Δευτέρα, 27 Φεβρουαρίου 2017

Ηλίας Ανδριόπουλος: 15 Χρόνια Τραγούδια (1990)


Το 1990 ο Ηλίας Ανδριόπουλος συμπλήρωσε 15 χρόνια γόνιμης παρουσίας στο ελληνικό τραγούδι από την εποχή που ηχογράφησε τον πρώτο του δίσκο ("Κύκλος Σεφέρη", 1976) και τη χρονιά εκείνη η Lyra κυκλοφόρησε ένα άλμπουμ με μερικές από τις καλύτερες στιγμές του συνθέτη μέσα από τους κύκλους τραγουδιών "Γράμματα στον Μακρυγιάννη" (1979), "Λαϊκά προάστια" (1980) και "Προσανατολισμοί" (1984).  
Περιλαμβάνονται επίσης σε επανεκτέλεση και τρία τραγούδια από το άλμπουμ "Τα Λόγια Της Αγάπης" (1989) με τη Μαρία Δημητριάδη, εκ των οποίων το "Σε κοιτώ και ταξιδεύω" δεν το βρίσκουμε σε καμία άλλη από τις νεότερες ψηφιακές ανθολογίες του συνθέτη. Την ορχήστρα επιμελήθηκε ο συνθέτης με τη συνεργασία του Τάσου Καρακατσάνη.
Τραγουδούν: Σωτηρία Μπέλλου, Αντώνης Καλογιάννης, Μαρία Δημητριάδη, Άλκηστις Πρωτοψάλτη.

(c) LP | Lyra | 1990 | mp3 | Εξώφυλλα
πηγή: π.Αρτ./d58

Κυριακή, 26 Φεβρουαρίου 2017

Ένα ανέκδοτο τραγούδι του Γιάννη Μαρκόπουλου με τη Μαίρη Δαλάκου

Η Μαίρη Δαλάκου υπήρξε μια από τις ωραιότερες φωνές του ελληνικού τραγουδιού εκεί στο πρώτο μισό της δεκαετίας του '60, όταν ο Γιάννης Μαρκόπουλος της έγραψε κάμποσα πανέμορφα λαϊκά τραγούδια που κυκλοφόρησαν στις 45 στροφές ή ακούστηκαν σε ταινίες του ασπρόμαυρου ελληνικού κινηματογράφου. 
Η σχέση της με τον Γιάννη Μαρκόπουλο υπήρξε σχεδόν αποκλειστική. Πρωτοσυναντήθηκαν το 1963 στο χορόδραμα "Ο Θησέας", όπου τραγούδησε πέντε τραγούδια σε στίχους του Δημήτρη Χριστοδούλου ("Αλίμονο", "Αυγερινός", "Ο αντρειωμένος", "Ο ήλιος σαν εφάνηκε", "Ποιος είδε νιο")
Στην επόμενη διετία 1964-1966 ακολούθησαν άλλα εννιά τραγούδια, τα επτά δισκογραφημένα και τα δύο ανέκδοτα: "Ανιστορώ τη μοναξιά", "Γαλάζιο περιστέρι", "Ξαστεριά", "Νύχτα και γειτονιά", "Παιδί μου", "Πού είσαι", "Πετροχελιδόνι", "Καβάλα πά' στα κύματα", "Φεύγουν καΐκια" (ανέκδοτο τραγούδι από την ταινία "Ο μετανάστης"). 
Τα τραγούδια "Πετροχελιδόνι", "Καβάλα πά' στα κύματα" ακούστηκαν στην ταινία "Ο Ψαρόγιαννος". Το πρώτο συμπεριλήφθηκε στην έκδοση του ονώνυμου soundtrack, αλλά το "Καβάλα πά' στα κύματα", που ακουγόταν στους τίτλους της ταινίας με την εξαίσια ερμηνεία της Δαλάκου που τη συνοδεύει με την κιθάρα του ο Γεράσιμος Μηλιαρέσης, για κάποιον άγνωστο λόγο δεν μπήκε στο δίσκο και παραμένει ανέκδοτο. Μου το υπενθύμισε η ίδια η Μαίρη Δαλάκου με σχόλιό της στην ανάρτηση του soundtrack. 
Για να μπορέσουμε λοιπόν να το ακούσουμε, το απέσπασα από την ταινία και σας το παρουσιάζω εδώ:



Κυριακή, 19 Φεβρουαρίου 2017

Γιώργος Κριμιζάκης, Γιάννης Κουτσοχέρας: Τα Ελλαδικά (1982)


Ιδού ένας ακόμη σπάνιος και ξεχασμένος δίσκος από την εποχή του βινυλίου!! Όταν τον βρήκα, όσο κι αν έψαξα για κάποιες πληροφορίες για το δίσκο αυτόν, στάθηκε αδύνατον! Ο κατάλογος του Δραγουμάνου δεν τον αναφέρει καν! Ακόμη καλύτερα! Μπορούμε έτσι κι αλλιώς να πούμε κάποιες υποκειμενικές σκέψεις για τα τραγούδια που περιέχει και προπαντός να σταθούμε στην παρουσία του σπουδαίου ποιητή Γιάννη Κουτσοχέρα που φιλοξενείται στο δίσκο.
Ο ποιητής, νομικός και πολιτικός Γιάννη Κουτσοχέρας (1904-1994) αποτελεί σημαντική μορφή της μεταπολεμικής μας ποίησης με 26 συνολικά ποιητικές συλλογές και άφθονες επιστημονικές μελέτες που εκδόθηκαν στην περίοδο 1936-1981. Η ποίηση του, πολυφωνική και πολυδιάστατη, διακρίνεται για τον έντονο λυρισμό, την ευαισθησία, αλλά ταυτόχρονα και για τη δυναμικότητα και αγωνιστικότητά της. Ακολουθεί σε μεγάλο βαθμό τους κανόνες της παραδοσιακής ποίησης, πράγμα που επιτρέπει την ευκολότερη μελοποίησή της. Υπήρξε ενεργό μέλος της Ένωσης Κέντρου επί Γεώργιου Παπανδρέου, καθώς και του ΠΑΣΟΚ στη δεκαετία του '80.

