Ο Καζαντζίδης στη Philips: Καζαντζίδης-Μαρινέλλα (1969)

Το εμβληματικό ζευγάρι του ελληνικού πενταγράμμου, ο Στέλιος Καζαντζίδης και η Μαρινέλλα, συμπορεύτηκε στο πάλκο για οκτώ περίπου χρόνια (1957-1965), διάστημα κατά το οποίο η παρουσία του Καζαντζίδη ήταν κυριαρχική στη σχέση αυτή, ενώ η Μαρινέλλα ουσιαστικά ήταν περιορισμένη σε συνοδευτικό ρόλο, καθώς είναι ελάχιστες οι ηχογραφήσεις με πρώτη τη δική της φωνή. Στη συνέχεια οι δυο καλλιτέχνες πορεύτηκαν ανεξάρτητα ο καθένας και είναι η στιγμή που η Μαρινέλλα θα καταφέρει πια να αναδείξει τα σπουδαία φωνητικά της προσόντα χτίζοντας με ταχείς ρυθμούς την προσωπική της καριέρα που θα τη φέρει στην κορυφή του ελληνικού πενταγράμμου.

Εκείνο ωστόσο που έχει ιδιαίτερη σημασία και συνδέεται στενά με το άλμπουμ της σημερινής μας παρουσίασης είναι ότι το 1968 οι δυο πρώην στενοί συνεργάτες ξαναβρέθηκαν για λίγο μαζί κάτω από τη στέγη της Philips, όπου ήδη βρισκόταν με κανονικό συμβόλαιο η Μαρινέλλα, για να αναζητήσει εκεί καταφύγιο και ο Καζαντζίδης, αφού νωρίτερα είχε έρθει σε πλήρη ρήξη με την Odeon/Minos και είχε κάνει μια αποτυχημένη προσπάθεια να δημιουργήσει τη δική του ανεξάρτητη εταιρεία (Standard). Η συνάντηση αυτή βέβαια δεν κράτησε πολύ, αφού o Καζαντζίδης αναγκάστηκε σύντομα να επανέλθει στη Minos, με την οποία εξακολουθούσε να βρίσκεται σε ισχύ το μακροχρόνιο συμβόλαιό του. 

Από τη σύντομη λοιπόν αυτή παρένθεση της Philips μας έμειναν αρκετές ηχογραφήσεις για τις 45 στροφές, δώδεκα από τις οποίες συγκρότησαν και το περιεχόμενο ενός ολοκληρωμένου άλμπουμ 33 στροφών που εκδόθηκε τελικά το 1969 με τον λιτό, αν και μάλλον παραπλανητικό τίτλο «Καζαντζίδης-Μαρινέλλα». Τον λέω «παραπλανητικό», αφού και πάλι ο Καζαντζίδης κατέχει κυριαρχικό ρόλο στην ερμηνεία των τραγουδιών, ενώ η Μαρινέλλα επανέρχεται σε ρόλο δεύτερης φωνής σε μια εποχή που είχε αρχίσει να χτίζει το μύθο της.

Πρόκειται για συνθέσεις κυρίως του συνθέτη και μαέστρου Νάκη Πετρίδη που συνυπογράφει κι ο Στέλιος Καζαντζίδης, ενώ τους στίχους υπογράφει σχεδόν σε όλα τα τραγούδια ο Πυθαγόρας, στενός φίλος του Καζαντζίδη. Τα περισσότερα τραγούδια του άλμπουμ γνώρισαν μεγάλη επιτυχία, όπως: «Στα βράχια της Πειραϊκής», «Μη μου λέτε γι' αυτή», «Θα κλάψεις μια μέρα», «Η καρδιά της μάνας», «Αύριο σε χάνω» και άλλα. Η νεότερη μάλιστα ψηφιακή επανέκδοση του δίσκου (1992) περιλαμβάνει και πρόσθετο υλικό από ηχογραφήσεις της ίδιας περιόδου, μεταξύ των οποίων και τα δυο πρώτα τραγούδια που συνέθεσε ο Χρήστος Νικολόπουλος σε στίχους του Πυθαγόρα για τη φωνή του Στέλιου Καζαντζίδη («Απόψε σ' έχω στην αγκαλιά μου», «Άσε με να ζήσω μοναχός»), τα οποία είχαν πρωτοκυκλοφήσει σε δίσκο 45 στροφών το 1967.

