Παρασκευή, 21 Σεπτεμβρίου 2018

Χαράλαμπος Γαργανουράκης: Ξερριζωμένοι (1977)

Ο Γιάννης Μαρκόπουλος είναι ο συνθέτης που σύστησε στο ευρύ μουσικόφιλο κοινό τους δυο κορυφαίους Κρητικούς τραγουδιστές της δεκαετίας του '70 που υπηρέτησαν πολύ γόνιμα το "έντεχνο" λαϊκό τραγούδι, χωρίς να αποσείσουν από πάνω τους τις κρητικές τους καταβολές. Ο πρώτος ήταν φυσικά ο μέγας Ψαρονίκος, ο Νίκος Ξυλούρης, που μεγαλούργησε με τις συνθέσεις του Μαρκόπουλου αρχικά και στη συνέχεια με συνθέσεις πολλών άλλων δημιουργών μέχρι τον πρόωρο θάνατό του.
Ο δεύτερος κρητικός τραγουδιστής που έλαμψε στη δεκαετία του '70 ήταν ο Χαράλαμπος Γαργανουράκης. Υπέροχη αντρίκεια φωνή και εξαίρετος λυράρης, ερμήνευσε τραγούδια του Μαρκόπουλου σε πάμπολλους δίσκους του ("Θητεία", "Θεσσαλικός κύκλος", "Αφιέρωμα", "Οροπέδιο", "Ανεξάρτητα", "Παράθυρο στη Μεσόγειο", "Τολμηρή επικοινωνία", "Κοντσέρτο-Ραψωδία για Λύρα"), αλλά και τραγούδια άλλων συνθετών ("Εργατική συμφωνία" του Δήμου Μούτση). Το 1976 μας χάρισε τους δυο πρώτους προσωπικούς του δίσκους με τραγούδια από την κρητική παράδοση ("Παίζω με το λαούτο μου", "Κρήτη μου"). Κι αμέσως μετά ηχογράφησε το δίσκο "Ξερριζωμένοι".
Οι "Ξερριζωμένοι" λοιπόν κυκλοφόρησαν από την Columbia το 1977 και είναι ένας ιδιαίτερος δίσκος για πολλούς λόγους. Ο πρώτος είναι ότι πρόκειται για ακραιφνώς λαϊκό δίσκο σε αντίθεση με τους δύο που προηγήθηκαν ένα χρόνο πριν. Ο δεύτερος λόγος αφορά τον συνθέτη των τραγουδιών. Κι αυτός δεν είναι άλλος από τον πληθωρικό στιχουργό Κώστα Βίρβο που εδώ εμφανίζεται και ως συνθέτης! Για την ακρίβεια, ο Βίρβος υπογράφει τη μουσική σε ένδεκα από τα δεκατρία τραγούδια του δίσκου, ενώ τα άλλα δύο έχουν μουσική του ίδιου του Γαργανουράκη. Οι στίχοι φυσικά ανήκουν στον Βίρβο κι έχουν ως θεματικό σημείο αναφοράς την ξενιτιά και τη μετανάστευση, θέμα τόσο οικείο άλλωστε στη διαχρονική στιχουργική του Βίρβου.
Τη δεύτερη φωνή σε αρκετά τραγούδια κάνει η Λιζέττα Νικολάου, παιδί κι αυτή τη Γιάννη Μαρκόπουλου, ενώ την ενορχήστρωση και διεύθυνση ορχήστρας έχει επιμεληθεί ο μαέστρος Χάρης Καλέας.

