Δημήτρης Πουλικάκος: Ο θείος Νώντας ξέρει... (1998)

Μπορεί η προσωπική δισκογραφία του Δημήτρη Πουλικάκου να είναι περιορισμένη, αλλά αν συνυπολογίσουμε τις πάμπολλες συμμετοχές του σε διάφορους δίσκους άλλων καλλιτεχνών και φυσικά τις ατέλειωτες ζωντανές του εμφανίσεις, καταλήγουμε στην εικόνα ενός υπερδραστήριου καλλιτέχνη που δεν έπαψε ποτέ να βρίσκεται στο προσκήνιο, πάντα με τον δικό του, αρκετά εκκεντρικό, αλλά ενδιαφέροντα και συνήθως πρωτότυπο, τρόπο. 

Έτσι λοιπόν μετά τη συνεργασία του με τον Παύλο Σιδηρόπουλο στο άλμπουμ «Zorba the Freak» (1985) περιορίστηκε σε μια σειρά σκόρπιων συμμετοχών του σε δίσκους, όπως: «Εγκαίνια» (1991), «Τα λέμε» (1993), «Θεοκωμωδία» (1994), «Πασπαρτού» (1996) και «Ουφ» (1998), ώσπου το 1998 εκδόθηκε ο επόμενος προσωπικός του δίσκος με τον περιπαικτικό τίτλο «Ο θείος Νώντας ξέρει...» (...και διαλέγει 16 κομμάτια για σας!), από το φιλικό προσωνύμιο που του είχε κολλήσει ο Παύλος Σιδηρόπουλος, το οποίο έκτοτε ο Πουλικάκος είχε υιοθετήσει και χρησιμοποίησε και σε επόμενες δουλειές του!

Στην πραγματικότητα το συγκεκριμένο άλμπουμ - που εκδόθηκε από την Columbia και διανεμήθηκε μέσω του περιοδικού Ποπ & Ροκ - περιλαμβάνει εξολοκλήρου το πρώτο άλμπουμ του Πουλικάκου («Μεταφοραί, εκδρομαί ο Μήτσος», 1976) με την προσθήκη έξι ανέκδοτων ηχογραφήσεων από το προσωπικό αρχείο του Πουλικάκου. Από τις ηχογραφήσεις αυτές η διπλή εκδοχή του κομματιού «I'll Give You Some» και το τραγούδι «Howlin at the Moon» προέρχoνται από πρόχειρη εγγραφή σε κασετόφωνο από συναυλία στο Λυκαβηττό το καλοκαίρι του 1986 με τη συμμετοχή του συγκροτήματος Αδέσποτα Σκυλιά, ενώ το κομμάτι «Χτεσινά τρένα το '91» προέρχεται από ηχογράφηηση του 1991 με τη συμμετοχή των Απροσάρμοστων. Αξιοσημείωτο είναι ότι το κομμάτι αυτό περιλαμβάνεται και στο δίσκο «Μεταφοραί, εκδρομαί ο Μήτσος», αλλά με διαφορετική μουσική! Το καταληκτικό κομμάτι «Ο ύπνος του δικαίου» δεν είναι παρά ...το ροχαλητό του Πουλικάκου που ηχογραφήθηκε ενώ κοιμόταν με την τηλεόραση ανοιχτή!

Μάνος Χατζιδάκις: Τα άλλα «Νυχτερινά» με τον Τάσο Καρακατσάνη (ανέκδοτο)

Ας επιμείνουμε λίγο παραπάνω στη συνεργασία του Μάνου Χατζιδάκι με τον αφανή ήρωα της ελληνικής δισκογραφίας Τάσο Καρακατσάνη, αυτόν τον άοκνο ενορχηστρωτή και εξαίρετο πιανίστα, ο οποίος κρύβεται πίσω από δεκάδες (ίσως εκατοντάδες) δισκογραφικές εκδόσεις της δεκαετίας του '70 ως τα μέσα της επόμενης δεκαετίας, πριν αποφασίσει να στραφεί σχεδόν αποκλειστικά στη σύνθεση δικών έργων, κυρίως προορισμένων για το θέατρο, αρχής γενομένης το 1989 με το προσωπικό του άλμπουμ Καπέλα, αν και νωρίτερα είχαν ηχογραφηθεί και κάποια σκόρπια τραγούδια του. Στο ενεργητικό του λοιπόν καταγράφονται συνεργασίες με μια πληθώρα συνθετών και ερμηνευτών εντελώς ετερόκλητου μουσικού ύφους, όπως η Αρλέτα, η Μαρίζα Κωχ, ο Αργύρης Κουνάδης, ο Ηλίας Ανδριόπουλος, ο Μιχάλης Τερζής, ο Θωμάς Μπακαλάκος, αλλά και ο Νίκος Καρβέλας, ενώ η δική του υπογραφή συνοδεύει πολλές δισκογραφικές δουλειές σε δεύτερη εκτέλεση του Μίκη Θεοδωράκη και του Μάνου Χατζιδάκι, με κορυφαία φυσικά τα υπέροχα 30 Νυχτερινά (1983). 

Πριν από την κυκλοφορία λοιπόν του διπλού άλμπουμ 30 Νυχτερινά ο Τάσος Καρακατσάνης, ο οποίος είχε ήδη δουλέψει πάνω σε συνθέσεις του Μάνου Χατζιδάκι για λογαριασμό της δισκογραφικής εταιρείας Lyra, είχε αρχίσει να πειραματίζεται με τα τραγούδια του μεγάλου συνθέτη μεταγράφοντας τις μελωδίες τους χωρίς λόγια σε ορχηστρική μορφή. Υπάρχει μια πληθώρα τέτοιων ανέκδοτων μεταγραφών που λειτουργούν ως προπομπός της επίσημης έκδοσης του 1983, αλλά με μια ορχηστρική γραφή εντελώς διαφορετική από την τελική. Πρόκειται για μια εκδοχή πιο άγουρη και "λαϊκή", ας πούμε, χωρίς το πιάνο σε πρωταγωνιστικό ρόλο και χωρίς τον αέρινο και ατμοσφαιρικό ήχο των ξύλινων πνευστών που δίνουν το ξεχωριστό ηχόχρωμα των επίσημων «Νυχτερινών». Στην πραγματικότητα μάλιστα το ανεπίσημο αυτό υλικό διαφέρει σχεδόν ολοκληρωτικά από τα 30 επιλεγμένα τραγούδια των «Νυχτερινών», με εξαίρεση τέσσερα κοινά τραγούδια («Γαρίφαλο στ' αυτί», «Άστρο της Ανατολής», «Η παρθένα της γειτονιάς μου», «Στο Λαύριο γίνεται χορός»), αν και αυτό δεν έχει καμιά σημασία, αφού και οι τέσσερις αυτές κοινές μελωδίες έχουν τελείως διαφορετική ενορχήστρωση.

Κώστας Καπνίσης: Η δε γυνή να φοβήται τον άνδρα (ανέκδοτο soundtrack)

Συμπληρώνονται σήμερα 18 χρόνια από τις 4 Ιουλίου 2007, όταν έφυγε από τη ζωή ο Κώστας Καπνίσης (1920-2007), μια ξεχωριστή προσωπικότητα της ελληνικής μουσικής, ένας συνθέτης πολυδιάστατος και πολυγραφότατος, αν και η δισκογραφική του παρουσία είναι δυσανάλογα πενιχρή και τον αδικεί κατάφωρα. Κλασικοθρεμμένος με σπουδαίους δασκάλους, όπως ο Νίκος Σκαλκώτας, ο Μάριος Βάρβογλης και ο Γιάννης Παπαϊωάννου, νωρίς στράφηκε στην ελαφρά μουσική, για να βρει τελικά το φυσικό του χώρο στον κινηματογράφο, όπου και μας έδωσε το σημαντικότερο μέρος του έργου του επενδύοντας μουσικά πάνω από 120 ταινίες, ενώ έλαβε μέρος σε πολλά μουσικά και κινηματογραφικά Φεστιβάλ (Βραζιλία, Χιλή, Ισπανία, Ρωσία κ.ά) αποσπώντας πολλά βραβεία. 

