Παρασκευή, 22 Ιουλίου 2016

Μιχάλης Τερζής: Τραγούδια της θάλασσας (1983)

Ο αξιόλογος συνθέτης Μιχάλης Τερζής έχει μια σταθερή δισκογραφική παρουσία για περισσότερα ήδη από 40 χρόνια. Παρόλο που όλες οι πηγές αναφέρουν ότι ξεκίνησε το 1976 με τον "Ύμνο και θρήνο για την Κύπρο", η αλήθεια είναι ότι είχε εμφανιστεί δύο χρόνια νωρίτερα με το δίσκο "Του έρωτα τ' αντάρτη", που μοιραζόταν με τον Αμάραντο Αμαραντίδη. Και ήταν μόλις 20 χρονών! Έκτοτε η παρουσία του είναι αδιάλειπτη, πάντα με ενδιαφέρουσες προτάσεις, έστω κι αν δεν έχει καταφέρει ποτέ να φτάσει σε υψηλά επίπεδα εμπορικής αποδοχής. Συχνές μάλιστα και κατά κανόνα επιτυχημένες είναι οι απόπειρές του να μελοποιήσει ποιήματα δόκιμων ποιητών μας, με ιδιαίτερη αδυναμία στον Κωστή Παλαμά.
Ο δίσκος "Τραγούδια της θάλασσας" κυκλοφόρησε ένα χρόνο μετά την έκδοση της σημαντικότερης ίσως δουλειάς του πάνω στη μελοποιημένη ποίηση, τα θαυμάσια "Αρχαία Λυρικά" του. Όπως υποδεικνύει και ο τίτλος, η θεματολογία των τραγουδιών περιστρέφεται γύρω από τη θάλασσα και ειδικότερα γύρω από την ανθρώπινη παρουσία μέσα στο υγρό στοιχείο. Ρεαλιστικές και παραμυθένιες μορφές σεργιανούν στους στίχους των τραγουδιών. Κάποιους τους υπογράφει ο ίδιος ο συνθέτης, ενώ η προσφυγή στη δοκιμασμένη ποίηση είναι και πάλι παρούσα. Έχουμε λοιπόν όμορφες μελοποιήσεις ποιημάτων του Νίκου Καββαδία, του Λάμπρου Πορφύρα και του Βασίλη Ρώτα. Κάποια απ' αυτά μας είναι γνωστά και από μελοποιήσεις άλλων συνθετών, οπότε η σύγκριση είναι αναπόφευκτη, χωρίς να αποβαίνει σε βάρος του Τερζή. 
Υπάρχουν επίσης και τραγούδια γραμμένα από τους γνωστούς στιχουργούς Φώντα Λάδη, Άκο Δασκαλόπουλο και Βαρβάρα Τσιμπούλη. Μερικά ακούστηκαν αρκετά, όπως η "Μοναξιά", η "Θαλασσογραφία" και κυρίως ο "Καπετάν Σιρόκος". Αξιοπρόσεκτη επίσης η "Αριάδνη στη Νάξο" (τίτλος δανεισμένος από την ομώνυμη όπερα του Richard Strauss) με την αρχαιοπρεπή της ενορχήστρωση που μοιάζει σαν συνέχεια των τραγουδιών από τα "Αρχαία Λυρικά".
Όλα τα τραγούδια ερμηνεύονται όμορφα από τον Κώστα Καράλη, που κουβαλούσε το βαρύ φορτίο της "Τρίτης Ανθολογίας" (1975)  και πάσχιζε από τότε εναγωνίως να κρατηθεί σε ανάλογο ύψος, χωρίς βέβαια να το καταφέρει ποτέ και γιαυτό σιγά σιγά χάθηκε από το χώρο, παρόλο που διέθετε θαυμάσιο φωνητικό χρωματισμό και μεγάλη εκφραστικότητα. Στο μυαλό μου έρχεται πάντα η αντίστοιχη περίπτωση του Δημήτρη Ψαριανού που δεν μπόρεσε τελικά να αντέξει το σταυρό του "Μεγάλου Ερωτικού".