Ο Γιώργος Κριμιζάκης έγραψε 12 τραγούδια στο γνωστό μουσικό του ύφος, υποτάσσοντας με τρόπο μάλλον αταίριαστο τον ποιητικό λόγο στη δική του μανιέρα. Τα τραγούδια ακούγονται ευχάριστα, χωρίς να κομίζουν κάτι καινούργιο. Εξαίρεση αποτελούν τα δύο τραγούδια που ερμηνεύει ο ηθοποιός Λάκης Κομνηνός και τα οποία κλείνουν αντίστοιχα τις δύο πλευρές του δίσκου. Είναι και τα μόνα ποιήματα που κινούνται σε νεωτερικότερους ποιητικούς δρόμους χωρίς τους παραδοσιακούς κανόνες της προσωδίας, οπότε και ο συνθέτης αναγκάστηκε να γράψει πιο αντισυμβατικές μελωδίες.
Βασική ερμηνεύτρια του δίσκου είναι η Μαρία Ζοάννου, σύζυγος του συνθέτη, ενώ συμμετέχουν οι άγνωστοι Γιάννης Τάνης, Χριστίνα Φειδάνη και Κώστας Κριμιζάκης. Το ωραίο εξώφυλλο φιλοτέχνησε ο ζωγράφος Μιχάλης Αγγελάκης.



                      (c) LP | ΠΑΝΘΕΑΜΑ | 1982 | mp3 | Πλήρη εξώφυλλα | ΑΚΟΥΣΤΕ ΤΟ | πηγή: d58

Δυο ανέκδοτα ποιήματα του Νίκου Δόικου κι ένα μικρό σχόλιο


                           Η τελευταία έφοδος

                     Μιαν αυγή
                     Καβάλα σε κόκκινες φτερωτές πινελιές
                     Ψηλά θα συναχτούμε στις κρυφές σπηλιές
                     Πιο νέοι κι απ’ τα παιδιά μας
                     Με των παιδιών μας τον ξενιτεμό σημαία
                     Με της δικαίας οργής τα λάβαρα
                     Να ξεσηκώνουν τον Βαρδάρη
                     Και θα ριχτούμε στις ανήλιες κατηφόρες -
                     Μαζί με όλα τού δάσους μας τ’ αγρίμια
                     Τ’ αγριολούλουδα των μυστικών τους όρθρων
                     Αγνή πατρώα φιλοκαλία φυλακισμένη -
                     Ως ασυγκράτητη γαλάζια φάλαγγα
                     Για να γκρεμίσουμε τον κόσμο τον παλιό
                     Τον σκαρωμένο με μυθεύματα και μίσος
                     Ρίχνοντας όλα τα κουφάρια στην πυρά  
                     Τα ψεύτικα τούς άπληστους τις αλυσίδες
                     Να λιώσουνε της πλάνης οι αντηρίδες
                     Και πάνω στη πυρακτωμένη λάβα
                     Να περπατήσει ο νόστος των παιδιών μας
                     Ο Νέος Κόσμος της Χαράς
                     Κι ο αναστενάρης θάνατός μας.
    

                     Όνειρο V       

                     Λιγότερα πράγματα
                     Λιγότερα τάγματα
                     Λιγότερα κλάματα
                     Λιγότερα τραύματα
                     Λιγότερα φράγματα
                     Λιγότερα θαύματα
                     Περσότερα νάματα.

                     Λιγότερα χρήματα
                     Λιγότερα λύματα
                     Λιγότερα βλήματα
                     Λιγότερα θύματα
                     Λιγότερα ιδρύματα
                     Λιγότερα κρίματα
                     Περσότερα ποιήματα. 


Τα δυο «λάσια»* ανέκδοτα ποιήματα του Νίκου Δόικου

Υπάρχουν περιπτώσεις που το ποιητικό παρελθόν δεν παραμένει νεκρό σε κάποιο φιλολογικό μουσείο, αλλά ενεργοποιείται κάτω από την πίεση αντίξοων κοινωνικοπολιτικών και οικονομικών καταστάσεων, για να συγκροτήσει δυνάμεις αντίστασης, ρήξης και ανατροπής.

Νίκος ΔόικοςΤα δύο ανέκδοτα ποιήματα του Νίκου Δόικου με τον τίτλο «Η τελευταία έφοδος» και «Όνειρο V», τα οποία είναι σαφώς ένα κάλεσμα επαναστατικής αντίδρασης ενάντια  στις αδιέξοδες ασκήσεις επί χάρτου που θολώνουν την προοπτική αντιμετώπισης της παρούσας οικονομικής κρίσης, φαίνεται να συνομιλούν με το ποιητικό παρελθόν. Ο ποιητής, σηκώνοντας το βάρος μιας μεγάλης δοκιμασίας, μας παραπέμπει σε μιαν εξαίρεση του κανόνα της ποίησης του μεσοπολέμου, στα «αρσενικά» ποιήματα του Κώστα Βάρναλη. Αυτά, προβάλλοντας το ξεκίνημα νέων αγώνων ως τη μόνη διέξοδο από την τότε δραματική κατάσταση της Ελλάδας (μικρασιατική καταστροφή, ενταφιασμός της Μεγάλης Ιδέας, προσφυγιά, οικονομική καταστροφή της χώρας), κατέδειξαν μιαν καινούργια δυναμική, η οποία αντιμάχονταν την απαισιοδοξία, το αίσθημα της παρακμής και τις αυτοκαταστροφικές τάσεις της σχολής του Καρυωτακισμού.

