Τετάρτη, 22 Μαΐου 2019

Αττίκ: Ξαναζώντας στη Μάντρα του (1965)

Παραμένουμε στη γοητευτική κληρονομιά του μεγάλου τραγουδοποιού του ελαφρού τραγουδιού Αττίκ, για να ξαναθυμηθούμε τη θρυλική του Μάντρα, ένα πρωτοποριακό για την εποχή του υπαίθριο μουσικό στέκι, όπου εμφανιζόταν κατά τους θερινούς μήνες με μια πλειάδα καλλιτεχνών. Η Μάντρα ιδρύθηκε το 1931 και βρισκόταν στην παλιά πλατεία Αμερικής. Επέζησε μέχρι το θάνατο του Αττίκ, ενώ στη συνέχεια έπαψε να λειτουργεί παρά τις επανειλημμένες απόπειρες για την αναβίωσή της. Στάθηκε πάντως το πρότυπο για τα περίφημα αναψυκτήρια που γέμισαν την Αθήνα στα χρόνια του '50 και '60. Και φυσικά η Μάντρα αποτέλεσε πραγματικό φυτώριο σπουδαίων καλλιτεχνών, όπως η Δανάη, η Κάκια Μένδρη, ο Ορέστης Λάσκος, ο Μίμης Τραϊφόρος και πολλοί άλλοι.
Τον απόηχο λοιπόν του μυσταγωγικού κλίματος που ζούσαν οι θαμώνες της προπολεμικής Μάνδρας μας μεταφέρει ο δίσκος της Odeon "Ξαναζώντας στη Μάντρα" του Αττίκ που εκδόθηκε το 1965 με παλιότερες ηχογραφήσεις μερικών υπέροχων τραγουδιών του δημιουργού που ερμηνεύουν σημαντικές φωνές, όπως η Ελίζα Μαρέλη, η Έλσα Λάμπο, ο Σπύρος Κορώνης και η Νινή Ζαχά. Εξαιρετικές φωνές, εξαίσιες μελωδίες, αυθεντικό κλίμα μιας άλλης εποχής που δεν έχει πάψει ποτέ να ασκεί μοναδική γοητεία.

Τρίτη, 21 Μαΐου 2019

Η Δανάη στα πιο όμορφα τραγούδια του Αττίκ (1966)

Ο μέγιστος τραγουδοποιός Κλέων Τριανταφύλλου, ο αγαπημένος μας Αττίκ (1885-1944), γαλλοθρεμμένος συνθέτης, στιχουργός, πιανίστας, ερμηνευτής και εμψυχωτής μουσικών παραστάσεων, μας έχει κληροδοτήσει έναν πανάκριβο θησαυρό υπέροχων μελωδιών με το χαρακτηριστικό πεζολογικό τους ύφος που τραγουδήθηκαν και ηχογραφήθηκαν αμέτρητες φορές από πληθώρα νεότερων ερμηνευτών του ελαφρού τραγουδιού. 
Η κατεξοχήν όμως γυναικεία φωνή που συνδέθηκε άρρηκτα με τις μπαλάντες του Αττίκ δεν ήταν άλλη από τη σπουδαία Δανάη Στρατηγοπούλου (1913-2009) που την ξέρουμε όλοι μόνο με το μικρό της όνομα, αφού το επίθετό της το χρησιμοποίησε μόνο για τις άλλες πνευματικές της δραστηριότητες, μιας και υπήρξε και εγκυρότατη μεταφράστρια έχοντας υπογράψει μεταξύ άλλων και την πιο δόκιμη απόδοση στα ελληνικά του Canto General του Pablo Neruda.
Ο δίσκος λοιπόν "Η Δανάη στα πιο όμορφα τραγούδια του Αττίκ", που εκδόθηκε αρχικά το 1966 από τη Philips, αλλά γνώρισε και άλλες νεότερες επανεκδόσεις, μεταξύ των οποίων και μία ψηφιακή στα μέσα της δεκαετίας του '90, μας δίνει μια μικρή γεύση αυτής της ιστορικής συνεργασίας του Αττίκ με τη Δανάη, αν και πρόκειται φυσικά για νεότερες εκτελέσεις, πολλά χρόνια μετά τον άδικο χαμό του δημιουργού στα σκοτεινά χρόνια της Γερμανικής Κατοχής. 
Στη συγκεκριμένη ηχογράφηση έχουν επιλεγεί δώδεκα ξεχωριστές μελωδικές στιγμές του Αττίκ, τις οποίες ερμηνεύει η Δανάη με τη δεξιοτεχνική πιανιστική συνοδεία του Μίμη Πλέσσα. Υπέροχες στιγμές από τους δύο σημαντικούς αυτούς καλλιτέχνες που με σεβασμό και γνώση αποτίουν τον δέοντα φόρο τιμής στον μεγάλο τραγουδοποιό. 

