Τάκης Φαραζής: Ευριπίδη Μήδεια (2008)

Άλλη μια σημαντική στιγμή της πολύχρονης ενασχόλησης του συνθέτη Τάκη Φαραζή με το χώρο του αρχαίου δράματος αποτελεί η μουσική του για τη «Μήδεια» του Ευριπίδη που ανέβηκε το καλοκαίρι του 2008 από το ΔΗΠΕΘΕ Πάτρας σε σκηνοθεσία του διάσημου Ρώσου θεατράνθρωπου Ανατόλι Βασίλιεφ και μετάφραση της Έφης Φερεντίνου-Μπάστα με σκηνικά του Διονύση Φωτόπουλου και πρωταγωνιστές τους Λυδία Κονιόρδου, Νίκο Ψαρρά, Γιώργο Γάλλο, Νίκο Καραθάνο και Αγλαΐα Παππά.

Η «Μήδεια» βέβαια είναι μία από τις πιο επιδραστικές τραγωδίες ανά τους αιώνες, ένα έργο με τον ισχυρό συμβολισμό της προδομένης γυναίκας που σκοτώνει τα ίδια τα παιδιά της καταγγέλλοντας την ανδρική απιστία και την κατώτερη θέση της γυναίκας απέναντι στον άνδρα. Το έργο διδάχθηκε το σημαδιακό έτος 431 π.Χ., τη χρονιά που ξεκίνησε ο εμφύλιος Πελοποννησιακός Πόλεμος, και κατέλαβε μόλις την 3η θέση ως μέρος μιας τετραλογίας που συμπλήρωναν οι χαμένες τραγωδίες «Φιλοκτήτης» και «Δίκτυς» μαζί με το σατυρικό δράμα «Θερισταί». Το έργο επηρέασε διαχρονικά μεγάλες νεότερες δημιουργίες είτε στο χώρο της λογοτεχνίας (από τον Οβίδιο και τον Σενέκα ως τους νεότερους Κορνέιγ, Ζαν Ανούιγ, αλλά και τον Μποστ), είτε και στο χώρο της μουσικής, όπως η ομώνυμη κωμική όπερα του Κερουμπίνι που λάμπρυνε με μια μεγάλη ερμηνεία η Μαρία Κάλλας, αλλά και το ομώνυμο μπαλέτο του Σάμιουελ Μπάρμπερ. Στην ελληνική δισκογραφία βρίσκουμε αρκετές εκδόσεις με μουσική για σκηνικές παρουσιάσεις του έργου, μία του 1964 σε μουσική Άκη Λυμούρη, άλλη μία του 1969 με μουσική του Ιάννη Ξενάκη, μια νεότερη του 1990 με μουσική του Σταμάτη Κραουνάκη και μια πιο πρόσφατη της Ελένης Καραΐνδρου (2014), καθώς και την ομώνυμη όπερα του Μίκη Θεοδωράκη (1991). Σ' αυτές λοιπόν ήρθε να προστεθεί και η προσέγγιση του Τάκη Φαραζή.

Στην πραγματικότητα η παράσταση που ετοίμασε ο Ρώσος σκηνοθέτης και παίχτηκε μάλιστα στην Επίδαυρο, όπου όμως έτυχε πολύ κακής υποδοχής, ήταν μια τολμηρή προσαρμογή του μύθου σε μια φόρμα λαϊκού μιούζικαλ βασισμένου σε μια σειρά τραγουδιών που, καθ' υπόδειξη του σκηνοθέτη, αντλούν τη μελωδική τους βάση από τα αρχέτυτα του νεοελληνικού τραγουδιού ανατρέχοντας στα πρώτα ρεμπέτικα που εμφανίστηκαν στα τέλη του 19ου αιώνα. Οι αυθεντικές μάλιστα μελωδίες κάποιων παλιών τραγουδιών είναι εύκολα ανιχνεύσιμες σε πολλά από τα τραγούδια αυτά που αποδίδει ο ανδρικός χορός με μια ευρεία γκάμα λαϊκών οργάνων, όπως μπουζούκι, μπαγλαμά, τζουρά, κιθάρα, πολίτικη και κρητική λύρα, ακορντεόν, κλαρίνο, φλογέρα, ντέφι, νταϊρέ και κρουστά. Ο γυναικείος μάλιστα χορός αποδίδει μελωδίες σε ύφος ανατολίτικου αμανέ, ενώ τα διάφορα μέρη γεφυρώνονται με οργανικά περάσματα. Το αποτέλεσμα ήταν μακριά από κάθε έννοια τυπικής παράστασης αρχαίου δράματος με μιαν υπερβολική φολκλορική ελευθεριότητα που δεν κατάφερε να περάσει στο κοινό. Παρόλα αυτά, τουλάχιστον στο μουσικό της μέρος η δουλειά του Τάκη Φαραζή επαινέθηκε ιδιαίτερα και ίσως είναι το μόνο θετικό αποτύπωμα εκείνης της παραγωγής μαζί φυσικά με την πάντα στιβαρή υποκριτική παρουσία της Λυδίας Κονιόρδου.

Τάκης Φαραζής: Ευριπίδη Άλκηστις (1996)

Η πρώτη επαφή του πιανίστα και συνθέτη Τάκη Φαραζή με τον κόσμο του θεάτρου ήρθε αμέσως μετά την αυτονόμησή του από το τζαζ σχήμα Iskra στις αρχές της δεκαετίας του '90. Το 1996, την ίδια χρονιά που μας χάρισε το πρώτο προσωπικό άλμπουμ με ορχηστρικές μελωδίες («Ονειρέματα»), ηχογράφησε και τη μουσική του για την παράσταση του έργου «Άλκηστις» του Ευριπίδη, ενός ιδιότυπου δράματος με ανάμικτα τραγικά και κωμικά στοιχεία, αφού γράφτηκε ως τέταρτο έργο μιας θεατρικής τετραλογίας, όπου κανονικά είχε θέση ένα σατυρικό δράμα. Το έργο διδάχθηκε το 438 π.Χ. και απέσπασε το δεύτερο βραβείο, ενώ οι τρεις βασικές τραγωδίες που συγκροτούσαν την τετραλογία («Κρήσσαι», «Αλκμέων ο διά ψωφίδος», «Τήλεφος») δεν σώζονται.

Το σκηνικό του έργου τοποθετείται στις Φερές της Θεσσαλίας, το σημερινό Βελεστίνο, οπου και πρωτοπαίχτηκε η παράσταση που έντυσε μουσικά ο Τάκης Φαραζής στις 20 Ιουλίου 1995 από το ΔΗΠΕΘΕ Βόλου, ένα θεατρικό σχήμα που προέκυψε από το πρώην Δημοτικό Θέατρο Βόλου και είχε πρώτη του διευθύντρια την ηθοποιό Λυδία Κονιόρδου. Για τη συγκεκριμένη παράσταση αξιοποιήθηκε η παλιά μετάφραση του Κωνσταντίνου Χρηστομάνου, ενώ τη σκηνοθεσία και τον κεντρικό ρόλο της επώνυμης ηρωίδας είχε η Λυδία Κονιόρδου, με την οποία ο συνθέτης συμπορεύτηκε για πολλά χρόνια στο χώρο της θεατρικής του δραστηριότητας. Αξίζει επίσης να σημειώσουμε ότι στα σκηνικά και κοστούμια της παράστασης (σε μορφή «κούκλας») είχαμε τη βαριά υπογραφή του Διονύση Φωτόπουλου. Στην παράσταση συμμετείχαν επίσης οι ηθοποιοί Χρήστος Στεργιόγλου, Χρήστος Σαπουντζής, Γεράσιμος Γεννατάς, Μανώλης Μαυροματάκης, Ναταλία Στεφάνου, Νίκος Καραθάνος και άλλοι.

Οργανικά, χορωδιακά και αφηγηματικά μέρη περιλαμβάνει η μουσική του συνθέτη που παίζει με ηχοχρώματα αρχαιοπρεπή (έντονη η χρήση της άρπας) και παραδοσιακά τονίζοντας τα κύρια σημεία του έργου με διακριτική υπόκρουση που γεφυρώνει όμορφα τα διαδοχικά επεισόδια και τα χορικά μέρη. Μαζί με τον συνθέτη συνέπραξε το Κέντρο Μουσικού Θεάτρου Βόλου και οι μουσικοί Γιώργος Δεληγιάννης, Κωνσταντίνος Θεοδώρου και Βασίλης Βασιλάτος.

Τάκης Φαραζής: Ο κύκλος με την κιμωλία (2006)

Μια άλλη ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα πλευρά της συνθετικής δουλειάς του Τάκη Φαραζή είναι ασφαλώς η μακρόχρονη προσφορά του στο χώρο της θεατρικής μουσικής. Ήδη τη χρονιά που παρουσίασε την πρώτη προσωπική του δουλειά («Ονειρέματα», 1996) μας έδωσε παράλληλα και το πρώτο θεατρικό του soundtrack για την τραγωδία «Άλκηστις» του Ευριπίδη σηματοδοτώντας την πολύχρονη συνεργασία του με τη Λυδία Κονιόρδου και το Εθνικό Θέατρο. Η επαφή του με το χώρο του θεάτρου έγινε πολύ πιο συστηματική μετά το 2000 με πολυάριθμες παραστάσεις του ελληνικού και διεθνούς δραματολογίου («Ηλέκτρα», «Αντιγόνη», «Πέρσες», «Μήδεια», «Φόνισσα», «Τρισεύγενη», «Κύκλος με την κιμωλία» κ.ά.), ενώ συχνές ήταν οι παρουσίες του στο Φεστιβάλ Επιδαύρου και Αθηνών. Από την πλούσια αυτή θεατρική σοδειά θα σταθούμε σε κάποιες ξεχωριστές του στιγμές που πέρασαν και στη δισκογραφία. Πρώτα με τη μουσική του για τον «Κύκλο με την κιμωλία» του Μπρεχτ και αμέσως μετά με τη μουσική του για το αρχαίο θέατρο. 

Το εμβληματικό αριστούργημα του Bertolt Brecht (1898-1956) «Ο κύκλος με την κιμωλία» (πλήρης τίτλος: «Ο Καυκασιανός κύκλος με την κιμωλία»), γραμμένο το 1944, είναι ένα έργο που γνώρισε πολλαπλές σκηνικές παρουσιάσεις στη χώρα μας, ενώ η δισκογραφία φιλοξενεί ήδη λαμπρές μουσικές σελίδες με τις υπογραφές ενός Μάνου Χατζιδάκι (1956/7) κι ενός Νίκου Μαμαγκάκη (1977). Μάλιστα η πρώτη ελληνική του μετάφραση έγινε από τον Οδυσσέα Ελύτη, στην οποία άλλωστε βασίστηκε και η μουσική του Μάνου Χατζιδάκι για το Θέατρο Τέχνης. Στην παράσταση του Εθνικού Θεάτρου που παρουσιάστηκε κατά τη σεζόν 2005-2006 τη μετάφραση έκανε ο Πέτρος Μάρκαρης και τη σκηνοθεσία ο Κώστας Τσιάνος. Πρωταγωνίστρια της παράστασης ήταν η Λυδία Κονιόρδου πλαισιωμένη από αξιόλογους ηθοποιούς, όπως ο Νίκος Μπουσδούκος, ο Γιάννης Δεγαΐτης, ο Σωτήρης Τζεβελέκος, η Νικολέττα Βλαβιανού, ο Δημήτρης Πετρόπουλος και πολλοί άλλοι.