Σήμερα, κατ’ αναλογία, σε μια χώρα που κλυδωνίζεται από μιαν πολύπλευρη και πρωτόγνωρη κρίση και όπου η πλειοψηφία των ποιητών, σαρκάζοντας μελαγχολικά την κατάρρευση μιας κοινωνίας, αποφεύγει να αναμετρηθεί με τις ψευδαισθήσεις της, ο Νίκος Δόικος, κάνοντας άλλη μια χειρονομία προς τον αναγνώστη, του χαρίζει δύο «λάσια» (αντρικά, αρρενωπά) ποιήματα. Ο ποιητής, χωρίς να προσφεύγει σε περιπλανήσεις στους ασφοδελούς λειμώνες και στις πεισιθανάτιες νότες της καρυωτακικής χρωστικής, η οποία άρχισε δυστυχώς να διαχέεται ξανά στην Ελληνική κοινωνία, φαίνεται να αποτελεί και αυτός μια από τις ποιητικές εξαιρέσεις που υποδεικνύει με «Την τελευταία έφοδο» - σημειωτέον ότι αυτή προβάλλεται και ως η τελευταία μας ευκαιρία - μορφές πάλης που θα δώσουν ελπίδα και όραμα, ώστε να εκπληρωθεί το «Όνειρο V». Ίσως η πρόταση του Νίκου Δόικου να είναι η πιο αναγκαία στην παρούσα οδυνηρή συγκυρία, καθώς τα περισσότερα πονήματα της «ποίησης της κρίσης» δε μιλάνε ευθέως για αυτήν, ούτε καταγράφουν μιαν άμεση αντίδραση σ’ αυτήν. Πιθανόν πολλοί από τους ποιητές αυτής της γενιάς, προσβλέποντας μέσω του διαδικτύου σε ένα παγκόσμιο αναγνωστικό κοινό, πιστεύουν ότι δε χρειάζεται να ανήκουν σε μιαν Ελληνική ποίηση, η οποία, ανάγοντας την πράξη της δημιουργίας σε επανάσταση, φιλοδοξεί να αφουγκραστεί τον άνθρωπο και τις αγωνίες του.

Αυτό που υπαινίσσονται, λοιπόν, τα δύο ανέκδοτα ποιήματα του Νίκου Δόικου είναι ότι η τέχνη μπορεί να κάνει επανάσταση χωρίς να πάψει να είναι τέχνη και ιδιαίτερα όταν είναι επιτακτική ανάγκη «να περπατήσει ο νόστος των παιδιών μας», τα οποία περιπλανώμενα σήμερα σε ξένους τόπους, βιώνουν τη δική τους οδύσσεια.

Με φιλικούς χαιρετισμούς,
Αλεξάνδρα Πάντσου

* Το επίθετο "λάσιος –ια –ιον"  είναι ομηρικό και σημαίνει δασύτριχος, τριχωτός, αρρενωπός, αλλά στην μεταφορική του σημασία αντρικός, αντρίκιος. ["Παφλαγόνων δ’ ηγείτο Πυλαιμένεος, λάσιον κήρ", Στους Παφλαγόνες αρχηγός ήταν ο Πυλαιμένης με την αντρίκια καρδιά] (Ιλιάδα, Β 851)



Σάββατο, 18 Φεβρουαρίου 2017

Βασίλης Τενίδης: Τραγούδια από τις 45 στροφές (1966-1984)

Ο πρόσφατα θανών συνθέτης και σημαντικός κλασικός κιθαριστής Βασίλης Τενίδης (1936-2017) ηχογράφησε κατά καιρούς κάμποσα σκόρπια τραγούδια, τα οποία κυκλοφόρησαν σε δισκάκια 45 στροφών, κυρίως στο δεύτερο μισό της δεκαετίας του '60 συμπλέοντας με την κυρίαρχη τότε αισθητική του "Νέου Κύματος". Μερικά απ' αυτά μάλιστα γνώρισαν αξιόλογη επιτυχία κι εξακολουθούν να ακούγονται πολύ ευχάριστα.
Το πρώτο του 45άρι κυκλοφόρησε το 1966 από τη Lyra με τη φωνή του Γιώργου Ζωγράφου. Περιέχει τα πανέμορφα τραγούδια "Τ' όμορφο νησί" (σε στίχους του Μάρκου Τσιριμώκου) και "Μια φλόγα ήσουν" (σε στίχους Γιώργου Γιαννακόπουλου). Το πρώτο μάλιστα γνώρισε και δύο ωραίες επανεκτελέσεις με την Καίτη Χωματά. Η μία χρονολογείται την ίδια χρονιά με την εκτέλεση του Ζωγράφου, ενώ η άλλη έγινε σχεδόν 20 χρόνια αργότερα για τον προσωπικό δίσκο της τραγουδίστριας "Από τραγούδι σε τραγούδι" (1984) που επιμελήθηκε ο συνθέτης.
Το 1968 ο Μιχάλης Βιολάρης ηχογράφησε με τη σειρά του άλλα δυο τραγούδια του Τενίδη με τίτλους: "Ποια γωνιά" (στίχοι Άκου Δασκαλόπουλου) και "Άδικη ζωή" (στίχοι του συνθέτη). Το πρώτο είναι ένα θαυμάσιο χασάπικο που αποτέλεσε μια από τις πρώτες μεγάλες επιτυχίες του Κύπριου τραγουδιστή. Η μελωδία του τραγουδιού αυτού παιγμένη από τον μεγάλο δεξιοτέχνη του μπουζουκιού Στέλιο Ζαφειρίου συμπεριλήφθηκε στον ορχηστρικό δίσκο "Μπουζούκια στην ακροθαλασσιά" (1974).
Στη συλλογή που σας παρουσιάζω περιλαμβάνονται και μερικά ακόμη άγνωστα τραγούδια του Βασίλη Τενίδη ηχογραφημένα στο διάστημα 1969-1972 και ερμηνευμένα από τις Σούλα Κοψίνη, Πετρή Σαλπέα, Έλλα Σμυρλάκη και τον λαϊκό τραγουδιστή Γιώργο Κυράνο. Ξεχασμένα τραγούδια που αξίζει να τα ξανακούσουμε για τις ωραίες μελωδίες τους. 
Συμπληρωματικά στη συλλογή συμπεριέλαβα και τα τέσσερα θέματα που έγραψε ο συνθέτης για την ταινία "Επιτάφιος για εχθρούς και φίλους" το 1966, όπου περιλαμβάνεται και το αγγλόφωνο τραγούδι "The Time for Love" με ερμηνεύτρια την Κίτσα Καζάκου.