Δευτέρα, 20 Μαΐου 2019

Κώστας Παπαδόπουλος: Super Hits & Syrtaki (1977)

Στην ίδια σειρά των τουριστικής αισθητικής δίσκων της εταιρίας Embassy ο μεγάλος δεξιοτέχνης του μπουζουκιού Κώστας Παπαδόπουλος ηχογράφησε έναν ακόμη δίσκο με ανάλογη αισθητική, αλλά και τίτλο. Για την ακρίβεια, ο δεύτερος δίσκος έχει τίτλο "Super Hits & Syrtaki" και εκδόθηκε το 1977 ως φυσική συνέχεια του προηγούμενου, με τον οποίο άλλωστε συνδέεται ακόμη και στο περιεχόμενο, αφού τα δυο ορχηστρικά κομμάτια που περιέχει ("Ζορμπάς", "Τα παιδιά του Πειραιά") είναι παρμένα αυτούσια από το δίσκο του 1976.
Κατά τα λοιπά, ο δίσκος περιέχει - πέρα από τα δυο προαναφερθέντα οργανικά - δώδεκα γνωστά λαϊκά σουξέ σε επανεκτέλεση με επικεφαλής της ορχήστρας τον Κώστα Παπαδόπουλο. Περιλαμβάνονται λοιπόν τραγούδια των Τόλη Βοσκόπουλου, Γρηγόρη Μπιθικώτση, Παναγιώτη Τούντα, Λυκούργου Μαρκέα, Βασίλη Δημητρίου, αλλά και Μάνου Χατζιδάκι και Μίκη Θεοδωράκη. Το ετερόκλητο αυτό υλικό ερμηνεύουν συμπαθητικά η Μαίρη Γιώτη με το Αττικό Τρίο, ο Σωκράτης Μανδήλας και ο Θόδωρος Τσανακαλιώτης.

Κυριακή, 19 Μαΐου 2019

Κώστας Παπαδόπουλος: Syrtaki (1976)