Η Καίτη Γκρέυ στις μεγάλες επιτυχίες του Στέλιου Καζαντζίδη (1972)

Συμπληρώνονται σήμερα 95 χρόνια από την ημέρα που ήρθε στον κόσμο ο μέγας λαϊκός ερμηνευτής Στέλιος Καζαντζίδης, ο οποίος γεννήθηκε στη Νέα Ιωνία της Αθήνας στις 29 Αυγούστου 1931 κι έφυγε από τη ζωή στις 14 Σεπτεμβρίου 2001. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι πρόκειται για τον δημοφιλέστερο Έλληνα ερμηνευτή διαχρονικά, έναν καλλιτέχνη με ακαταμάχητη υστεροφημία, ο οποίος ποτέ δεν επαναπαύτηκε στις δάφνες του, αλλά πάντα αναζητούσε - με τον δικό του, συνήθως ιδιόρρυθμο, τρόπο - ανατροπές και καινούργια πράγματα, χωρίς ωστόσο ποτέ να απομακρυνθεί από το χώρο του λαϊκού τραγουδιού, αρνούμενος μάλιστα πεισματικά να ενδώσει στις σειρήνες του λεγόμενου «έντεχνου», όπως ο συνοδοιπόρος του Γρηγόρης Μπιθικώτσης, αν και περιστασιακά βρέθηκε δίπλα στους πρωτοπόρους συνθέτες του είδους (Μίκης Θεοδωράκης, Μάνος Χατζιδάκις, Χρήστος Λεοντής, Μάνος Λοΐζος).

Δε βρίσκω σκόπιμο να περιγράψω αναλυτικά τη λαμπρή πορεία του στο ελληνικό λαϊκό τραγούδι, μιας και αυτά τα γράψαμε ήδη πολλές φορές και λίγο πολύ είναι γνωστά στους πάντες, οπότε θα περιοριστώ σε ένα ενδεικτικό χρονολόγιο με τους βασικούς σταθμούς της καλλιτεχνικής και προσωπικής του διαδρομής:

• 1952: Κάνει το δισκογραφικό του ντεμπούτο με το τραγούδι «Για μπάνιο πάω» του Απόστολου Καλδάρα.
• 1952-1963: Ηχογραφεί δίσκους 78 και 45 στροφών αποκλειστικά στην Columbia.
• 1953: Αρραβωνιάζεται με την Καίτη Γκρέυ, αλλά η σχέση τους θα του αφήσει βαθιά πικρία και απογοήτευση.
• 1957: Γνωρίζεται με τη Μαρινέλλα και συμπορεύονται καλλιτεχνικά για μία δεκαετία.
• 1964: Παντρεύεται με τη Μαρινέλλα, αλλά ο γάμος τους θα κρατήσει μόλις μέχρι το 1966, οπότε και θα χωρίσουν οι δρόμοι τους.
• 1964: Υπογράφει συμβόλαιο με την Odeon, μετέπειτα Minos, όπου θα αρχίσει να ηχογραφεί δίσκους 33 στροφών.
• 1966: Αποφασίζει να διακόψει τις ζωντανές του εμφανίσεις στα νυχτερινά μαγαζιά.
• 1968: Υπογράφει παράτυπα προσωρινό συμβόλαιο με τη Philips, το οποίο ωστόσο ακυρώθηκε άμεσα κι αναγκάστηκε να επανέλθει στη Minos, αν και στο μεταξύ είχε επιχειρήσει να δημιουργήσει τη δική του ανεξάρτητη δισκογραφική στέγη (Standard).
• 1969-1974: Παρουσιάζει μια μεγάλη σειρά προσωπικών δίσκων στη Minos με τραγούδια του Απόστολου Καλδάρα, του Άκη Πάνου, του Χρήστου Νικολόπουλου και άλλων λαϊκών συνθετών, αλλά και του Μίκη Θεοδωράκη.
• 1975: Ηχογραφεί το ιστορικό άλμπουμ «Υπάρχω» των Χρήστου Νικολόπουλου και Πυθαγόρα που θα αποτελέσει και το κύκνειο δισκογραφικό του άσμα στη Minos αρνούμενος στη συνέχεια να συμμορφωθεί με τους δεσμευτικούς όρους του συμβολαίου του, πράγμα που θα τον φέρει αντιμέτωπο με την εταιρεία και θα ακολουθήσουν μακροχρόνιοι δικαστικοί αγώνες.
• 1976: Αποφασίζει να εγκατασταθεί στην Αμερική, όπου θα παραμείνει ως το 1978, ενώ μετά την επιστροφή του απέχει συνειδητά από κάθε δισκογραφική δραστηριότητα.
• 1987: Επανέρχεται στη δισκογραφία και ηχογραφεί μερικούς ακόμη δίσκους με σημαντική εμπορική επιτυχία.

