Μιχάλης Κουμπιός, Ηλίας Κλωναρίδης: Χοροί της νύχτας (1995)

Παραγωγικό στάθηκε το 1995 για τον ολιγογράφο συνθέτη Μιχάλη Κουμπιό, αφού εκείνη τη χρονιά μας έδωσε μαζεμένους δύο ολοκληρωμένους κύκλους τραγουδιών, τον ποιητικό «Πρωί, μεσημέρι, βράδυ» και τον λαϊκό «Χοροί της νύχτας».

Το άλμπουμ λοιπόν «Χοροί της νύχτας» αποτελεί ένα είδος σπουδής του συνθέτης πάνω στους αυθεντικούς λαϊκούς δρόμους και ήρθε ως αποτέλεσμα της συνεργασίας του με τον παραγωγό Νίκο Σακελλαρόπουλο, ο οποίος υπέδειξε ως καταλληλότερο ερμηνευτή του υλικού τον παλιό λαϊκό τραγουδιστή Ηλία Κλωναρίδη που μας είχε γνωρίσει καλύτερα πρώτος ο Γιάννης Μαρκόπουλος στο επικό έργο του «Ελεύθεροι πολιορκημένοι» (1977) και στη συνέχεια ο Γιώργος Κατσαρός που έγραψε τα τραγούδια του πρώτου προσωπικού του δίσκου το 1979 και την πρώτη μεγάλη επιτυχία του («Αυγερινός»).

Το άλμπουμ περιλαμβάνει δώδεκα τραγούδια, τα οποία κατανέμονται ανά ζεύγη στιχουργών σε κάθε πλευρά της αρχικής αναλογικής έκδοσης. Η πρώτη πλευρά καλύπτεται με στίχους του Αντώνη Κορρέ και του Γιώργου Πολυμενάκου (τρία τραγούδια ο καθένας) και η δεύτερη με την ίδια ακριβώς αναλογία από στίχους του Μιχάλη Μπουρμπούλη και του Μιχάλη Κουμπιού. Κοινό στοιχείο όλων των τραγουδιών η καθαρή λαϊκή βάση των μελωδιών που ανατρέχουν στις ρίζες του παραδοσιακού και λαϊκού μας τραγουδιού. 

Ο Μιχάλης Νικολούδης στάθηκε ο βασικός αρωγός του συνθέτη στην ενορχήστρωση και εκτέλεση των τραγουδιών με τη σύμπραξη μιας μεγάλης παρέας μουσικών από την Ελλάδα και τον υπόλοιπο κόσμο. Έτσι λοιπόν έχουμε μια εντυπωσιακή συνάντηση άξιων μουσικών από την Αίγυπτο, την Αρμενία, το Περού, την Αργεντινή και την Ισπανία μαζί με εκλεκτούς Έλληνες σολίστες, όπως ο Βαγγέλης Κορακάκης και ο Δημήτρης Μαργιολάς στο μπουζούκι, ο Βασίλης Σαλέας στο κλαρίνο και φυσικά ο Μιχάλης Νικολούδης, ο άνθρωπος ορχήστρα! Εκτός από τον Ηλία Κλωναρίδη μικρή συμμετοχή στην ερμηνεία των τραγουδιών έχει η Γεωργία Βεληβασάκη (ντουέτο στο τραγούδι «Διπλό φεγγάρι») στην πρώτη δισκογραφική της εμφάνιση.

Μιχάλης Κουμπιός: Πρωί, μεσημέρι, βράδυ (1995)

Μετά τους δύο πρώτους κύκλους τραγουδιών του που κυκλοφόρησαν με αρκετή χρονική απόσταση μεταξύ τους, αρχικά ο μάλλον άγνωστος πρωτόλειος κύκλος «Μάης χωρίς άνοιξη» (1986) και στη συνέχεια ο γνωστότερος «Ζωγραφιστά τραγούδια» (1993), το 1995 ο συνθέτης Μιχάλης Κουμπιός μας έδωσε μαζεμένους άλλους δύο κύκλους, έναν σε πιο καθαρά λαϊκά μονοπάτια με ερμηνευτή τον Ηλία Κλωναρίδη («Χοροί της νύχτας») κι έναν δεύτερο με τίτλο «Πρωί, μεσημέρι, βράδυ» βασισμένο και πάλι σε μελοποιημένη ποίηση.