Ο Τάκης Φαραζής έγραψε τη μουσική για τη συγκεκριμένη παράσταση προσπαθώντας να αποδώσει το πνεύμα της σκηνοθετικής οπτικής στο έργο που μοιάζει λίγο σαν ένα συμβολικό παραμυθόδραμα. Το πλούσιο μουσικό υλικό της παράστασης περιλαμβάνει χορωδιακά, σολιστικά, αφηγηματικά και ορχηστρικά μέρη. Η Λυδία Κονιόρδου είναι η βασική ερμηνεύτρια των σόλο τραγουδιών, ενώ κορυφαίοι του χορού είναι ο βαρύτονος Τάσης Χριστογιαννόπουλος και η σοπράνο Δάφνη Πανουργιά. Αφηγητές είναι οι ηθοποιοί Δημήτρης Πετρόπουλος, Αλεξάνδρα Παντελάκη, Γιάννης Στόλλας και Σοφία Καλμκερίδου. Ο ίδιος ο συνθέτης εκτελεί τα περισσότερα όργανα της ορχήστρας (ακορντεόν, άρπα, μαντολίνο, λαούτο, φλογέρα, φυσαρμόνικα, μπαλαλάικα, κρουστά), ενώ συμμετέχουν ο Σωκράτης Σινόπουλος (ταμπουρά, κεμανέ), ο Διονύσης Βαρβιτσιώτης (βιολί) και ο Παντελής Πασχαλίδης (τρομπέτα).

Δημήτρης Παπαδημητρίου: Οι μάγισσες της Σμύρνης (2005)

Το δεύτερο τηλεοπτικό soundtrack που μας έδωσε μέσα στο 2005 ο Δημήτρης Παπαδημητρίου ήταν γραμμένο για την πολύ πετυχημένη εμπορικά σειρά «Οι μάγισσες της Σμύρνης» που παίχτηκε από το Mega Channel κατά τη σεζόν 2005-2006 σε 30 επεισόδια, ενώ η επιτυχία της είχε ως συνέπεια να επαναληφθεί έκτοτε αρκετές φορές τα επόμενα χρόνια από τη μικρή οθόνη. 

Το έργο βασίστηκε στο ομώνυμο best seller μυθιστόρημα της Μάρας Μεϊμαρίδη που διασκευάστηκε κατάλληλα για την τηλεόραση από τον Βασίλη Μαυρόπουλο σε συνεργασία με τον σκηνοθέτη Κώστα Κουτσομύτη, τον άνθρωπο που συνέδεσε άρρηκτα την καλλιτεχνική του ταυτότητα με την πετυχημένη τηλεοπτική μεταφορά πολλών δημοφιλών μυθιστορημάτων. Τους βασικούς ρόλους της σειράς ερμήνευσαν οι ηθοποιοί: Μαρία Καβογιάννη, Μαρία Τζομπανάκη, Φιλαρέτη Κομνηνού, Άρης Λεμπεσόπουλος, Υβόνη Μαλτέζου, Νίκος Ψαράς, Υρώ Μανέ και Γιώργος Τζώρτζης. Το θέμα του έργου ανατρέχει στην παλιά Σμύρνη κάπου προς τα τέλη του 19ου αιώνα, όταν δυο γυναίκες (μάνα και κόρη) αποφάσισαν να φύγουν από το χωριό τους αναζητώντας καλύτερη τύχη στη μεγάλη πολιτεία, όπου βρέθηκαν στο περιβάλλον μιας Τουρκάλας μάγισσας, η οποία τις μύησε στα μυστικά της τέχνης της αλλάζοντας ολοκληρωτικά τη ζωή τους.

Ο Δημήτρης Παπαδημητρίου αυτή τη φορά βρέθηκε στην ανάγκη να προσαρμόσει τη μουσική του μανιέρα σε ένα πολύ διαφορετικό ήχο προσπαθώντας να αποδώσει τα ηχοχρώματα της Ανατολής. Έγραψε τελικά ένα πλούσιο soundtrack με 21 συνολικά θέματα, κυρίως οργανικά, ανάμεσα στα οποία και έξι τραγούδια σε στίχους (τα περισσότερα) του Ηλία Κατσούλη, ένα σε στίχους του Κώστα Φασουλά κι άλλο ένα σε στίχους του ποιητή Διονύση Καψάλη. Τα τραγούδια έχουν εμφανή τα ανατολίτικα χρώματα, ακόμη και τσιφτετέλια ντυμένα με μια νοσταλγική διάθεση. Η ορχήστρα είναι κατάλληλα προσαρμοσμένη με την προσθήκη οργάνων, όπως το ούτι και ο τζουράς που παίζει ο Μανόλης Πάππος. Αξιοσημείωτο πάντως είναι ότι το οργανικό θέμα «Στρόβιλος» έχει ως αφετηρία του τη μελωδία του εμβληματικού βιεννέζικου βαλς «Γαλάζιος Δούναβης» του Γιόχαν Στράους.

Τα τραγούδια ερμηνεύει ο Φωτεινή Δάρρα κι αυτό έμελλε να είναι το τελευταίο δισκογραφημένο soundtrack με τη φωνή της που θα παρουσίαζε ο συνθέτης, αν και δε σταμάτησε να γράφει για την τηλεόραση αραιώνοντας πάντως πολύ στη συνέχεια την δραστηριότητά του στο συγκεκριμένο χώρο.

Δημήτρης Παπαδημητρίου: Έτσι ξαφνικά (2005)

Μετά τη «Λένη» (2003) ο Δημήτρης Παπαδημητρίου μας δίνει απανωτά δύο τηλεοπτικά soundtrack μέσα στο 2005 για δύο ακόμη σειρές που παίχτηκαν διαδοχικά στο Mega Channel, πρώτα το «Έτσι ξαφνικά» (σεζόν 2004-2005) κι αμέσως μετά το «Μάγισσες της Σμύρνης» (σεζόν 2005-2006).

Η αισθηματική σειρά «Έτσι ξαφνικά» αποτελεί άλλη μια σύμπραξη του συνθέτη με την παραγωγική σεναριογράφο Μιρέλλα Παπαοικονόμου, ενώ τη σκηνοθεσία αυτή τη φορά έκανε ο Γιώργος Σιούγας. Στους κύριους ρόλους της σειράς εμφανίστηκαν οι: Αιμίλιος Χειλάκης, Βικτώρια Χαραλαμπίδου, Κωνσταντίνος Μαρκουλάκης, Φάνης Μουρατίδης, Μελίνα Βαμβακά και Χρήστος Τσάγκας. Με φόντο το πανέμορφο τοπίο των Κυθήρων εκτυλίσσεται η ιστορία της ήρεμης ζωής ενός αγαπημένου ζευγαριού, ώσπου ξαφνικά όλα ανατρέπονται, όταν έρχονται στο προσκήνιο σκοτεινές στιγμές του παρελθόντος.

Ο έμπειρος πλέον στο συγκεκριμένο πεδίο συνθέτης δεν είχε παρά να ξετυλίξει το ταλέντο του στη δημιουργία ατμοσφαιρικών οργανικών θεμάτων που παρακολουθούν διακριτικά την πλοκή του έργου και φυσικά διανθίζονται με όμορφα τραγούδια, όπως πάντα. Το πλούσιο soundtrack περιλαμβάνει 17 συνολικά θέματα, ανάμεσα στα οποία και πέντε τραγούδια σε ύφος μπαλάντας, αλλά και λαϊκού χρώματος που ερμηνεύει ο Παντελής Θαλασσινός - ξεχώρισε κυρίως το «Βαθύ ποτάμι ο έρωτας» - σε στίχους του Γιώργου Κορδέλλα, του Κώστα Φασουλά και του συνθέτη, ο οποίος παίζει τα περισσότερα όργανα της ορχήστρας που ο ίδιος ενορχήστρωσε, ενώ συμπράττουν οι σολίστ του μπουζουκιού Μανώλης Καραντίνης και Μανόλης Πάππος.

Δημήτρης Παπαδημητρίου, Νίκος Γκάτσος: Λένη (2003)

Ένα χρόνο μετά το «Φεύγα» (2002) το αχώριστο τρίο που είχε ήδη χτίσει τη δική του παράδοση στην ελληνική τηλεόραση, δηλαδή ο συνθέτης Δημήτρης Παπαδημητρίου, η σεναριογράφος Μιρέλλα Παπαοικονόμου και ο σκηνοθέτης Λάμπης Ζαρουτιάδης, ξανασυναντιέται σε μια καινούργια τηλεοπτική σειρά με τίτλο «Λένη» που παίχτηκε και πάλι από το Mega Channel σε 20 επεισόδια κατά τη σεζόν 2003-2004. Θέμα της σειράς ήταν η ιστορία μιας άτεκνης γυναίκας που βρήκε απροσδόκητα στο πορτ μπαγκάζ του αυτοκινήτου της ένα μικρό κορίτσι, με το οποίο θα ανέπτυσσε μια πολύ δυνατή σχέση αγάπης, ώσπου εμφανίστηκε η πραγματική μητέρα του κοριτσιού... Τους κεντρικούς ρόλους ερμήνευσαν η Κάτια Δανδουλάκη και ο Γιώργος Βογιατζής και μαζί τους η μικρή Δήμητρα Δουμένη.

Ο συνθέτης έγραψε και πάλι ένα εμπνευσμένο soundtrack πλημμυρισμένο με μελωδίες και τραγούδια, τα οποία, όπως πάντα, ακούγονται και σε οργανικές παραλλαγές. Το πιο ενδιαφέρον - θα το έλεγα εντυπωσιακό - είναι ότι οι στίχοι των τραγουδιών φέρουν μια βαριά υπογραφή: Του Νίκου Γκάτσου! Πρόκειται για τέσσερα αμελοποίητα στιχουργήματα του μεγάλου ποιητή που παραχώρησε η κληρονόμος του Αγαθή Δημητρούκα στον συνθέτη, για να τα μελοποιήσει για τη συγκεκριμένη σειρά. Τα ερμηνεύει θαυμάσια η Φωτεινή Δάρρα. Και πρέπει να επισημάνω ότι με βάση αυτό το πρώτο υλικό των τεσσάρων τραγουδιών ο συνθέτης θα χτίσει δέκα χρόνια αργότερα έναν όλοκληρωμένο κύκλο τραγουδιών αποκλειστικά με αμελοποίητους στίχους του Νίκου Γκάτσου που εκδόθηκε το 2012 με τίτλο «Λουλούδι στη φωτιά» πάντα με τη φωνή της Φωτεινής Δάρρα.

Το βασικό τραγούδι του soundtrack «Στου καιρού τη ζυγαριά» ερμηνεύει η Φωτεινή Δάρρα μαζί με τη μικρή Δήμητρα Δουμένη. Ο ίδιος ο συνθέτης παίζει όλα τα όργανα της ορχήστρας με εξαίρεση το υπέροχο «Κόκκινα γαρίφαλα», όπου ο Μανώλης Καραντίνης παίζει μπουζούκι και κιθάρες.

Δημήτρης Παπαδημητρίου, Φωτεινή Δάρρα: Φεύγα (2002)

Μετά από μια μικρή ανάπαυλα τεσσάρων περίπου ετών από τα τηλεοπτικά πράγματα (1998-2002) ο συνθέτης Δημήτρης Παπαδημητρίου επανέρχεται το 2002 με ένα καινούργιο και άκρως ενδιαφέρον soundtrack για τη σειρά του Mega Cannel «Φεύγα» που παίχτηκε σε είκοσι επεισόδια κατά τη σεζόν 2002-2003 με μέτρια αποδοχή από το κοινό. Αυτή τη φορά η Μιρέλλα Παπαοικονόμου περιορίστηκε σε βοηθητικό ρόλο στη δημιουργία του σεναρίου που βασίστηκε στο ομώνυμο μυθιστόρημα της Μανίνας Ζουμπουλάκη, η οποία επιμελήθηκε προσωπικά και τη γραφή του σεναρίου, ενώ τη σκηνοθεσία έκανε και πάλι ο Λάμπης Ζαρουτιάδης. Θέμα του έργου ήταν μια παρέα φίλων από ένα χωριό της Βόρειας Ελλάδας που κάποια στιγμή χωρίζουν οι δρόμοι τους, χωρίς ποτέ να σβήσει η παιδική τους φιλία. Τους βασικούς ρόλους ερμήνευσαν νέοι και άσημοι ηθοποιοί, όπως η Ιωάννα Παππά, ο Αργύρης Ξάφης, ο Γιώργος Καραμίχος και η Φαίη Ξυλά, πλαισιωμένοι και με αρκετούς έμπειρους ηθοποιούς, όπως η Θέμις Μπαζάκα, η Ειρήνη Ιγγλέση και ο Κώστας Κόκλας.