Τετάρτη, 19 Σεπτεμβρίου 2018

Μπάμπης Πραματευτάκης: Οι Ρωμηοί (1973)

Ιδού ένας λησμονημένος συνθέτης της δεκαετίας του '70 με ξεχωριστά μουσικά χαρίσματα που καρποφόρησαν μέσα από μια σειρά ολοκληρωμένων κύκλων τραγουδιών που χαρακτηρίζονται από επίμονες αναφορές στην ελληνικότητα και την ιστορία της ρωμιοσύνης, πριν αποσυρθεί κι εγκατασταθεί μόνιμα στην ιδιαίτερη πατρίδα του το Ρέθυμνο, όπου ανέπτυξε έντονη μουσική δραστηριότητα συνθέτοντας λόγια έργα, αλλά και ιδρύοντας την τοπική συμφωνική ορχήστρα.
Στη δισκογραφία ο Μπάμπης Πραματευτάκης πρωτοεμφανίζεται το 1973 με έναν πολύ ενδιαφέροντα δίσκο, ο οποίος κινείται ακριβώς σ' αυτή τη γραφή της "ελληνικότητας" που προανέφερα. Άλλωστε κι ο τίτλος του, "Οι Ρωμηοί", δείχνει ξεκάθαρα το περιεχόμενό του. Πρόκειται λοιπόν για έναν κύκλο ένδεκα λαϊκών τραγουδιών πάνω σε στίχους του δοκιμασμένου στιχουργού Αλέκου Καγιάντα, γνωστού μας κυρίως από τις μεγάλες επιτυχίες του με τον Γιώργο Ζαμπέτα. Οι στίχοι επιχειρούν  μια ψυχογραφική ανατομία της αντιφατικής ιδιοσυγκρασίας του Νεοέλληνα, αλλά συχνά εκτρέπονται σε στομφώδεις μεγαλοστομίες και δοκιμασμένα κλισέ.
Ο δίσκος όμως από μουσικής άποψης είναι πολύ ενδιαφέρων, ενώ δυο τρία τραγούδια ("Όπου κι αν πας", "Το 'χει το ριζικό μας", "Στο καπηλειό της γειτονιάς") είναι πανέμορφα. Πολύ καλή ενορχήστρωση με το σαντούρι του Τάσου Διακογιώργη να δίνει ένα ξεχωριστό ηχόχρωμα. Χωρίς αμφιβολία, το τραγούδι "Στο καπηλειό της γειτονιάς" που κλείνει το δίσκο, είναι μια πολύ εμπνευσμένη στιγμή του συνθέτη, ένα τραγούδι διαχρονικής αξίας που δίνει την ευκαιρία στην ερμηνεύτρια Γεωργία Λόγγου, στην πρώτη κιόλας δισκογραφική της εμφάνιση, να δώσει το ισχυρό μήνυμα μιας θαυμάσιας φωνής που δεν είχε την τύχη με το μέρος της και δυστυχώς δεν αξιοποιήθηκε όσο θα της άξιζε.
Να προσθέσω ότι στο δίσκο συμμετέχουν και δυο ανδρικές φωνές, ο Περικλής Περράκης και ο Φρίξος Κούρκουλος. Ο πρώτος έκανε στη συνέχεια σημαντική καριέρα κι έγινε το μεγάλο όνομα της εταιρίας Sonora. Ο δεύτερος περιορίστηκε σ' αυτή τη μοναδική δισκογραφική εμφάνιση. Το δίσκο προλογίζει ο ηθοποιός Στέφανος Ληναίος.

Τρίτη, 18 Σεπτεμβρίου 2018

Δημήτρης Μηλιός: Στα νότια και στα βόρεια (1975)