Η πρώτη ταινία με δική του μουσική ήταν η κωμωδία Μια νύχτα στον παράδεισο (1951) του Θανάση Μεριτζή και τελευταία η Μαρκησία του λιμανιού (1988) του Νίκου Φώσκολου. Οι περισσότερες από τις ταινίες αυτές είναι ασήμαντες, αλλά αποκτούν μια οντότητα αποκλειστικά και μόνο χάρις στην πρωτότυπη μουσική του Καπνίση που τις συνοδεύει. Έχει συνθέσει μουσική κάθε είδους και ανάλογα με τις σκηνικές ανάγκες κάθε φορά. Μερικές από τις γνωστότερες ταινίες με δική του μουσική είναι: Κατήφορος (1961), Το δόλωμα (1964), Τζένη Τζένη (1966), Αγάπη και αίμα (1968), Υπολοχαγός Νατάσσα (1970), Οι γενναίοι του Βορρά (1970), Παπαφλέσσας (1971), Υποβρύχιο Παπανικολής (1971), Αδέρφια μου αλήτες πουλιά (1971). Ένα απάνθισμα των κινηματογραφικών του τραγουδιών κυκλοφόρησε το 1990 με τίτλο Τραγούδια από τον κινηματογράφο.

Μια ταινία του παλιού ελληνικού κινηματογράφου που κατέχει ξεχωριστή θέση στην καρδιά μας και τη βλέπουμε πάντα με την ίδια ζεστή διάθεση είναι η αισθηματική κοινωνική κωμωδία Η δε γυνή να φοβήται τον άνδρα, μια παραγωγή του 1965 από την εταιρεία Δαμασκηνός-Μιχαηλίδης που αποτελεί και την τελευταία δουλειά του εκλεκτού σκηνοθέτη Γιώργου Τζαβέλλα (1916-1976), ο οποίος έγραψε και το σενάριο βασισμένο μάλιστα σε δικό του θεατρικό έργο που είχε ανεβάσει παλιότερα ο Βασίλης Λογοθετίδης. Στην ταινία εμφανίζονται πολλοί σημαντικοί ηθοποιοί της εποχής, όπως: Γιώργος Κωνσταντίνου, Μάρω Κοντού, Δέπσω Διαμαντίδου, Σταύρος Ξενίδης, Δημήτρης Καλλιβωκάς, Νάσος Κεδράκας, Κατερίνα Γώγου, Κώστας Δούκας, Τασσώ Καββαδία, Καίτη Λαμπροπούλου, Λίλη Παπαγιάννη και άλλοι. Τη μουσική έγραψε ο Κώστας Καπνίσης. Το θέμα της ταινίας με τις αναδρομές στο παρελθόν και το γραφικό περιβάλλον της παλιάς Πλάκας οδηγούν το συνθέτη σε ανάλογου ύφους μουσικά θέματα με έντονα νοσταλγικά ηχοχρώματα, όπου η απαραίτητη λατέρνα, σήμα κατατεθέν αυτού του περιβάλλοντος, δίνει τον τόνο. Σε ανάλογο ύφος κινείται και το μοναδικό τραγούδι ("Σ' αγαπώ") που περιλαμβάνεται στο soundtrack ερμηνευμένο από τη Μάρω Κοντού.

Δυστυχώς και αυτό το πολύ ενδιαφέρον soundtrack του Κώστα Καπνίση παραμένει ανέκδοτο, καθώς δεν ευτύχησε να δει ποτέ το φως της δημοσιότητας ως ανεξάρτητο ακρόαμα, όπως συνέβη με πολλές άλλες κινηματογραφικές μουσικές τα νεότερα χρόνια. Αναγκαστικά λοιπόν έχει αντληθεί από την ίδια την ταινία και μάλιστα από παλιά βιντεοκασέτα. Στο ηχητικό αρχείο περιλαμβάνονται και κάποια διαλογικά αποσπάσματα που δίνουν μια πιο σφαιρική αίσθηση από τη σπουδαία αυτή ταινία, η οποία μάλιστα τα τελευταία χρόνια έχει επανεκδοθεί και σε επιχρωματισμένη επεξεργασία.

Η Martha Argerich παίζει Μάνο Χατζιδάκι (ανέκδοτο, 2005)

Το "Καταραμένο φίδι", έργο 6 (1949-50), αποδείχθηκε στην πορεία του χρόνου το δημοφιλέστερο από τα πρώιμα έργα του Μάνου Χατζιδάκι, καθώς μετράει δεκάδες επανεκτελέσεις μετά την επίσημη πρώτη ηχογράφησή του για τη Fidelity το 1958 με τον συνθέτη στο πιάνο και τη φωνή του Γιώργου Μούτσιου στα δυο εμβόλιμα τραγούδια. 

Από τις πιο εντυπωσιακές επανεκτελέσεις του ασφαλώς είναι αυτή που παρουσιάστηκε ζωντανά στο Λουγκάνο της Ελβετίας στις 25 Ιουνίου 2005 στην εκδοχή για δύο πιάνα. Η διάσημη εξ Αργεντινής πιανίστρια Martha Argerich (γενν. 1941) συμπεριέλαβε το έργο στο καλοκαιρινό της πρόγραμμα έχοντας δίπλα της τη σπουδαία Ελληνίδα ομόλογο και παλιά της φίλη Ντόρα Μπακοπούλου. Οι δυο εξαιρετικές σολίστ ερμήνευσαν με μοναδικό μπρίο το έργο (παραλείποντας τα φωνητικά μέρη) που ενθουσίασε το κοινό. Η ίδια η Argerich δήλωσε σχετικά:  

"Τον Χατζιδάκι δεν έτυχε να τον γνωρίσω, αλλά είναι σαν να τον έχω γνωρίσει μέσα από τη μουσική του και μέσα απ' αυτά που μού 'χει πει η Ντόρα κατά καιρούς. Ήταν ένας δημιουργός με τρομερή ευαισθησία, χιούμορ και έντονη ζωντάνια μέσα του. Βρίσκω το ''Καταραμένο Φίδι'' μία επιτυχημένη σύνθεση όλο σκέρτσο και διονυσιακό κέφι. Το παίξαμε με τη Ντόρα στο Λουγκάνο το 2005, αλλά και στην Αθήνα, στο Μέγαρο Μουσικής...".

Δυστυχώς η σπουδαία αυτή ζωντανή εκτέλεση του έργου δεν πέρασε ποτέ στη δισκογραφία και παραμένει ανέκδοτη.

Η Μάρθα Καραγιάννη τραγουδά...