 LP | CBS | 1983 | mp3 @320 | ΕΞΩΦΥΛΛΑ LP

Λουκιανός Κηλαηδόνης: Χαμηλή πτήση (1982)

Θεωρώ τη "Χαμηλή πτήση" τον ωριμότερο από τους δίσκους της δεύτερης περιόδου του Λουκιανού Κηλαηδόνη, γιατί εδώ συναντιούνται με τις σωστές αναλογίες όλα τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα της προσωπικής του τραγουδοποιίας σε επίπεδο μουσικής, στιχουργίας και ερμηνείας. Και είναι ένας από τους πολύ αγαπημένους μου δίσκους εκείνων των χρόνων, πολυπαιγμένος και πολυτραγουδισμένος, όσο λίγοι.
Ξεκινάει με την αργή κάντρι "Χαμηλή πτήση", μια όμορφη μπαλάντα ενός ταξιδιώτη της δίτροχης φυγής από την καθημερινότητα. Ακολουθεί το απολαυστικό "Πού βαδίζουμε κύριοι;", θεατρικής καταγωγής, όπου η απαρίθμηση των διαπλεκόμενων ερωτικών σχέσεων σε κάνει να ...χάνεις το λογαριασμό! Η "Νύχτα καταστροφής" είναι ένα ταπεινό ρέκβιεμ του πληγωμένου εραστή. Η δεύτερη εδώ εκτέλεση των "Θερινών σινεμά" είναι και η καλύτερη που έχει κατατεθεί στη δισκογραφία του συνθέτη, αυτή τη φορά με τη φωνή του ίδιου. Άλλο ένα θεατρικής καταγωγής τραγούδι είναι το πανέξυπνο "Μια μέρα μιας Μαίρης", που ερμηνεύει έξοχα η Αφροδίτη Μάνου και αναδεικνύει τον μικρό καθημερινό γολγοθά μιας σύγχρονης μικροαστής νοικοκυράς. Τζαζ πινελιές στο θαυμάσιο "Decadenza", ενώ στο φινάλε έχουμε το "Πάρτυ", ένα πρωτότυπο μανιφέστο του συνθέτη, όπου γίνεται προσκλητήριο σε όλα τα αγαπημένα πρόσωπα, νεκρά ή ζωντανά, που έχει λατρέψει ο Λουκιανός είτε από το χώρο της μουσικής είτε από άλλους καλλιτεχνικούς χώρους και κυρίως από τον αγαπημένο του ασπρόμαυρο κινηματογράφο.


(c) CD | LYRA | 1982

Παρασκευή, 15 Ιουλίου 2016

Ο Τσιτσάνης και ο Μπιθικώτσης τραγουδούν για την Κύπρο (1964)

Ένα διαφορετικό τραγούδι του Βασίλη Τσιτσάνη με ερμηνευτή τον Γρηγόρη Μπιθικώτση ακούμε εδώ, παρμένο από την ελληνική ταινία "Φεύγω με πίκρα στα ξένα" του Ερρίκου Θαλασσινού, παραγωγής 1964, με πρωταγωνιστές τη Μάρθα Βούρτση και τον Χρήστο Νέγκα. 
Ο ίδιος ο συνθέτης "προλογίζει" το τραγούδι απευθυνόμενος προς την ορχήστρα και αφιερώνοντάς το στον κυπριακό αγώνα, σε μια εποχή που τα γεγονότα της Κύπρου ήταν ακόμη νωπά, ενώ οι συγκρούσεις ανάμεσα στις δυο κοινότητες δεν είχαν ποτέ σταματήσει παρά την ενιαία της διακυβέρνηση από το 1960 υπό τον πρόεδρο Μακάριο. 
Το "τραγούδι της Κύπρου" ξεκινά με τους στίχους "Την καρδιά σου σφίξε απόψε, μάνα..." και η μουσική του ξεφεύγει τελείως από τα γνωστά στάνταρ του μεγάλου λαϊκού συνθέτη. Εκείνη την εποχή ο Γρηγόρης Μπιθικώτσης ήταν ήδη ο πρωτεργάτης ερμηνευτής του "έντεχνου" λαϊκού τραγουδιού ως βασικός ερμηνευτής του Μίκη Θεοδωράκη, του Μάνου Χατζιδάκι και του Σταύρου Ξαρχάκου. Ο Βασίλης Τσιτσάνης δείχνει εμφανώς επηρεασμένος από το νέο ύφος του τραγουδιού και μας δίνει ένα ασυνήθιστο, αλλά θαυμάσιο και συγκινητικό τραγούδι, το οποίο ωστόσο δεν είχε ιδιαίτερη απήχηση στο κοινό.