Το 1972 από τη Minos κυκλοφόρησε ένα άλμπουμ που έχει έμμεση μόνο σχέση με τον μεγάλο βάρδο, αφού πρόκειται για μια προσωπική δουλειά της Καίτης Γκρέυ (1924-2025), η οποία αποφάσισε να ηχογραφήσει μια σειρά γνωστών τραγουδιών του Καζαντζίδη με τη δική της φωνή. Το άλμπουμ φέρει τον τίτλο «Η Καίτη Γκρέυ στις μεγάλες επιτυχίες του Στέλιου Καζαντζίδη» και περιλαμβάνει δώδεκα κλασικά τραγούδια που έχουν σφραγιστεί με τις μοναδικές ερμηνείες του μεγάλου τραγουδιστή, τα περισσότερα από την πρώιμη φάση της καριέρας του. Τη μουσική υπογράφουν εκλεκτοί μαστόροι του λαϊκού πενταγράμμου, όπως ο Βασίλης Τσιτσάνης, ο Γιάννης Παπαϊωάννου, ο Απόστολος Καλδάρας, ο Μανώλης Χιώτης, ο Θόδωρος Δερβενιώτης, ο Μπάμπης Μπακάλης και άλλοι, ενώ δύο τραγούδια φέρουν την υπογραφή του ίδιου του Καζαντζίδη, από τα οποία ασφαλώς ξεχωρίζει το αριστουργηματικό «Μια παλιά ιστορία».

Χωρίς αμφιβολία η Καίτη Γκρέυ διαθέτει την απαιτούμενη φωνητική επάρκεια για ένα τέτοιο υλικό και το αποδίδει σωστά (ξεχωριστή στιγμή το «Άσπρο πουκάμισο»), αλλά η βαριά σκιά της πρώτης και αξεπέραστης εκτέλεσης δεν επιτρέπει στη φιλότιμη αυτή δουλειά να σταθεί γερά στα πόδια της και διεκδικήσει την αυτονομία της.

Βίκυ Λέανδρος: Το μυστικό σου (1989)

Η περίοδος 1968-1973 αποτέλεσε το διάστημα της απόλυτης ακμής της διάσημης Ελληνίδας ποπ ερμηνεύτριας Βίκυς με αποκορύφωμα την κατάκτηση του πρώτου βραβείου στο φεστιβάλ της Eurovision το 1972 με το υπέροχο τραγούδι «Apres toi» που συνέθεσε ο πατέρας της Λεό Λέανδρος (Παπαθανασίου), ο οποίος υπέγραφε συνήθως με το ψευδώνυμο Mario Panas.

Στο διάστημα αυτής της γόνιμης πενταετίας η Βίκυ παρουσίασε πάνω από δέκα προσωπικούς δίσκους γνωρίζοντας τεράστια εμπορική απήχηση! Μάλιστα κατά καιρούς φρόντιζε να δίνει και το ελληνικό παρών της με ελληνόφωνα άλμπουμ που περιείχαν τις διάσημες ξένες επιτυχίες της μεταφερμένες στα ελληνικά, συνήθως με στίχους του Νίκου Ελληναίου (1940-2025), ενός πολυγραφότατου στιχουργού στενά συνδεδεμένου με το ελληνικό ποπ τραγούδι του '60 και '70 μέσα από πάμπολλες συνεργασίες του με τα γνωστότερα ονόματα της εγχώριας σκηνής (Olympians, Αλέκα Κανελλίδου, Ελπίδα, Σταύρος Ζώρας, Μαρίνα κ.ά.).