Ο φετινός Σεπτέμβρης σημαδεύτηκε από τις απανωτές απώλειες ανθρώπων του καλλιτεχνικού χώρου. Πρώτος έφυγε ο σπουδαίος ηθοποιός Κώστας Καζάκος με μεγάλη καριέρα στον ελληνικό κινηματογράφο, αλλά και στη θεατρική σκηνή. Κορυφαία στιγμή του φυσικά η ιστορική παράσταση "Το μεγάλο μας τσίρκο" μαζί με τη σύζυγό του Τζένη Καρέζη στα δύσκολα χρόνια του χουντικού καθεστώτος που τον οδήγησε ακόμη και στη φυλακή. Η φωνή του έχει καταγραφεί στον ομότιτλο δίσκο του Σταύρου Ξαρχάκου που κυκλοφόρησε το 1974, αλλά και σε αρκετές άλλες δισκογραφικές εκδόσεις, όπως η "Θεία Λειτουργία Ιωάννου του Χρυσοστόμου" (1984) του Μίκη Θεοδωράκη, το soundtrack "Ο δραπέτης" (1991) του Νίκου Κυπουργού και η μεγάλη "Λειτουργία του Ορφέα" (1994) του Γιάννη Μαρκόπουλου.

Στα τέλη του Σεπτέμβρη έφυγε επίσης ο γνωστός κοσμικογράφος Ζάχος Χατζηφωτίου έχοντας συμπληρώσει σχεδόν έναν αιώνα ζωής, ο οποίος μάλιστα υπήρξε ο πρώτος σύζυγος της Τζένης Καρέζη στις αρχές της δεκαετίας του '60, πριν αυτή συνδέσει οριστικά τη ζωή της με τον Κώστα Καζάκο. Η μνεία μας στον Χατζηφωτίου οφείλεται κυρίως στη μικρή σχέση του με το ελληνικό τραγούδι, όπου εμφανίζεται ως στιχουργός δύο τραγουδιών με μουσική του Σταύρου Ξαρχάκου κι ερμηνεία από τον Σταμάτη Κόκοτα στο δίσκο "Ξαρχάκος+Κόκοτας" (1970). Οι τίτλοι των τραγουδιών είναι: "Τι μας μέλει", "Γλυκοχαράζει αρχόντισσα". Κατά δήλωσή του, φαίνεται να είχε και κάποια περιστασιακή συνεργασία με τον Γιώργο Ζαμπέτα.

Πριν από δύο εβδομάδες επίσης έφυγε από τη ζωή η δημοφιλής ηθοποιός και χορεύτρια Μάρθα Καραγιάννη (1939-2022), από τις ωραιότερες γυναικείες παρουσίες της δεκαετίας του '60 με δεκάδες κινηματογραφικές συμμετοχές γνωρίζοντας μεγάλη επιτυχία κυρίως στα πασίγνωστα μιούζικαλ του Γιάννη Δαλιανίδη δίπλα σε πάμπολλους άλλους δημοφιλείς πρωταγωνιστές της εποχής, όπως ο Ντίνος Ηλιόπουλος, ο Κώστας Βουτσάς, η Ζωή Λάσκαρη, η Ρένα Βλαχοπούλου, ο Γιάννης Βογιατζής και άλλοι. Σε αρκετές μάλιστα ταινίες δοκίμαζε και τις ερμηνευτικές ικανότητες σε κάποια από τα αμέτρητα τραγούδια του Μίμη Πλέσσα για τις ταινίες αυτές με πιο ξεχωριστή στιγμή της το τραγούδι "Ο άντρας που θα παντρευτώ" από την ταινία "Γοργόνες και μάγκες" (1968). 

Το 1969 επίσης πρωταγωνίστησε στην ταινία του Νίκου Φώσκολου "Πεθαίνω κάθε ξημέρωμα" δίπλα στον Κώστα Καζάκο. Μάλιστα στην ταινία εμφανίζεται να ερμηνεύει δυο τραγούδια του Μίμη Πλέσσα σε στίχους Άκου Δασκαλόπουλου, αν και στην πραγματικότητα η φωνή ανήκει στην άσημη τραγουδίστρια Δέσποινα Σταυρουλάκη, η οποία πάντως την προηγούμενη χρονιά είχε τραγουδήσει Μαμαγκάκη στην ταινία "Μια Ιταλίδα απ' την Κυψέλη". Πρόκειται για τα υπέροχα τραγούδια "Το καινούργιο μου φεγγάρι" και "Έλα να σβήσεις τη φωτιά" που στη δισκογραφία πέρασαν με τη φωνή της Ρένας Κουμιώτη. Την ίδια χρονιά επίσης έπαιξε στην ταινία του Γιάννη Δαλιανίδη "Το ανθρωπάκι", πάντα με μουσική του Μίμη Πλέσσα, όπου εμφανίζεται ως ντίβα του τραγουδιού ερμηνεύοντας το τσιφτετέλι "Άπονε" ντουμπλαρισμένη όμως από τη φωνή της λαϊκής τραγουδίστριας Μιμίκας Καζαντζή. 

Παράλληλα βέβαια με τον κινηματογράφο είχε έντονη δραστηριότητα και στη θεατρική σκηνή. Μάλιστα το 1972, ταυτόχρονα σχεδόν με την παρουσίαση στην αμερικανική σκηνή του διάσημου μιούζικαλ "Το καμπαρέ" (σκηνοθεσία Bob Fosse) με πρωταγωνίστρια τη Lisa Minnelli, η Μάρθα Καραγιάννη τόλμησε να ανεβάσει την ίδια παράσταση στο Θέατρο Καλουτά με μεγάλη επιτυχία. Μέσα στην ίδια δεκαετία είχε μακρά θεατρική συνεργασία με τον Γιώργο Κωνσταντίνου, ενώ το 1992 πρωταγωνίστησε στην παράσταση "Απόψε αυτοσχεδιάζουμε" του Luigi Pirandello σε σκηνοθεσία Μηνά Κωνσταντόπουλου, όπου μάλιστα ερμήνευσε το τραγούδι "Στη Νάπολι" σε μουσική Σταμάτη Κραουνάκη και στίχους Λίνας Νικολακοπούλου.

Νικόλας Άσιμος: Αρνήθηκα πολλά (2014)

Ολοκληρώνουμε σήμερα την επισκόπηση της προσωπικής δισκογραφίας του ιδιόρρυθμου τραγουδοποιού Νικόλα Άσιμου με μια σχετικά πρόσφατη έκδοση από την ετικέτα B-Other Side που περιέχει υλικό και πάλι παρμένο από τις περίφημες παράνομες κασέτες του με αυτοσχέδιες ηχογραφήσεις που ο ίδιος διακινούσε για λόγους βιοπορισμού, καθώς η επίσημη δισκογραφία δεν αποτελούσε φιλόξενο πεδίο για κείνον. 

Η έκδοση κυκλοφόρησε το 2014 αποκλειστικά σε βινύλιο και σε περιορισμένη ποσότητα αριθμημένων αντιτύπων που εξαντλήθηκαν αμέσως. Περιλαμβάνει συνολικά δεκαπέντε τραγούδια, μεταξύ των οποίων και κάμποσα από τα γνωστότερα, όπως: Γιουσουρούμ, Ο μπαγάσας, Αγαπάω κι αδιαφορώ, Καταρρέω. Ανάμεσά τους και ο Ρωμιός, το πρώτο ηχογραφημένο τραγούδι του το 1975 σε δισκάκι 45 στροφών (μαζί με το "Μηχανισμός").