Μετά την πρώτη δισκογραφική του κατάθεση με την "Εξομολόγηση" το 1969 και μετά από κάποια σκόρπια τραγούδια δεξιά κι αριστερά, ο ελαφρολαϊκός συνθέτης Δημήτρης Μηλιός επανέρχεται το 1975 με τον δεύτερο προσωπικό του δίσκο που έχει τίτλο "Στα νότια και στα βόρεια" και εκδόθηκε από τη δισκογραφική εταιρία Sonora. 
Πρόκειται για έναν κύκλο ένδεκα τραγουδιών κι ενός οργανικού φινάλε με κοινό θεματικό άξονα τη μετανάστευση που εκείνη την εποχή βρισκόταν ακόμη σε έξαρση. Γιαυτό άλλωστε είχαν ήδη κυκλοφορήσει κάμποσοι δίσκοι και σκόρπια τραγούδια που αναφέρονταν στη μεγάλη αυτή πληγή που μάστιζε την ελληνική κοινωνία. Μπορώ να θυμηθώ πρόχειρα τα τραγούδια του Στέλιου Καζαντζίδη, τα "Γράμματα από τη Γερμανία" του Μίκη Θεοδωράκη, τους "Μετανάστες" του Γιάννη Μαρκόπουλου, τους "Ροβινσώνες" του Απόστολου Καλδάρα, τα "Τραγούδια της ξενιτιάς" του Γιώργου Κατσαρού. Οι στίχοι εδώ γράφτηκαν από τον Κωστή Μαλκότση, ο οποίος συνεργάστηκε με τον Δημήτρη Μηλιό και στην επόμενη δουλειά του ("Ποτέ πιά"), αλλά έκτοτε δεν ξαναέδωσε σημεία ζωής.
Η αλήθεια είναι ότι ο δίσκος πάσχει σοβαρά στο επίπεδο της ενορχήστρωσης που υπογράφεται από τον ίδιο τον συνθέτη, ο οποίος καταφεύγει σε κάποια ενοχλητικά ηχητικά κολπάκια που νομίζω πως αδικούν ολοφάνερα τις ενδιαφέρουσες μελωδίες. Ευτυχώς η κατάσταση σώζεται από την παρουσία μιας πολύ καλής ερμηνεύτριας, της Γεωργίας Λόγγου, που εκείνη την εποχή βρισκόταν στην καλύτερη φάση της καριέρας της ερμηνεύοντας πολλά όμορφα τραγούδια, μεταξύ των οποίων ακόμη και Μίκη Θεοδωράκη. Δίπλα της ο άγνωστος Πάνος Ζηρίδης.

Δευτέρα, 17 Σεπτεμβρίου 2018

Δημήτρης Μηλιός: Εξομολόγηση (1969)

Ο Δημήτρης Μηλιός υπήρξε ένας ενδιαφέρων συνθέτης ελαφρολαϊκών τραγουδιών που μας έδωσε κάμποσα σουξέ πρώτης γραμμής στα πρώτα χρόνια του '70 με διάφορες φωνές και κυρίως με τη φωνή του Φίλιππα Νικολάου. Ο ίδιος είχε ξεκινήσει από τα μέσα του '60 μέσα από το νεανικό σχήμα Ariones, ενώ η πρώτη ολοκληρωμένη του δουλειά εκδόθηκε το 1969.
Ο δίσκος λοιπόν "Εξομολόγηση" με υπότιτλο "12 ερωτικά τραγούδια" αποτελεί το επίσημο δισκογραφικό ντεμπούτο και των δύο καλλιτεχνών, καθώς ο Δημήτρης Μηλιός έγραψε τη μουσική, ενώ Φίλιππας Νικολάου τους στίχους και συγχρόνως ερμηνεύει τα περισσότερα τραγούδια. Ο δίσκος έβγαλε δύο τουλάχιστον μεγάλα σουξέ που καθιέρωσαν αμέσως τον καινούργιο τραγουδιστή. Πρόκειται για τα τραγούδια "Μια καρδιά για σένανε" και "Πήρα απόφαση να φύγω". Μάλιστα ο Φίλιππος Νικολάου τα συμπεριέλαβε δυο χρόνια μετά και στον δικό του πρώτο προσωπικό δίσκο με τίτλο "Όταν", πράγμα που συνετέλεσε ώστε λανθασμένα πολλοί να θεωρούν ότι τότε πρωτοβγήκαν! Και τα δυο πάντως γνώρισαν αρκετές επανεκτελέσεις στο πέρασμα του χρόνου. Το πρώτο το επανέφερε στο προσκήνιο πρόσφατα ο Αντώνης Ρέμος, ενώ προσωπικά θεωρώ ότι μια νεότερη επανεκτέλεση του δεύτερου τραγουδιού απ' τον Μανώλη Λιδάκη ξεπερνάει την πρώτη και δικαιώνει απόλυτα το πολύ όμορφο αυτό κομμάτι.
Να προσθέσω ότι στο δίσκο συμμετέχει με τρία τραγούδια και η υπέροχη Λήδα, η οποία είχε ήδη δώσει τα δικά της διαπιστευτήρια στο ελληνικό τραγούδι δυο χρόνια νωρίτερα με το δίσκο "Πιο ψηλά", ενώ στη συνέχεια έγραψε τη δική της ωραία ιστορία ως συνθέτρια και ερμηνεύτρια.