Το μπουζούκι είναι το όργανο που ταυτίζεται με το λαϊκό μας τραγούδι, έτσι που - λανθασμένα πάντως - να θεωρούμε ότι οποιοδήποτε μουσικό κομμάτι έχει μέσα μπουζούκι, είναι αυτομάτως και λαϊκό! Ή και το ανάποδο: Αν λείπει το μπουζούκι από ένα μουσικό θέμα, αυτό δεν είναι λαϊκό!
Τέλος πάντων. Οι παρεξηγήσεις και οι παρανοήσεις είναι αμέτρητες σ' αυτά τα θέματα. Πάντως είναι γεγονός ότι το άλλοτε απαξιωμένο και κατά καιρούς απαγορευμένο αυτό μουσικό όργανο, κατάφερε να συνδεθεί αδιάσπαστα με το λεγόμενο "έντεχνο" λαϊκό μας τραγούδι και να μεγαλουργήσει σε αριστουργηματικές συνθέσεις των κορυφαίων μας δημιουργών, όπως ο Μάνος Χατζιδάκις, ο Μίκης Θεοδωράκης και η μεγάλη επιγονική γενιά που ακολούθησε.
Και βέβαια το μπουζούκι ανέδειξε και τους μεγάλους του δεξιοτέχνες. Κι αν στον αυτοκρατορικό θρόνο έχουν στρογγυλοκαθήσει οι δυο μεγάλοι παλιοί δεξιοτέχνες, ο Μανώλης Χιώτης και ο Γιώργος Ζαμπέτας, ήρθε η δεύτερη μεγάλη γενιά των δεξιοτεχνών που συμπορεύτηκαν με την άνδρωση του έντεχνου τραγουδιού στα χρόνια του '60. Τρεις είναι οι κορυφαίοι εκφραστές αυτής της γενιάς: Ο Λάκης Καρνέζης, ο Στέλιος Ζαφειρίου και ο Κώστας Παπαδόπουλος. Όλοι τους έχουν καταθέσει χιλιάδες εργατοώρες μέσα στα στούντιο των ηχογραφήσεων αναδεικνύοντας με την απαράμιλλη δεξιοτεχνία τους τις μελωδίες όλης εκείνης της χρυσής γενιάς συνθετών της δεκαετίας του '60, ενώ συχνά ηχογραφούσαν και προσωπικά τους άλμπουμ με ορχηστρικές μελωδίες, ιδιαίτερα μετά την τεράστια ώθηση που έδωσε στο είδος η παγκόσμια επιτυχία του "Ζορμπά" που γέννησε το περίφημο Συρτάκι.
Ο Κώστας Παπαδόπουλος (γενν. 1937) λοιπόν ηχογράφησε κατά καιρούς διάφορα ορχηστρικά άλμπουμ, όπως αυτό που σας παρουσιάζω σήμερα. Τίτλος του: "The Sound of Greece: Syrtaki". Αγγλόφωνος ο τίτλος, μιας και αυτού του είδους οι εκδόσεις είχαν εμφανώς τουριστικό προσανατολισμό, αλλά αυτό επ' ουδενί δεν ακυρώνει την αξία του περιεχομένου, γιατί ο Παπαδόπουλος, όπως και όλοι οι άλλοι κορυφαίοι σολίστες, αγαπούσαν την τέχνη τους και την αντιμετώπιζαν πάντα με απόλυτη σοβαρότητα. 
Εδώ λοιπόν ο σολίστας διάλεξε έναν κύκλο δεκατριών μελωδιών σε ρυθμό χασάπικο ή χασαποσέρβικο, δηλαδή συρτάκι. Δεν λείπει φυσικά ο "Ζορμπάς" του Μίκη Θεοδωράκη, ούτε τα "Παιδιά του Πειραιά" του Μάνου Χατζιδάκι. Και μαζί μ'αυτά ο "Ταρζάν" του Γιάννη Μαρκόπουλου, αλλά και πασίγνωστες μελωδίες των μεγάλων του ρεμπέτικου, όπως ο Βαμβακάρης, ο Τσιτσάνης, ο Παπαϊωάννου, ο Μπαγιαντέρας και ο Ζαμπέτας. Η δεξιοτεχνία του Κώστα Παπαδόπουλου είναι εκτός κριτικής φυσικά!

Σάββατο, 18 Μαΐου 2019

Λάζαρος Κουλαξίζης: Τα Μικρασιάτικα (1983)

Επιστροφή στην παράδοση με μια επιλογή μικρασιατικών σκοπών διασκευασμένων για ακορντεόν από τον κορυφαίο δεξιοτέχνη Λάζαρο Κουλαξίζη, σε μουσικές που κυλούν στο αίμα του. Μαζί του ο Αγάθωνας Ιακωβίδης που παίζει κιθάρα και μπαγλαμά.
Αντιγράφω απ' το οπισθόφυλλο του βινυλίου:
Ο Λάζαρος Κουλαξίζης (γενν. 1937) κατάγεται από οικογένεια μουσικών. Ο πατέρας και τέσσερα αδέρφια επαγγελματίες μουσικοί. Ο Νίκος Κουλαξίζης, πατέρας του Λάζαρου, γεννήθηκε και μεγάλωσε στο χωριό Οφρίνιο της Τουρκίας. Έμαθε αρμόνικα από τον Έλληνα δάσκαλο Παρίση. Με τον δεύτερο διωγμό ο Νίκος Κουλαξίζης βγήκε στην Καβάλα και εκεί έζησε το υπόλοιπο της ζωής του. Στη μνήμη του πατέρα του ο Λάζαρος Κουλαξίζης αφιερώνει αυτόν τον δίσκο, διότι είναι ένα δείγμα απ' τα τραγούδια που κληρονόμησε απ' τον πατέρα του.