Λιτή, αλλά πολύ φροντισμένη έκδοση με απέριττο εξώφυλλο που επιμελήθηκε ο σκηνοθέτης Γιώργος Κορδέλλας, ενώ στο εσώφυλλο περιλαμβάνεται ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον σημείωμα του ψυχίατρου Σωτήρη Παστάκα, ο οποίος ήταν δίπλα στον Νικόλα το τελευταίο δύσκολο διάστημα της ζωής και μας εξηγεί πώς έφτασε στη μοιραία απόφαση. Ιδού πώς καταλήγει:

  "......Ο κύριος Ασημόπουλος, μεγαλέμπορος από την Κοζάνη, κατάφερε τελικά να πάρει το γιο του από το περίπτερο 14 του Δαφνίου. Ο γιος του ο Νικόλας ήτανε 'κει ένα μήνα βασιλιάς: άλλος του έφερνε τον καφέ, άλλος τις παντόφλες και άλλος την κιθάρα του. Τον έβαλε σε ένα μονόκλινο στην καλύτερη ψυχιατρική κλινική στα βόρεια προάστια, ένα κελί, χωρίς παράθυρο, χωρίς κιθάρα, χωρίς τρελούς φίλους... Τον έβγαλε από κει ύστερα με ιατρογενή κατάθλιψη και καθηλωμένο από τα νευροληπτικά να μην λυγίζουν τα δάχτυλα του ούτε για να παίξει ένα ακόρντο... Κατάφερε μόνο να φτιάξει τη θηλιά του...".

Ελένη Καραΐνδρου: Τοπίο στην ομίχλη (1988, ανέκδοτο soundtrack)

Το 1988, στη μεγάλη συναυλία της στο Ηρώδειο, η Ελένη Καραΐνδρου παρουσίασε ζωντανά σε πρώτη μετάδοση τα βασικά θέματα (Adagio, Θέμα του ταξιδιού) που έγραψε την ίδια χρονιά για την ταινία "Τοπίο στην ομίχλη", τρίτη κατά σειρά συνεργασία της με τον μεγάλο σκηνοθέτη Θόδωρο Αγγελόπουλο.

Η ταινία, βραβευμένη σε πολλά διεθνή φεστιβάλ (Βερολίνο, Βενετία, Σικάγο), βασίστηκε σε σενάριο του σκηνοθέτη και των συνεργατών του Θανάση Βαλτινού και Τονίνο Γκουέρα. Αφηγείται την ιστορία δυο παιδιών που αναζητώντας τον χαμένο τους πατέρα ψάχνουν απεγνωσμένα τον τρόπο να ταξιδέψουν στη Γερμανία, για να τον βρουν. Πρωταγωνιστούν τα παιδιά: Μιχάλης Ζέκε και Τάνια Παλαιολόγου. Μαζί τους μια πλειάδα γνωστών ηθοποιών, όπως: Στράτος Τζώρτζογλου, Εύα Κοταμανίδου, Αλίκη Γεωργούλη, Βαγγέλης Καζάν, Βασίλης Κολοβός, Ηλίας Λογοθέτης, Γεράσιμος Σκιαδαρέσης και Τάσος Παλαντζίδης.

Η Ελένη Καραΐνδρου έγραψε μια μουσική πλημμυρισμένη από λυρικά χρώματα που αποτυπώνει εύγλωττα την αγωνία και τη διάθεση φυγής των δύο παιδιών. Κορυφαία στιγμή το εξαίσιο Adagio που συμβολίζει την απεγνωσμένη αναζήτηση του χαμένου πατέρα, μια μελωδία που διατρέχει ολόκληρη την ταινία από την αρχή ως το φινάλε με μικρές παραλλαγές.

Το συγκεκριμένο soundtrack δεν εκδόθηκε ποτέ αυτοτελώς σε δίσκο, όπως οι άλλες κινηματογραφικές δουλειές της Καραΐνδρου, ίσως γιατί το υλικό είναι περιορισμένο και δεν μπορεί να καλύψει τα συμβατικά χρονικά όρια ενός δίσκου. Πάντως τα βασικά του θέματα έχουν συμπεριληφθεί σε κάποιους ξένους δίσκους, όπως το Music for Films (1991) της ECM ή εκδόσεις της Milan και Victor.

Ελένη Καραΐνδρου: Καλή πατρίδα, σύντροφε (1986)

Το 1986 η Ελένη Καραΐνδρου έγραψε τη μουσική για την ταινία του Λευτέρη Ξανθόπουλου "Καλή πατρίδα, σύντροφε". Πρόκειται για μια κοινωνική ταινία που αναφέρεται στο ελληνικό χωριό Μπελογιάννης έξω από τη Βουδαπέστη που το δημιούργησαν Έλληνες πολιτικοί πρόσφυγες μετά το τέλος του εμφύλιου πολέμου.

Η Ελένη Καραΐνδρου είχε πλέον εδραιώσει την παρουσία της στο πεδίο της κινηματογραφικής μουσικής έχοντας ήδη παρουσιάσει μερικά σπουδαία soundtrack, όπως η "Ρόζα" (1982), η "Τιμή της αγάπης" (1983) και κυρίως το "Ταξίδι στα Κύθηρα" (1984) που σηματοδότησε την έναρξη της μεγάλης συνεργασίας της με τον Θόδωρο Αγγελόπουλο.

Η μουσική της για την ταινία του Λευτέρη Ξανθόπουλου έχει αποκρυσταλλωμένα όλα τα χαρακτηριστικά του γνωστού της ύφους: Μελαγχολικά και αργόσυρτα θέματα, οργανικές αναπτύξεις που φλερτάρουν εμφανώς με τη λόγια γραφή, όλα δοσμένα με εξαιρετική ενορχηστρωτική φροντίδα που αναδεικνύει ανάγλυφα τους λεπτεπίλεπτους και μελωδικούς ηχοχρωματισμούς της μουσικής της.

Η ταινία παρουσιάστηκε σε ελληνικά και ξένα φεστιβάλ και απέσπασε το βραβείο μουσικής στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης. Ήταν η τρίτη βράβευση της συνθέτριας στη Θεσσαλονίκη για την κινηματογραφική της μουσική. Είχαν προηγηθεί οι βραβεύσεις των ταινιών "Ρόζα" (1982) και "Η τιμή της αγάπης" (1983).

Ελένη Καραΐνδρου: Εν πλω (1985)

Άλλο ένα ανέκδοτο soundtrack της σπουδαίας Ελένης Καραΐνδρου είναι αυτό που έγραψε για την ταινία "Εν πλω", μια καλογυρισμένη κωμωδία παραγωγής 1985, σε σενάριο και σκηνοθεσία του Σταύρου Κωνστανταράκου, η οποία απέσπασε πολλά βραβεία στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης εκείνης της χρονιάς. Στο σενάριο της ταινίας συνεργάστηκε και ο ποιητής και στιχουργός Γιάννης Νεγρεπόντης, ενώ πρωταγωνίστησε μια σειρά εκλεκτών ηθοποιών, μεταξύ των οποίων ο παλαίμαχος Μίμης Φωτόπουλος και οι νεότεροι Γιώργος Κιμούλης, Νίκος Καλογερόπουλος, Λίλα Καφαντάρη, Βασίλης Κολοβός και άλλοι.

Η Καραΐνδρου έκανε και πάλι έξοχη δουλειά με αυτοσχεδιαστικά οργανικά θέματα που ερμηνεύονται με κλασική ή ηλεκτρική κιθάρα, φυσαρμόνικα και βιολοντσέλο. Συμμετέχουν μάλιστα κορυφαίοι σολίστες των οργάνων αυτών: Ο Βαγγέλης Μπουντούνης στην κλασική κιθάρα, ο Γιάννης Σπάθας στην ηλεκτρική κιθάρα, ο Πάνος Κατσιμίχας στη φυσαρμόνικα κι ο Χρήστος Σφέτσας στο βιολοντσέλο.