Το 1989 η Philips εξέδωσε το άλμπουμ «Το μυστικό σου» αφιερωμένο στο ελληνόφωνο ρεπερτόριο της Βίκυς, διανθισμένο πάντως και με κάποια ξενόγλωσσα τραγούδια. Το υλικό του δίσκου - συνολικά 18 κομμάτια - είναι αντλημένο ουσιαστικά από ηχογραφήσεις της διετίας 1968-1969, όπου περιλαμβάνονται αδιακρίτως τραγούδια του πατέρα της, αλλά και άλλων διάσημων δημιουργών, από τον George Gershwin ως τους θρυλικούς Bee Gees. Μερικά από τα τραγούδια αυτά ανήκουν στα αγαπημένα των παιδικών μου χρόνων, όπως: «Το μυστικό σου», «Μια φορά κι ένα καιρό», «Δε μ' αγαπούσες», «Πες μου την αλήθεια», «Χαμένη αγάπη», «Τώρα γυρίζω», «Μη με φιλάς» και «Όταν φτάσεις στην Αθήνα». Τα δύο τελευταία μάλιστα έχουν στίχους του Λευτέρη Παπαδόπουλου.

Βίκυ Λέανδρος: A Taste of Vicky (1967)

Σαν σήμερα, στις 23 Αυγούστου 1952, γεννήθηκε στην Κέρκυρα μια διάσημη Ελληνίδα ερμηνεύτρια, η οποία έζησε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής της στη Γερμανία, όπου εγκαταστάθηκε μόνιμα ήδη από μικρό παιδί κι έγινε το ορμητήριό της για μια μεγάλη διεθνή καριέρα που η ακμή της κράτησε κάπου μια δεκαετία, από τα μέσα της δεκαετίας του '60 ως τα πρώτα χρόνια της επόμενης. 

Ο λόγος για τη Βίκυ, τη Vicky Leandros, κατά κόσμον Βασιλική Παπαθανασίου, κόρη του διάσημου συνθέτη Λέανδρου Παπαθανασίου (1923-2025), γνωστού και με το ψευδώνυμο Mario Panas, ο οποίος στάθηκε ο μεγάλος της μέντορας και ο βασικός τροφοδότης του ρεπερτορίου της. Κορυφαία στιγμή της πολύ γόνιμης αυτής συνεργασίας στάθηκε το γαλλόφωνο τραγούδι «Apres toi», με το οποίο η Βίκυ το 1972 εκπροσώπησε στην Eurovision το Λουξεμβούργο και απέσπασε το πρώτο βραβείο!

Η πρώτη ηχογράφησης της Βίκυς πραγματοποιήθηκε το 1965, όταν ήταν μόλις 13 χρόνων, ενώ το 1966 παρουσίασε τον πρώτο προσωπικό της δίσκο με τίτλο «Songs und Folklore». Το 1967 ήρθε αμέσως ο δεύτερος ολοκληρωμένος της δίσκος με τίτλο «A Taste of Vicky». Πρόκειται για ένα όμορφο άλμπουμ με δώδεκα ποπ τραγουδάκια, ανάμεσα στα οποία και κάποια σε μουσική του πατέρα της με την υπογραφή Mario Panas, καθώς κι ένα ελληνικό, το αγαπημένο «Κάπου υπάρχει η αγάπη μου» του Μάνου Χατζιδάκι, ερμηνευμένο μάλιστα στα ελληνικά, ενώ τα υπόλοιπα τραγούδια αποδίδονται σε τρεις διαφορετικές γλώσσες, γερμανικά, γαλλικά και αγγλικά. Τον ορχήστρα διευθύνει ο Arno Flor.

Κατίνα Παξινού, F.G. Lorca: Το σπίτι της Μπερνάρντα Άλμπα (1963/1988)

Ολοκληρώνουμε το μικρό μας αφιέρωμα στον εμβληματικό Ισπανό ποιητή και δραματουργό Federico Garcia Lorca (1898-1936) με άλλο ένα ιστορικό θεατρικό ντοκουμέντο που βρέθηκε στο αρχείο της μεγάλης Ελληνίδας ηθοποιού Κατίνας Παξινού (1900-1973) κι εκδόθηκε σε διπλό δίσκο το 1988 από τον Σείριο του Μάνου Χατζιδάκι με τη φροντίδα του σκηνοθέτη Βασίλη Νικολαΐδη.

