Τετάρτη, 15 Αυγούστου 2018

Δημήτρης Λάγιος: Ίνα τι (1992)

Άλλη μια μεταθανάτια δισκογραφική δουλειά του πρόωρα χαμένου συνθέτη Δημήτρη Λάγιου (1952-1991). Πρόκειται για το δίσκο "Ίνα Τι", που αποτελεί ένα μίγμα αυθεντικών εκκλησιαστικών μελωδιών με πρωτότυπες συνθέσεις βασισμένες σε γνωστά και πολυσήμαντα κείμενα της εκκλησιαστικής γραμματείας από τον Δαβίδ μέχρι τον Ρωμανό τον Μελωδό. 
Η σύνθεση του έργου χρονολογείται στα 1988. Ο συνθέτης επέλεξε ένα οργανικό σύνολο δυτικού ηχοχρώματος με ξύλινα πνευστά και έγχορδα που παραπέμπουν στη μεγάλη δυτική θρησκευτική παράδοση της μουσικής φιλολογίας από την εποχή του μπαρόκ (Bach, Handel, Vivaldi) μέχρι και τον 20ο αιώνα (Stravinsky, Poulenc). Άλλωστε η μουσική παιδεία του Λάγιου είχε αυτή τη διάσταση εμποτισμένη και εμπλουτισμένη βέβαια και από τα ιδαίτερα μουσικά χρώματα της πατρίδας του (μαντολινάτα). Το αποτέλεσμα είναι ένα μουσικό έργο που ακούγεται εύηχο και συναρπαστικό, πράγμα που βοηθάει αποφασιστικά στην ουσιαστικότερη προσέγγιση του υψηλού λόγου που υπηρετεί. Σημειώνω ιδιαίτερα την εξαιρετική οργανική σύνθεση "Σουίτα σε λα ελάσσονα", που μοιράζεται σε δύο μέρη, μια σύνθεση λόγιου ύφους σε φόρμα συμφωνικής φαντασίας.
Πέρα από την οργανική συνοδεία, σημαντικότατο ρόλο παίζει το θαυμάσιο φωνητικό σύνολο "Διάσταση" και η καίρια ενορχηστρωτική παρέμβαση του αξιόλογου Κύπριου συνθέτη Μιχάλη Χριστοδουλίδη, με τον οποίο ο Δημήτρης Λάγιος θα ξανασυναντηθεί στο δίσκο "Των Αθανάτων" (1994).
Τα τραγουδιστικά μέρη του έργου ερμηνεύουν ο Γιώργος Νταλάρας, η Σαβίνα Γιαννάτου (εξαιρετική κυρίως στα a capella σόλο της) και ο αξιόλογος Κύπριος τραγουδιστής Δώρος Δημοσθένους. Σε κάποια σημεία ακούγεται και ο ίδιος ο συνθέτης με μια κατανυκτική φωνητική ερμηνεία που συγκινεί βαθιά.

Δευτέρα, 13 Αυγούστου 2018

Χρήστος Λεοντής: Δώδεκα παρά πέντε (1971)