Κυριακή, 16 Σεπτεμβρίου 2018

Λάκης Παππάς: Τραγούδια ερωτικά και χαμηλόφωνα (1990)

Το πέρασμα του Λάκη Παππά (1938-2014) από το ελληνικό τραγούδι έχει αφήσει έντονη γεύση γλυκύτητας κι ευγένειας με μια φωνή ζεστή κι εκφραστική από τις πιο εκλεκτές που ακούστηκαν ποτέ στην ελληνική δισκογραφία. 
Συνηθίζεται να θεωρείται ως κορυφαίος εκπρόσωπος του Νέου Κύματος, αλλά έχω κάποιες επιφυλάξεις μ' αυτή την κατάταξη και ιδού πού τις στηρίζω: Το Νέο Κύμα συνδέθηκε άρρηκτα με μία δισκογραφική εταιρία, τη Lyra του Αλέκου Πατσιφά, και η ακμή του σημειώθηκε την πενταετία 1964-1969, έστω κι αν ο απόηχός του κράτησε κάμποσα χρόνια μετά. Ο Λάκης Παππάς όμως είχε ξεκινήσει νωρίτερα, αφού το 1959 τον βρίσκουμε να συμμετέχει στην παράσταση "Παραμύθι χωρίς όνομα" του Ιάκωβου Καμπανέλλη, όπου έπαιζε με την κιθάρα του τα περίφημα τραγούδια του Μάνου Χατζιδάκι. Το 1962 συμμετείχε επίσης στην παράσταση "Οδός ονείρων" πάλι με τραγούδια του Μάνου Χατζιδάκι, τα οποία πέρασαν και στη δισκογραφία για λογαριασμό της Columbia, όπου βρίσκονται όλες οι ηχογραφήσεις του Λάκη Παππά μέσα στη δεκαετία του '60, όπως ο "Ματωμένος Γάμος" και το "Παραμύθι χωρίς όνομα" (1965), αλλά και η συμμετοχή του στη συλλογή "Πρώτη εκτέλεση" (1965) πάντα με συνθέσεις του Μάνου Χατζιδάκι!
Τι προκύπτει λοιπόν από τα παραπάνω; Ο Λάκης Παππάς σε όλη τη διάρκεια της ακμής του Νέου Κύματος απουσιάζει από την ομάδα καλλιτεχνών της Lyra, δεν συμμετέχει στις δυο "Ανθολογίες" του Γιάννη Σπανού, όπου παρήλασαν όλοι οι νεοκυματικοί ερμηνευτές, δεν ηχογράφησε τραγούδια του Νότη Μαυρουδή, του Λίνου Κόκοτου, του Γιώργου Κοντογιώργου, ούτε κανενός άλλου νεοκυματικού συνθέτη! Χρειάζεται να φτάσουμε στο 1971, για να τον δούμε πλέον στη Lyra με τραγούδια του Νίκου Μαμαγκάκη και του Γιώργου Κοτσώνη, την ίδια χρονιά που καταθέτει εκεί και τον πρώτο μόλις προσωπικό του δίσκο με τίτλο "Πάει κι αυτή η Κυριακή". Στην πραγματικότητα λοιπόν, η μόνη σχέση του Λάκη Παππά με το Νέο Κύμα εντοπίζεται στο ύφος αυτών των πρώτων δικών του τραγουδιών που σαφώς κουβαλάνε ένα νεοκυματικό ηχόχρωμα, αλλά και στην ζωντανή παρουσία του όλα τα προηγούμενα χρόνια στη δική του πλακιώτικη μπουάτ της Οδού Θόλου.
Κι αν ο δίσκος "Πάει κι αυτή η Κυριακή" έβαλε εκπρόθεσμα κι από την πίσω πόρτα τον Λάκη Παππά στο νεοκυματικό περιβάλλον, χρειάστηκαν άλλα είκοσι χρόνια, για να καταφέρει να ηχογραφήσει τη δεύτερη και τελευταία προσωπική του δουλειά που εκδόθηκε το 1990 από τη Wea! Τίτλος της: "Τραγούδια ερωτικά χαμηλόφωνα". Ιδανικός ομολογουμένως τίτλος που αποδίδει πλήρως τα φωνητικά χαρακτηριστικά αυτού του εκλεκτού καλλιτέχνη. Με εξαίρεση το ομότιτλο τραγούδι, γραμμένο από τον Νίκο Οικονόμου, όλα τα υπόλοιπα αποτελούν επανεκτελέσεις παλιότερων τραγουδιών που είχαν ήδη διαγράψει τη δική τους πορεία με διάφορες άλλες φωνές, χωρίς αυτό σε τίποτε να εμποδίζει τον Λάκη Παππά να τα ερμηνεύσει σαν καινούργια, μακριά από οποιαδήποτε εξάρτηση από τις πρώτες τους ερμηνείες. Πρόκειται για συνθέσεις των Βασίλη Τσιτσάνη, Μάνου Χατζιδάκι, Μίκη Θεοδωράκη, Μάνου Λοΐζου, Ανδρέα Θωμόπουλου και Στέλιου Φωτιάδη. Ανάμεσά τους και το ελαφρό "Και η βάρκα γύρισε μόνη" του Τώνη Μαρούδα που προσωπικά θεωρώ την ωραιότερη ερμηνευτική στιγμή αυτού του δίσκου.