Πρόκειται για την ολοκληρωμένη ηχητική καταγραφή του έργου «Το σπίτι τη Μπερνάρντα Άλμπα» που αποτελεί το κύκνειο άσμα του μεγάλου Ισπανού δημιουργού, γραμμένο τη χρονιά του τραγικού του θανάτου, χωρίς να προλάβει να το δει ποτέ επί σκηνής, καθώς η πρώτη του παράσταση πραγματοποιήθηκε πολλά χρόνια αργότερα, μόλις το 1945 και μάλιστα στο Μπουένος Άιρες, αφού στην πατρίδα του ποιητή δεν είχε ακόμη ανατραπεί το φασιστικό καθεστώς του δικτάτορα Φράνκο. Το έργο αποτελεί μια τρίπρακτη τραγωδία που λειτουργικά θα μπορούσαμε να πούμε ότι αποτελεί το τρίτο μέρος μιας μεγάλης δραματικής τριλογίας του ποιητή που συμπληρώνεται με τα έργα «Γέρμα» και «Ματωμένος γάμος». 

Το έργο μεταφέρθηκε στην ελληνική σκηνή το χειμώνα της θεατρικής σεζόν 1962-1963, όταν ανέβηκε από το Εθνικό Θέατρο σε μετάφραση του Νίκου Γκάτσου, σκηνοθεσία του Αλέξη Μινωτή και σκηνικά και κοστούμια του Γιάννη Τσαρούχη. Τη μουσική μάλιστα της παράστασης έγραψε ο Ιταλοαμερικανός συνθέτης Vittorio Rieti (1898-1994). Η Κατίνα Παξινού ήταν επικεφαλής του θιάσου, στον οποίο συμμετείχαν επίσης πολλοί άλλοι σπουδαίοι ηθοποιοί, όπως οι: Ρίτα Μυράτ, Ελένη Χατζηαργύρη, Ελένη Ζαφειρίου, Όλγα Τουρνάκη, Χριστίνα Καλογερίκου, Πίτσα Καπιτσινέα, Ευαγγελία Σαμιωτάκη και άλλοι.

Κάρολος Κουν, Μάνος Χατζιδάκις: Ο Ματωμένος Γάμος του Λόρκα (1955/2006)

Το 1945, δυο χρόνια μετά την έκδοση της περίφημης «Αμοργού» (1943) και λίγο μετά την απελευθέρωση της Ελλάδας από τον γερμανικό ζυγό, ο Νίκος Γκάτσος μας χάρισε τη μνημειώδη ελληνική απόδοση του εμβληματικού θεατρικού έργου «Ματωμένος γάμος» του μεγάλου Ισπανού δραματουργού Federico Garcia Lorca (1898-1936). To βαρυσήμαντο αυτό κείμενο αξιοποίησε ο Κάρολος Κουν για την ιστορική παράσταση που ανέβασε στο Θέατρο Τέχνης το 1948 με την αξεπέραστη μουσική του Μάνου Χατζιδάκι. 

Είναι αξιοσημείωτο ότι ο Κάρολος Κουν επανήλθε στο ίδιο έργο με τους ίδιους βασικούς συντελεστές (Νίκο Γκάτσο, Μάνο Χατζιδάκι) το 1955 σε μια δεύτερη σειρά παραστάσεων. Την ίδια εποχή μάλιστα η συγκεκριμένη παράσταση γνώρισε και μία ραδιοφωνική προσαρμογή από τον Ιάκωβο Καμπανέλλη που μεταδόθηκε από την Ελληνική Ραδιοφωνία στο πλαίσιο της εκπομπής Το Θέατρο της Τετάρτης. Η ηχογράφηση αυτή εκδόθηκε το 2006 σε ψηφιακό δίσκο ενταγμένη στη σειρά «Το ραδιόφωνο που αγαπήσαμε» και διανεμήθηκε μέσω του περιοδικού Ραδιοτηλεόραση. Ακούγονται οι ηθοποιοί: Βάσω Μεταξά (μάνα), Ελένη Χατζηαργύρη (νύφη), Θάνος Κωτσόπουλος (Λεονάρντο), Τόνια Καράλη (γυναίκα του Λεονάρντο), Ρίτα Μουσούρη (πεθερά), Λυκούργος καλλέργης (πατέρας), Κώστας Μπάκας (φεγγάρι) και άλλοι. Ο Μάνος Χατζιδάκις συνοδεύει τη δράση του έργου παίζοντας στο πιάνο τις υπέροχες μελωδίες του.