Χρειάστηκε να περάσουν πέντε ολόκληρα χρόνια από την "Ανάσταση Ονείρων" (1966), μέχρι να ηχογραφήσει τον τρίτο προσωπικό του δίσκο στα 1971 ο σπουδαίος συνθέτης Χρήστος Λεοντής. Ολιγογράφος έτσι κι αλλιώς με το κύριο ενδιαφέρον του στραμμένο στη μουσική για το θέατρο, ο συνθέτης κήρυξε ένα είδος άτυπης αποχής από τη δισκογραφία στα χρόνια της χούντας σπάζοντας τη σιωπή του για πρώτη φορά με το δίσκο "Δώδεκα παρά πέντε" που εκδόθηκε από τη Philips.
Όπως δηλώνει κι ο ίδιος στο οπισθόφυλλο, ο δίσκος αυτός - παρά τη χρονική απόσταση που μεσολάβησε - αποτελεί τη φυσική συνέχεια των πρώτων του εργασιών. Λαϊκά τραγούδια περιβεβλημένα με "έντεχνο" μανδύα, εμφανή κυρίως στην ενορχήστρωση, κι ερμηνευμένα από τραγουδιστές που κινούνταν στο μεταίχμιο του καθαρού λαϊκού και "έντεχνου" πεδίου. Παρούσα και πάλι - σε τρίτη συνεχόμενη δουλειά του συνθέτη - η ασύγκριτη Μαρινέλλα που ερμηνεύει τα μισά τραγούδια του δίσκου, ανάμεσα στα οποία και τα δυο κορυφαία: "Έρημο πουλί", "Έναν καιρό". Αμφότερα σε στίχους της Σώτιας Τσώτου. Ιδιαίτερα το δεύτερο είναι μια σπαρακτική κραυγή με σαφείς αιχμές κατά του καθεστώτος και είναι άξιο απορίας πώς πέρασε από τη λογοκρισία!
Στο δίσκο κάνουν το δισκογραφικό ντεμπούτο τους και δυο καινούργιοι τραγουδιστές: Η Βούλα Σαββίδη και ο Γιώργος Φωτόπουλος. Η πρώτη κατάφερε να στήσει μια ενδιαφέρουσα καριέρα στη συνέχεια με κορυφαία στιγμή της τη συνάντησή της με τον Μάνο Χατζιδάκι στον ιστορικό δίσκο "Τα πέριξ" (1974). Ο δεύτερος δεν μπόρεσε να συνεχίσει και περιορίστηκε σ' αυτή τη μοναδική δισκογραφική παρουσία.
Εκτός από τη Σώτια Τσώτου, στίχους έγραψαν επίσης ο Γιάννης Νεγρεπόντης, ο σκηνοθέτης Πάνος Γλυκοφρύδης και ο Τάκης Μιχαηλίδης, που δεν είναι άλλος από τον γνωστό θεατρικό συγγραφέα, σεναριογράφο και στιχουργό Βαγγέλη Γκούφα.
Το ομότιτλο οργανικό κομμάτι του δίσκου ηχογραφήθηκε και ως κανονικό τραγούδι σε στίχους του Ζώη Μάναρη με τίτλο "Παναγιά Παναγιά" σε δίσκο 45 στροφών με τη φωνή της Μαρίας Δημητριάδη.
Σημειώνω ότι ο δίσκος εκδόθηκε και ψηφιακά στα μέσα της δεκαετίας του '90 και διαθέτει μια εξαιρετικά λαμπερή ηχογράφηση.

Κυριακή, 12 Αυγούστου 2018

Ζακ Ιακωβίδης: Λούνα Παρκ (1976)

Μουσική και τραγούδια του Ζακ Ιακωβίδη για την κοσμαγάπητη τηλεοπτική σειρά "Λούνα Παρκ" του Γιάννη Δαλιανίδη που παρακολουθούσε ολόκληρη η Ελλάδα στα χρόνια του '70 απολαμβάνοντας τον μοναδικό Διονύση Παπαγιαννόπουλο στον αλησμόνητο ρόλο του γκρινιάρη κυρ Γιώργη. Η σειρά παιζόταν επί επτά συνεχή χρόνια, από το 1974 ως το 1981, στο διάστημα δηλαδή της πρώτης "μεταπολίτευσης", αφού ξεκίνησε λίγες μέρες πριν πέσει η χούντα και σταμάτησε λίγο πριν πέσει η ΝΔ!
Tα τραγούδια είχαν έναν λειτουργικό ρόλο στη σειρά, αλλά ως ανεξάρτητο ακρόαμα είναι αδιάφορα και κοινότοπα. Τραγουδούν οι ηθοποιοί της σειράς: Διονύσης Παπαγιαννόπουλος, Νίκος Δαδινόπουλος, Άννα Παϊτατζή, Ρένα Παγκράτη, Αλέκα Στρατηγού, Μαίρη Ευαγγέλου, Κάτια Αθανασίου και Σωτήρης Τζεβελέκος. Τους στίχους έγραψε ο Γιάννης Δαλιανίδης, ο οποίος σχολιάζει το έργο στην εισαγωγή και στο φινάλε θυμίζοντας κατά κάποιο τρόπο το σχόλιο του Μάνου Χατζιδάκι στην "Οδό Ονείρων".
Αξιοσημείωτο είναι πάντως ότι το πανέμορφο μουσικό θέμα που ακουγόταν στους τίτλους της σειράς δεν περιέχεται στο συγκεκριμένο soundtrack, γιατί δεν ανήκει στον Ζακ Ιακωβίδη, αλλά στον Μίμη Πλέσσα, γραμμένο για την ταινία "Οι θαλασσιές οι χάντρες"!