 

Κυριακή, 10 Ιουλίου 2016

Ο Τάσης Χριστογιαννόπουλος τραγουδά Lalo

Ο σπουδαίος Έλληνας βαρύτονος Τάσης Χριστογιαννόπουλος, δοκιμασμένος ήδη σε ευρύ φάσμα του ελληνικού ρεπερτορίου στο χώρο του έντεχνου και λόγιου τραγουδιού (Μαμαγκάκης, Ανδριόπουλος, Γρηγορίου κλπ), έχει αρχίσει εδώ και μερικά χρόνια να αναπτύσσει μια αξιόλογη διεθνή καριέρα με το όνομα Tassis Christoyannis. 
Πειστικό δείγμα αυτής της πλευράς του αποτελεί ο συγκεκριμένος διπλός ψηφιακός δίσκος που εκδόθηκε πέρσι, στον οποίο ερμηνεύει το σύνολο των τραγουδιών για φωνή και πιάνο του Γάλλου ρομαντικού συνθέτη Edouard Lalo (1823-1892), γνωστού κυρίως από τη δημοφιλέστατη "Ισπανική Συμφωνία" του για βιολί και ορχήστρα. Συνολικά 32 τραγούδια λυρικού χρώματος. 
Tον συνοδεύει στο πιάνο ο σταθερός συνεργάτης του Jeff Cohen. Οι ηχογραφήσεις έγιναν στη Γαλλία στις αρχές του 2015.

(c) 2CDs | Palazzetto Bru Zane / Harmonia Mundi | 2015

Σάββατο, 2 Ιουλίου 2016

Δημήτρης Τερζάκης: 5ο Κουαρτέτο και άλλα έργα (2005)

Ο Δημήτρης Τερζάκης (Αθήνα, 1938), γιος του συγγραφέα Άγγελου Τερζάκη, αποτελεί μία σημαντική μορφή της νεότερης λόγιας μουσικής του τόπου μας. Σπούδασε σύνθεση πλάι στον μεγάλο δάσκαλο Γιάννη Γ. Παπαϊωάννου και ολοκλήρωσε τις σπουδές του στη Γερμανία, όπου είναι μόνιμα εγκατεστημένος. Η μουσική του έχει αφετηρίες από την ελληνική και ανατολική παράδοση. Με το έργο του "Οίκος" σε ποίηση Ρωμανού του Μελωδού γνώρισε τη διεθνή καταξίωση. 
H συγκεκριμένη έκδοση της έγκριτης γερμανικής εταιρίας CPO περιλαμβάνει ένα απάνθισμα του συνθετικού έργου του Τερζάκη με προεξάρχον το 5ο Κουαρτέτο Εγχόρδων (1999) και μαζί τα "Τραγούδια χωρίς λόγια" από τους κύκλους ΙΙ και ΙΙΙ (1994-1996), την Κοσμική Λειτουργία (Liturgia profana, 1977) που βασίζεται σε αποσπάσματα από το "Άσμα ασμάτων" και την ποίηση  της Σαπφώς, καθώς και τη σύνθεση "Τα χρώματα του ωκεανού" (1994) για σόλο εκκλησιαστικό όργανο. 
Στα φωνητικά συμμετέχουν η σοπράνο Gilah Yaron και ο τενόρος-ψάλτης Λυκούργος Αγγελόπουλος. Συμμετέχει επίσης το Κουαρτέτο Άρτεμις και το σύνολο Das Moderne Ensemble. Όλες οι ηχογραφήσεις πραγματοποιήθηκαν στη Γερμανία κατά το διάστημα 1983-2000.

 (C) CPO 2005