Ο ποιητικός λοιπόν κύκλος «Πρωί, μεσημέρι, βράδυ» βασίζεται σε ποίηση του αξιόλογου ποιητή, μεταφραστή και ραδιοφωνικού παραγωγού Διονύση Καψάλη (γενν. 1952) με επιλεγμένα ποιήματα από τις συλλογές «Αισθηματική Αγωγή» και «Ανθοδέσμη» που είχαν εκδοθεί το 1993 από τις Εκδόσεις Άγρα. Έχουμε επίσης ένα τραγούδι («Με είδες... σε είδα») σε στίχους του συνθέτη, ενώ ο δίσκος συμπληρώνεται και με τρία ορχηστρικά θέματα (εισαγωγή, ενδιάμεση γέφυρα και επίλογος) οριοθετώντας έτσι τους τρεις χρονικούς προσδιορισμούς του τίτλου και δικαιώνοντας την έννοια του κύκλου τραγουδιών ως σώματος συνθέσεων που συγκροτούν αδιάσπαστη ενότητα και όχι απλώς μια παράθεση τραγουδιών.

Τα τραγούδια ερμηνεύουν ο Βασίλης Μοσχονάς, η Καίτη Ροβήρου και ο ίδιος ο συνθέτης. Στην ορχήστρα έλαβαν μέρος εκλεκτοί μουσικοί, μεταξύ των οποίων ο σταθερός συνεργάτης του συνθέτη Μιχάλης Νικολούδης (μαντολίνο, κιθάρα, πλήκτρα, κρουστά κ.ά.), ο Πέτρος Ταμπούρης (σουραύλι), ο Νίκος Ξανθούλης (τρομπέτα), ο Ανδρέας Τράπαλης (βιολί) και ο Χρήστος Καλαμπόκης (μπουζούκι). Το εικαστικό μέρος της έκδοσης επιμελήθηκε ο ζωγράφος Γιάννης Κόττης.

Μιχάλης Κουμπιός: Ζωγραφιστά τραγούδια (1993)

Σχεδόν ταυτόχρονα με τη σύνθεση της μουσικής για το άλμπουμ «Τήλος» (1992) ο συνθέτης Μιχάλης Κουμπιός έγραψε κι έναν ολοκληρωμένο κύκλο τραγουδιών που εκδόθηκε το 1993 από την ΜΒΙ με τίτλο «Ζωγραφιστά τραγούδια».

Ένδεκα τραγούδια συγκροτούν το σώμα του έργου μοιρασμένα σε δύο υποενότητες, μία για κάθε πλευρά του αρχικού αναλογικού δίσκου. Η πρώτη επιγράφεται «Από τις άδειες μέρες» και περιλαμβάνει έξι τραγούδια, ενώ η δεύτερη «Πολλά βήματα πίσω» με πέντε τραγούδια. Το υλικό μουσικά κινείται μεταξύ φολκ και λαϊκού ήχου με μελωδίες ενίοτε εμπνευσμένες κατευθείαν από την παράδοση, όπως το τραγούδι «Πίνω πίνω» που πηγάζει από το παραδοσιακό τραγούδι της Τήλου «Κίνησε βέργα», αλλά και το «Έπεφτε το κορμάκι σου» που μελωδικά παραπέμπει σε έναν ψαράδικο σκοπό του Μαρμαρά. Στο στιχουργικό μέρος τα τραγούδια στηρίζονται εν πολλοίς σε ποιητικά κείμενα που υπογράφονταια από τους ποιητές Κωστή Παλαμά, Αλέξανδρο Παπαδιαμάντη, Μαρία Πολυδούρη, Μιχάλη Γκανά και Γιώργο Πολυμενάκο, ενώ κάποιοι στίχοι έχουν γραφτεί από τον Γιώργο Ανδρέου και τον συνθέτη.

Βασικοί ερμηνευτές των τραγουδιών είναι η Αναστασία Μουτσάτου, ο Ανδρέας Λουρίδας και η ηθοποιός και τραγουδίστρια Κατερίνα Γιαμαλή, ενώ συμμετέχουν ο Γιώργος Ανδρέου, ο Βασίλης Παϊτέρης και ο συνθέτης. Ξεχωριστή στιγμή του δίσκου η τρυφερή μελωδία «Καληνύχτα ψυχάκι» βασισμένη σε μίξη στίχων της Μαρίας Πολυδούρη και του συνθέτη που ερμηνεύει αισθαντικά ο Λαυρέντης Μαχαιρίτσας. Την ενορχήστρωση επιμελήθηκε ο Γιώργος Ανδρέου.