ΥΓ. Ευχαριστώ θερμά την αγαπημένη μου Βασιλικούλα που με τον τρόπο της φρόντισε να μας ξετρυπώσει αυτόν τον ξεχασμένο δίσκο...

Σάββατο, 15 Σεπτεμβρίου 2018

Αριστείδης Μόσχος: Σαντούρι (1976/77)

Ο Αριστείδης Μόσχος (1930-2001) ανήκει στους μεγάλους οργανοπαίκτες της ελληνικής παραδοσιακής μουσικής κι ασφαλώς η εκτελεστική του δεινότητα στο σαντούρι τον κατατάσσει στους κορυφαίους ερμηνευτές του οργάνου. Στην ελληνική δισκογραφία καταγράφονται ουκ ολίγες προσωπικές του ηχογραφήσεις που αναδεικνύουν την απαράμιλλη δεξιοτεχνία του, ενώ είναι αδύνατον να προσδιοριστεί ο αριθμός των συμμετοχών του σε οργανικά σχήματα που υπηρετούσαν τις ανάγκες άλλων δημιουργών στο στούντιο ή σε συναυλιακούς χώρους. Εκείνη η συνεργασία όμως που συνέβαλε αποφασιστικά στην καθιέρωσή του και στη μεγάλη φήμη του στα χρόνια του '70 ήταν με τον μεγάλο συνθέτη Γιάννη Μαρκόπουλο. Μάλιστα στα τραγούδια του "Θεσσαλικού κύκλου" ο ήχος από το σαντούρι του Αριστείδη Μόσχου δίνει το χαρακτηριστικό ηχόχρωμα αυτού του σπουδαίου έργου.
Ο πρώτος λοιπόν προσωπικός δίσκος του σπουδαίου αυτού μουσικού εκδόθηκε από την Columbia το 1976 κι επανεκδόθηκε τον επόμενο χρόνο ως μέρος της αξιόλογης σειράς "Great Solos" της ίδιας εταιρίας.
Πρόκειται φυσικά για έναν εξολοκλήρου ορχηστρικό δίσκο με πρωταγωνιστή το σαντούρι που ερμηνεύει μια σειρά κλασικά δημοτικά και λαϊκά τραγούδια διαφόρων περιοχών της Ελλάδας, από τα Επτάνησα ως τις Κυκλάδες και τα Δωδεκάνησα, τη στεριανή Ελλάδα, τα Μικρασιατικά παράλια και την Πόλη. Η δεξιοτεχνία του Μόσχου δε σηκώνει δεύτερη κουβέντα, ενώ η λιτή οργανική συνοδεία επιτρέπει στο πρωταγωνιστικό όργανο να ακούγεται ρωμαλέο και συγχρόνως βαθιά νοσταλγικό.