Να διευκρινίσω ότι, αν και στην πλήρη του μορφή το συγκεκριμένο soundtrack παραμένει δυστυχώς ανέκδοτο, τα δυο βασικά του θέματα, των τίτλων και του φινάλε, έχουν περιληφθεί στην υπέροχη συλλογή "Ανέκδοτες ηχογραφήσεις" με σκόρπιες σκηνικές συνθέσεις της Καραΐνδρου που κυκλοφόρησε από τη Minos το 1990.

Ελένη Καραΐνδρου: Το χρονικό μιας Κυριακής (1975)

Η Ελένη Καραΐνδρου (γενν. 1939 ή 1941), μετά τη σύντομη θητεία της στο χώρο του απλού τραγουδιού στο πρώτο μισό της δεκαετίας του '70, κυρίως με τον κύκλο τραγουδιών "Η μεγάλη αγρυπνία" (1975) που ερμήνευσε η Μαρία Φαραντούρη, στράφηκε αμέσως στη σύνθεση σκηνικής μουσικής (θέατρο, κινηματογράφος, τηλεόραση), όπου βρήκε και το φυσικό της χώρο με τα λαμπρά αποτελέσματα στη συνέχεια που όλοι ξέρουμε. Η αλήθεια είναι ότι η μεγάλη της αγάπη ήταν το θέατρο κι έχει στο ενεργητικό της αμέτρητες θεατρικές μουσικές, κυρίως συνεργαζόμενη με τον σκηνοθέτη και σύζυγό της Αντώνη Αντύπα, οι οποίες στο μεγαλύτερο ποσοστό τους παραμένουν δυστυχώς ανέκδοτες.

Ωστόσο η Ελένη Καραΐνδρου έχτισε τη μεγάλη της καριέρα πάνω στις διάσημες κινηματογραφικές της δημιουργίες κι επομένως ένα αφιέρωμα στη μουσική που γράφτηκε για το νέο ελληνικό κινηματογράφο δε θα μπορούσε ασφαλώς να μην συμπεριλάβει την κορυφαία εκπρόσωπο αυτού του πεδίου που μεγαλούργησε κυρίως πλάι στον σκηνοθέτη Θόδωρο Αγγελόπουλο κατά το διάστημα 1984-2012, αλλά είχε και ουκ ολίγες συνεργασίες και με άλλους κινηματογραφιστές στα πρώτα δημιουργικά της χρόνια. 

Έτσι, ανοίγουμε σήμερα έναν ειδικό θεματικό κύκλο αφιερωμένο στην Ελένη Καραΐνδρου με τις κινηματογραφικές της συνεργασίες εκτός Αγγελόπουλου που ξεκίνησαν νωρίτερα και εξελίχθηκαν παράλληλα με τη συμπόρευσή της με τον μεγάλο σκηνοθέτη.

Η πρώτη λοιπόν επαφή της Καραΐνδρου με το πεδίο της κινηματογραφικής μουσικής είχε σημειωθεί ήδη στα μέσα της δεκαετίας του '70, όταν έγραψε τη μουσική για την ταινία του Τάκη Κανελλόπουλου "Το χρονικό μιας Κυριακής". Πρόκειται για ένα σπονδυλωτό κοινωνικό δράμα διαποτισμένο με έντονη μελαγχολική και ρομαντική διάθεση, δοσμένο με το γνωστό ποιητικό ύφος του ευαίσθητου σκηνοθέτη. Στην ταινία πρωταγωνίστησαν μεταξύ άλλων οι: Θάνος Τζενεράλης, Πόπη Άλβα, Δώρα Σιτζάνη, Αντώνης Θεοδωρακόπουλος, Τασσώ Καββαδία, Γιώργος Μετσόλης και Γιώργος Λέφας.

Η μουσική συνοδεύει διακριτικά τις αργές κινήσεις της κάμερας τονίζοντας τη μελαγχολική ατμόσφαιρα της ταινίας με λιτές οργανικές πινελιές δοσμένες με απέριττο τρόπο από ένα πιάνο, μια κιθάρα και λίγα ακόμη ακουστικά όργανα. Δυστυχώς το πρώτο αυτό soundtrack της Ελένης Καραΐνδρου παραμένει ανέκδοτο.

Μάνος Χατζιδάκις: Βάκχαι (1962, ανέκδοτο)

Πολύ πριν εμφανιστούν στην ελληνική δισκογραφία οι συνθέσεις του Νίκου Μαμαγκάκη (1969), του Πέτρου Ταμπούρη (2001) και του Γιάννη Μεταλλινού (2017) για την τραγωδία "Βάκχες" του Ευριπίδη, είχαν ήδη καταπιαστεί με το ίδιο έργο οι συνθέτες Αργύρης Κουνάδης (1960) και Μάνος Χατζιδάκις (1962), αν και η σπουδαία δουλειά τους παραμένει ουσιαστικά ανέκδοτη κι επομένως άγνωστη.

Ο Μάνος Χατζιδάκις συνέθεσε τη μουσική για τις "Βάκχες" που ανέβασε το Εθνικό Θέατρο το καλοκαίρι του 1962 στην Επίδαυρο και το Ηρώδειο. Το έργο παρουσιάστηκε σε μετάφραση Παντελή Πρεβελάκη και σκηνοθεσία Αλέξη Μινωτή. Στους βασικούς ρόλους εμφανίστηκαν οι ηθοποιοί: Αλέξης Μινωτής, Κατίνα Παξινού, Παντελής Ζερβός, Βασίλης Κανάκης, Όλγα Τουρνάκη και Στέλιος Βόκοβιτς. 

Η αυθεντική σύνθεση που καταγράφεται στην εργογραφία του συνθέτη ως έργο 19 και είναι αφιερωμένο στη μεγάλη ηθοποιό Κατίνα Παξινού. Στην ολοκληρωμένη της μορφή περιλάμβανε μουσικά μέρη για όλες τις ενότητες του έργου με συνοδεία ακουστικών οργάνων που μπορούν να δημιουργήσουν τα κατάλληλα ηχοχρώματα (φλάουτο,  φαγκότο, όμποε, κλαρινέτο κ.ά), αλλά δυστυχώς δεν μας είναι γνωστή στο σύνολό της παρά εμμέσως και σε περιορισμένη μορφή. Τρία χαρακτηριστικά μέρη λοιπόν του έργου σε μορφή lied για φωνή και πιάνο διασώζονται από μια ανέκδοτη ηχογράφηση που πραγματοποιήθηκε στη 1 Νοεμβρίου 1986 στην Εθνική Πινακοθήκη σε μια συναυλία για τους σεισμοπαθείς της Καλαμάτας. Ερμηνεύει η μεσόφωνος Κική Μορφονιού και τη συνοδεύει ο Μάνος Χατζιδάκις. 

Επίσης άλλη μια ηχογράφηση των ίδιων μερών καταγράφεται με τη φωνή του Σπύρου Σακκά και την πιανιστική συνοδεία του Γιώργου Κουρουπού σε δίσκο που έκδόθηκε το 2009. Προσθέτω επίσης ότι σε μια αφιερωματική δισκογραφική έκδοση της Philips (1975) με ντοκουμέντα από τη μυθική καλλιτεχνική διαδρομή της Κατίνας Παξινού περιλαμβάνονται άλλα δύο οργανικά μέρη του έργου.

Ο ανέκδοτος Θεοδωράκης στο Δισκοβόλο

Λέω να αρκεστούμε για την ώρα σ' αυτά τα ανέκδοτα έργα του Μίκη Θεοδωράκη μέσα από το αχαρτογράφητο ουσιαστικά πέλαγος της αχανούς εργογραφίας του. 