Πέμπτη, 16 Μαΐου 2019

Νάντια Κωνσταντοπούλου: Νάντια τώρα (1988)

Μετά την παραγωγικότατη δεκαετία του '70 η Νάντια Κωνσταντοπούλου σταδιακά αποσύρθηκε από το δισκογραφικό προσκήνιο επιστρέφοντας πλέον πολύ αραιά με νέες δουλειές, όπως αυτή που κυκλοφόρησε το 1988 με τίτλο "Νάντια τώρα" και μια τελευταία πέντε χρόνια αργότερα ("Η Νάντια και οι επτά").
Ο δίσκος λοιπόν "Νάντια τώρα", που εκδόθηκε από την εταιρία Athenaeum, ο πρώτος της ερμηνεύτριας εκτός της Columbia, σήμανε μια προσωρινή επιστροφή της στο προσκήνιο και μάλιστα με τρόπο δυναμικό, αφού περιέχει ένα εντελώς διαφορετικό μουσικό υλικό, με έντονα στοιχεία ροκ και τζαζ και πολύ πιο δυναμική ενορχήστρωση υπό την επιμέλεια του γιου της Πρίαμου Μωράκη, αξιολογότατου τζαζ μουσικού και σπουδαίου κιθαρίστα. Άλλωστε τα μισά τραγούδια του δίσκου αποτελούν συνθέσεις του Πρίαμου, ενώ τα υπόλοιπα ανήκουν στον Τάκη Μωράκη κι ένα στην ίδια τη Νάντια, η οποία έγραψε και όλους τους στίχους.

Τετάρτη, 15 Μαΐου 2019

Νάντια Κωνσταντοπούλου: Πέρ' απ' τις νότες (1975)

Ξαναγυρνάμε λίγο πίσω, στα μέσα της δεκαετίας του '70, όταν το 1975 η Νάντια Κωνσταντοπούλου ηχογράφησε για την Columbia τον πέμπτο προσωπικό της δίσκο με τίτλο "Πέρ' απ' τις νότες".
Φυσικά το υλικό του δίσκου έχει τα συνήθη χαρακτηριστικά του ρεπερτορίου που υπηρετούσε η σπουδαία ερμηνεύτρια. Από τα δώδεκα τραγούδια τα πέντε υπογράφει ο Τάκης Μωράκης, από δύο οι Μίμης Πλέσσας, Γιώργος Κατσαρός και Δημήτρης Μηλιός, ενώ σε επανεκτέλεση υπάρχει και ένα τραγούδι του Αττίκ. Στο φινάλε για ανεξήγητο λόγο έχουμε επανάληψη του αρχικού τραγουδιού που έδωσε τον τίτλο στο δίσκο. 
Η μουσική επιμέλεια του υλικού έχουν οι ίδιοι οι συνθέτες, ενώ η ερμηνεία της Νάντιας είναι, όπως πάντα, στέρεη και απόλυτα πειστική. Πάντως τα τραγούδια αυτά δεν ακούστηκαν ιδιαίτερα στην εποχή τους και βέβαια σήμερα είναι πια ξεχασμένα.

Τρίτη, 14 Μαΐου 2019

Νάντια Κωνσταντοπούλου: Μπράβο (1980)

Η Νάντια Κωνσταντοπούλου κλείνει πανηγυρικά την παραγωγική της δεκαετία του '70 με το δίσκο "Μπράβο", πάλι από την Columbia. Αυτή τη φορά διάλεξε να ερμηνεύσει σε δεύτερη εκτέλεση μερικά από τα διάσημα και αγαπημένα τραγούδια της μεγάλης ιέρειας του γαλλικού τραγουδιού Edith Piaf (1915-1963). 
Πρόκειται για δέκα πασίγνωστες μελωδίες που υπογράφουν μουσικά οι: A. Gabral, J. Bouquet, M. Monnot, M. Emer, N. Glanzberg, Louiguy, C. Doumont. Τη διασκευή, ενορχήστρωση και διεύθυνση της μοντέρνας ορχήστρας έχει επωμιστεί φυσικά ο Τάκης Μωράκης, ενώ την ελληνική προσαρμογή των στίχων έκανε η Νάντια Κωνσταντοπούλου.
Για τους λάτρεις των αυθεντικών ερμηνειών - όπως εγώ - δεν είναι δυνατόν να υποκατασταθεί σε καμία περίπτωση η στενή σύνδεση αυτών των κλασικών τραγουδιών με την αιώνια φωνή της Πιάφ. Η ίδια η Νάντια φαίνεται να έχει επίγνωση της μειονεκτικής της θέσης απέναντι στο "σπουργιτάκι" του Παρισιού και κρατάει μικρό καλάθι, όπως σεμνά το ομολογεί στο σημείωμά της στο οπισθόφυλλο του δίσκου. Ασφαλώς όμως η προσπάθειά της είναι πολύ ενδιαφέρουσα και κάποια τραγούδια ακούγονται πολύ όμορφα στη δική της απόδοση.