(c) Vinyl 45'' | Lyra, Zodiak, Olympic, Monitor, Athenaeum | 1966-1984
mp3/wma | Αυτοσχέδια εξώφυλλα & εξωφυλλάκια δίσκων 45''
πηγή: π.Αρτ./d58

Παρασκευή, 17 Φεβρουαρίου 2017

Γιώργος Ζωγράφος: Στην άδεια την πόλη (1978)

Ο δίσκος "Στην άδεια την πόλη" αποτελεί μία από τις όψιμες δισκογραφικές καταθέσεις του εμβληματικού νεοκυματικού τραγουδιστή Γιώργου Ζωγράφου, ο οποίος, μετά από δεκάχρονη παραγωγικότατη θητεία στη Lyra, περί τα μέσα της 10ετίας του '70 μεταπήδησε στη Minos, όπου διέγραψε έναν μικρότερο, αλλά ενδιαφέροντα κύκλο.
Με τον Μίκη Θεοδωράκη στην εταιρία αυτή ηχογράφησε το κύκλο τραγουδιών "Γράμματα από τη Γερμανία" (1975) και την επόμενη χρονιά το δίσκο "Ύμνος και Θρήνος για την Κύπρο" του Μιχάλη Τερζή σε ποίηση Γιάννη Ρίτσου και Κωστή Παλαμά, ενώ παράλληλα ήταν ο βασικός ερμηνευτής στο δίσκο του Τάκη Παναγόπουλου "Το ίδιο το βιολί".
Αυτοί οι δύο συνθέτες, ο Τάκης Παναγόπουλος και ο Μιχάλης Τερζής, έγραψαν τα περισσότερα τραγούδια αυτού εδώ του προσωπικού δίσκου του Γιώργου Ζωγράφου. Η 1η πλευρά καλύπτεται από 6 τραγούδια του παλαίμαχου ερασιτέχνη συνθέτη Τάκη Παναγόπουλου. Ξεχωρίζουν τα ευαίσθητα "Πού 'ναι η αγάπη" και "Η πληγή" που ταιριάζουν απόλυτα στην ερμηνευτική ιδιοσυγκρασία του τραγουδιστή.
Στη 2η πλευρά του ο δίσκος περιλαμβάνει επτά τραγούδια, από τα οποία τα τέσσερα αποτελούν συνθέσεις του Μιχάλη Τερζή. Το τραγούδι "Μια θλίψη" είναι σε ποίηση Φώτη Αγγουλέ, το "Όταν" σε ποίηση Μιχάλη Κατσαρού (από τη συλλογή "Κατά Σαδδουκαίων"), ενώ το "Γεια σας τριαντάφυλλα" σε ποίηση Κωστή Παλαμά προέρχεται από τον δίσκο "Ύμνος και θρήνος για την Κύπρο", όπου το τραγούδησε η Άννα Βίσση, αν και πρόκειται για προσωπικό δίσκο του Ζωγράφου! 
Ο δίσκος συμπληρώνεται με δύο τραγούδια του ξεχασμένου συνθέτη Δημήτρη Σκαμάγκα κι ένα του Μίκη Θεοδωράκη, το τρυφερότατο "Μαργαρίτα Μαγιοπούλα", σε μία ακόμα από τις αμέτρητες εκτελέσεις του.


(c) LP | Minos | 1978 | mp3 | Εξώφυλλα
πηγή: d58

Τα εξώφυλλα του Δημήτρη Μυταρά

Έφυγε από τη ζωή χθες, ημέρα Πέμπτη, 16 Φεβρουαρίου 2017, ένας κορυφαίος εκπρόσωπος της ελληνικής ζωγραφικής τέχνης με διεθνή ακτινοβολία και πολυσύνθετο εικαστικό έργο. Ο Δημήτρης Μυταράς (1934-2017) γεννήθηκε στη Χαλκίδα και σπούδασε στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών, όπου μετέπειτα έγινε και καθηγητής, καθώς και στο Παρίσι. Δάσκαλοί του ήταν δύο σπουδαίοι ομότεχνοί του, ο Γιάννης Μόραλης και ο Σπύρος Παπαλουκάς. 
Ο Μυταράς, πέρα από το κυρίως ζωγραφικό του έργο, επιμελήθηκε και δεκάδες θεατρικές παραστάσεις στο Εθνικό Θέατρο, στο Θέατρο Τέχνης, στο Ελληνικό Χορόδραμα κ.ά.
Μια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα εικαστική συνεισφορά του Δημήτρη Μυταρά υπήρξε η φιλοτέχνηση των εξωφύλλων σημαντικών δισκογραφικών εκδόσεων από τις αρχές της δεκαετίας του '60, όπως το "Απόψε αυτοσχεδιάζουμε" (1961) του Μάνου Χατζιδάκι. Η συνεργασία του μάλιστα με τον Γιάννη Μαρκόπουλο στάθηκε η πιο γόνιμη και κάλυψε τη δισκογραφία του μεγάλου συνθέτη για δυο δεκαετίες περίπου, από το 1970 μέχρι το 1988. Υπέροχα εξώφυλλα, όπου ανιχνεύονται τα διάχυτα εξπρεσιονιστικά χαρακτηριστικά της τέχνης του ζωγράφου με τις δυναμικές χρωματικές εντάσεις και την ανθρωποκεντρική θεματολογία μαζί με μια εμφανή αφαιρετική διάθεση. 
Ιδού τα πανέμορφα αυτά εξώφυλλα:

 1970. Χρονικό


1972. Ιθαγένεια



1973. Ο Στράτης Θαλασσινός ανάμεσα στους αγάπανθους



1974. Θεσσαλικός Κύκλος



1977. Ελεύθεροι Πολιορκημένοι



1979. Σεργιάνι στον κόσμο


1983. Σειρήνες

 

1983. Παράθυρο στη Μεσόγειο


1988. Παιχνίδι με τον χρόνο

Πέμπτη, 16 Φεβρουαρίου 2017

Τάκης Παναγόπουλος: Το ίδιο το βιολί (1976)

Ο Τάκης Παναγόπουλος (1914-1999), δικηγόρος στο επάγγελμα, μανιώδης σκακιστής (πρωταθλητής Ελλάδας!) και ερασιτέχνης μουσικός, πρωτοεμφανίστηκε στη δισκογραφία το 1959 ηχογραφώντας κατά καιρούς αρκετά τραγούδια σε 45άρια, ώσπου το 1973 παρουσίασε τον πρώτο ολοκληρωμένο του δίσκο με τίτλο "Τραγούδια του Νοτιά", όπου συμμετείχε μια πλειάδα ελαφρών και λαϊκών ερμηνευτών της εποχής (Τώνης Μαρούδας, Κλειώ Δενάρδου, Βαγγέλης Περπινιάδης, Μαρίζα Κωχ, Χάρις Αλεξίου κ.ά.).
Τρία χρόνια αργότερα επανεμφανίστηκε με το δίσκο "Με το ίδιο το βιολί...", μια συλλογή 12 τραγουδιών λαϊκού και παραδοσιακού χρώματος, όπου οι στίχοι έχουν μια διάθεση σατιρική, όπως δηλώνει καθαρά και ο υπότιτλος στο εξώφυλλο "Πολιτικοσατιρικές παραλλαγές". Μάλιστα η λέξη "παραλλαγές" έχει τη σημασία της, γιατί τα τραγούδια, όπως δείχνουν και οι περισσότεροι τίτλοι τους, αποτελούν κατά κάποιο τρόπο παρωδίες γνωστών ποιημάτων του Καβάφη, του Πολέμη, του Μαβίλη ή δημοτικών τραγουδιών, με στόχο να στηλιτεύσουν την τρέχουσα πολιτικοκοινωνική πραγματικότητα των πρώτων μεταπολιτευτικών χρόνων. Οι διασκευές αυτές κάποιες φορές είναι πράγματι εύστοχες και προκαλούν ένα αυθόρμητο χαμόγελο, άλλες πάλι φορές είναι κάπως ατυχείς ή αφελείς και τις προσπερνάς αδιάφορα.
Βασικός ερμηνευτής του δίσκου είναι ο Γιώργος Ζωγράφος, ο οποίος ξανασυνεργάστηκε με τον συνθέτη αμέσως μετά στον προσωπικό του δίσκο "Στην άδεια την πόλη" (1978). Συμμετέχει επίσης ο Θωμάς Μπακαλάκος ως απλός τραγουδιστής, ένα χρόνο μετά την κυκλοφορία των "Αγροτικών" του.


(c) LP | Minos | 1976 | mp3 | Εξώφυλλα
πηγή: d58

Τετάρτη, 15 Φεβρουαρίου 2017

Ραμίνος: Ανθρώπινες ιστορίες (1971)



Ποιος είναι αλήθεια αυτός ο Ραμίνος;
Αυτή ήταν η αυθόρμητη ερώτηση που έκανα στον εαυτό μου διαπιστώνοντας κάποια μέρα ότι ένας ελληνικός δίσκος της Philips που κυκλοφόρησε το 1971 πωλείται από διάφορες διαδικτυακές αγορές σε ένα εξωφρενικό ποσό που κυμαίνεται μεταξύ 2.500 και 3.000 ευρώ! 
Οι πληροφορίες που μπόρεσα να συνάξω για τον καλλιτέχνη ήταν λιγοστές και συγκεκχυμένες. Μια προσωπική μαρτυρία κάποιου ανώνυμου φίλου του κάνει λόγο για ένα πανέξυπνο νεαρό αγόρι που μιλούσε γαλλικά κι έπαιζε πιάνο και κιθάρα. Σκάρωσε αυτά τα τραγούδια λίγο μετά την ολοκλήρωση των γυμνασιακών του σπουδών, αλλά μετά την κυκλοφορία του μοναδικού του δίσκου με τίτλο "Ανθρώπινες ιστορίες", απογοητευμένο από την αδυναμία του να αντιμετωπίσει τις ανθρωποφάγες διαθέσεις των δισκογραφικών εταιριών, εγκατέλειψε το χώρο και βυθίστηκε σε ψεύτικους παραδείσους, πριν ταξιδέψει οριστικά στον παράδεισο λίγο μετά το 2000, νεότατος ακόμη. 
Πάντως κατάφερε μ' αυτόν το μοναδικό του δίσκο ν' αφήσει ένα αξιοσημείωτο χνάρι με τραγούδια γεμάτα πάθος για τη ζωή παιγμένα αυθόρμητα με την κιθάρα του με μια φωνή και μια ερμηνεία που θυμίζει έντονα Κώστα Χατζή. Αξιοσημείωτο μάλιστα ότι τη μουσική επιμέλεια του δίσκου υπογράφει ο Γιώργος Χατζηνάσιος.
Μοίρα καλή το θέλησε κι ο σπάνιος αυτός δίσκος βρέθηκε στα χέρια μου κι έτσι μπορώ τώρα να τον μοιραστώ μαζί σας, για να ανακαλύψουμε μαζί μια ξεχασμένη φωνή που πάσχισε με αγωνία να μας αποκαλύψει τις μύχιες ανησυχίες που έκρυβε η ευαίσθητη ψυχή της.
 