Ο Δημήτρης Παπαδημητρίου έγραψε ένα πλουσιότατο soundtrack με 27 μέρη, το οποίο ουσιαστικά εμπεριέχει έναν πλήρη κύκλο τραγουδιών - ακούγονται συνολικά 13 τραγούδια - με οργανικές εκδοχές των περισσότερων από αυτά. Ξεχωρίζει το ομότιτλο τραγούδι που έδωσε την ευκαιρία στην καινούργια ακόμη τότε ηθοποιό και ερμηνεύτρια Φωτεινή Δάρρα - σύντροφο και στη ζωή του συνθέτη - να μας δώσει μία από τις κορυφαίες ερμηνείες της καριέρας της, η οποία στο ξεκίνημά της ήταν αποκλειστικά συνδεδεμένη με τον συνθέτη, αφού δίπλα του πρωτοεμφανίστηκε το 2000 με το κινηματογραφικό soundtrack «Το φως που σβήνει» και τη θεατρική μουσική για τους «Όρνιθες» του Αριστοφάνη. Τους στίχους των τραγουδιών έγραψαν ο Γιάννης Γιαβάρας, ο Γιώργος Κορδέλλας, ο Κώστας Φασουλάς και ο Οδυσσέας Ιωάννου.

Δημήτρης Παπαδημητρίου: Η ζωή που δεν έζησα (1998)

Η τέταρτη (μέσα σε μια πενταετία) συνεχόμενη συνεργασία του συνθέτη Δημήτρη Παπαδημητρίου με τη σεναριογράφο Μιρέλλα Παπαοικονόμου για λογαριασμό πάντα του Mega Channel ήρθε το 1998 με τη μουσική για τη δραματική κοινωνική σειρά «Η ζωή που δεν έζησα» που σκηνοθέτησε και πάλι ο Λάμπης Ζαρουτιάδης και παρουσιάστηκε την περίοδο 1998-1999 σε 20 συνολικά επεισόδια. Το θέμα της σειράς ήταν η αντισυμβατική ερωτική σχέση μιας ώριμης γυναίκας με τον πολύ νεότερό της φίλο του γιου της. Τους βασικούς ρόλους ερμήνευσαν οι ηθοποιοί: Ταμίλα Κουλίεβα, Αιμίλιος Χειλάκης και Κωνσταντίνος Μαρκουλάκης, ενώ σε μικρότερους ρόλους είχαμε μια σειρά εκλεκτών ηθοποιών της παλιότερης γενιάς, όπως: Ντίνος Ηλιόπουλος, Σπύρος Κωνσταντόπουλος, Αλέκα Παΐζη, Γιάννης Μόρτζος και Νένα Μεντή.

Ο συνθέτης δεν επιδίωξε κάποια πρωτοτυπία στη σύνθεση της μουσικής επαναλαμβάνοντας την ίδια και πάλι συνταγή με ατμοσφαιρικά οργανικά θέματα λειτουργικού χαρακτήρα, όπως τα υπαγόρευε η πλοκή της δράσης, πάντα όμως διανθισμένα με όμορφα τραγούδια. Εδώ λοιπόν έχουμε τρία τραγούδια που ερμηνεύουν η Ελευθερία Αρβανιτάκη («Το τρένο των 9:10»), ο Γιάννης Κότσιρας («Αν ήτανε να ξανάρθεις») και ο Γιώργος Μάκρας («Πάρε με ουρανέ»). Τους στίχους έγραψαν αντίστοιχα ο Μιχάλης Γκανάς, η Πέγκυ Στεφανίδου και ο Στάθης Κατσαρός. Τα τραγούδια, κατά την πάγια λογική τέτοιων συνθέσεων, ακούγονται και σε οργανικές παραλλαγές. Πάντως η λυρική φλέβα του συνθέτη μας δίνει μερικές υπέροχες μελωδικές στιγμές, ιδιαίτερα κάποια θέματα για σόλο πιάνο, από τα οποία το κομμάτι «Στιγμές καθημερινές» είναι σίγουρα ένα μικρό μελωδικό αριστούργημα.

Δημήτρης Παπαδημητρίου: Λόγω τιμής (1997)

Το τρίτο τηλεοπτικό soundtrack του Δημήτρη Παπαδημητρίου ήρθε το 1997 και είναι ίσως το πιο ενδιαφέρον απ' όλα και πάντως αυτό που έχει τα περισσότερα τραγούδια. Πρόκειται για τη μουσική επένδυση της σειράς «Λόγω τιμής» που παίχτηκε σε 32 επεισόδια από το Mega Channel, ενώ πολλά χρόνια αργότερα (το 2019) επανήλθε στη μικρή οθόνη σε μορφή sequel με 12 νέα επεισόδια. Το σενάριο και πάλι ανήκει στη Μιρέλλα Παπαοικονόμου, ενώ τη σκηνοθεσία επιμελήθηκε ο Λάμπης Ζαρουτιάδης και πρωταγωνίστησαν οι ηθοποιοί: Άλκης Κούρκουλος, Κωνσταντίνος Μαρκουλάκης, Βίκυ Βολιώτη, Χριστίνα Αλεξανιάν, Γιώργος Πυρπασόπουλος, Σμαράγδα Καρύδη, καθώς και αρκετοί ηθοποιοί της παλιότερης γενιάς σε μικρότερους ρόλους, όπως η Άννα Βαγενά, ο Ντίνος Καρύδης, η Κλεώ Σκουλούδη και η Κάκια Ιγερινού. Το σενάριο αναφέρεται σε μια παρέα νεαρών από την Πάτρα που μοιράζονται την υπόσχεση στο λόγο της τιμής τους ότι δε θα χωριστούν ποτέ, φεύγουν όμως κάποια στιγμή στην Αθήνα, όπου οι δρόμοι τους χωρίζουν, για να ξανασμίξει η παρέα με την επιστροφή τους στην Πάτρα.

Ο συνθέτης έγραψε ένα πολύ ξεχωριστό soundtrack με έξι συνολικά τραγούδια, μεταξύ των οποίων ξεχωρίζουν το υπέροχο και πολυτραγουδισμένο «Χρώμα  δεν αλλάζουνε τα μάτια» σε στίχους του Μιχάλη Γκανά και το γλυκύτατο «Το σκάκι» σε ποίηση Μανόλη Αναγνωστάκη. Στα υπόλοιπα τραγούδια οι στίχοι ανήκουν στους Δημήτρη Βλάχο, Χρήστο Θεσσαλονικέα και Γιώργο Ευσταθίου. Τραγουδά ο Γεράσιμος Ανδρεάτος, ενώ ένα τραγούδι («Πέρασε η ώρα») ερμηνεύουν οι ηθοποιοί Βίκυ Βολιώτη και Κωνσταντίνος Μαρκουλάκης.

Ας αφήσουμε τον ίδιο το συνθέτη να μας εξηγήσει καλύτερα πώς προσέγγισε μουσικά τη συγκεκριμένη σειρά: «Το "Λόγω Τιμής" δεν είναι μια τηλεοπτική σειρά για νέους, αλλά μια σειρά με νέους. Προσκάλεσε να την παρακολουθήσουν αδιακρίτως όλες οι ηλικίες και συγκέντρωσε τα βλέμματα τηλεθεατών όλων των ειδών. Έπρεπε συνεπώς κι εγώ κατ' αρχήν να προσπαθήσω το μουσικό γεφύρωμα δύο και τριών γενεών όχι με την ανάμιξη, αλλά με την κατευθείαν αντιπαράθεση μουσικών διαφορετικών εποχών καλώντας αφενός τους γονείς να δουν τον εαυτό τους μέσα από τα μάτια των νέων, αλλά και τους νέους αντίστοιχα μέσα από τα μάτια των γονιών τους (...) Ακολουθώντας αυτόν τον τρόπο σκέψης επιχείρησα να συσχετίσω με διαφορετικές στιγμές της ζωής τους θέματα ανάλογα διαφορετικού είδους παρακινδυνεύοντας σε σχέση με τους νεανικούς χαρακτήρες των ηρώων και μια "ακατέργαστη" μουσική αισθητική που παρέχει όμως κατά το δυνατόν ορμή και αμεσότητα...».

Δημήτρης Παπαδημητρίου: Μη φοβάσαι τη φωτιά (1994)

Η πρώτη άκρως πετυχημένη τηλεοπτική μουσική εργασία του Δημήτρη Παπαδημητρίου για τη σειρά «Αναστασία» (1993) δε θα μπορούσε παρά να έχει άμεση συνέχεια, η οποία ήρθε μερικούς μήνες αργότερα με τη νέα σειρά του Mega «Μη φοβάσαι τη φωτιά» που προβλήθηκε κατά τη σεζόν 1994-1995 σε 18 επεισόδια βασισμένη πάλι σε σενάριο της Μιρέλλας Παπαοικονόμου, αλλά σκηνοθετημένη αυτή τη φορά από τον σκηνοθέτη (και συνθέτη) Ανδρέα Θωμόπουλο. Το σενάριο είναι χτισμένο και πάλι πάνω στα ίδια δυνατά και βασανιστικά διλήμματα που πηγάζουν μέσα από τις περίπλοκες ανθρώπινες σχέσεις και τις συγκρούσεις με τη συντηρητική ηθική του κοινωνικού πλαισίου. Στους βασικούς ρόλους ήταν οι ηθοποιοί: Γιώργος Νινιός, Ελευθερία Ρήγου, Άννα Μιχαήλου, Μπάμπης Χατζηδάκης, Θόδωρος Κατσαφάδος και Νίκος Δημητράτος.

Ο συνθέτης συνέθεσε ένα άριστο soundtrack πλημμυρισμένο με μελωδίες και ατμοσφαιρικά οργανικά θέματα που υπηρετούν λειτουργικά την εξέλιξη της πλοκής. Το υπέροχο τραγούδι με τίτλο «Κοίτα κοίτα» ερμηνεύει ο Αλκίνοος Ιωαννίδης, ο οποίος μόλις την προηγούμενη χρονιά είχε κάνει το δισκογραφικό του ντεμπούτο με τον κύκλο τραγουδιών «Στην Αγορά του κόσμου» του Νίκου Ζούδιαρη. Η Χαρούλα Αλεξίου επίσης συμμετέχει ερμηνεύοντας άλλα δύο θαυμάσια τραγούδια («Οι δρόμοι», «Ό,τι κι αν γίνει»). Οι στίχοι των τραγουδιών ανήκουν και πάλι στη Λίνα Νικολακοπούλου. Ο ηθοποιός και τραγουδιστής Νίκος Δημητράτος αποδίδει (σε δικούς του στίχους) το ανατολίτικο «Καημός του Μπαρμπαρόσα». Επίσης ακούγεται κι ένα χορωδιακό μέρος (χορικό) από την Έξοδο της τραγωδίας «Ικέτιδες» του Αισχύλου (σε μετάφραση του Ίωνα Βιστάκη). 