Υπάρχουν φυσικά πάμπολλα ακόμη ντοκουμέντα που διασώζουν εκτελέσεις ανέκδοτων έργων του, αλλά δυστυχώς το μεγαλύτερο κομμάτι αυτού του θησαυρού παραμένει άγνωστο και πιθανότατα δεν πρόκειται ποτέ ν' αξιωθούμε να το ακούσουμε.

Επιλογικά λοιπόν σ' αυτή τη μικρή αναδίφηση θα ήθελα να κάνω μια υπόμνηση και παλιότερων παρουσιάσεων στο Δισκοβόλο με ανέκδοτο υλικό, ώστε να υπάρχει μια συγκεντρωτική πλέον καταγραφή. Τις επισημαίνω με χρονολογική ταξινόμηση και με μια επιγραμματική αναφορά στο περιεχόμενο και τους βασικούς τους συντελεστές. Ιδού:

1965. Καταιγίδα: Ταινία πλημμυρισμένη με γνωστά τραγούδια του Μίκη που ερμηνεύει η Ντόρα Γιαννακοπούλου.

1966. Η ηλικία της γειτονιάς μου: Κύκλος τραγουδιών σε στίχους Μιχάλη Παπανικολάου που ερμηνεύει η Μαρίζα Κωχ.

1969. Αρκαδία ΙΧ "Η μητέρα του εξόριστου": Τραγούδι-ποταμός γραμμένο στη Ζάτουνα σε ποίηση Κώστα Καλαντζή. Ερμηνεύει ο Μίκης.

1970. Επιτάφιος: Η 5η κατά σειρά εκτέλεση του εμβληματικού κύκλου τραγουδιών (Μούσχουρη, Μπιθικώτσης, Λίντα, Χορωδία Τρικάλων). Τραγουδά η Φλέρυ Νταντωνάκη. Στο πιάνο ο Μάνος Χατζιδάκις.

1975. Χριστόφορος Κολόμβος: Μουσική για το θεατρικό έργο του Νίκου Καζαντζάκη. Ερμηνεύει ο Πέτρος Πανδής.

1980. Περικλής, πρίγκιπας της Τύρου: Μουσική για το έργο του Σέξπιρ. Ερμηνεύει ο Γιώργος Μούτσιος.

2002. Les amants de Teruel: Το κλασικό μπαλέτο του Μίκη σε νέα εκτέλεση από την Εθνική Ορχήστρα της Ισπανίας.

Ο ανέκδοτος Θεοδωράκης: Μουσική για την ταινία "Προμηθέας" (1987)

Από τις αμέτρητες γενναιόδωρες χειρονομίες του Μίκη Θεοδωράκη σε νέους, ενίοτε απολύτως άσημους, καλλιτέχνες προέρχεται κι αυτό το ντοκουμέντο που παρουσιάζω σήμερα.

Πρόκειται για την ταινία-όπερα μικρού μήκους "Προμηθέας" που έγραψε και σκηνοθέτησε ο Κατερινιώτης δημιουργός Γιώργος Κεραμιδιώτης το 1987 πάνω στον κλασικό μύθο του Προμηθέα και της τιμωρίας του από τους θεούς για την προδοτική του πρωτοβουλία να χαρίσει στους ανθρώπους το πολύτιμο αγαθό της φωτιάς. 

Στο κεντρικό ρόλο ο βαρύτονος Σπύρος Σακκάς και μαζί του η Νατάσα Ζούκα με τους ηθοποιούς Αλέκο Ουδινότη, Ηλία Λογοθέτη, Νίκο Βρεττό και Τάσο Πανταζή.

Η μουσική που συνοδεύει την παρουσία του χορού στην ταινία ανήκει στον Μίκη Θεοδωράκη και προέρχεται από τη συμφωνική καντάτα "Κατά Σαδδουκαίων" που γράφτηκε το 1981 πάνω στο ομώνυμο ποιητικό έργο του Μιχάλη Κατσαρού. 

Στην ταινία επίσης ακούγεται ένα "Μοιρολόι" γραμμένο από τον Μιχάλη Τερζή και ερμηνευμένο από την Ελένη Βιτάλη.

Τη Χορωδία της Εστίας Πιερίδων Μουσών έχει διδάξει και διευθύνει ο Γιάννη Αδαμίδης, ενώ συμμετέχουν μουσικοί της Κ.Ο.Β.Ε.

Ο ανέκδοτος Θεοδωράκης: Μια σφαίρα στην καρδιά (soundtrack, 1965)

Ιδού ένα ακόμη ανέκδοτο soundtrack του Μίκη Θεοδωράκη αλιευμένο με πολύ κόπο από παλιά βιντεοκασέτα. Πρόκειται για τη σπάνια γαλλική ταινία "Une balle au coeur" (Μια σφαίρα στην καρδιά), παραγωγής 1965 (παίχτηκε το 1966), που σκηνοθέτησε ο Jean-Daniel Pollet και γυρίστηκε στη Σικελία και στην Ελλάδα με τη συμμετοχή πλειάδας Ελλήνων ηθοποιών. 

Η ταινία συνιστά τη μοναδική συμμετοχή της Τζένης Καρέζη σε διεθνή κινηματογραφική παραγωγή. Μάλιστα η Τζένη ερμηνεύει και μερικά υπέροχα τραγούδια του συνθέτη που στη δισκογραφία τα ξέρουμε με τη φωνή της Μαρίας Φαραντούρη από τους κύκλους "Ένας Όμηρος" και "Έξι τραγούδια" (Κύκλος Φαραντούρη), εκτός απ' τον "Καημό" που ξεκινά μ' ένα θέμα από τη "Γειτονιά των αγγέλων" και συνεχίζει με το θέμα του γνωστού τραγουδιού από την "Πολιτεία". Τα οργανικά κομμάτια βασίζονται επίσης σε μελωδίες γνωστών τραγουδιών του συνθέτη.

Ένα μέρος αυτού του μουσικού υλικού είχε εκδοθεί σε δισκάκι 45 στροφών από τη Barclay, αλλά στο σύνολό του το soundtrack παραμένει ανέκδοτο.

Ο ανέκδοτος Θεοδωράκης: Ο Ανδρέας Μπουτσικάκης παίζει στο πιάνο... (2010)

Ο Ανδρέας Μπουτσικάκης ανήκει στη νεότερη γενιά Ελλήνων σολίστ του πιάνου με κλασικές σπουδές, αλλά κι έντονη ενασχόληση με το πεδίο του απλού τραγουδιού. Η πρώτη του σύσταση με το ελληνικό κοινό έγινε το 1992, όταν υπέγραψε ως συνθέτης το άλμπουμ "Οι ρίζες μας" με ερμηνευτή τον Ελληνοκύπριο βαρύτονο Τζων Μοδινό. Ακολούθησαν πολύ πετυχημένες συνεργασίες με τον Γιώργο Χατζηνάσιο παράλληλα με εμφανίσεις σε τηλεοπτικά προγράμματα ή θεατρικές παραστάσεις, όπως η πρόσφατη "Συνοικία το όνειρο" (2020) βασισμένη στην κλασική ταινία του Αλέκου Αλεξανδράκη (1961).

Η μεγάλη στιγμή του Μπουτσικάκη ήρθε μέσα από τη γόνιμη συνεργασία του με τον Μίκη Θεοδωράκη, η οποία επισφραγίστηκε με την έκδοση του δίσκου "Piano Revolution" (Καθρέφτης, 2009) που περιλαμβάνει μεταγραφές για πιάνο γνωστών τραγουδιών του συνθέτη. 