Διονύσης Τσακνής, F.G. Lorca: Ματωμένος γάμος (2008)

Άλλη μια ενδιαφέρουσα μουσική σύνθεση γραμμένη για τον «Ματωμένο Γάμο» του Λόρκα είναι αυτή που υπογράφει ο Διονύσης Τσακνής για λογαριασμό του ΔΗΠΕΘΕ Κρήτης που ανέβασε το έργο το καλοκαίρι του 2008. Τη σκηνοθεσία έκανε ο Κώστας Τσιάνος, τη μετάφραση ο Ερρίκος Μπελιές, τα σκηνικά και κοστούμια η Ρένα Γεωργιάδου, ενώ τους στίχους των τραγουδιών έγραψε ο σκηνοθέτης. Στη διανομή των ρόλων έλαβαν μέρος μεταξύ άλλων οι ηθοποιοί: Νεκταρία Γιαννουδάκη (μάνα), Δημήτρης Σδρόλιας (γαμπρός), Κλειώ-Δανάη Οθωναίου (νύφη), Μέμος Μπεγνής (Λεονάρντο), Κωνσταντίνα Σαραντοπούλου (γυναίκα του Λεονάρντο), Λευτέρης Μποτωνάκης (πατέρας), Ελένη Τζαγκαράκη (πεθερά).

Ο Διονύσης Τσακνής έγραψε μια σειρά οργανικά και φωνητικά θέματα που υπηρετούν το πνεύμα της παράστασης, ενώ οι μελωδίες και ρυθμοί πατάνε βαθιά στην ελληνική παράδοση, πράγμα που αντανακλάται και στην ενορχήστρωση των τραγουδιών που βασίζεται πολύ σε παραδοσιακά όργανα, όπως κλαρίνο, λαούτο, σαντούρι, λύρα, γκάιντα, νέι, ντουντούκ και νταούλι. Προσωπικά επικροτώ απόλυτα τη συγκεκριμένη επιλογή, καθώς ήδη από την εποχή την ελληνικής του μεταφοράς μέσω της γόνιμης απόδοσης του Νίκου Γκάτσου ο «Ματωμένος γάμος» έχει πολιτογραφηθεί ουσιαστικά ως ελληνικό έργο! Τα τραγούδια ερμηνεύουν ηθοποιοί της παράστασης, ενώ στην ορχήστρα συμμετέχουν σημαντικοί σολίστες, όπως ο Γιάννης Σπάθας στις κιθάρες, ο Θύμιος Παπαδόπουλος στο κλαρίνο, ο Μιχάλης Τζουγανάκης στο λαούτο, ο Ανδρέας Κατσιγιάννης στο σαντούρι και ο Γιώργος Σκορδαλός στη λύρα.

Αξίζει να σημειώσουμε ότι το φετινό καλοκαίρι η συγκεκριμένη παράσταση ανέβηκε εκ νέου με τους ίδιους συντελεστές (μουσική, σκηνοθεσία, μετάφραση), αυτή τη φορά όμως από το ΔΗΠΕΘΕ Λάρισας ενταγμένη στη σειρά εκδηλώσεων Μερκούρεια, για να τιμηθούν τα 90 χρόνια από το θάνατο του Λόρκα.

Δημήτρης Γούζιος, F. G. Lorca: Γάμοι και αίμα (1994)

Θλιβερή επέτειος η σημερινή, καθώς συμπληρώνονται 90 χρόνια από τη στυγερή δολοφονία του μεγάλου Ισπανού ποιητή και θεατρικού συγγραφέα Federico Garcia Lorca (1998-1936), ο οποίος έχασε τη ζωή του στις 19 Αυγούστου 1936 κυνηγημένος από το φασιστικό καθεστώς του δικτάτορα Φράνκο. Και θεωρώ περιττό να αναλύσουμε για άλλη μια φορά την πολυσήμαντη προσφορά στην τέχνη (λογοτεχνία και μουσική) του σπουδαίου αυτού ανθρώπου, ο οποίος αγαπήθηκε και στη χώρα μας όσο κανένας άλλος ξένος δημιουργός και μάλιστα μελοποιήθηκε επανειλημμένα από πολλούς και σημαντικούς συνθέτες μας, όπως ο Μάνος Χατζιδάκις, ο Μίκης Θεοδωράκης, ο Σταύρος Ξαρχάκος, ο Γιάννης Γλέζος, ο Χρήστος Λεοντής, ο Νίκος Μαμαγκάκης, ο Νότης Μαυρουδής, ο Τάσος Καρακατσάνης και πολλοί άλλοι νεότεροι.