Τα οργανικά θέματα αποτελούν ουσιαστικά όμορφες παραλλαγές των τραγουδιών, ενώ αναμφισβήτητα την κορυφαία στιγμή ολόκληρου του soundtrack αποτελεί το εξαίσιο «Πρωινό κουαρτέτο», μια προσφυής μεταγραφή για κουαρτέτο εγχόρδων της μελωδίας του τραγουδιού «Κοίτα κοίτα».

Δημήτρης Παπαδημητρίου: Αναστασία (1993)

Μετά τον Νίκο Κυπουργό και τη σπουδαία θεατρική του μουσική περνάμε σε έναν άλλο συνθέτη της νεότερης γενιάς που επίσης καταπιάστηκε και μάλιστα πολύ πετυχημένα με το χώρο της σκηνικής μουσικής, λιγότερο με το θέατρο και πολύ περισσότερο με τον κινηματογράφο και την τηλεόραση. 

Ο λόγος για τον Δημήτρη Παπαδημητρίου, ο οποίος γεννήθηκε στη Σαουδική Αραβία το 1959, αλλά έζησε τα παιδικά του χρόνια στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου, ενώ από τα μέσα της δεκαετίας του '70 εγκαταστάθηκε οριστικά στην Ελλάδα αρχικά για σπουδές νομικής, αν και σύντομα τον κέρδισε η μουσική ύστερα μάλιστα από ισχυρή παρότρυνση του Μάνου Χατζιδάκι. Στη δισκογραφία μπήκε με τη μουσική που έγραψε για την ταινία «Ηλεκτρικός άγγελος» (1982), για να γίνει σύντομα ο κατεξοχήν συνθέτης του λεγόμενου Νέου Ελληνικού Κινηματογράφου. 

Δέκα χρόνια αργότερα το κύριο ενδιαφέρον του συνθέτη στράφηκε στη μουσική για την τηλεόραση ξεκινώντας με τη μουσική επένδυση της σειράς «Αναστασία» (1993), για να αναπτύξει ως τα μέσα της επόμενης δεκαετίας μια πολύ γόνιμη σχέση με τη μικρή οθόνη καταφέρνοντας μάλιστα μέσα από τα τηλεοπτικά του soundtrack να αναδείξει και πολλές εμπορικές επιτυχίες με όμορφα τραγούδια που πέρασαν στο ευρύ κοινό. Κι επειδή με την κινηματογραφική μουσική του Δημήτρη Παπαδημητρίου έχουμε ήδη ασχοληθεί κατά κόρον, το τωρινό μας αφιέρωμα θα επικεντρωθεί στην τηλεοπτική μουσική του που καλύπτει την περίοδο 1993-2005 και περιλαμβάνει συνολικά οκτώ ολοκληρωμένες δουλειές που πέρασαν μάλιστα και στη δισκογραφία.

Η αρχή, όπως προαναφέραμε, έγινε το 1993 με το soundtrack για την πετυχημένη τηλεοπτική σειρά «Αναστασία» που προβλήθηκε από το τηλεοπτικό κανάλι Mega κατά την περίοδο 1993-1994 σε 18 επεισόδια. Τη σειρά σκηνοθέτησε ο Γιώργος Κορδέλλας, ενώ το σενάριο έγραψε η Μιρέλλα Παπαοικονόμου. Θέμα της σειράς ήταν η τολμηρή ιστορία ενός ερωτικού τριγώνου με πατέρα και γιο να συνδέονται ερωτικά με την ίδια νεαρή κοπέλα. Πρωταγωνιστούσαν ο Μηνάς Χατζησάββας, ο Άλκης Κούρκουλος και η Μυρτώ Αλικάκη.

Ο συνθέτης έγραψε ένα πολύ εμπνευσμένο soundtrack με δεκατέσσερα ατμοσφαιρικά οργανικά θέματα διανθισμένα και με τρία όμορφα τραγούδια («Αναστασία», «Να 'χε η νύχτα άκρη», «Θέλω να σε δω») σε στίχους της Λίνας Νικολακοπούλου και ερμηνεία της Ελευθερίας Αρβανιτάκη, τα οποία μάλιστα δίνονται και σε οργανικές παραλλαγές. Ο δίσκος γνώρισε μεγάλη εμπορική επιτυχία κι έγινε «πλατινένιος» ενθαρρύνοντας τον συνθέτη να συνεχίσει στο δρόμο αυτό για τα επόμενα χρόνια.

Παύλος Σιδηρόπουλος: Ο ασυμβίβαστος (1979)

Συμπληρώνονται σήμερα 35 ολόκληρα χρόνια από τον πρόωρο θάνατο του «πρίγκιπα» του ελληνικού ροκ Παύλου Σιδηρόπουλου (1948-1990), ο οποίος έφυγε άδοξα από τη ζωή στις 6 Δεκεμβρίου 1990 από υπερβολική δόση ηρωίνης, στα δίχτυα της οποίας είχε μπλεχτεί πολλά χρόνια νωρίτερα και πάλευε να απελευθερωθεί, χωρίς δυστυχώς να τα καταφέρει.

Γεννήθηκε και πέθανε στην Αθήνα. Από πολύ μικρός βρέθηκε δίπλα στα νενανικά συγκροτήματα των αρχών της δεκαετίας του '60, ενώ αργότερα ως φοιτητής στο μαθηματικό τμήμα του Αριστοτελείου πανεπιστημίου συγκατοικούσε με τον Βαγγέλη Γερμανό και οι δυο τους έπαιζαν ερασιτεχνικά με τοπικά ροκ σχήματα. Το πρώτο επαγγελματικό συγκρότημα που δημιούργησε στα τέλη του '60 ήταν το Δάμων και Φιντίας, με το οποίο ηχογράφησε και κάποια τραγούδια σε δίσκους 45 στροφών. Στις αρχές της επόμενης δεκαετίας βρέθηκε στο συγκρότημα Μπουρμπούλια, το οποίο εκείνη την εποχή είχε μια σύντομη συνεργασία με τον Διονύση Σαββόπουλο, ενώ στη συνέχεια αυτονομήθηκε και για ένα διάστημα δραστηριοποιήθηκε με επικεφαλής τον Σιδηρόπουλο ηχογραφώντας και κάποια σκόρπια 45άρια. Με τη Μεταπολίτευση ο Παύλος Σιδηρόπουλος βρέθηκε στην ομάδα ερμηνευτών του Γιάννη Μαρκόπουλου σε συναυλίες και ηχογραφήσεις σημαντικών έργων («Θεσσαλικός κύκλος», «Ανεξάρτητα», «Οροπέδιο»), μια συνεργασία που έληξε άδοξα, αν και πολλά χρόνια αργότερα θα ξανασυναντηθούν στα άλμπουμ «Τολμηρή επικοινωνία» και «Ηλεκτρικός Θησέας». Στο μεταξύ είχε δημιουργήσει το συγκρότημα Σπυριδούλα με το οποίο ηχογράφησε τον πρώτο προσωπικό του δίσκο το 1978 με τίτλο «Φλου», ενώ αμέσως μετά είχε μια πολύ ενδιαφέρουσα στιγμή της καριέρας του που του έδωσε την ευκαιρία να αναδείξει εκτός από το ερμηνευτικό του πρόσωπο και τις υποκριτικές του ικανότητας.

Το 1979 λοιπόν παίχτηκε στις κινηματογραφικές αίθουσες η ταινία «Ο ασυμβίβαστος» (εναλλακτικός τίτλος: «Ο εύκολος δρόμος») σε σενάριο και σκηνοθεσία του Ανδρέα Θωμόπουλου. Το σενάριο έμμεσα βασίζεται στη ζωή του Παύλου Σιδηρόπουλου. Το soundtrack της ταινίας είναι μοιρασμένο σε οργανικά μέρη και τραγούδια. Τα οργανικά αποτελούν συνθέσεις του Γιώργου Θεοδωράκη, γιου του μεγάλου συνθέτη, ενώ τα πέντε από τα έξι τραγούδια έχουν στίχους και μουσική του σκηνοθέτη Ανδρέα Θωμόπουλου. Ξεχωρίζει το αισθαντικό «Να μ' αγαπάς» που έγινε μία από τις πιο εμβληματικές στιγμές σε ολόκληρη την καριέρα του Παύλου Σιδηρόπουλου. Το έκτο τραγούδι είναι μια τρυφερή ελεγεία που συγκλονίζει για το ανθρώπινο μήνυμά της. Έχει τίτλο «Κάποτε θάρθουν» και φέρει τη σφραγίδα δύο μεγάλων δημιουργών, του Μίκη Θεοδωράκη και του Λευτέρη Παπαδόπουλου.

Το άλμπουμ με τη μουσική της ταινίας εκδόθηκε την ίδια χρονιά με ένδεκα συνολικά μέρη. Η ψηφιακή επανέκδοση του 1994 ωστόσο κυκλοφόρησε επαυξημένη με άλλα πέντε τραγούδια που προέρχονται από τα πρώιμα χρόνια του Παύλου Σιδηρόπουλου. Συγκεκριμένα, έχουμε τρία τραγούδια με το συγκρότημα Δάμων και Φιντίας («Το ξέσπασμα», «Ο κόσμος τους», «Ο γέρο Μαθιός») και άλλα δύο («Απογοήτευση», «Ο Ντάμης ο σκληρός») με τα Μπουρμπούλια.

Ελένη Καραΐνδρου: Τρωάδες (2002)

Με αφορμή τα σημερινά γενέθλια της μεγάλης Ελληνίδας συνθέτριας Ελένης Καραΐνδρου που γεννήθηκε στις 25 Νοεμβρίου 1941 και παραμένει - στα 84 ήδη χρόνια της - πάντα ενεργή και δημιουργική, θα ήθελα να σταθούμε σε μια ξεχωριστή στιγμή της συνθετικής της δημιουργίας μέσα από το πραγματικά αχανές έργο της για το θέατρο. Άλλωστε η ιδιαιτερότητα της κορυφαίας δημιουργού έγκειται στο γεγονός ότι το σύνολο σχεδόν του έργου της είναι γραμμένο για σκηνική χρήση, είτε αυτή είναι το θέατρο, είτε ο κινηματογράφος και η μικρή οθόνη. Κι αν η πολύχρονη συμπόρευσή της με τον κινηματογραφικό σκηνοθέτη Θόδωρο Αγγελόπουλο την έκανε διάσημη και πέρα από τα ελληνικά σύνορα, στο χώρο του θεάτρου, ένα χώρο εκ των πραγμάτων λιγότερο προβεβλημένο, η ισόβια κυριολεκτικά συμπόρευσή της με τον θεατρικό σκηνοθέτη και σύζυγό της Αντώνη Αντύπα (1941-2014) έχει απορροφήσει το μεγαλύτερο μέρος της δουλειάς της μέσα από δεκάδες σκηνικές δημιουργίες, μέρος των οποίων αποτυπώθηκε σε δυο άρτιες ψηφιακές εκδόσεις της Μικρής Άρκτου, πρώτα το 2010 με το τριπλό άλμπουμ «Μουσική για το θέατρο» και στη συνέχεια το 2015 με το διπλό άλμπουμ «Μουσική και τραγούδια για το Θέατρο».