Σάββατο, 11 Αυγούστου 2018

Χρήστος Λεοντής: Ανάσταση Ονείρων (1966)

Μιας και πιαστήκαμε τελευταία με τον σημαντικό λαϊκό τραγουδιστή Μπάμπη Τσετίνη και μιας και αναφερθήκαμε ήδη στην πρώιμη συνεργασία του με τον "έντεχνο" συνθέτη Χρήστο Λεοντή, ήρθε η στιγμή - νομίζω - να κάνουμε μια ολοκληρωμένη παρουσίαση εκείνου του ξεχασμένου δίσκου της συνεργασίας τους που κυκλοφόρησε από την Odeon (μετέπειτα Minos) το 1966. Τίτλος του: "Ανάσταση ονείρων".
Ο Χρήστος Λεοντής ξεκίνησε (παρέα με τον Μάνο Λοΐζο) πλάι στον Μίκη Θεοδωράκη και τον Μάνο Χατζιδάκι, συμμετέχοντας με τραγούδια του στο intermezzo των παραστάσεων της "Μαγικής Πόλης" το καλοκαίρι του 1963. Η πρώτη του ολοκληρωμένη δουλειά ήταν ένας δίσκος-σταθμός στην πορεία του "έντεχνου" λαϊκού τραγουδιού, η περίφημη "Καταχνιά" (1964) με ερμηνευτές τον Στέλιο Καζαντζίδη και τη Μαρινέλλα. 
Δυο χρόνια αργότερα λοιπόν εκδόθηκε η "Ανάσταση Ονείρων". Ο αρχικός πυρήνας του δίσκου ήταν ένας κύκλος επτά λαϊκών τραγουδιών σε στίχους του Λευτέρη Παπαδόπουλου με βασικό ερμηνευτή τον Μπάμπη Τσετίνη. Ανάμεσά τους τα υπέροχα "Έχει ο Θεός" και "Χαμοζωή". Για την ολοκλήρωση του δίσκου προστέθηκαν τρία οργανικά θέματα, καθώς και άλλα δυο τραγούδια που ερμήνευσε η Μαρινέλλα, από τα πρώτα σόλο τραγούδια της πριν ξεκινήσει τη μεγάλη προσωπική της καριέρα. 
Το τραγούδι του δίσκου που ξεχώρισε περισσότερο απ' όλα κι έγινε διαχρονικό με πολλαπλές μεταγενέστερες επανεκτελέσεις (Γιώργος Ζωγράφος, Αλέκα Μαβίλη, Γεράσιμος Ανδρεάτος κ.ά.) ήταν το "Πού να χωρέσει τ' όνειρο" σε στίχους του Μιχάλη Παπανικολάου με ερμηνευτή τον Βαγγέλη Περπινιάδη. Από τα τραγούδια της Μαρινέλλας ξεχωρίζω το "Πάρε τα μάτια μου", μια υπέροχη λαϊκή ελεγεία με έξοχη ερμηνεία, ενώ από τα οργανικά το "Σούρουπο στην Αθήνα". Στο δίσκο συμμετέχει επίσης κι ο άγνωστος τραγουδιστής Γιώργος Γαλάνης, ενώ ένα τραγούδι ("Θαρθεί το βράδυ βροχερό") έχει στίχους του Γιάννη Κακουλίδη.
Οφείλω να διευκρινίσω ότι ο δίσκος επανεκδόθηκε το 1989 σε βινύλιο από τη Minos και από την έκδοση αυτή προέρχεται το αρχείο που σας δίνω. 