(c) LP | Philips | 1971 | mp3 | Εξώφυλλα
πηγή: π.Αρτ.

Τρίτη, 14 Φεβρουαρίου 2017

Μάνος Χατζιδάκις: Ο Μεγάλος Ερωτικός (1972)

Το 1972, μετά από πολύχρονη απουσία εκτός Ελλάδας και παραμονή στην Αμερική, ο Μάνος Χατζιδάκις επιστρέφει στα πάτρια εγκαινιάζοντας μια νέα δημιουργική φάση στο συνθετικό του έργο, την 5η, όπως ο ίδιος λέει, με έναν κύκλο τραγουδιών που, παρά την αρχικά χλιαρή υποδοχή, έμελλε να καταγραφεί στο πέρασμα του χρόνου ως η σημαντικότερη δισκογραφική του κατάθεση κι ένας από τους κορυφαίους δίσκους συνολικά της ελληνικής μουσικής. 
Πρόκειται φυσικά για τον "Μεγάλο Ερωτικό", έργο με αριθμό καταλόγου 30, έναν κύκλο 11 έντεχνων τραγουδιών βασισμένων σε ποίηση Οδυσσέα Ελύτη (1911-1996), Κωνσταντίνου Καβάφη (1863-1933), Μυρτιώτισσας (1881-1968), Γεώργιου Σαραντάρη (1908-1941), Νίκου Γκάτσου (1911-1992), Διονυσίου Σολωμού (1798-1857), Σαπφώς (περ.630-580 π.Χ.), Παντελή Πρεβελάκη (1909-1986), Γεώργιου Χορτάτζη (16ος αι.) και Σολομώντα (10ος αι. π.Χ.). Κοινό στοιχείων όλων των ποιημάτων (που καλύπτουν μια ποιητική διαδρομή κάπου 3.000 χρόνων!) είναι η αναφορά στον έρωτα, απ' όπου αντλήθηκε και ο πρωτότυπος και άκρως ποιητικός τίτλος. 
Με το έργο αυτό ο συνθέτης κάνει μια εντυπωσιακή μουσική πρόταση για την κατεύθυνση που έπρεπε ν' ακολουθήσει το λεγόμενο έντεχνο τραγούδι, απαλλαγμένο πια από τη δυναστική παρουσία του μπουζουκιού μέσα από νέους συνδυασμούς εγχόρδων και νυκτών οργάνων που δημιουργούν καινούργια και συναρπαστικά ηχοχρώματα. Πρόκειται για μια πρόταση "δύσκολη" για τα ανεξοικείωτα αφτιά των απλών ακροατών και γιαυτό θα χρειαστεί να μεσολαβήσουν αρκετά χρόνια μαζί με τη σταθερή εμμονή του συνθέτη σ' αυτή την αισθητική γραμμή, ώσπου να εμπεδωθεί αυτός ο ήχος και ν' αποκτήσει σταθερό και ένθερμο ακροατήριο.
Η Φλέρυ Νταντωνάκη με τον υπέροχο εκφραστικό λυρισμό της ξεχωριστής φωνής της και τη φόρτιση μιας παγκόσμιας μουσικής γλώσσας που κουβαλούσε από την ως τότε καλλιτεχνική της διαδρομή, καθώς και ο αναδυόμενος εγχώριος ροκ (αρχικά) τραγουδιστής Δημήτρης Ψαριανός με το χαρακτηριστικό ελεγειακό τρέμουλο στη φωνή του, κλήθηκαν να γίνουν οι ιδανικοί μεσολαβητές αυτού του ακριβού υλικού ανάμεσα στον εμπνευσμένο δημιουργό και τον αιφνιδιασμένο ακροατή, για να του χαρίσουν μια από τις πολυτιμότερες ακρώρειες του νεότερου πολιτισμού μας. Η φωνή τους ταυτίστηκε αναπόφευκτα με την αξεπέραστη σαγήνη αυτών των μελωδιών, ώστε στη συνέχεια κανείς από τους δυο τους να μη μπορέσει να ξεπεράσει αυτό το βάρος. 


Στην ψηφιακή δισκογραφημένη του εκδοχή το έργο συνοδεύεται από μια μεταγενέστερη σύνθεση του Μάνου Χατζιδάκι, τον σύντομο κύκλο τραγουδιών "Χωρίον ο Πόθος" που καταγράφεται επίσημα ως έργο 34 και χρονολογείται στα 1977. Βασίζεται σε στίχους της Αγαθής Δημητρούκα, του Μίνου Αργυράκη και του συνθέτη κι ερμηνεύεται από τον καθαρά χατζιδακικό τραγουδιστή Ευτύχιο Χατζηττοφή. Μουσικά κινείται σε ανάλογο κλίμα με τον "Μεγάλο Ερωτικό", χωρίς πάντως να φτάνει στο ίδιο ύψος.


Ενορχήστρωση, διεύθυνση ορχήστρας & χορωδίας: Μάνος Χατζιδάκις
Διδασκαλία χορωδίας: Έλλη Νικολαΐδη
Εξώφυλλο: Γιάννης Μόραλης
Βιολί & μαντολίνο: Δημήτρης Βράσκος
Κοντραμπάσο: Ανδρέας Ροδουσάκης, Νίκος Τσεσμελής
Κιθάρα: Δημήτρης Φάμπας, Βασίλης Τενίδης
Άρπα: Χρόνης Σοφράς
Βιολοντσέλο: Γιώργος Κατσικάκης
Πιάνο: Λευτέρης Ψωμιάδης, Χάρης Ανδρεάδης
Λαούτο: Παντελής Δεσποτίδης




(c) CD | NOTOS/LYRA | 1972/1977 | Ψηφιακές επανεκδόσεις: 1998/2008

Δευτέρα, 13 Φεβρουαρίου 2017

Γιώργος-Μενέλαος Μαρίνος: Η μαμά Ελλάδα (1979)