Από τη γόνιμη συνεργασία λοιπόν της Ελένης Καραΐνδρου με τον Αντώνη Αντύπα επέλεξα σήμερα μια αυτοτελή έκδοση θεατρικής μουσικής που αφορά στο αρχαίο ελληνικό θέατρο και πιο συγκεκριμένα στην τραγωδία «Τρωάδες» του Ευριπίδη (480-406 π.Χ.), η οποία διδάχθηκε στην κλασική Αθήνα την άνοιξη του 415 π.Χ. και χάρισε στον ποιητή το 2ο βραβείο. Το έργο γράφτηκε σε μια φορτισμένη χρονική συγκυρία, καθώς μαίνονταν ακόμη ο Πελοποννησιακός Πόλεμος κι ετοιμαζόταν η εκστρατεία στην Σικελία, ενώ βάραινε έντονα τις συνειδήσεις των Αθηναίων πολιτών η πρόσφατη σφαγή των Μηλίων. Όλη αυτή η ατμόσφαιρα φαίνεται πως επηρέασε βαθιά τον Ευριπίδη ενεργοποιώντας τα αντιπολεμικά του αντανακλαστικά. Οι "Τρωάδες" λοιπόν αποτελούν ένα αιώνιο αντιπολεμικό μανιφέστο που με τόλμη αναδεικνύει την ανέλπιδη μοίρα των γυναικών της εκπορθημένης Τροίας επικεντρώνοντας στην τραγική φιγούρα της Εκάβης, αλλά και στην τραγική μοίρα όλων των γυναικών που μετατράπηκαν σε λάφυρα των εκπορθητών Αχαιών.  

Το μεγάλο αυτό έργο, βασισμένο στην έγκυρη νεοελληνική απόδοση του Κ.Χ. Μύρη (Γεωργουσόπουλου) και σκηνοθετημένο από τον Αντώνη Αντύπα, παρουσιάστηκε στο Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου στο πλαίσιο του ετήσιου φεστιβάλ το καλοκαίρι του 2001. Τη μουσική της παράστασης έγραψε η Ελένη Καραΐνδρου συνθέτοντας μια μακρόσυρτη ελεγεία ήχων με ανατολίτικα όργανα (πολίτικη λύρα, κανονάκι, νέι, σαντούρι, λαούτο, ούτι, άρπα και κρουστά) «που χάνονται στα βάθη των αιώνων» σαν ένας οδυνηρός αντίλαλος της διαχρονικής φρίκης που προκαλεί ο πόλεμος. Ιδού πώς είδε το έργο η ίδια η συνθέτρια:

«...Όταν η παράσταση ξεδιπλώθηκε κάτω από τον έναστρο θόλο της Επιδαύρου, η μουσική πήρε τη θέση της, οι φωνές των γυναικών ενώθηκαν σε μιαν "ωδή των δακρύων" και όλα έγιναν ένα! Ήχοι, φωνές, χρώματα, λέξεις, κινήσεις, φως. Για μια ακόμη φορά στον ιερό χώρο της Επιδαύρου υψώθηκε η φωνή του ποιητή, της υπέρβασης, όπως τότε, το 415 π.Χ., όταν πάσχιζε με τις Τρωάδες του να αποτρέψει τους συμπολίτες του από τον παραλογισμό του πολέμου, διδάσκοντας τότε, όπως και τώρα, τον κόσμο ολόκληρο πως δεν υπάρχουν νικητές και νικημένοι, υπάρχει μόνο φρίκη και παραλογισμός. Και τότε, εκείνο το βράδυ στην Επίδαυρο, στις 31 Αυγούστου 2001, είδα στρατιές λαών ξεριζωμένων να διασχίζουν αργά τη σκηνή του αρχαίου θεάτρου και να περνάνε αμίλητοι: Αρμένιοι, Πόντιοι, Έλληνες της Σμύρνης, Εβραίοι, Κούρδοι, Κοσοβάροι, Αφγανοί... Είδα την περιφορά του μικρού Αστυάνακτα νεκρού και δάκρυσα για τη γενοκτονία των λαών κι ένιωσα ευγνωμοσύνη που αξιώθηκα να βιώσω μια τέτοια οδυνηρή στιγμή αυτογνωσίας...».

Στην παράσταση έλαβαν μέρος οι ηθοποιοί: Άρης Λεμπεσόπουλος, Γιάννα Νικολοπούλου, Μάρθα Βούρτση, Γεράσιμος Σκιαδαρέσης, Ταμίλα Κουλίεβα, Μάνια Παπαδημητρίου και Μπέσσυ Μάλφα. Επικεφαλής του φωνητικού συνόλου ήταν η σοπράνο Βερόνικα Ηλιοπούλου, ενώ τη χορωδία διηύθυνε ο Αντώνης Κοντογεωργίου. Στην ορχήστρα έλαβαν μέρος οι μουσικοί: Σωκράτης Σινόπουλος (πολίτικη λύρα, λαούτο), Χρήστος Τσιαμούλης (νέι, ούτι), Πάνος Δημητρακόπουλος (κανονάκι), Ανδρέας Κατσιγιάννης (σαντούρι), Maria Bildea (άρπα) κ.ά. Την παραγωγή για λογαριασμό της γερμανικής δισκογραφικής εταιρείας ECM υπογράφει ο σπουδαίος Γερμανός παραγωγός Manfred Eicher. Ο διεθνής τύπος υποδέχθηκε την έκδοση με διθυραμβικές κριτικές για τη μουσική της Καραΐνδρου, αξιώνοντάς την μάλιστα και με μια υποψηφιότητα για το διεθνές μουσικό βραβείο Grammy.

Βασίλης Δημητρίου: Κ.Γ. Καρυωτάκης (2009)

Διπλή επέτειος η σημερινή. Σαν σήμερα πριν από 25 χρόνια έφυγε από τη ζωή ο κορυφαίος ποιητής Γιάννης Ρίτσος. Σαν σήμερα επίσης, στις 11 Νοεμβρίου 1896, γεννήθηκε στην Τρίπολη ο ποιητής Κώστας Καρυωτάκης, του οποίου ο ανεκπλήρωτος έρωτας για την ποιήτρια Μαρία Πολυδούρη και η αυτοχειρία του στην Πρέβεζα στις 21 Ιουλίου 1928 τροφοδότησαν μια μονοδιάστατη υστεροφημία επικαλύπτοντας σε μεγάλο βαθμό την αξία του ποιητικού του έργου. Ο ποιητής εντάσσεται στην άτυπα λεγόμενη «Γενιά του '20», τη γενιά του Μεσοπολέμου και του πεσιμισμού που κυριάρχησε στο χώρο της τέχνης μετά τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο, ενώ θεωρείται και ο εισηγητής του μοντερνισμού που χαρακτήριζε την ακμαία Γενιά του Τριάντα (Σεφέρης, Ρίτσος, Ελύτης).

Ο σκηνοθέτης Τάσος Ψαρράς εμπνεύστηκε από τη ζωή και τη δράση του Κώστα Καρυωτάκη κι έγραψε το σενάριο της τηλεοπτικής σειράς «Κ. Γ. Καρυωτάκης» που προβλήθηκε σε είκοσι επεισόδια από την Ελληνική Τηλεόραση το 2009 σε δική του σκηνοθεσία. Του κεντρικούς ρόλους ερμήνευσαν ο Δημοσθένης Παπαδόπουλος ως Καρυωτάκης και η Μαρία Κίτσου ως Πολυδούρη.

Τη μουσική της σειράς έγραψε ο αρχιμάστορας του είδους Βασίλης Δημητρίου, ο οποίος είχε ειδικευτεί στις μουσικές επενδύσεις τηλεοπτικών παραγωγών εποχής και μάλιστα αυτών που βασίζονταν σε λογοτεχνικά κείμενα ή πρόσωπα. Ο συνθέτης πιστώνεται με μερικές από τις ωραιότερες τηλεοπτικές μουσικές πλημμυρισμένες από μελωδικά θέματα και μπόλικα τραγούδια, πολλά από τα οποία συχνά γίνονταν και εμπορικές επιτυχίες. Και η μουσική του για τον Καρυωτάκη έχει όλα αυτά τα χαρακτηριστικά με μια ιδιαίτερα προσεγμένη ενορχήστρωση, επιμελημένη πάντα από τον ίδιο, που στηρίζεται σε ακουστικά όργανα (πιάνο, κιθάρα, ακορντεόν, φυσαρμόνικα, μαντολίνο, βιολοντσέλο, φλάουτο, σαξόφωνο), τα οποία χρωματίζουν πολύ μελωδικά την εικόνα και δημιουργούν αποτελεσματικά μια έντονα νοσταλγική διάθεση, κατάλληλη για την ατμόσφαιρα εποχής που περιγράφουν.

Στο συγκεκριμένο δίσκο ο συνθέτης μελοποίησε τρία ποιήματα: Δύο του Κώστα Καρυωτάκη («Είμαστε κάτι ξεχαρβαλωμένες κιθάρες…», «Η ψυχή μου») κι ένα της Μαρίας Πολυδούρη («Δεν τραγουδώ παρά γιατί μ’ αγάπησες»). Χρησιμοποίησε επίσης άλλα δύο ποιήματα («Τι νέοι που φτάσαμεν εδώ…» του Καρυωτάκη και «Κι ήταν μια νύχτα ωραία» της Πολυδούρη) σε απαγγελία με μουσική υπόκρουση. Τα υπόλοιπα επτά μέρη είναι οργανικά. Τα τραγούδια ερμηνεύουν, από ένα ο καθένας, ο Μανώλης Μητσιάς, ο Χρήστος Θηβαίος και η Μάγδα Πένσου. Στις απαγγελίες είναι οι ηθοποιοί και πρωταγωνιστές της σειράς Δημοσθένης Παπαδόπουλος και Μαρία Κίτσου.

Μίμης Πλέσσας: Film noir (2009)

Ολοκληρώνουμε σήμερα την παρουσίαση της σειράς «Μουσική και τραγούδια για τον κινηματογράφο» της Legend που περιλαμβάνει επτά συνολικά διπλές ψηφιακές εκδόσεις με θεματική ταξινόμηση καλύπτοντας πολύ αντιπροσωπευτικά την τεράστια σε όγκο (και ποιότητα) μουσική του Μίμη Πλέσσα για τη μεγάλη οθόνη, έστω κι αν σε πολλές περιπτώσεις το υλικό από κάθε ταινία δεν είναι πλήρες, αλλά περιορισμένο σε μια μορφή ανθολογίας. 

Το έβδομο λοιπόν διπλό κινηματογραφικό άλμπουμ του Μίμη Πλέσσα από αυτή τη σειρά είναι αφιερωμένο σ' ένα πολύ χαρακτηριστικό είδος κινηματογράφου που άνθισε στο κλασικό Χόλιγουντ κατά τις δεκαετίες του '40 και '50 και διακρίνεται από έναν πολύ ιδιαίτερο τρόπο ανάπτυξης της σεναριακής πλοκής με ειδικούς φωτισμούς και γωνίες λήψεις της κάμερας, έντονες φωτοσκιάσεις, περίπλοκες αστυνομικές περιπέτειες, αμοραλιστές ήρωες και μια μοιραία γυναίκα που κατευθύνει τα βήματα του πρωταγωιστή. Ο ελληνικός κινηματογράφος έκανε κάποιες δειλές απόπειρες να μιμηθεί το αμερικανικό πρότυπο, χωρίς ωστόσο αξιόλογα αποτελέσματα. Πάντως υπάρχουν κάμποσες ελληνικές ταινίες που με κάπως χαλαρότερα κριτήρια θα μπορούσαν να ενταχθούν στο συγκεκριμένο είδος. Κάτι τέτοιο προσπαθεί να αναδείξει και η συγκεκριμένη έκδοση, όπου και πάλι ο Μίμης Πλέσσας δίνει το παρών του υπογράφοντας μάλιστα μερικά από τα πιο εντυπωσιακά soundtrack της μυθικής του καριέρας. Η έκδοση περιλαμβάνει υλικό από έξι ταινίες της περιόδου 1960-1971 με τον Γιάννη Μαρή να υπογράφει το σενάριο της σημαντικότερης από αυτές («Έγκλημα στα παρασκήνια») και τον Νίκο Φώσκολο να οδηγεί το είδος σε οριακό σημείο με τις σεναριακές του ακρότητες. Οι ταινίες είναι οι εξής:

• «Πυρετός στην άσφαλτο»: Παραγωγή της Finos Film γυρισμένη το 1967 σε σκηνοθεσία Ντίνου Δημόπουλου και σενάριο του Νίκου Φώσκολου. Πρωταγωνιστούν: Γιώργος Φούντας, Τζένη Ρουσσέα, Φαίδων γεωργίτσης, Νόρα Βαλσάμη και Σπύρος Καλογήρου. Το soundtrack περιλαμβάνει εννέα οργανικά θέματα.
• «Ορατότης μηδέν»: Παραγωγή του 1969 και πάλι από τη Finos Film, η εμπορικότερη ταινία αυτής της κατηγορίας με 640.720 εισιτήρια στην πρώτη της προβολή που την κατέταξαν στη 2η θέση της χρονιάς (πίσω φυσικά από την ακαταμάχητη Αλίκη). Η ταινία έχει την απόλυτη σφραγίδα του Νίκου Φώσκολου (σενάριο και σκηνοθεσία). Πρωταγωνιστούν: Νίκος Κούρκουλος, Μαίρη Χρονοπούλου, Μάνος Κατράκης, Σπύρος Καλογήρου, Νίκος Γαλανός, Άγγελος Αντωνόπουλος, Ζώρας Τσάπελης και Γιάννης Αργύρης. Δώδεκα μουσικά θέματα ανθολογούνται από την ταινία. Ανάμεσά τους και το κλασικό ζεϊμπέκικο «Βρέχει φωτιά στη στράτα μου» σε στίχους Λευτέρη Παπαδόπουλου και εμβληματική ερμηνεία από τον Στράτο Διονυσίου.
• «Έγκλημα στα παρασκήνια»: Πολύ αξιόλογη αστυνομική περιπέτεια του 1960 που πιθανότατα είναι η μόνη πραγματική ελληνική «noir» ταινία με το καλογραμμένο σενάριο του Γιάννη Μαρή και την επιδέξια σκηνοθεσία του Ντίνου Κατσουρίδη. Στους κεντρικούς ρόλους έχουμε τον Αλέκο Αλεξανδράκη, τη Μάρω Κοντού, τον Τίτο Βανδή, την Αλίκη Γεωργούλη, τη Ζορζ Σαρή, τον Δήμο Σταρένιο και τη Σαπφώ Νοταρά. Το πλούσιο soundtrack του Πλέσσα απλώνεται σε 14 ατμοσφαιρικά οργανικά θέματα, αν και παραλείπονται κάποια τραγούδια που ακούγονται στην ταινία.
• «Κατάχρηση εξουσίας»: Παραγωγή του 1971 από τη Finos Film, άλλη μια δουλειά του Νίκου Φώσκολου στο σενάριο, ενώ τη σκηνοθεσία υπογράφει ο Σταύρος Τσιώλης. Παίζουν: Νίκος Κούρκουλος, Μπέττυ Λιβανού, Μάνος Κατράκης, Σπύρος καλογήρου, Γιάννης Αργύρης, Ανδρέας Φιλιππίδης και Σπύρος Κωνσταντόπουλος. Κι αυτή η ταινία γνώρισε μεγάλη εμπορική επιτυχία και κατετάγη στην 3η θέση της χρονιάς. Η μουσική της επένδυση περιλαμβάνει 15 οργανικά θέματα.
• «Εφιάλτης»: Παραγωγή του 1961, η πρώτη σκηνοθετική δουλειά του Ερρίκου Ανδρέου σε μια προσπάθεια να υποδυθεί το ρόλο του ...Χίτσκοκ! Πρωταγωνιστούν: Μιχάλης Νικολινάκος, Βούλα Χαριλάου, Θανάσης Μυλωνάς, Σταύρος Ξενίδης και Δημήτρης Νικολαΐδης. Η καλοστημένη «noir» ατμόσφαιρα της ταινίας δίνει την ευκαιρία στον Πλέσσα να ξεδιπλώσει το ταλέντο του στη τζαζ μουσική και να συνθέσει ένα θαυμάσιο οργανικό soundtrack.
• «11.43! Αντίο»: Παραγωγή του 1969 σε σκηνοθεσία Φίλιππου Φυλακτού με τους Χρήστο Πάρλα, Λένα Κοψίνη, Βέτα Προέδρου, Ρένα Βενιέρη, Χρήστο Ζορμπά και Αλέκο Ουδινότη. Η ταινία παίχτηκε και με τον μελό τίτλο «Τρικυμία μιας καρδιάς». Παρά τη φιλότιμη προσπάθεια του σεναρίου που εμπλέκει πυρηνικούς επιστήμονες και πράκτορες σε σκοτεινές συνωμοσίες και δολοπλοκίες με την παρουσία φυσικά της απαραίτητης femme fatale, η ταινία υπήρξε παταγώδης αποτυχία και κατετάγη στην 100η θέση σε σύνολο 108 παραγωγών της χρονιάς κόβοντας μόλις 10.092 εισιτήρια. Το καλύτερο στοιχείο της ταινίας είναι η μουσική της συνοδεία αποτελούμενη από ένδεκα οργανικά θέματα (παραλείπονται ωστόσο τα τραγούδια).

Μίμης Πλέσσας: Μουσική για τις ιστορικές περιπέτειες (2009)

Στο δεύτερο μισό της δεκαετίας του '60 και στο ξεκίνημα της επόμενης, χοντρικά στα χρόνια του χουντικού καθεστώτος, ο ελληνικός κινηματογράφος περνάει σταδιακά σε μια ύφεση σε επίπεδο ποιοτικό, αν και εμπορικά παρουσιάζει συνεχή άνοδο με αποκορύφωμα το 1970, όταν η πολεμική περιπέτεια του Νίκου Φώσκολου «Υπολοχαγός Νατάσσα» με πρωταγωνίστρια την Αλίκη Βουγιουκλάκη θα σημειώσει ένα ρεκόρ εισιτηρίων (751.117) που θα μείνει ακατάρριπτο για δεκαετίες. Είναι η εποχή που η Finos Film βάζει στο οπλοστάσιό της εκ νέου την ακαταμάχητη γοητεία της Αλίκης, ενώ παράλληλα επιδίδεται και σε έγχρωμες υπερπαραγωγές με θεματολογία ιστορικού περιεχομένου. 

Φυσικά ο Μίμης Πλέσσας ήταν πάντα παρών και δεν είχε καμία δυσκολία να προσαρμόσει το μουσικό του ύφος στις ανάγκες τέτοιων επικών παραγωγών. Από τη σειρά λοιπόν της Legend «Μουσική και τραγούδια για τον κινηματογράφο» έχουμε άλλο ένα διπλό ψηφιακό άλμπουμ με ειδικότερο τίτλο Μουσική για τις ιστορικές περιπέτειες που περιλαμβάνει τη μουσική (και τα τραγούδια) που έγραψε ο Μίμης Πλέσσας για τέσσερις ταινίες ιστορικού και επικού περιεχομένου κι άλλη μία κοινωνικής θεματολογίας, η οποία μάλλον μοιάζει αταίριαστη για τη συγκεκριμένη έκδοση. Πρόκειται γαι τις ταινίες:

• «Αστραπόγιαννος»: Παραγωγή του 1970 σε σκηνοθεσία του Νίκου Τζήμα. Το θέμα της βασίστηκε στο επικό ποίημα του Αριστετέλη Βαλαωρίτη που αναφέρεται στη δράση του ομώνυμου αρματολού στα χρόνια της Τουρκοκρατίας. Παίζουν: Νίκος Κούρκουλος, Νίκη Τριανταφυλλίδη, Γιάννης Αργύρης, Σπύρος Καλογήρου, Ελένη Ζαφειρίου και Λαυρέντης Διανέλλος. Ο Πλέσσας έγραψε ένα πλούσιο soundtrack με 15 θέματα που περιλαμβάνουν και πέντε τραγούδια βασισμένα σε στίχους του ποιητή Τάσου Λειβαδίτη και του συνθέτη. Τα ερμηνεύουν ο Μιχάλης Βιολάρης και η Καίτη Αμπάβη.
• «Το χώμα βάφτηκε κόκκινο»: Επική παραγωγή του 1966 σε σκηνοθεσία του Βασίλη Γεωργιάδη και σενάριο του Νίκου Φώσκολου. Η ταινία μάλιστα ήταν υποψήφια για το ξενόγλωσσο όσκαρ εκείνης της χρονιάς. Πρωταγωνιστούν: Νίκος Κούρκουλος, Μάνος Κατράκης, Νότης Πεγιάλης, Γιάννης Βόγλης, Μαίρη Χρονοπούλου, Φαίδων γεωργίτσης και Άγγελος Αντωνόπουλος. Από τα 18 μουσικά θέματα της ταινίας τα δύο είναι τραγούδια σε στίχους του συνθέτη και του Νίκου Φώσκολου ερμηνευμένα από τον Νίκο Κούρκουλο και χορωδία.
• «Οι σφαίρες δε γυρίζουν πίσω»: Παραγωγή του 1967 σε σενάριο του Νίκου Φώσκολου, ο οποίος εδώ υπογράφει και την πρώτη του σκηνοθεσία. Παίζουν: Κώστας Καζάκος, Μέμα Σταθοπούλου, Άγγελος Αντωνόπουλος, Μπέττυ Αρβανίτη και Σπύρος Καλογήρου. Το πλουσιότατο soundtrack του Πλέσσα απλώνεται σε 21 οργανικά θέματα.
• «Η κόρη του ήλιου»: Ταινία εποχής γυρισμένη το 1971 σε σκηνοθεσία του Ντίνου Δημόπουλου, η πρώτη από τις δύο ταινίες της έκδοσης με πρωταγωνίστρια την Αλίκη Βουγιουκλάκη. Εδώ συμπρωταγωνιστούν: Κώστας Καρράς, Νόνικα Γαληνέα, Νίκος Γαλανός, Σπύρος Καλογήρου, Παντελής Ζερβός, Λαυρέντςη Διανέλλος και Νότης Περγιάλης. Έξι μουσικά θέματα έχουν ανθολογηθεί από τη μουσική της ταινίας. Ανάμεσά τους και το δημώδες τραγούδι «Πέρα στους πέρα κάμπους» σε στίχους του Ντίνου Δημόπουλου που ερμηνεύει η Αλίκη με χορωδιακή συνοεδεία.
• «Η Μαρία της σιωπής»: Δραματική κοινωνική ταινία του 1971 σε σκηνοθεσία του Γιάννη Δαλιανίδη και πρωταγωνιστές τους Αλίκη Βουγιουκλάκη, Αλέκο Αλεξανδράκη, Σπύρο Καλογήρου, Παντελή Ζερβό, Λαυρέντη Διανέλλο, Σπύρο Κωνσταντόπουλο και Καίτη Λαμπροπούλου. Η ταινία βασίστηκε στην παλιά αμερικανική ταινία «Johnny Belinda» (1948) του Jean Negulesco. Το σύντομο soundtrack της ταινίας περιλαμβάνει πέντε οργανικά θέματα.

Μίμης Πλέσσας: Ερωτικά δράματα ΙΙ (2009)

Το δεύτερο μέρος του αφιερώματος στη μουσική του Μίμη Πλέσσα για τα μεγάλα «Ερωτικά δράματα» του κλασικού ελληνικού κινηματογράφου στο πλαίσιο της σειράς «Μουσική και τραγούδια για τον κινηματογράφο» της Legend περιλαμβάνει μουσικό υλικό από έξι δραματικές ταινίες της Finos Film γυρισμένες κατά το διάστημα 1963-1969, οι περισσότερες ιδιαίτερα επιτυχημένες εμπορικά, αν και τις επισκίασαν τα πολύ δημοφιλέστερα μιούζικαλ του Δαλιανίδη, αλλά και οι ταινίες της Αλίκης Βουγιουκλάκη. 