Και ακριβώς με το υλικό αυτό στη φαρέτρα του ο πιανίστας έδωσε μια πολύ όμορφη συναυλία τον Φεβρουάριο του 2010 στην Καστοριά στο πλαίσιο σχολικού προγράμματος. Οι μελωδίες του συνθέτη αναβλύζουν συναρπαστικές και καθάριες μέσα από τα υπέροχα ηχοχρώματα του πιάνου αποδεικνύοντας την ακαταμάχητη δύναμή τους χωρίς την ανάγκη ορχηστρικών υποστηριγμάτων.

Ο ανέκδοτος Θεοδωράκης: Αυτό το δέντρο δεν το λέγανε υπομονή (1974)

Ο ηθοποιός και θεατρικός συγγραφέας Νότης Περγιάλης (1920-2009) άφησε αδρό το στίγμα του στο χώρο της τέχνης, τόσο με τις κινηματογραφικές του εμφανίσεις, όσο και με τα λίγα, αλλά εκλεκτά τραγούδια του από τις συνεργασίες του με τους μεγάλους συνθέτες Μάνο Χατζιδάκι, Μίκη Θεοδωράκη και Γιάννη Μαρκόπουλο ("Πάμε μια βόλτα στο φεγγάρι", "Γκρεμισμένα σπίτια", "Τι να την κάνω τη χαρά", "Ο λεβέντης"), αλλά και με τα θεατρικά του έργα ("Νυφιάτικο τραγούδι", "Το κορίτσι με το κορδελάκι", "Η γειτονιά του Τσέχοφ", "Το άλογο του Θανάση" κ.ά.).

Ανάμεσα στις ξεχωριστές θεατρικές του δημιουργίες συγκαταλέγεται και το έργο "Αυτό το δέντρο δεν το λέγανε υπομονή" που ανέβηκε στο θέατρο Κάβα κατά την περίοδο 1974-75 από το θίασο Νίκου Χατζίσκου και Τιτίκας Νικηφοράκη. Ο Μίκης Θεοδωράκης έντυσε την παράσταση με μια σειρά τραγουδιών που ερμήνευσαν η Χάρις Αλεξίου, ο Κώστας Σμοκοβίτης και ο Βασίλης Παπακωνσταντίνου με τη συμμετοχή του βαρύτονου Θόδωρου Δημήτριεφ και χορωδίας από μέλη του θιάσου.

Ο Μίκης έγραψε για τη συνεργασία του αυτή: "Με τον Περγιάλη μας ενώνει μια παλιά δυνατή φιλία. Έχουμε συνεργαστεί κάμποσες φορές κι έχουμε κουβεντιάσει πάρα πολύ πάνω στα καλλιτεχνικά και άλλα θέματα. Ξεκινήσαμε από τις ίδιες λαϊκές ρίζες. Τα βιώματά μας ήτανε τα ίδια. Οι στόχοι μας οι ίδιοι. Πάντα πολεμούσαμε το ίδιο θεριό κι ονειρευόμαστε ένα λαό με γεμάτα μάτια κι όρθιο κεφάλι. Χαιρετίζω αυτό το έργο του που βγαίνει μεσ' απ΄τους αγώνες, τις πίκρες, τις ήττες και τις νίκες των τελευταίων τριάντα χρόνων αυτού του λαού".

Να διευκρινίσουμε μόνο ότι το έργο ηχογραφήθηκε ολόκληρο με ερμηνεύτρια τη Χαρούλα Αλεξίου κι επρόκειτο να εκδοθεί σε δίσκο από τη Minos, πράγμα που για άγνωστους λόγους δεν υλοποιήθηκε ποτέ. Μόνο το τραγούδι "Το μπλόκο της Καισαριανής" ενσωματώθηκε στον προσωπικό δίσκο της Χαρούλας "24 Τραγούδια" (1977).

Ο ανέκδοτος Θεοδωράκης: Μουσική για την ταινία "Honeymoon" (1959)

Στο δεύτερο μισό της δεκαετίας του '50 (1954-1960) ο Μίκης Θεοδωράκης ήταν εγκατεστημένος στο Παρίσι για σπουδές, ενώ παράλληλα ήδη έχτιζε τον προσωπικό του μύθο συνθέτοντας ασταμάτητα έργα λόγιας μουσικής που τον είχαν κάνει κιόλας αρκετά γνωστό στο διεθνές κοινό. 

Έτσι το 1958 του δόθηκε η ευκαιρία να δείξει το ταλέντο του και στην κινηματογραφική μουσική, μέσα από την οποία έγινε διάσημο το πρώτο μεγάλο τραγούδι του με τίτλο "Honeymoon",  το οποίο γνώρισε αμέτρητες επανεκτελέσεις, μεταξύ των οποίων και μία από τους Beatles στο ξεκίνημα της καριέρας τους! Φυσικά πρόκειται για το αγαπημένο "Αν θυμηθείς τ' όνειρό μου" που στην ελληνική του εκδοχή ενορχήστρωσε ο Μάνος Χατζιδάκις σε στίχους του Νίκου Γκάτσου και ερμήνευσε αξεπέραστα η Γιοβάννα.

Το τραγούδι αυτό λοιπόν αποτέλεσε και τη βάση του soundtrack για την αγγλο-ισπανική ταινία "Luna de miel", γνωστότερη με τον αγγλικό τίτλο "Honeymoon", που σκηνοθέτησε ο Άγγλος σκηνοθέτης Michael Powell και πρωταγωνίστησαν οι: Ludmilla Tcherina, Antonio και Anthony Steel.

Το πιο ενδιαφέρον στοιχείο της ταινίας είναι η υπέροχη μουσική της επένδυση με την υπογραφή του Μίκη Θεοδωράκη. Η ταινία περιλαμβάνει και δυο ξεχωριστές χορογραφικές σκηνές. Η μία είναι το μπαλέτο του Μίκη "Les amants de Teruel" σε χορογραφία του Leonide Massine, πάνω στην οποία βασίστηκε η μεταγενέστερη ομώνυμη ταινία του 1962, και η δεύτερη το κλασικό μπαλέτο του μεγάλου Ισπανού συνθέτη Manuel De Falla "Ο μάγος έρωτας" ("El amor brujo") σε χορογραφία του Antonio με διεύθυνση ορχήστρας από τον κορυφαίο Άγγλο αρχιμουσικό Sir Thomas Beecham.

Να προσθέσω ότι το υπέροχο τραγούδι του Μίκη που διατρέχει όλη την ταινία ερμηνεύεται από τον Marino Marini και το Κουαρτέτο του, μια εκτέλεση μάλιστα που κυκλοφόρησε και σε δίσκο το 1958 από την εταιρία Durium.

Ο ανέκδοτος Θεοδωράκης: Ερωφίλη (1955-1958)

Άλλη μια σημαντική συνεργασία του Μίκη Θεοδωράκη με τα Ελληνικό Χορόδραμα της Ραλλούς Μάνου ήταν η παράσταση του μπαλέτου "Ερωφίλη", έργου γραμμένου πάνω στο ομώνυμο κρητικό δράμα του Γεώργου Χορτάτζη (1550-1610) που παίχτηκε τον Σεπτέμβριο του 1956 με τον Γιώργο Χατζηνίκο στο πιάνο, τον Γιάννη Μόραλη στα σκηνικά και τη Ραλλού Μάνου με τη Ντόρα Τσάτσου στις χορογραφίες.