Ο ξεχασμένος τραγουδοποιός της δεκαετίας του '70 Γιώργος-Μενέλαος Μαρίνος, δημιουργός της διασποράς (ζει μόνιμα στη Δανία), έκλεισε τους λογαριασμούς του με την ελληνική δισκογραφία συνεισφέροντας τον τελευταίο προσωπικό του δίσκο που κυκλοφόρησε το 1979 από την ΕΜΙ. Τίτλος του: "Η μαμά Ελλάδα".
Ο δίσκος περιλαμβάνει δώδεκα απλά τραγούδια σε λαϊκούς ρυθμούς ενορχηστρωμένα από τον Νέστορα Δάνα με το μπουζούκι επικεφαλής της ορχήστρας. Φυσικά τραγουδά, όπως πάντα, ο ίδιος ο συνθέτης. 
Το πιο ενδιαφέρον στοιχείο των τραγουδιών του είναι οι αιχμηροί του στίχοι με έντονα σαρκαστική διάθεση που σχολιάζουν και καταγγέλλουν τις παθογένειες του τόπου του στα πρώτα μεταπολιτευτικά χρόνια. 
Ενδιαφέρων και σπάνιος δίσκος.



(c) LP | EMI | 1979 | mp3 | Πλήρη Εξώφυλλα
πηγή: Δημ.Δημ.

Κυριακή, 12 Φεβρουαρίου 2017

Ηλίας Ανδριόπουλος: Τα τελευταία σήματα (1986)

Τα τραγούδια του Ηλία Ανδριόπουλου χαρακτηρίζονται από το έντονα μελωδικό τους υπόβαθρο, ενώ τα περισσότερα έγιναν επιτυχίες τραγουδισμένα από αγαπημένους ερμηνευτές, όπως ο Αντώνης Καλογιάννης, η Άλκηστη Πρωτοψάλτη και η Σωτηρία Μπέλλου. 
Παρόλο όμως που ο συνθέτης ευτύχησε να ερμηνεύσουν τα τραγούδια του τόσο σημαντικές φωνές, θεώρησε αναγκαίο για την ανάδειξη της μελωδικής τους υπόστασης να τα παρουσιάσει και στην καθαρή οργανική τους μορφή, χωρίς τη φωνητική τους υποστήριξη. Το έκανε πρώτη φορά το 1980 με το δίσκο "Τα λαϊκά μου", όπου συμπεριέλαβε οργανικές μελωδίες από τους δίσκους "Γράμματα στον Μακρυγιάννη και άλλα λαϊκά" (1979) και "Λαϊκά προάστια" (1980).
Το 1986 ηχογράφησε τον δεύτερο ορχηστρικό του δίσκο με τίτλο "Τα τελευταία σήματα". Αυτή τη φορά βασίστηκε στο υλικό των δίσκων "Προσανατολισμοί" (1984) και "Ξένες πόρτες" (1985). Ο δίσκος αυτός έχει πολύ λυρικότερο χρώμα από τον προηγούμενο ορχηστρικό του λόγω της φύσης του πρωτογενούς υλικού. Ο ίδιος ο συνθέτης διευθύνει την ορχήστρα. Το αποτέλεσμα είναι συναρπαστικό και απόλυτα γοητευτικό. 


(c) LP | LYRA | 1986 | mp3 | Πλήρη εξώφυλλα
πηγή: π.Αρτ.

Σάββατο, 11 Φεβρουαρίου 2017

Ο άγνωστος Κώστας Χατζής (Τραγούδια 1961-1971)

Ο Κώστας Χατζής αποτελεί από μόνος του ξεχωριστό κεφάλαιο στην ιστορία του ελληνικού τραγουδιού με φανατικούς φίλους από τα χρόνια τα παλιά, αλλά και πολλούς με αρνητική διάθεση απέναντί του, κυρίως λόγω της ιδιόμορφης φωνητικής του χροιάς - ελπίζω - και όχι λόγω της τσιγγάνικης καταγωγής του! 
Η πρώτη του εμφάνιση στο τραγούδι σημειώθηκε το 1961 στα στέκια της Πλάκας, ενώ την ίδια χρονιά ηχογράφησε και το πρώτο του τραγούδι με τίτλο "Έφυγε η αγάπη μου" σε μουσική Μίμη Πλέσσα και στίχους Κώστα Πρετεντέρη. Ακολούθησαν μερικές πολύ όμορφες συνεργασίες με τους μεγαλύτερους Έλληνες συνθέτες της εποχής, όπως ο Μίκης Θεοδωράκης ("Ο Μίμης ο τσιγγάνος"), ο Γιάννης Μαρκόπουλος ("Το κορίτσι με το κορδελάκι", αλλά και πολλά σκόρπια τραγούδια), ο Σταύρος Ξαρχάκος ("Βαρκαρόλα"), ο Χρήστος Λεοντής ("Το σπίτι γέμισε με λύπη"), ο Γιώργος Κατσαρός, ακόμη και ο Μάνος Χατζιδάκις σε δεύτερη εκτέλεση ("Το αστέρι του Βοριά" κλπ).
Κάποια στιγμή άρχισε να σκαρώνει τις δικές του μελωδίες κι έτσι στο δεύτερο μισό της δεκαετίας του '60 εμφανίζεται πλέον ως τραγουδοποιός, γράφοντας και ερμηνεύοντας ο ίδιος τα τραγούδια του. Σε κάποιες περιπτώσεις έδωσε και τραγούδια του σε άλλους ερμηνευτές, όπως η Έλενα Κυρανά σε ένα 45άρι του 1967, η Ζωζώ Κυριαζοπούλου σε δυο 45άρια του 1968, η Καίτη Παπαβασιλείου σε δυο 45άρια του 1969 και 1970, και ο Γιάννης Κορωνάκης σε άλλα δυο 45άρια του 1971. 
Στην παρούσα συλλογή έχω συγκεντρώσει 21 "άγνωστα" τραγούδια που ερμηνεύει ο Κώστας Χατζής σε μουσική άλλων συνθετών ή ερμηνεύουν άλλοι τραγουδιστές σε μουσική Κώστα Χατζή. Στους στίχους βρίσκουμε μερικούς από τους σταθερούς συνεργάτες του συνθέτη, όπως ο Ηλίας Λυμπερόπουλος και η Σώτια Τσώτου, ενώ σε ένα τραγούδι φιγουράρει ως στιχουργός η Μάρθα Βούρτση! Ένα από αυτά τα τραγούδια, το ωραιότατο "Πώς να φύγω" που ερμηνεύει ο ίδιος μαζί με τη Ζωζώ Κυριαζοπούλου, έγινε μεγάλη επιτυχία αρκετά χρόνια αργότερα με ερμηνεύτρια τη Μαρινέλλα. Τα υπόλοιπα ακούστηκαν ελάχιστα και λίγοι πια είναι αυτοί που τα θυμούνται, αν και τα περισσότερα είναι όμορφα τραγούδια.