Παρασκευή, 10 Αυγούστου 2018

Μπάμπης Τσετίνης: Ομώνυμο (1969)

Το 1969, δυο χρόνια μετά τον πρώτο προσωπικό του δίσκο που σας παρουσίασα πριν από μερικές ημέρες, ο Μπάμπης Τσετίνης κυκλοφόρησε τον δεύτερο δίσκο του με τίτλο το όνομά του από την Odeon. Δίσκος με ανάλογα και πάλι χαρακτηριστικά. Στρωτά λαϊκά τραγούδια με πολύ όμορφες ερμηνείες. Τα μισά υπογράφονται από τον μεγάλο μάστορα του λαϊκού πενταγράμμου Θόδωρο Δερβενιώτη, όλα σε στίχους του Κώστα Βίρβου, ενώ τα υπόλοιπα έχουν μουσική του Βασίλη Βασιλειάδη και στίχους Πυθαγόρα και Βίρβου.
Σαφώς και τα τραγούδια του Δερβενιώτη είναι τα καλύτερα. Ανάμεσά τους δυο μεγάλες επιτυχίες, το "Ίσως" και το "Μπορεί" που τραγουδήθηκαν πολύ εκείνα τα χρόνια και μαζί με τα άλλα δυο σπουδαία τραγούδια από τον προηγούμενο δίσκο ("'Ο,τι αρχίζει ωραίο", "Το παλιό μονοπάτι"), καθώς και δυο τραγούδια του Χρήστου Λεοντή ("Χαμοζωή", "Έχει ο Θεός"), αποτελούν τις κορυφαίες στιγμές του Μπάμπη Τσετίνη στην ελληνική δισκογραφία.
Να σημειώσω ότι ο παρών δίσκος με μικρές προσθαφαιρέσεις επανεκδόθηκε το 1978 με τον τίτλο "Τα καλύτερά μου τραγούδια" και κάποια στιγμή εκδόθηκε και ψηφιακά, αλλά φυσικά είναι πλέον εξαφανισμένος από την αγορά.

Πέμπτη, 9 Αυγούστου 2018

Κώστας Βίρβος: Ένας κήπος τραγούδια (1983)

Ο Κώστας Βίρβος (1926-2015) ανήκει στην αγία τριάδα των λαϊκών μας στιχουργών μαζί με την Ευτυχία Παπαγιαννοπούλου και τον Χαράλαμπο Βασιλειάδη. Είναι αδύνατον να καταγραφεί το σύνολο των τραγουδιών που έχει γράψει, τα οποία υπολογίζονται γύρω στα 2000! Ξεκίνησε το 1947 με πρώτο και σταθερό συνεργάτη τον συμπατριώτη του μεγάλο λαϊκό συνθέτη Απόστολο Καλδάρα και σε μια παραγωγικότατη διαδρομή μισού περίπου αιώνα συνεργάστηκε με όλα τα μεγάλα ονόματα του ρεμπέτικου και λαϊκού τραγουδιού, συνθέτες και τραγουδιστές. Παραθέτω μερικά απ' αυτά: Μάρκος Βαμβακάρης, Βασίλης Τσιτσάνης, Απόστολος Καλδάρας, Μανώλης Χιώτης, Θόδωρος Δερβενιώτης, Μπάμπης Μπακάλης, Σταύρος Τζουανάκος, Μαρίκα Νίνου, Σωτηρία Μπέλλου, Στέλλα Χασκίλ, Στράτος Παγιουμτζής, Πρόδρομος Τσαουσάκης, Πάνος Γαβαλάς, Στέλιος Καζαντζίδης, Καίτη Γκρέυ και δεκάδες άλλοι. Συνέχισε δυναμικά και στην περίοδο μετά την παρακμή του αυθεντικού λαϊκού τραγουδιού, ενώ δεν δυσκολεύτηκε να περάσει ακόμη και στο χώρο του λεγόμενου "έντεχνου" με κορυφαίες στιγμές του τις συνεργασίες του με τον Γιάννη Μαρκόπουλο ("Θεσσαλικός κύκλος") και τον Μίμη Πλέσσα ("Πανόραμα", "Θάλασσα πικροθάλασσα", "Ζει;"). Γνώρισε απανωτές επιτυχίες και στη δεκαετία του '70 με τους νέους τότε τραγουδιστές Γιώργο Νταλάρα, Τόλη Βοσκόπουλο, Γιάννη Καλατζή και πολλούς άλλους.
Το 1983 η Μinos κυκλοφόρησε ένα διπλό λεύκωμα με 31 τραγούδια του Κώστα Βίρβου που καλύπτουν ένα ευρύτατο χρονικό πλαίσιο της δημιουργικής του πορείας, από τη δεκαετία του '40 μέχρι τα χρόνια του '70. Είναι παρόντα όλα τα ονόματα που βρέθηκαν μαζί του όλα αυτά τα χρόνια. Πρόκειται για τραγούδια απολύτως κλασικά και πολυτραγουδισμένα, πολλά από τα οποία γνώρισαν πολλαπλές επανεκτελέσεις τα νεότερα χρόνια. 
Το διπλό αυτό άλμπουμ εκδόθηκε κάποια στιγμή και ψηφιακά με περιορισμένο όμως περιεχόμενο. Εδώ σας δίνω την ολοκληρωμένη αναλογική του εκδοχή, όπως πρωτοκυκλοφόρησε το 1983.

