, ιδιόμορφη γλωσσική γραφή.

Πρόκειται για το εξαίρετο και αρκετά εκτενές διήγημα «Στο Χριστό στο Κάστρο» που περιγράφει μια ομάδα χωρικών, οι οποίοι καθοδηγούμενοι από τον παπα Φραγκούλη μέσα στο καταχείμωνο αποφασίζουν να πάνε στην παλιά καστροπολιτεία της Σκιάθου με σκοπό να διασώσουν δυο συντοπίτες τους που είχαν πάει να κόψουν ξύλα και αποκλείστηκαν από τα χιόνια. Το διήγημα πρωτοδημοσιεύτηκε στο περιοδικό Εστία τα Χριστούγεννα του 1892, ενώ σε βιβλίο εκδόθηκε (μαζί με άλλα διηγήματα) το 1912 από τις Εκδόσεις Γεωργίου Φέξη και φυσικά έκτοτε έχει συμπεριληφθεί σε αμέτρητες επανεκδόσεις ως μέρος ευρύτερων συλλογών με κείμενα του συγγραφέα.

Το διήγημα λοιπόν αυτό (μαζί με άλλα) διάλεξε ο εκλεκτός ηθοποιός Δημήτρης Καταλειφός να διαβάσει στο πλαίσιο ειδικής παράστασης που παρουσιάστηκε επί σκηνής το 2009, αρχικά στο Δημοτικό Θέατρο Πειραιά και στη συνέχεια στο Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης, αλλά και στο Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος, με τη σκηνοθετική επιμέλεια της θεατρολόγου Έφης Θεοδώρου και τη μουσική υπόκρουση του Ταξιάρχη Γεωργούλη. Το ηχογράφημα προέρχεται από ραδιοφωνική μετάδοση της ανάγνωσης.

Ο Γιώργος Ιωάννου διαβάζει διηγήματά του (1982)

Ο Γιώργος Ιωάννου (1927-1985), κατά κόσμον Γιώργος Σορολόπης, εκπρόσωπος της δεύτερης μεταπολεμικής λογοτεχνικής γενιάς, γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη και πέθανε πρόωρα στην Αθήνα από επιπλοκές μετά από εγχείρηση προστάτη. Υπήρξε ένας εκλεκτός διηγηματογράφος και δοκιμιογράφος με οξεία και διεισδυτική ματιά στα απλά και αθέατα της καθημερινότητας που κατάφερνε να τους δώσει οντότητα και αξία εκεί που κανένα κοινό μάτι δεν μπορούσε να φανταστεί. Η πρώτη του συλλογή διηγημάτων με τίτλο «Για ένα φιλότιμο» εκδόθηκε το 1964 κι έκτοτε είχε μια σταθερή, αν και όχι και τόσο συχνή παρουσία στα ελληνικά γράμματα με κυριότερους σταθμούς τα έργα: «Η σαρκοφάγος» (1971), «Το δικό μας αίμα» (1978), «Πολλαπλά κατάγματα» (1981) και «Η πρωτεύουσα των προσφύγων» (1984). Εξαιρετικό ενδιαφέρον παρουσιάζουν και οι δοκιμιακές του εργασίες για τον Παπαδιαμάντη, τον Καβάφη, τον Λαπαθιώτη, αλλά και για τον Καραγκιόζη και το δημοτικό μας τραγούδι. 

Το 1982 ο Γιώργος Ιωάννου είχε κι ένα πέρασμα από την ελληνική δισκογραφία, αφού εκείνη τη χρονιά υπέγραψε τους στίχους του κύκλου τραγουδιών «Κέντρο διερχομένων» που μελοποίησε ο Νίκος Μαμαγκάκης, ενώ παράλληλα βρέθηκε και στο στούντιο της Ελληνικής Ραδιοφωνίας, όπου ηχογράφησε πέντε διηγήματά του με δική του ανάγνωση. Πρόκειται για τα διηγήματα: «Παναγία η Ρευματοκρατόρισσα», «Οι τσιρίδες», «Τα κεφάλια», «Το μαγνητόφωνο της ταβέρνας» και «Ομίχλη». Κάθε διήγημα συνοδεύεται και από μια ατμοσφαιρική μουσική γέφυρα που επιμελήθηκε η παραγωγός Ρηνιώ Παπανικόλα. Το ηχογράφημα εκδόθηκε μόνο σε μορφή μαγνητοταινίας (κασέτας) από τη βραχύβια δισκογραφική εταιρεία Ο Λόγος - Ελληνική Φωνογραφία στο πλαίσιο της σειράς Ο ελληνικός πεζός λόγος.