Μιχάλης Κουμπιός: Τήλος (1992/2009)

Με αφορμή τη σημερινή επέτειο γενεθλίων του συνθέτη Μιχάλη Κουμπιού, ο οποίος γεννήθηκε στις 13 Οκτωβρίου 1965 στην Τήλο των Δωδεκανήσων, θα παρουσιάσουμε ένα μικρό αφιέρωμα στον εκλεκτό αυτό δημιουργό με την πολύπλευρη δραστηριότητα στο μουσικό πεδίο, το οποίο υπηρετεί εδώ και τέσσερις πλέον δεκαετίες από πολλαπλές σκοπιές, είτε ως συνθέτης και στιχουργός, είτε ως ερμηνευτής και οργανοπαίκτης, είτε και ως παραγωγός και μουσικός σχολιαστής, ακόμη και ως εκδότης, αφού επί σειρά ετών είχε τη διέυθυνση του έγκυρου μουσικού περιοδικού Δίφωνο. Η μουσική του ταυτότητα συνταιριάζει στοιχεία της δημοτικής και βυζαντινής μας παράδοσης με τα σύγχρονα μουσικά ρεύματα. Ξεκίνησε ως μέλος του συγκροτήματος Κουμπότρυπες Α.Ε., με το οποίο ηχογράφησε δύο δίσκους στο διάστημα 1982-1984. Το 1986 παρουσίασε την πρώτη προσωπική του συνθετική εργασία, το δυσεύρετο πλέον άλμπουμ «Μάης χωρίς άνοιξη», κι έκτοτε συνεχίζει να δίνει σταθερά το παρών του άλλοτε με κύκλους τραγουδιών κι άλλοτε με συνθέσεις οργανικής μουσικής, όπου τα παραδοσιακά όργανα, όπως το κανονάκι και το κλαρίνο, παίζουν πρωταγωνιστικό ρόλο στην ορχήστρα του.

Το 1992 ο Μιχάλης Κουμπιός, μετά από παρότρυνση του συνθέτη Μιχάλη Γρηγορίου, συνέθεσε τον οργανικό κύκλο «Τήλος» εμπνευσμένο εξολοκλήρου από τη γενέθλια γη του και τις βιωματικές του μνήμες από τα πρώτα παιδικά του χρόνια, πριν μετακινηθεί στη Ρόδο και τελικά στην Αθήνα. Ο δίσκος πρωτοκυκλοφόρησε αρχικά περιορισμένος σε δύο ενότητες («Επιστροφή στην Τήλο», «Ήριννα») με πέντε μέρη η καθεμιά. Χρώματα και εικόνες ζωγραφισμένες με νότες συνθέτουν μια γοητευτική τοιχογραφία πλημμυρισμένη από πηγαία συναισθήματα. Η δεύτερη μάλιστα ενότητα που επιγράφεται «Ήριννα» ανατρέχει στην επώνυμη αρχαία λυρική ποιήτρια του 4ου αιώνα π.Χ. που έζησε στην Τήλο. Εδώ ο συνθέτης αναπλάθει και χρωματίζει μνήμες με αναπολήσεις εποχών που υπερβαίνουν τον προσωπικό του κύκλο ζωής και μάλιστα προσθέτοντας και σκόρπιους μελοποιημένους στίχους του που ερμηνεύει η ηθοποιός Λυδία Κονιόρδου.

Το έργο στην πρώτη του έκδοση (1992) είχε τη ζωγραφική επιμέλεια του Μιχάλη Κόκορη, αλλά στην επανέκδοση του 2009 άλλαξε τελείως η εικαστική του εμφάνιση και κυρίως εμπλουτίστηκε και με μια τρίτη ενότητα με τίτλο «Πάνω στης Τήλου τα βουνά» που επίσης αναπτύσσεται σε πέντε μέρη με τίτλους παρμένους από τοπωνύμια της περιοχής. Στην εκτέλεση του έργου έλαβαν μέρος σημαντικοί μουσικοί, όπως ο Γιώργος Μαγκλάρας (βιολί), ο Μιχάλης Νικολούδης (ταμπουρά, κιθάρα), ο Γιάννης Σπάθας (ηλεκτρική κιθάρα) και ο συνθέτης (πλήκτρα).

Luciano Pavarotti: The Essential Pavarotti (1990)

Από μια κορυφαία γυναικεία φωνή του τραγουδιού (Edith Piaf) περνάμε σήμερα σε μια κορυφαία ανδρική φωνή, αυτή τη φορά από το χώρο της λόγιας φωνητικής μουσικής που άφησε ανεξίτηλο το στίγμα της με μεγάλες ερμηνείες που συνοδεύτηκαν από μια εξαιρετική αποδοχή από το οπερατικό κοινό κατακτώντας μια θέση ανάμεσα στους δημοφιλέστερους λυρικούς ερμηνευτές του 20ου αιώνα.