Ο πρώτος δίσκος της διπλής αυτής ψηφιακής έκδοσης περιλαμβάνει μουσική γραμμένη για ταινίες που σκηνοθέτησε ο Γιάννης Δαλιανίδης με πρωταγωνίστρια τη Ζωή Λάσκαρη, ενώ ο δεύτερος δίσκος μουσική για δύο ακόμη παραγωγές της Finos Film σκηνοθετημένες από άλλους σκηνοθέτες. 

Ιδού οι ταινίες:

• «Ίλιγγος»: Παραγωγή του 1963 σε σκηνοθεσία Γιάννη Δαλιανίδη, 4η εμπορικότερη ταινία της χρονιάς, ενώ την πρώτη θέση είχε καταλάβει το μιούζικαλ του Δαλιανίδη «Κάτι να καίει». Πρωταγωνιστούν: Ζωή Λάσκαρη, Αλέκος Αλεξανδράκης, Βούλα Ζουμπουλάκη, Φαίδων Γεωργίτσης, Ίλυα Λιβυκού, Κατερίνα Χέλμη, Λευτέρης Βουρνάς και Αλέκος Τζανετάκος. Έχουν ανθολογηθεί από την ταινία οκτώ οργανικά θέματα.
• «Εγωισμός»: Παραγωγή του 1964 και πάλι σκηνοθετημένη από τον Γιάννη Δαλιανίδη, λιγότερο πετυχημένη εμπορικά από την προηγούμενη σε μια χρονιά που την πρωτιά κατέκτησε το μιούζικαλ «Κορίτσια για φίλημα», φυσικά του Γιάννη Δαλιανίδη! Παίζουν: Ζωή Λάσκαρη, Σπύρος Φωκάς, Βαγγέλης Βουλγαρίδης, Τζένη Ρουσσέα, Ελένη Ζαφειρίου, Λάκης Κομνηνός και Άγγελος Αντωνόπουλος. Έχουν σταχυολογηθεί εννέα οργανικά θέματα και ένα τραγούδι («Έλα») σε στίχους του συνθέτη που ερμηνεύει η Καίτη Χρυσολωρά.
• «Στεφανία»: Γυρίστηκε το 1966 με σκηνοθέτη τον ακούραστο Γιάννη Δαλιανίδη και πρωταγωνιστές τους Ζωή Λάσκαρη, Σπύρο Φωκά, Κάκια Παναγιώτου, Λευτέρη Βουρνά, Νόρα Βαλσάμη, Σπύρο Καλογήρου και Δέσπω Διαμαντίδου. Μόλις τέσσερα οργανικά θέματα έχουν ανθολογηθεί από την πλούσια μουσική επένδυση του συνθέτη.
• «Όλγα, αγάπη μου»: Ταινία του 1968 πάντα με την υπογραφή του Γιάννη Δαλιανίδη. Η Ζωή Λάσκαρη πρωταγωνιστεί και μαζί της οι Φαίδων Γεωργίτσης, Τασσώ Καββαδία, Ανδρέας Μπάρκουλης, Καίτη Παπανίκα και Μέλπω Ζαρόκωστα. Από τα εννιά συνολικά μουσικά θέματα της ταινίας ξεχωρίζει το δυνατό ζεϊμπέκικο «Τι σου 'κανα και πίνεις» σε στίχους του Λευτέρη Παπαδόπουλου και ερμηνεία από τη σπουδαία Πόλυ Πάνου.
• «Ένας μεγάλος έρωτας»: Παραγωγή του 1964 σε σκηνοθεσία του Ντίνου Δημόπουλου. Πρωταγωνιστούν: Τζένη Καρέζη, Νίκος Κούρκουλος, Μηνάς Χρηστίδης, Τασσώ Καββαδία, Ξένια Καλογεροπούλου, Τζένη Ρουσσέα, Άγγελος Αντωνόπουλος. Μακρινό πρότυπο της ταινίας το κλασικό μυθιστόρημα του Τολστόι «Άννα Καρένινα». Πλούσιο soundtrack με δεκατρία θέματα, όλα οργανικά.
• «Πεθαίνω κάθε ξημέρωμα»: Δραματική ταινία του 1969 σε σενάριο και σκηνοθεσία του Νίκου Φώσκολου. Ο τίτλος της ταινίας θυμίζει την κλασική χολιγουντιανή παραγωγή του 1939 «Each Dawn I Die» με τον James Cagney! Παίζουν: Κώστας Καζάκος, Μάρθα Καραγιάννη, Νόρα Βαλσάμη, Μάρθα Βούρτση, Νίκος Γαλανός, Άγγελος Αντωνόπουλος και Σωτήρης Μουστάκας. Ανθολογούνται δέκα μουσικά θέματα, ανάμεσά τους και τέσσερα τραγούδια σε στίχους Άκου Δασκαλόπουλου, Λευτέρη Παπαδόπουλου και Νίκου Φώσκολου. Ξεχωρίζει το υπέροχο χασάπικο «Καινούργιο μου φεγγάρι» που έγινε δημοφιλέστατο με τη φωνή της Ρένας Κουμιώτη, αλλά εδώ το ερμηνεύει η Δέσποινα Σταυρουλάκη. Τραγουδούν επίσης ο Μιχάλης Βιολάρης, ο Γιώργος Χατζηαντωνίου και η Πόπη Αστεριάδη. 

Μίμης Πλέσσας: Ερωτικά δράματα Ι (2009)

Παρόλο που η κωμωδία υπήρξε πάντα το δημοφιλέστερο είδος ταινιών και το υπηρέτησε ο Μίμης Πλέσσας με μεγάλη προσήλωση και παραγωγικότητα, ασφαλώς έχει ξεχωριστό ενδιαφέρον και η πλούσια μουσική του δημιουργία στο χώρο του δραματικού ή μελοδραματικού κινηματογράφου που επίσης είχε δώσει πάμπολλες ταινίες με μεγάλη εμπορική απήχηση στο κοινό, ιδιαίτερα όταν έφεραν τη σφραγίδα εγγύησης της Finos Film και την υπογραφή του δαιμόνιου σκηνοθέτη Γιάννη Δαλιανίδη.

Από τη σειρά λοιπόν της Legend «Μουσική και τραγούδια για τον κινηματογράφο» έχουμε ένα διπλό αφιέρωμα στη μουσική του Μίμη Πλέσσα για τέτοιου είδους παραγωγές που επιγράφεται «Ερωτικά δράματα» και φέρει τον ποιητικό υπότιτλο «Μουσική του αιώνιου έρωτα». Το πρώτο μέρος αυτού του αφιερώματος καλύπτει δύο ψηφιακούς δίσκους και περιλαμβάνει 60 συνολικά θέματα, μεταξύ των οποίων και αρκετά τραγούδια. 

Έχουμε λοιπόν:

• «Ιστορία μιας ζωής»: Δραματική παραγωγή του 1965 από τη Finos Film σε σκηνοθεσία του Γιάννη Δαλιανίδη. Πρωταγωνιστούν: Ζωή Λάσκαρη, Μάνος Κατράκης, Λευτέρης Βουρνάς, Ανδρέας Ντούζος, Μπέττυ Αρβανίτη, Τασσώ Καββαδία και Αθηνόδωρος Προύσαλης. Ανθολογούνται 15 θεματα, μεταξύ των οποίων και το τραγούδι «Θα σου δώσω» σε στίχους του συνθέτη που ερμηνεύει η υπέροχη Σούλα Μπιρμπίλη.
• «Δάκρυα για την Ηλέκτρα»: Άλλη μια παραγωγή της Finos Film γυρισμένη το 1966 που μοιάζει σαν φυσική συνέχεια της προηγούμενης, καθώς και πάλι σκηνοθέτης είναι ο Γιάννης Δαλιανίδης και πρωταγωνιστεί το ίδιο δίδυμο, δηλαδή η Ζωή Λάσκαρη και ο Μάνος Κατράκης, ενώ συμπρωταγωνιστούν ο Αλέκος Αλεξανδράκης, η Μαίρη Χρονοπούλου και ο Λάκης Κομνηνός. Το σενάριο έγραψε ο Νίκος Φώσκολος. Η μουσική του Μίμη Πλέσσα περιλαμβάνει 17 οργανικά θέματα.
• «Το κορίτσι του 17»: Πολυβραβευμένο ψυχολογικό δράμα παραγωγής 1969 σε σκηνοθεσία Πέτρου Λύκα. Παίζουν: Σοφία Ρούμπου, Κώστας Καζάκος, Ζώρας Τσάπελης, Γιάννης Αργύρης, Χρήστος Πολίτης και Λυκούργος Καλλέργης. Η μουσική επένδυση του Πλέσσας αποτελείται μόνο από οργανικά θέματα.
• «Ars Mediterane»: Ένδεκα οργανικά θέματα που διατρέχουν όλες τις χώρες της Μεσογείου αποτελούν τη μουσική συμβολή του Μίμη Πλέσσα με τη σύμπραξη του γιου του Αντώνη στο σημαντικό καλλιτεχνικό φεστιβάλ που διεξάγεται κάθε τέσσερα χρόνια στο Ντίσελντορφ της Γερμανίας.
• «Le Coeur Chaud» («Ζεστή καρδιά»): Γαλλική παραγωγή του 1969 με δέκα μουσικά θέματα του Μίμη Πλέσσα, από τα οποία τα μισά είναι τραγούδια σε στίχους του Άκου Δασκαλόπουλου και του Λευτέρη Παπαδόπουλου και τα ερμηνεύουν ο Γιάννης Πουλόπουλος, ο Γιάννης Καλατζής, η Πόπη Αστεριάδη, η Λίτσα Σακελλαρίου και η Ελένη Χατζηχριστόφη. Στο θέμα «Φήμη» παίζει σόλο μπουζούκι ο Γιώργος Ζαμπέτας.
• Η έκδοση συμπληρώνεται με μια μικρή σουίτα τεσσάρων οργανικών θεμάτων γραμμένη για το έργο «Πυγμαλίων», για το οποίο δε γνωρίζω λεπτομέρειες, αλλά μπορώ με ασφάλεια να εικάσω ότι βασίζεται στο ομώνυμο θεατρικό του Μπέρναρντ Σο.

Μίμης Πλέσσας: Αν δε γελάτε δυνατά, θ' ακούσετε (2009)

Το τρίτο διπλό ψηφιακό άλμπουμ της σειράς «Μουσική και τραγούδια για τον κινηματογράφο» της Legend αποκλειστικά με μουσική του Μίμη Πλέσσα για ταινίες του παλιού ελληνικού κινηματογράφου περιλαμβάνει υλικό από επτά κλασικές κωμωδίες και μια δραματική ταινία εποχής, ασπρόμαυρες ή έγχρωμες, γυρισμένες κατά το διάστημα 1960-1971, οι περισσότερες για τη Finos Film υπό τη σκηνοθετική μπαγκέτα του Γιάννη Δαλιανίδη. Κι εδώ κυριαρχούν τα οργανικά θέματα, ενώ υπάρχουν και μερικά τραγούδια, όχι από τα πιο γνωστά του συνθέτη. 