Τρίτη, 7 Αυγούστου 2018

Οι μεγάλες επιτυχίες του Μπάμπη Τσετίνη (1967)

Ο Μπάμπης Τσετίνης (1941-2007) ανήκει στη γενιά των μεγάλων λαϊκών ερμηνευτών της δεκαετίας του '60, ίσως ένα σκαλοπάτι παρακάτω από τα μεγαθήρια του χώρου, όπως ο Στέλιος Καζαντζίδης, ο Γρηγόρης Μπιθικώτσης, ο Πάνος Γαβαλάς ή ο Μανώλης Αγγελόπουλος. Διέθετε ωραία, καθαρή και καλοζυγισμένη φωνή, κατάλληλη για τους λαϊκούς δρόμους του συγκεκριμένου είδους που υπηρέτησε με συνέπεια για πολλά χρόνια, έστω κι αν μετά το 1970 βρέθηκε έξω από την πρώτη γραμμή της δισκογραφίας. Το πρώτο του τραγούδι το ηχογράφησε το 1960 ("Το κορίτσι μου χορεύει") κι ακολούθησαν πολλές άλλες ηχογραφήσεις σε δισκάκια 45 στροφών. Το 1966 μάλιστα ο Χρήστος Λεοντής του εμπιστεύθηκε κάποια τραγούδια του στο δίσκο "Ανάσταση ονείρων", με τα οποία έγινε ευρύτερα γνωστός.
Το 1967 λοιπόν κυκλοφόρησε ο πρώτος προσωπικός του δίσκος, όπου συγκεντρώθηκαν μερικές από τις σκόρπιες ηχογραφήσεις του εκείνης της περιόδου. Περιλαμβάνει δώδεκα λαϊκά τραγούδια, μεταξύ των οποίων δεσπόζουν τα δυο χιλιοτραγουδισμένα του σουξέ. Πρόκειται για τα υπέροχα λαϊκά τραγούδια "Ό,τι αρχίζει ωραίο" του Σπύρου Σκορδίλη και "Στο παλιό το μονοπάτι" του Στέφανου Βαρτάνη. Τα υπόλοιπα ακούστηκαν λιγότερο και φέρουν τις υπογραφές των Γιώργου Μητσάκη, Θόδωρου Δερβενιώτη, Μπάμπη Μπακάλη, Βασίλη Βασιλειάδη και Δημήτρη Γκούτη. Θα ξεχώριζα δύο απ' αυτά: Το "Θυμήσου" του Μητσάκη και το "Γιασεμί π' αγαπούσες εσύ" του Μπακάλη.

Κυριακή, 5 Αυγούστου 2018

Γιάννης Ζουγανέλης: Για την τιμή και το χρήμα (1980)