Αντώνης Σαμαράκης: Η λογοτεχνία στο μικρόφωνο (1998)

Πέρασαν κιόλας 23 χρόνια από τις 8 Αυγούστου 2003, όταν έφυγε από τη ζωή ένας σημαντικός πνευματικός άνθρωπος, εμβληματική μορφή της μεταπολεμικής μας πεζογραφίας, πολυβραβευμένος και διεθνώς καταξιωμένος συγγραφέας με στιβαρό λογοτεχνικό έργο, κυρίως μυθιστορήματα και συλλογές διηγημάτων. 

Ο λόγος για τον Αντώνη Σαμαράκη (1919-2003), έναν λογοτέχνη που διέθετε οξεία αντίληψη της περιρρέουσας κοινωνικής και πολιτικής πραγματικότητας φροντίζοντας να την αποτυπώσει με οξύνοια και αιχμηρό λόγο στα κείμενά του. Ο Σαμαράκης ήταν ολιγογράφος, αλλά κατάφερε με το μικρό σε όγκο έργο του να αφήσει πολύ βαθύ το αποτύπωμά του στα ελληνικά γράμματα κατακτώντας πολυάριθμα βραβεία στην Ελλάδα και το εξωτερικό, ενώ το κλασικό μυθιστόρημά του «Το λάθος» έγινε η αφορμή για μια διεθνή κινηματογραφική παραγωγή με πρωταγωνιστές τους διάσημους ηθοποιούς Μισέλ Πικολί και Ούγκο Τονιάτσι. Tους κύριους σταθμούς της λογοτεχνικής του διαδρομής αποτελούν τα έργα: Ζητείται ελπίς (1954), Σήμα κινδύνου (1959), Αρνούμαι (1961), Το λάθος (1965) και Το διαβατήριο (1973).

Υπό τη δισκογραφική ετικέτα της His Master's Voice την εποχή που είχε την ευθύνη της παραγωγής ο Θάνος Μικρούτσικος, εκδόθηκε το 1998 ένα διπλό ψηφιακό άλμπουμ στο πλαίσιο της σειράς «Η λογοτεχνία στο μικρόφωνο» αφιερωμένο αποκλειστικά στον Αντώνη Σαμαράκη. Η έκδοση τιμά τον μεγάλο μας πεζογράφο όντα ακόμη εν ζωή με μια επιλογή κειμένων του (αποσπάσματα από μυθιστορήματα ή ολόκληρα διηγήματα) που ακούγονται από έγκυρες αναγνώσεις με τη φωνή εκλεκτών ηθοποιών μας, όπως ο Λάκης Λαζόπουλος, η Θέμις Μπαζάκα και ο Κωνσταντίνος Μαρκουλάκης, ενώ ένα κείμενο διαβάζει ο Λευτέρης Παπαδόπουλος, στενός φίλος του συγγραφέα, αλλά και ο ίδιος ο Σαμαράκης στην επίλογο της έκδοσης.

Εκείνο που δίνει ένα ξεχωριστό ενδιαφέρον στην έκδοση είναι ότι τα κείμενα εναλλάσσονται με μικρές εμβόλιμες μουσικές γέφυρες γραμμένες από τον κλασικό κιθαριστή Γιάννη Παπαζαχαριάκη, έναν αξιόλογο μουσικό που έχει χτίσει την καριέρα του δίπλα σε μεγάλους δημιουργούς, όπως ο Χρήστος Λεοντής, η Ελένη Καραΐνδρου, ο Νότης Μαυρουδής, ο Θάνος Μικρούτσικος και ο Γιώργος Σταυριανός. Το υλικό λοιπόν του άλμπουμ αναπτύσσεται κατά ζεύγη (κείμενο - μουσική), καθώς κάθε ανάγνωση συνοδεύεται και από την αντίστοιχη μουσική γέφυρα. Τα μουσικά θέματα, ενορχηστρωμένα σε φόρμα μουσικής δωματίου, είναι πρωτότυπα μαζί με δυο διασκευασμένα μουσικά μοτίβα, ένα στρατιωτικό εμβατήριο («Η Ελλάδα ποτέ δεν πεθαίνει») κι ένα νησιώτικο χορό. Παίζει πιάνο ο Νίκος Καλαντζάκος, βιολί ο Μιχάλης Βοριάς, σαξόφωνο και φλάουτο ο Δημήτρης Χουντής, σαξόφωνο και κλαρινέτο ο Θύμιος Παπαδόπουλος και κιθάρα ο Γιάννης Παπαζαχαριάκης.

Η έκδοση είναι υψηλής αισθητικής με πλούσιο ένθετο που, πέρα από τις λεπτομέρειες για το περιεχόμενο υλικό, φιλοξενεί και μια πολύ ενδιαφέρουσα σειρά κειμένων για τον συγγραφέα που υπογράφονται από τον Θάνο Μικρούτσικο, τον ιδιοκτήτη της δισκογραφικής εταιρείας Μάκη Μάτσα, τον δημοσιογράφο Σεραφείμ Φυντανίδη, τον Λευτέρη Παπαδόπουλο, αλλά και τον ίδιο τον συγγραφέα.