Παρασκευή, 14 Σεπτεμβρίου 2018

Γεράσιμος Λαβράνος: Ένα βράδυ στην Αθήνα (1966)

Ιδού ένας ξεχασμένος δίσκος εισαγωγής με ελληνικό περιεχόμενο από τα μέσα του '60, αφού περιλαμβάνει ένα κορφολόγημα από γνωστά κι άγνωστα τραγούδια του πρώτου μισού εκείνης της τόσο παραγωγικής δεκαετίας, τότε που είχε αρχίσει να κυριαρχεί ο ήχος του λεγόμενου "έντεχνου" μέσα από τα κοσμαγάπητα τραγούδια του Μίκη Θεοδωράκη, του Μάνου Χατζιδάκι και της σχολής που δημιούργησαν, από την οποία ξεπήδησε εκείνη η υπέροχη φουρνιά των σπουδαίων δημιουργών του '60.
Ο Κερκυραίος συνθέτης και μαέστρος Γεράσιμος Λαβράνος (1935-2015), ο οποίος κουβαλούσε τον ακριβό οπλισμό της κλασικής του παιδείας και της ευδόκιμης θητείας του στη τζαζ στο εγχώριο και διεθνές μουσικό στερέωμα, είναι ο δημιουργός αυτού του συναρπαστικού δίσκου που κυκλοφόρησε στην ελληνική, αλλά και τη διεθνή αγορά. Τα επτά τραγούδια αποτελούν συνθέσεις του ίδιου σε στίχους των Νίκου Μαστοράκη, Πυθαγόρα και Κώστα Κινδύνη. Τα υπόλοιπα είναι διασκευές γνωστών τραγουδιών των Μάνου Χατζιδάκι, Μίκη Θεοδωράκη, Σταύρου Ξαρχάκου και Γιώργου Κατσαρού.
Η ενορχήστρωση κινείται στους οικείους ηχοχρωματισμούς του "ελαφρού" τραγουδιού με την προσθήκη μπουζουκιού, όπως επέβαλε η "νέα" εποχή. Ερμηνεύουν γνωστά ντουέτα της εποχής, όπως οι Μουζάς-Λιγνός, καθώς και δύο άγνωστες τότε γυναικείες φωνές που αργότερα έμελλε να γράψουν τη δική τους ξεχωριστή σελίδα στο ελληνικό πεντάγραμμο: Η Λίτσα Σακελλαρίου και η Αλέκα Kανελλίδου.

Πέμπτη, 13 Σεπτεμβρίου 2018

Άκης Λυμούρης: Παιδικά τραγούδια (1975)