Δευτέρα, 13 Μαΐου 2019

Νάντια Κωνσταντοπούλου: Από τις 45 στροφές (1966-68)

Γυρνώντας τώρα λίγο πίσω, στα χρόνια του '60 και στην εποχή που η Νάντια Κωνσταντοπούλου έκανε ακόμη τα πρώτα της βήματα στο δισκογραφικό στερέωμα, σας παρουσιάζω τέσσερα πολύ ενδιαφέροντα και σπάνια τραγούδια της που κυκλοφόρησαν στις 45 στροφές κατά το διάστημα 1966-1968. 
Πρόκειται για τέσσερα τραγούδια με μουσική του Τάκη Μωράκη, τα δυο σε στίχους Γιώργου Οικονομίδη, ένα σε στίχους Πυθαγόρα κι άλλο ένα σε στίχους της Νάντιας. Τα τραγούδια αυτά εκδόθηκαν ανά δύο σε δυο δισκάκια 45 στροφών ως εξής:
  • α' δισκάκι (SCDG 3669): "Δεν θα κλάψω", "Τώρα μη μιλάς"
  • β' δισκάκι (SCDG 3759): "Έχω και 'γω κάποια πληγή", "Θεέ μου".
Την ορχήστρα διευθύνει ο Τάκης Μωράκης.

Κυριακή, 12 Μαΐου 2019

Νάντια Κωνσταντοπούλου: Οι χρυσές επιτυχίες (1984)

Με την είσοδο της δεκαετίας του '80 η Νάντια Κωνσταντοπούλου σταδιακά αποσύρεται από το προσκήνιο αραιώνοντας πολύ τη δισκογραφική της παρουσία. Παρόλα αυτά, μέσα σ' εκείνη τη δεκαετία είχαμε κάμποσες κυκλοφορίες με το όνομά της μέσα από την προσφιλή συνήθεια των εταιριών να επανεκδίδουν παλιότερες ηχογραφήσεις σε μορφή συλλογών ή πορτρέτων.
Έτσι λοιπόν το 1984 η Columbia παρουσίασε ένα μίνι πορτρέτο της σπουδαίας ερμηνεύτριας ενταγμένο στη γνωστή σειρά "Οι Χρυσές Επιτυχίες" υπό την ετικέτα της Regal.
Το άλμπουμ περιλαμβάνει 14 τραγούδια που καλύπτουν ενδεικτικά τις δεκαετίες του '60 και '70 από την πορεία της τραγουδίστριας. Σχεδόν όλα τα τραγούδια ανήκουν φυσικά στον Τάκη Μωράκη, ενώ περιλαμβάνεται κι από ένα τραγούδι των Ανδρέα Χατζηαποστόλου και Κώστα Χατζή. Απουσιάζει το εμβληματικό "Τι είναι αυτό που το λένε αγάπη", αλλά περιλαμβάνονται τα περισσότερα γνωστά σουξέ της Νάντιας, όπως τα: "Ήταν κάποιο λούνα παρκ", "Τι φταίω", "Αγαπώ ένα τύπο", "Πού πάτε κύριε", "Μαριλού", "Χθες ακόμα", "Μια κάντιλακ γκρενά", "Πες μπαλαλάικα" και φυσικά το υπέροχο "Αεροπλάνο" του Χατζή.
Σημειώνω ότι η συλλογή εκδόθηκε αργότερα και ψηφιακά, αλλά πλέον βρίσκεται εκτός κυκλοφορίας.