Το πιο εμβληματικό ίσως έργο του Λόρκα είναι το ποιητικό θεατρικό έργο «Ματωμένος γάμος» (Bodas de sangre) που γράφτηκε το 1933, ενώ στην ελληνική σκηνή πρωτοανέβηκε το 1945 σε μετάφραση και σκηνοθεσία του Γιώργου Σεβαστίκογλου, την ίδια χρονιά που εκδόθηκε και η μνημειώδης μετάφραση του Νίκου Γκάτσου, στην οποία βασίστηκε η ιστορική παράσταση του έργου από τον Κάρολο Κουν στο Θέατρο Τέχνης το 1948 με την αριστουργηματική μουσική του Μάνου Χατζιδάκι.

Σχεδόν μισό αιώνα μετά τις πρώτες αυτές εν Ελλάδι παρουσιάσεις του το έργο ξανανέβηκε επί σκηνής από τη θεατρική εταιρεία ΘΕΝΑΡ στο θέατρο Φούρνος σε μετάφραση και σκηνοθεσία του Πάνου Κυπαρίσση και μουσική του συνθέτη και σολίστ του βιολοντσέλου Δημήτρη Γούζιου, ο οποίος ενορχήστρωσε επίσης το υλικό με τη σύμπραξη του πιανίστα Ξενοφώντα Καρβουνίδη. Ο συνθέτης έγραψε μια εμπνευσμένη μουσική ελεγεία δομημένη πάνω σε εναλλασσόμενα οργανικά και φωνητικά μέρη. Οι οργανικές μουσικές γέφυρες διαμορφώνουν υποβλητικά το τραγικό πλαίσιο του έργου. Πάνω σε ένα ηλεκτρονικό ηχητικό υπόστρωμα υφαίνονται οι μελωδίες των ξύλινων πνευστών (όμποε, φλάουτο), του αγγλικού κόρνου και κυρίως των δυναμικών εγχόρδων. Το κύριο όμως βάρος πέφτει στα πέντε ωραιότατα τραγούδια του έργου, που βασίζονται στη φιλόδοξη μετάφραση του Πάνου Κυπαρίσση, ο οποίος προσπάθησε να αποστασιοποιηθεί από τη βαριά σκιά που κουβαλούσε το κείμενο από την αξεπέραστη απόδοση του Νίκου Γκάτσου. Ο ίδιος πάντως επισημαίνει: 

«Η παράσταση βασίζεται στο διώνυμο "Έρωτας και Θάνατος" και αποβλέπει σε μια απογυμνωμένη από εθιμικά χαρακτηριστικά τραγωδία, όπως ο ίδιος ο συγγραφέας άλλωστε χαρακτηρίζει το έργο του. Διεκδικούμε τις δάφνες μιας νέας μετάφρασης που σκύβει με ευλάβεια αλλά και με τόλμη στην ποιητική δυναμική του κειμένου. Οι μουσικές απαιτήσεις, τουλάχιστον συμβατές με την πρόθεσή μας, συνιστούσαν μια πρόκληση. Ο Δημήτρης Γούζιος δέχτηκε τη συνεργασία και συνέθεσε ένα υποβλητικό, συνεκτικό μουσικό αποτέλεσμα με μια γραφή που τη χαρακτηρίζουν η δυναμική των όγκων, η ευαισθησία κι ο λυρισμός. Οι χωροπλαστικές αρετές και το μουσικό της ύφος ξεπερνούν τις προσδοκίες μας...».