Ο Κερκυραίος λογοτέχνης Κωνσταντίνος Θεοτόκης (1872-1923) αποτελεί προδρομική μορφή της σοσιαλιστικής λογοτεχνίας στον τόπο μας και το έργο του "Η τιμή και το χρήμα" αποτελεί το πιο πειστικό τεκμήριο. Το έργο σε μορφή νουβέλας (εκτενούς διηγήματος) πρωτοδημοσιεύθηκε σε συνέχειες στο λογοτεχνικό περιοδικό Νουμάς το 1914, ενώ ακολούθησαν αρκετές επανεκδόσεις σε βιβλίο.
Το συγκεκριμένο έργο ευτύχησε δυο φορές μέσα στη δεκαετία του '80 να διασκευαστεί για την οθόνη, τη μικρή και τη μεγάλη. Γνωστότερη από τις δύο αυτές διασκευές ήταν η κινηματογραφική με τίτλο "Η τιμή της αγάπης" που σκηνοθέτησε η Τώνια Μαρκετάκη το 1984, η οποία μάλιστα διαθέτει και το σημαντικό πλεονέκτημα της υπέροχης μουσικής που έγραψε η Ελένη Καραΐνδρου.
Νωρίτερα όμως, το 1980, είχε προηγηθεί η τηλεοπτική παρουσίαση του έργου σε μορφή σίριαλ με τίτλο "Για την τιμή και το χρήμα" που σκηνοθέτησε ο Μάριος Ποντίκας σε σενάριο Ελένης και Μαρίας Παξινού. Πρωταγωνιστούσε η Κατερίνα Αποστόλου, η δημοφιλέστατη Αυγούστα από το θρυλικό σίριαλ Οι έμποροι των εθνών. Μαζί της οι Ντίνα Κώνστα, Νάσος Κεδράκας, Ντίνος Αυγουστίδης, Τάκης Καρνάτσος και άλλοι. Η σειρά προβλήθηκε από την ΥΕΝΕΔ.
Τη μουσική λοιπόν αυτής της ξεχασμένης τηλεοπτικής σειράς έγραψε ο Γιάννης Ζουγανέλης. Το soundtrack περιλαμβάνει μια σειρά οργανικά θέματα ατμοσφαιρικού χαρακτήρα προσαρμοσμένα στις σκηνικές ανάγκες της σειράς. Περιλαμβάνει επίσης και δυο τραγούδια σε στίχους της Ελένης Παξινού που ερμηνεύει πολύ αισθαντικά η Ισιδώρα Σιδέρη. Συμμετέχουν μερικοί πολύ αξιόλογοι μουσικοί, όπως ο Χρήστος Σφέτσας, η Στέλλα Γαδέδη, ο Γιάννης Σπυρόπουλος, ο Χρήστος Ζέρβας, ο Μάνος Αβαράκης και ο Κώστας Γανωτής. Πολύ καλή και σπάνια δουλειά του δαιμόνιου Ζουγανέλη που για μια φορά ακόμη μας εκπλήσσει με την ανεξάντλητη και πολυδιάστατη έμπνευσή του.

Κυριακή, 29 Ιουλίου 2018

Διακοπές ολίγων ημερών...

Επιτέλους! Ήρθε η στιγμή για μια μικρή απόδραση από την καθημερινότητα. Τη σκληρή έως τραγική τις τελευταίες ημέρες, δυστυχώς...
Θα τα ξαναπούμε σε κάνα δεκαήμερο.
Να περνάτε όλοι καλά...


Σάββατο, 28 Ιουλίου 2018

Τζένη Βάνου: Αν μ΄αγαπούσες (1976)

Πριν κλείσουμε οριστικά τους λογαριασμούς μας με την αναλογική δισκογραφία της Τζένης Βάνου σκέφτηκα να επιστρέψουμε και πάλι στα μέσα της δεκαετίας του '70, τότε που μεσουρανούσε μέσα από τους προσωπικούς της δίσκους στη Minos.
Το 1976 λοιπόν, τη χρονιά που ηχογράφησε για τη Minos το δίσκο "Ελα", η παλιά της εταιρία Panivar, όπου είχε θητεύσει για κάποια χρόνια στο ξεκίνημα της ίδιας δεκαετίας, έδωσε στην κυκλοφορία ένα άλμπουμ με δεκατέσσερις παλιότερες ηχογραφήσεις της μεγάλης ερμηνεύτριας. Πρόκειται για συμπαθητικά τραγούδια σε ύφος ελαφρό και ποπ, σαν κι αυτά που ερμήνευε στα πρώτα της βήματα και πάνω στα οποία έχτισε τη σπουδαία της καριέρα. Τα υπογράφουν οι συνθέτες Γεράσιμος Λαβράνος, Γιώργος Θεοδοσιάδης, Ανδρέας Οικονόμου και Μιχάλης Καρράς.
Να σημειώσω ότι ο δίσκος επανεκδόθηκε το 1982 με τελείως διαφορετικά εξώφυλλα, ενώ δεν κυκλοφόρησε ποτέ σε ψηφιακή μορφή. Στο αρχείο που σας δίνω, θα βρείτε τα εξώφυλλα και των δύο αναλογικών εκδόσεων.