Για τις πολύ ιδιαίτερες και σπάνιες δουλειές του συνθέτη Άκη Λυμούρη, που κοσμούν την ελληνική δισκογραφία, έστω κι αν αγνοούνται σχεδόν ολοκληρωτικά από το μουσικόφιλο κοινό, έχουμε ξαναμιλήσει με αφορμή τις παρουσιάσεις μερικών εκλεκτών δισκογραφικών του εργασιών, όπως: "Ο Νότης Περγιάλης διαβάζει Καββαδία", "Ο Νότης Περγιάλης απαγγέλλει Ταγκόρ", "Γιάννης Ρίτσος: Η κυρά των αμπελιών", "Φεδερίκο Γκαρθία Λόρκα"
Στην προκείμενη περίπτωση έχουμε έναν παιδικό δίσκο με την επιμέλεια του συνθέτη. Ένα δίσκο που ακούστηκε πολύ στο παρελθόν, καθώς περιέχει μια σειρά πασίγνωστα, απολύτως κλασικά παιδικά τραγουδάκια, που κάποιοι από μας σε μιαν αλλοτινή εποχή τραγουδήσαμε πολύ και σχεδόν ταυτιστήκαμε μαζί τους. Μια απλή ματιά στους τίτλους τα λέει όλα! 
Εγώ απλώς να προσθέσω ότι πλάι στα οκτώ τραγούδια ανώνυμων δημιουργών που διασκεύασε μουσικά ο Άκης Λυμούρης, θα βρούμε και άλλα τέσσερα που αποτελούν πρωτότυπες δικές του συνθέσεις πάνω σε στίχους της πολυγραφότατης  Μαρίας Γουμενοπούλου, μιας από τις εμβληματικές μορφές της παιδικής μας λογοτεχνίας, της οποίας πολλά κείμενα κοσμούσαν εκείνα τα παιδικά μας σχολικά αναγνωστικά. Φυσικά οι μελωδίες είναι σκόπιμα απλές, έως απλοϊκές, για να ανταποκρίνονται στην έννοια του παιδικού τραγουδιού, όπως την αντιλαμβάνονταν συνθέτες και παιδαγωγοί μιας παλιότερης εποχής.
Τα τραγούδια ερμηνεύει η Παιδική Χορωδία του Παρθεναγωγείου Ν.Ν. Μακρή. Σόλο τραγούδι η Ειρήνη Παύλου.

Τετάρτη, 12 Σεπτεμβρίου 2018

Η Ξανθίππη Καραθανάση τραγουδά έντεχνους συνθέτες

Από τη μεγάλη παράδοση των γυναικών ερμηνευτριών του παραδοσιακού μας τραγουδιού η μακράν πιο αγαπημένη μου φωνή είναι αυτή της Ξανθίππης Καραθανάση, η οποία βρίσκεται στο κουρμπέτι από τις αρχές του '60, μπήκε στο δισκογραφικό στερέωμα στο ξεκίνημα του '70 κι έκτοτε συνεχίζει ασταμάτητα μια δημιουργική πορεία που δε φαίνεται να έχει όρια! Κι αν η καταγραφή αυτής της θεϊκής φωνής στα αυλάκια του βινυλίου ή στα ψηφιακά απόκρυφα του "συμπαγούς" δίσκου μας δίνει εύκολα τη δυνατότητα να την απολαμβάνουμε οποιαδήποτε στιγμή κάνουμε κέφι, είναι απείρως πιο ισχυρή η συγκίνηση που προκαλεί η ζωντανή παρουσία της στις λίγες περιπτώσεις που αποφασίζει να τραγουδήσει άμεσα μπροστά στο κοινό.
Οι ερμηνείες της Ξανθίππης έχουν σταθερό σημείο αναφοράς την πατρίδα της τη Μακεδονία, αν και συχνά διευρύνει το ρεπερτόριό της και σε τραγούδια από κάθε γωνιά του ελληνισμού. Χωρίς αμφιβολία πάντως, η έκδοση του Πανεπιστημίου Κρήτης με έναν αριστουργηματικό κύκλο μακεδονίτικων τραγουδιών το 1994 ("Τραγούδια και Σκοποί της Μακεδονίας") αποτελεί την κορυφαία δισκογραφική κατάθεση αυτής της μεγάλης ερμηνεύτριας.
Ωστόσο πολλά χρόνια πίσω, στις αρχές του '70, όταν πρωτοέμπαινε στη δισκογραφική της περιπέτεια, αξίζει να πούμε ότι δοκίμασε τη φωνή της στο πεδίο του λεγόμενου "έντεχνου" λαϊκού τραγουδιού. Πρώτος ο Γιάννης Μαρκόπουλος τη χρησιμοποίησε στον κύκλο "Τραγούδια του Νέου Πατέρα" (1972), ενώ την ίδια εκείνη χρονιά ηχογράφησε και τον πρώτο προσωπικό της δίσκο, πάλι με τραγούδια λαϊκά. 
Πρόκειται για ένα δίσκο της Polydor με δώδεκα τραγούδια, μάλλον άγνωστα τα περισσότερα, που υπογράφουν οι συνθέτες: Μάνος Χατζιδάκις, Μίμης Πλέσσας, Γιώργος Χατζηνάσιος και Δημήτρης Μηλιός. Τα πιο γνωστά από αυτά είναι σε δεύτερη εκτέλεση, όπως το περίφημο "Μοιρολόι" του Μίμη Πλέσσα από την ταινία "Αστραπόγιαννος", το "Κάθε τρελό παιδί" και το "Δεν ήταν νησί" του Μάνου Χατζιδάκι ή το "Ήλιε μου χαμένε μου" του Δημήτρη Μηλιού. Ωστόσο στο παραδοσιακού ηχοχρώματος τραγούδι του Μίμη Πλέσσα "Κόκκινο χείλι φίλησα" η Ξανθίππη φαίνεται να νιώθει πιο άνετα και νομίζω πως αυτή είναι η κορυφαία στιγμή του δίσκου.