Η μουσική του έργου κυκλοφόρησε σε δίσκο το 1994 με τίτλο «Γάμοι και αίμα». Από τα τραγούδια ξεχωρίζει το υπέροχο «Νανούρισμα», το οποίο επαναλαμβανόμενο δύο φορές ως εισαγωγή και φινάλε διαμορφώνει μια κυκλική φόρμα στη σύνθεση. Η μουσική σφραγίδα του λόγιου συνθέτη είναι εμφανής, καθώς δίνει κυρίαρχο ρόλο στο βιολοντσέλο, το οποίο φυσικά ερμηνεύει ο ίδιος. Παίζουν επίσης οι μουσικοί: Ξένια Θωμαΐδου (αγγλικό κόρνο), Ευαγγελία Νεουδάκη (φλάουτο), Γιάννης Παπαγιάννης (όμποε), Έφη Φάμπα (βιολί), Ηλίας Σδούκος (βιόλα) και Ξενοφών Καρβουνίδης (πλήκτρα). Τα τραγούδια ερμηνεύει η εξαιρετική υψίφωνος Δάφνη Πανουργιά, ειδικευμένη άλλωστε σ’ αυτού του είδους το απαιτητικό ρεπερτόριο του έντεχνου τραγουδιού. Ένα τραγούδι ερμηνεύει επίσης ο Κώστας Παλαμήδης.

Η Βίκυ Μοσχολιού τραγουδά Ξαρχάκο, Κηλαηδόνη, Σπανό (1973)

Μετά την τριετή παραμονή της στη Philips (1971-1973), όπου πέρα από ηχογραφήσεις για τις 45 στροφές συμμετείχε σε τρεις μεγάλους δίσκους, την «Ιερά Οδό» (1971) του Άγγελου Σέμπου, τις «Περιπέτειες» (1972) του Γιώργου Ζαμπέτα και το «Συνοικισμός Α» (1972) του Δήμου Μούτση, ενώ παρουσίασε κι έναν εξολοκλήρου προσωπικό δίσκο, τις «Στροφές» (1973) πάλι σε μουσική του Δήμου Μούτση, η Βίκυ Μοσχολιού επανήλθε στην Columbia, όπου θα παραμείνει την επόμενη τριετία (1974-1976) και θα ηχογραφήσει σπουδαία τραγούδια που της έγραψαν ο Σταύρος Ξαρχάκος, ο Γιάννης Μαρκόπουλος, ο Απόστολος Καλδάρας και ο Γιώργος Χατζηνάσιος, πριν μετακομίσει εκ νέου, αυτή τη φορά στη Lyra, όπου και θα κλείσει τη δεκαετία του '70 με σημαντικές δουλειές που φέρουν την υπογραφή ενός Γιάννη Σπανού, ενός Σταύρου Κουγιουμτζή κι ενός Σταμάτη Κραουνάκη. 

Κάτι σαν προανάκρουσμα λοιπόν της νέας τους συνεργασίας η Columbia έδωσε στην κυκλοφορία το 1973 μια ακόμη προσωπική συλλογή της τραγουδίστριας με επιλεγμένες στιγμές που παραπέμπουν στο λαμπρό παρελθόν της από τη σύμπραξή της με τρεις σημαντικούς συνθέτες μέσα από το τεράστιο οπλοστάσιό της εταιρείας, τον Σταύρο Ξαρχάκο, τον Γιάννη Σπανό και τον Λουκιανό Κηλαηδόνη. Εύλογα λοιπόν ο δίσκος πήρε τον τίτλο: «Η Βίκη Μοσχολιού τραγουδά Ξαρχάκο, Κηλαηδόνη, Σπανό». Μάλιστα στο εξώφυλλο ξαναθυμήθηκαν την παλιά γραφή του μικρού ονόματος της τραγουδίστριας με "η", ενώ γενικότερα η έκδοση ακολουθεί παρωχημένους ορθογραφικούς κανόνες!

Ο δίσκος είναι σπάνιος, αν και περιέχει πασίγνωστα τραγούδια που εύκολα μπορεί να τα βρει κανείς σε άλλες αναλογικές ή ψηφιακές εκδόσεις. Το υλικό του είναι ανθολογημένο από ηχογραφήσεις της περιόδου 1966-1970. Συγκεκριμένα, έχουν σταχυολογηθεί τραγούδια από τους δίσκους: «Ένα μεσημέρι» (1966), «Χρώματα» (1968) και «Κόσμε αγάπη μου» (1969) του Σταύρου Ξαρχάκου, «Μια Κυριακή» (1969) και «Σαββατόβραδο» (1970) του Γιάννη Σπανού και «Η πόλη μας» (1970) του Λουκιανού Κηλαηδόνη. Οι στίχοι υπογράφονται από τους Νίκο Γκάτσο, Ιάκωβο Καμπανέλλη, Λευτέρη Παπαδόπουλο, Κωστούλα Μητροπούλου, Ντίνο Δημόπουλο και Γιώργο Παπαστεφάνου.