Ωστόσο πρέπει να διευκρινίσουμε ότι και στο έργο αυτό ο Μίκης λειτούργησε με τη συνήθη τακτική του να συνθέτει νέα έργα με αυτοδάνεια! Συγκεκριμένα, η πρώτη ύλη του έργου βασίστηκε σε μια προγενέστερη σύνθεση με τίτλο Passacailles, έργο για δύο πιάνα σε έξι μέρη που γράφτηκε στο Παρίσι τον Ιούνιο του 1955, το οποίο λίγο αργότερα ο συνθέτης μετέγραψε σε ορχηστρική μορφή που πήρε τον τίτλο Σουίτα αρ.2 και πρωτοπαρουσιάστηκε δημόσια στο Ηρώδειο το καλοκαίρι του 1958 με μαέστρο τον Δημήτρη Χωραφά.

Η τελική μορφή του έργου διαμορφώθηκε το καλοκαίρι του 1958, όταν προστέθηκαν και τα φωνητικά μέρη από το ποίημα του Χορτάτζη. Σ' αυτή τη μορφή ηχογραφήθηκε κιόλας εκείνη τη χρονιά και εκδόθηκε σε δίσκο πολύ αργότερα, το 1988, από τη Lyra ως μέρος μιας έκδοσης αφιερωμένης στο Ελληνικό Χορόδραμα της Ραλλούς Μάνου. Τη Συμφωνική Ορχήστρα του ΕΙΡ διηύθυνε ο Ανδρέας Παρίδης.

Ο ανέκδοτος Θεοδωράκης: Ορφέας και Ευρυδίκη (1952/1956)

Από την πλουσιότατη εργογραφία του Μίκη Θεοδωράκη που δημιουργήθηκε στην προ του "Επιτάφιου" εποχή, όταν ο συνθέτης ήταν αφοσιωμένος αποκλειστικά στη λόγια δημιουργία, προέρχεται και η μουσική μπαλέτου "Ορφέας και Ευρυδίκη", γραμμένη αρχικά το 1952.

Στην πρωτόλεια μορφή του για ορχήστρα εγχόρδων με συνοδεία χορωδίας πάνω σε κείμενο του Νότη Περγιάλη το έργο παρουσιάστηκε από το Σταθμό Ενόπλων Δυνάμεων στις 16 Αυγούστου 1952 με την Κρατική Ορχήστρα Αθηνών υπό τη διεύθυνση του Τάτση Αποστολίδη. Την ίδια χρονιά ο Μίκης διασκεύασε το έργο και σε μορφή σουίτας για σόλο πιάνο, έργο που παρέμεινε ημιτελές.

Σε μορφή μπαλέτου για λογαριασμό του Ελληνικού Χοροδράματος της Ραλλούς Μάνου το έργο πρωτοπαρουσιάστηκε τον Σεπτέμβριο του 1952 κατά σειρά στις Μυκήνες, στο Λουτράκι και στο Ηρώδειο με τη Συμφωνική Ορχήστρα του ΕΙΡ υπό τη διεύθυνση του Μάνου Χατζιδάκι, ο οποίος διηύθυνε επίσης το έργο στις 21 Ιανουαρίου 1953 στο REX μαζί με το δικό του έργο "Το καταραμένο φίδι". Σύμφωνα μάλιστα με μαρτυρία του ίδιου του Μίκη ("Δρόμοι του Αρχαγγέλου"), σ' αυτή την παράσταση παρούσα ήταν η Φρειδερίκη μετά του υιού της Κωνσταντίνου!

Μερικά χρόνια αργότερα, στο διάστημα 1956-58 ο Μίκης, ευρισκόμενος πια στο Παρίσι, έγραψε μια παραλλαγμένη εκδοχή του μπαλέτου με τίτλο "Αγάπη και Θάνατος", για την οποία μας πληροφορεί: Μια πρώτη μορφή του χοροδράματος αυτού δόθηκε το 1952 πάνω σε κείμενο του Νότη Περγιάλη που απομακρυνόταν  σημαντικά από τον αρχαίο μύθο δίνοντας αίσιο τέλος και ενώνοντας  το χορό με το λόγο. Στη σημερινή του μορφή το χορόδραμα αναπλάστηκε ριζικά και ξαναγύρισε στη γραμμή του αρχαίου μύθου διατηρώντας την τραγική του κατάληξη και το βαθύτερό του νόημα.

Γιάννης Μαρκόπουλος: Το φυλαχτό της μάνας (1965, ανέκδοτο OST)

Η δεκαετία του '60 για τον Γιάννη Μαρκόπουλο ήταν μια περίοδος ιδιαίτερα παραγωγική, καθώς ο συνθέτης δοκίμαζε τις δυνάμεις του στο πεδίο της λαϊκής μουσικής ηχογραφώντας αρκετά τραγούδια στις 45 στροφές με διάφορους ερμηνευτές, όπως η Δούκισσα, ο Κώστας Χατζής, ο Πάνος Τζανετής, η Μαίρη Δαλάκου και άλλοι. Την ίδια εποχή πολλά από τα τραγούδια του αυτά περνούσαν και στον ελληνικό κινηματογράφο, μέσω του οποίου γίνονταν ευρύτερα γνωστά και γνώριζαν επιτυχία.

Στο Δισκοβόλο έχουμε ασχοληθεί κι άλλες φορές με την πρώιμη κινηματογραφική μουσική του Γιάννη Μαρκόπουλου που εν πολλοίς παραμένει ανέκδοτη. Έχουμε δει τέτοια ανέκδοτα soundtrack, όπως το "Μάνα γιατί με γέννησες" (1963) ή "Ο παρθένος" (1966), καθώς και άλλα που ευτύχησαν να περάσουν στη δισκογραφία, όπως ο "Ψαρόγιαννος" (1966), ο "Διωγμός" (1964/1988), και "Επιχείρησις Απόλλων" (1968), αλλά και το θεατρικό "Κορίτσι με το κορδελάκι" (1964).

Άλλο ένα ανέκδοτο λοιπόν soundtrack του Μαρκόπουλου έχουμε σήμερα. Είναι η μουσική και τα τραγούδια που έγραψε για το κλασικό ασπρόμαυρο μελό "Το φυλαχτό της μάνας", παραγωγής 1965, σε σενάριο και σκηνοθεσία του Ερρίκου Θαλασσινού με πρωταγωνιστές τη Μάρθα Βούρτση και τον Γιάννη Βόγλη. Στην ταινία ακούγονται μερικά ωραία λαϊκά τραγούδια του συνθέτη, όχι από τα πιο γνωστά του, δύο με τη φωνή της Δούκισσας ("Ο χωρισμός", "Να χαμηλώσω τα βουνά") και άλλα δύο με τον Πάνο Τζανετή ("Χτύπα καμπάνα", "Όπου καπνός"), όλα σε στίχους του Ερρίκου Θαλασσινού, τα οποία κυκλοφόρησαν παράλληλα και σε δίσκους 45 στροφών. 

Το υπόλοιπο μέρος της μουσικής περιλαμβάνει οργανική υπόκρουση που συνοδεύει τη δράση της ταινίας με μελωδίες των τραγουδιών ή και θέματα από άλλα έργα, όπως το "Γκρεμισμένα σπίτια" από το θεατρικό "Το κορίτσι με το κορδελάκι" που ακούγεται σε αρκετά σημεία της ταινίας και στο φινάλε. Οι μελωδίες του μπουζουκιού μάλιστα υπογράφονται από τους δυο μεγάλους δεξιοτέχνες Κώστα Παπαδόπουλο και Λάκη Καρνέζη.