(c) Philips/Olympic | 1961-1971 | mp3/wma | αυτοσχέδια εξώφυλλα
πηγή: π.Αρτ./d58

Παρασκευή, 10 Φεβρουαρίου 2017

Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης: Ο έρωτας στα χιόνια (3 διηγήματα)

Συμπληρώθηκαν ήδη 106 χρόνια από το θάνατο του κορυφαίου νεοέλληνα διηγηματογράφου, του σκιαθίτη Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη (1851-1911), η γοητεία του οποίου δεν λέει να θαμπώσει με το πέρασμα του χρόνου, παρά το φαινομενικά ανασταλτικό στοιχείο της γλωσσικής του ιδιομορφίας και πέρα από τις ανεκδιήγητες απόπειρες που κατά καιρούς εκδηλώθηκαν, για να "εξομαλυνθεί" και να εκσυγχρονιστεί η αυθεντική γλώσσα της γραφής του.
Το 2002 από την ανεξάρτητη έκδοση "Βιολέττα" (των Χανίων;) κυκλοφόρησε ο παρών ψηφιακός δίσκος με τρία εκτενή διηγήματα του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη σε μορφή αφήγησης με λιτή τραγουδιστική συνοδεία. Επιγράφεται "Ο έρωτας στα χιόνια" από τον τίτλο του παλιότερου (1896) από τα περιλαμβανόμενα κείμενα, ενώ συμπληρώνεται από τα διηγήματα "Τα δαιμόνια στο ρέμα" (1900) και "Το μοιρολόγι της φώκιας" (1908). Αφηγείται η Μαρινέλλα Βλαχάκη και συνοδεύει φωνητικά η Ελισάβετ Βερούλη αποδίδοντας διάφορους δημοτικούς σκοπούς. Το ένθετο φυλλάδιο περιλαμβάνει εκτεταμένη επιστημονική ανάλυση του παπαδιαμαντικού έργου από τον χανιώτη λογοτέχνη Γιώργη Μανουσάκη (1933-2008).


(c) CD | Βιολέττα | 2002 | mp3 | Πλήρη εξώφυλλα
πηγή: tzilivak/d58

Γιώργος-Μενέλαος Μαρίνος: Απολογισμός (1977)

Ποιος θυμάται, αλήθεια, τον Γιώργο Μαρίνο, όχι τον γνωστό διασκεδαστή, αλλά τον άλλο Γιώργο Μαρίνο, τον παραγνωρισμένο τραγουδοποιό της δεκαετίας του '70; Ο Γιώργος Μαρίνος λοιπόν, ο οποίος κάποια στιγμή πρόσθεσε και το Μενέλαος, για να ξεχωρίζει από τον διάσημο συνονόματο και σχεδόν συνομήλικό του καλλιτέχνη, ανήκει στην κατηγορία των Ελλήνων δημιουργών της διασποράς, αφού όλη του η δραστηριότητα αναπτύχθηκε εκτός Ελλάδας με έδρα τη Δανία, όπου παραμένει μόνιμα εγκατεστημένος. 
Αριστερός στη ζωή και το έργο του, συνέπλευσε από νωρίς με το φολκ ρεύμα που κατέκλυσε το μουσικό στερέωμα στα τέλη του '60 και καρποφόρησε τόσο γόνιμα στη δεκαετία του '70. Έγραψε κάμποσους κύκλους τραγουδιών ("Red Moon", "Bazar", "Απολογισμός", "Η Μαμά Ελλάδα"), αλλά και παιδικούς δίσκους ("Γεια χαρά", "Καραμελοχώρα") ερμηνεύοντας σχεδόν πάντα ο ίδιος τα τραγούδια του, καθώς διαθέτει ευχάριστη και εκφραστική φωνή, αν και σε κάποιες περιπτώσεις χρησιμοποίησε και ξένες φωνές, αλλά πάντα στην ελληνική γλώσσα. 
Το δικτατορικό καθεστώς που επιβλήθηκε στην Ελλάδα, αλλά και το έντονα πολιτικοποιημένο κλίμα της μεταπολίτευσης, καθόρισαν αποφασιστικά τη θεματολογία των τραγουδιών του διαμορφώνοντας ένα ύφος διακριτικά σατιρικό και κριτικό για την περιρρέουσα πραγματικότητα μαζί με μια υποδόρια σαρκαστική διάθεση. 
Ο δίσκος "Απολογισμός", που εκδόθηκε το 1977 από την Charter, συγκεντρώνει πλήρως όλα αυτά τα χαρακτηριστικά αποκαλύπτοντας έναν  ενδιαφέροντα τραγουδοποιό που ίσως δικαιούται μια θέση μακριά από την απέραντη χώρα της λήθης.
 


(c) LP | Charter | 1977 | mp3 | Πλήρη Εξώφυλλα
πηγή: Vostis/d58