Δευτέρα, 10 Σεπτεμβρίου 2018

Γιάννης Σπυρόπουλος, Κώστας Καράλης: Ακροβασίες (1986)

Ο Κώστας Καράλης εμφανίστηκε ξαφνικά στο προσκήνιο το 1975 με τον εμβληματικό κύκλο τραγουδιών "Τρίτη Ανθολογία" του Γιάννη Σπανού ως φτασμένος και ολοκληρωμένος ερμηνευτής κι ας ήταν αυτή η παρθενική δισκογραφική του παρουσία. Συνέβαλαν ασφαλώς τα σπουδαία τραγούδια του Σπανού στην άμεση καθιέρωση του νέου τραγουδιστή, αλλά χωρίς αμφιβολία το ξεχωριστό (ζεστό κι εκφραστικό) ηχόχρωμα της φωνής του ήταν το μεγάλο προσόν που κουβαλούσε ο νεοφερμένος καλλιτέχνης που κατάφερε τα επόμενα χρόνια να στήσει μια πολύ αξιόλογη καριέρα, αν και μάλλον σύντομη και κατώτερη της αξίας του. Αρκετοί συνθέτες του εμπιστεύτηκαν τραγούδια τους την επόμενη δεκαετία, όπως ο Αργύρης Κουνάδης, ο Γιώργος Στεφανάκης, ο Τάκης Μπουγάς, ο Μιχάλης Τερζής κι ο Θάνος Μικρούτσικος, αλλά κάπου στο τέλος της δεκαετίας του '80 ο κύκλος του φάνηκε να ολοκληρώνεται πρόωρα και άδοξα.
Το 1986 λοιπόν ηχογράφησε τον τέταρτο από τους επτά συνολικά προσωπικούς του δίσκους με τίτλο "Ακροβασίες". Η μουσική γράφτηκε από τον Γιάννη Σπυρόπουλο, τον γνωστό κι ως "Μπαχ", στην πρώτη μόλις δισκογραφική του κατάθεση πριν ενσωματωθεί στο συγκρότημα Τερμίτες και μας δώσει μερικά πολύ ενδιαφέροντα τραγούδια συνεργαζόμενος με τον στιχουργό Μιχάλη Μαρματάκη και τον Λαυρέντη Μαχαιρίτσα. 
Ο δίσκος περιλαμβάνει δέκα τραγούδια με ροκ διάθεση και ηλεκτρική ενορχήστρωση με τη συμμετοχή μερικών σπουδαίων μουσικών, όπως ο Νίκος Αντύπας στα κρουστά, ο Άκης Τουρκογιώργης στην ηλεκτρική κιθάρα, ο Ανδρέας Ροδουσάκης στο μπάσο, ο Παντελής Δεσποτίδης στο βιολί, ο Φίλιππας Τσεμπερούλης στα πνευστά, ο Γιάννης Σπυρόπουλος στο πιάνο και ο Κώστας Καράλης στην ακουστική κιθάρα. Την ενορχήστρωση επιμελήθηκε ο συνθέτης μαζί με τον Καράλη.