Έχουμε λοιπόν τις ταινίες:

• «Ο ψεύτης»: Παραγωγή του 1968 σε σκηνοθεσία του Γιάννη Δαλιανίδη με πρωταγωνιστές τους Κώστα Βουτσά, Νόρα Βαλσάμη, Διονύση Παπαγιαννόπουλο, Ζωζώ Σαπουντζάκη, Βαγγέλη Σειληνό και Περικλή Χριστοφορίδη. Έχουν σταχυολογηθεί 18 συνολικά θέματα, μεταξύ των οποίων κι ένα τραγουδάκι που ερμηνεύουν οι Αδελφές Μπρόγιερ. Παραλείπονται ωστόσο κάποια τραγούδια που ακούγονται στην ταινία με τις φωνές του Γιάννη Πουλόπουλου («Τα φιλιά») και της Ζωζώς Σαπουντζάκη.
• «Τέντι μπόι αγάπη μου»: Ταινία του 1965 σκηνοθετημένη και πάλι από τον Γιάννη Δαλιανίδη. Πρωταγωνιστούν: Ζωή Λάσκαρη, Κώστας Βουτσάς, Νικήτας Πλατής, Νανά Σκιαδά, Αλίκη Ζωγράφου. Έχει ανθολογηθεί μόνο το οργανικό θέμα των τίτλων της ταινίας.
• «Ξύπνα Βασίλη»: Σατιρική κωμωδία του 1969 σε σκηνοθεσία του Γιάννη Δαλιανίδη. Παίζουν: Γιώργος Κωνσταντίνου, Αλέκος Αλεξανδράκης, Έλενα Ναθαναήλ, Γιώργος Μιχαλακόπουλος, Τασσώ Καββαδία, Ελένη Ζαφειρίου. Ανθολογούνται τέσσερα οργανικά θέματα.
• «Υπάρχει και φιλότιμο»: Κλασική πολιτική σάτιρα του Αλέκου Σακελλάριου με τον αρχετυπικό ήρωα Μαυρογιαλούρο που ενσαρκώνει ιδανικά ο Λάμπρος Κωνσταντάρας πλαισιωμένος από τους Διονύση Παπαγιαννόπουλο, Ανδρέα Ντούζο, Νίκη Λινάρδου και Γιώργο Γαβριηλίδη. Το soundtrack της ταινίας περιλαμβάνει μόνο οργανικά θέματα, ένδεκα συνολικά.
• «Χριστίνα»: Κωμωδία του 1960 σε σκηνοθεσία του Γιάννη Δαλιανίδη. Πρωταγωνιστούν: Τζένη Καρέζη, Ανδρέας Μπάρκουλης, Ντίνος Ηλιόπουλος, Σταύρος Ξενίδης και Σταύρος Παράβας. Από τα οκτώ επιλεγμένα θέματα της ταινίας τα δύο είναι τραγούδια σε στίχους του Γιώργου Οικονομίδη και τα ερμηνεύει ο Ανδρέας Μπάρκουλης με συνοδεία χορωδίας.
• «Η Χιονάτη και τα επτά γεροντοπαλίκαρα»: Ταινία σε σενάριο και σκηνοθεσία του Ιάκωβου Καμπανέλλη με πιθανό μακρινό πρότυπο την κλασική αμερικανική κωμωδία «Ball of Fire» (1941) του Howard Hawks. Παίζουν: Τζένη Καρέζη, Ανδρέας Μπάρκουλης, Ορέστης Μακρής, Διονύσης Παπαγιαννόπουλος, Μίμης Φωτόπουλος, Νίκος Σταυρίδης, Βασίλης Αυλωνίτης και Δέσπω Διαμαντίδου. Αρκετά εκτεταμένο soundtrack με δώδεκα θέματα που περιλαμβάνουν και το τραγουδάκι «Το τσα τσα της Χιονάτης» ερμηνευμένο από τους πρωταγωνιστές της ταινίας.
• «Ο γόης»: Κωμωδία του Γιάννη Δαλιανίδη παραγωγής 1969 με πρωταγωνιστή τον Κώστα Βουτσά και συμπρωταγωνιστές τους Νόρα Βαλσάμη, Χρόνη Εξαρχάκο, Διονύση Παπαγιαννόπουλο, Νίκο Ρίζο και Έλσα Ρίζου.  Στην ταινία ακούγονταν και κάποια τραγούδια που δεν έχουν ανθολογηθεί σ' αυτή την έκδοση.
• «Επαναστάτης ποπολάρος»: Ταινία εποχής του Γιάννη Δαλιανίδη παραγωγής 1971. Η Το σενάριο βασίζεται στο θεατρικό έργο «Ο ποπολάρος» του Γρηγόριου Ξενόπουλου. Πρωταγωνιστούν: Κώστας Πρέκας, Μπέττυ Λιβανού, Διονύσης Παπαγιαννόπουλος, Ανδρέας Φιλιππίδης και Παντελής Ζερβός. Εκτενές soundtrack με 12 θέματα, μεταξύ των οποίων και δυο κανταδόρικα τραγούδια που ερμηνεύουν ο Γιώργος Βεντουλάς και ο Δαμιανός Σερέφογλου. Το ένα από αυτά βέβαια («Απόψε την κιθάρα μου») δεν ανήκει στον Πλέσσα, αλλά προέρχεται από την επτανησιακή παράδοση.

Μίμης Πλέσσας: Δε μας λείπουν τα τραγούδια (2009)

Το δεύτερο διπλό ψηφιακό άλμπουμ της σειράς «Μουσική και τραγούδια για τον κινηματογράφο» της Legend αποκλειστικά με μουσική του Μίμη Πλέσσα για ταινίες του παλιού ελληνικού κινηματογράφου και ειδικότερα για κωμωδίες, είτε με την παρουσία του Γιάννη Δαλιανίδη, είτε με τις υπογραφές άλλων σκηνοθετών, περιλαμβάνει ούτε λίγο ούτε πολύ, 76 θέματα παρμένα από οκτώ συνολικά ταινίες γυρισμένες κατά το διάστημα 1960-1970. 

Η έκδοση έχει τον περίεργο τίτλο Δε μας λείπουν τα τραγούδια, αλλά στην πραγματικότητα εδώ δεν έχουμε σχεδόν καθόλου τραγούδια (μόλις τέσσερα), ενώ κυριαρχούν τα ορχηστρικά θέματα που δείχνουν την ανεξάντλητη έμπνευση του συνθέτη, ο οποίος "παίζει" επιδέξια με κάθε είδους χορευτικό ρυθμό, αλλά και με θαυμάσιες λυρικές ή και συμφωνικές πινελιές που υπογραμμίζουν με τον κατάλληλο τρόπο τις ανάγκες του αντίστοιχου σεναρίου. Έχουμε λοιπόν τις ταινίες:

• «Οι κυρίες της αυλής»: Παραγωγή του 1966 σε σκηνοθεσία του Ντίνου Δημόπουλου και σενάριο του Δημήτρη Γιαννουκάκη. Πρωταγωνιστούν: Ντίνος Ηλιόπουλος, Αλέκος Αλεξανδράκης, Νόρα Βαλσάμη και Διονύσης Παπαγιαννόπουλος. Αυτό είναι και το πιο ολοκληρωμένο soundtrack της έκδοσης με 28 συνολικά οργανικά θέματα.
• «Μια Ελληνίδα στο χαρέμι»: Κωμωδία της Finos Film σε σκηνοθεσία του Γιάννη Δαλιανίδη παραγωγής 1970, 5η εμπορικότερη ταινία της χρονιάς με 455.385 εισιτήρια στην πρώτη της προβολή. Πρωταγωνιστούν: Ρένα Βλαχοπούλου, Χρόνης Εξαρχάκος, Δημήτρης Καλλιβωκάς και Βαγγέλης Σειληνός.
• «Αχ, αυτή η γυναίκα μου»: Δύο μόλις οργανικά θέματα από την κωμωδία του δίδυμου Νίκος Τσιφόρος και Πολύβιος Βασιλειάδης που σηνοθέτησε ο Γιώργος Σκαλενάκης και παίχτηκε τη σεζόν 1967-68 καταλαμβάνοντας μόλις τη 10η θέση με 428.079 εισιτήρια. Πρωταγωνίστρια της ταινίας είναι η Αλίκη Βουγιουκλάκη, η οποία μάλιστα την ίδια χρονιά είχε καταλάβει την 1η θέση με την ταινία «Το πιο λαμπρό αστέρι». Συμπρωταγωνιστούν: Δημήτρης Παπαμιχαήλ, Γιάννης Μιχαλόπουλος, Σαπφώ Νοταρά και Δέσποινα Στυλιανοπούλου.
• «Καλημέρα Αθήνα»: Πέντε οργανικά θέματα από τη χαριτωμένη αυτή μουσική κωμωδία, παραγωγής 1960, που σκηνοθέτησε ο Γρηγόρης Γρηγορίου και πρωταγωνίστησαν οι Ντίνος Ηλιόπουλος, Γιώργος Οικονομίδης, Ξένια Καλογεροπούλου, Βασίλης Αυλωνίτης και Νίκος Κούρκουλος.
• «Ένας ιπππότης για τη Βασούλα»: Η δεύτερη ταινία του Γιάννη Δαλιανίδη σ' αυτή την έκδοση, μια παραγωγή του 1968 από τη Finos Film που δε γνώρισε ιδιαίτερη εμπορική επιτυχία καταλαμβάνοντας μόλις τη 15η θέση με 347.441 εισιτήρια. Πρωταγωνιστούν: Τζένη Καρέζη, Φαίδων Γεωργίτσης, Χρόνης Εξαρχάκος και Διονύσης Παπαγιαννόπουλος.
• «Τρεις κούκλες κι εγώ»: Άλλη μια κωμωδία του Νίκου Τσιφόρου παραγωγής 1960 με πρωταγωνιστές τους Ντίνο Ηλιόπουλο, Μάρω Κοντού, Μάρθα Καραγιάννη, Νίκο Ρίζο, Τόλη Βοσκόπουλο και Μαίρη Λίντα. Ναι, η Μαίρη Λίντα εδώ εμφανίζεται με το διπλό ρόλο της ηθοποιού και της τραγουδίστριας, ενώ ο Τόλης Βοσκόπουλος δεν είχε ξεκινήσει ακόμη την τραγουδιστική του καριέρα. Η ταινία έχει και τρία τραγούδια σε στίχους του Νίκου Τσιφόρου και του Γιώργου Λαζαρίδη. Τα ερμηνεύουν η Μαίρη Λίντα, ο Ντίνος Ηλιόπουλος, η Μάρω Κοντού και το Τρίο Tempo.
• «Μια τρελλή τρελλή οικογένεια»: Μουσική κωμωδία του 1965 σκηνοθετημένη από τον Ντίνο Δημόπουλο πάνω σε σενάριο και πάλι των Νίκου Τσιφόρου και Πολύβιου Βασιλειάδη. Κατέλαβε την 5η θέση κόβοντας 521.134 εισιτήρια. Πρωταγωνιστούν: Τζένη Καρέζη, Αλέκος Αλεξανδράκης, Μαίρη Αρώνη, Διονύσης Παπαγιαννόπουλος και Δημήτρης Καλλιβωκάς. Εδώ ο συνθέτης μας δίνει θαυμάσιες χορευτικές στιγμές με έντονα βενετσιάνικο και ιταλικό χρώμα, όπως επιβάλλουν οι ανάγκες του σεναρίου. Περιλαμβάνεται επίσης και το τραγούδι «Η πρώτη μας νύχτα» που ερμηνεύει ο Γιάννης Βογιατζής.
• «Νύχτες στο Μιραμάρε»: Κωμωδία του Ορέστη Λάσκου παραγωγής 1961 με πρωταγωνιστές τους Σμαρούλα Γιούλη, Βαγγέλη Βουλγαρίδη (α' εμφάνιση), Ζωζώ Σαπουντζάκη, Δημήτρη Νικολαΐδη, Ρίτα Μουσούρη και Κώστα Πρέκα. Στην ταινία ακούγονται και κάποια τραγούδια που ερμηνεύουν οι πρωταγωνίστριες της ταινίας (Γιούλη, Σαποντζάκη), αλλά δυστυχώς δεν περιλαμβάνονται στην παρούσα έκδοση.