Ο λόγος βέβαια για τον διάσημο Ιταλό τενόρο Luciano Pavarotti (1935-2007), ο οποίος ήρθε στον κόσμο σαν σήμερα, στις 12 Οκτωβρίου 1935 στη Μοντένα της βόρειας Ιταλίας, και μεγάλωσε σε φτωχικό περιβάλλον, ενώ ξεκίνησε την επαφή του με τη μουσική ως δάσκαλος φωνητικής, ώσπου η βράβευσή του σε διαγωνισμό όπερας το 1961 τον έστρεψε οριστικά στο χώρο της ερμηνείας, καθώς διέθετε εξαιρετικά εκφραστική και δυνατή φωνή, κατάλληλη απολύτως για την ιταλική όπερα και ιδιαίτερα για το belcanto. Παράλληλα ξεκίνησε και τη δισκογραφία, σχεδόν αποκλειστικά για τη δισκογραφική εταιρεία Decca, συνεργαζόμενος με τις πιο σημαντικές ορχήστρες και μαέστρους της εποχής, με τους οποίους ηχογράφησε το σύνολο σχεδόν του οπερατικού ρεπερτορίου, ενώ μεγάλο μέρος της δραστηριότητάς του καταλαμβάνουν οι συνεχείς ζωντανές εμφανίσεις σε όλα τα λυρικά θέατρα του κόσμου. Κορυφαία ίσως στιγμή της μυθικής του καριέρας στάθηκε η περίφημη συναυλία των «τριών τενόρων», η οποία δόθηκε στον τελικό του μουντιάλ στην Ιταλία το 1990 έχοντας δίπλα του δύο σπουδαίους Ισπανούς τενόρους, τον Placido Domingo και το Jose Carreras, υπό τη διεύθυνση του διάσημου Ινδού αρχιμουσικού Zubin Mehta.

Το 1990 από τη Decca κυκλοφόρησε ένα άλμπουμ εν είδει πορτρέτου του μεγάλου ερμηνευτή με τίτλο «The Essential Pavarotti». H έκδοση μοιράζεται σε δύο ισοδύναμες ενότητες με εννέα μέρη η καθεμία. Η πρώτη είναι αφιερωμένη στο καθαρά οπερατικό ρεπερτόριο του Pavarotti με επιλεγμένες άριες από τις όπερες: Rigoletto και Il trovatore (του Verdi), La boheme,Tosca και Turandot (του Puccini), L' elisir d' amore (του Donizetti), Carmen (του Bizet), Martha (του Flotow) και I pagliacci (του Leoncavallo). Ξεχωρίζουν οι άριες: «La donna e mobile» (Rigoletto), «Che gelida manina» (La boheme), «E lucevan le stelle» (Tosca), «Nessun dorma» (Turandot) και «Una furtiva lagrima» (L'elisir d' amore).

Η δεύτερη ενότητα συγκροτείται από μια μικρή ανθολογία διαχρονικών ιταλικών τραγουδιών γραμμένων από διάφορους συνθέτες από την εποχή των μεγάλων δημιουργών της όπερας (19ος αιώνας) ως τη σύγχρονη εποχή με αποκορύφωμα μια συγκλονιστική ερμηνεία του υπέροχου τραγουδιού «Caruso» του Ιταλού τραγουδοποιού Lucio Dalla στην αρτιότερη ερμηνεία του, καθώς πρόκειται για ένα πολυεκτελεσμένο κομμάτι, το οποίο μάλιστα έχουν ηχογραφήσει και αρκετοί Έλληνες ερμηνευτές, όπως η Μαρία Φαραντούρη, ο Διονύσης Σαββόπουλος και ο Γιάννης Πουλόπουλος! Πέρα από το σπουδαίο αυτό τραγούδι ξεχωρίζουν και τα κλασικά τραγούδια «Volare» και «'O sole mio!», τραγούδια διαχρονικά που σφραγίστηκαν από την αξεπέραστη ερμηνεία του Pavarotti.

Στη εκτέλεση των κομματιών συμμετέχουν διάφορες ορχήστρες υπό τη διεύθυνση σημαντικών αρχιμουσικών. Μεταξύ άλλων, έχουμε τις ορχήστρες London Symphony Orchestra, Wiener Philharmoniker, English Chamber Orchestra και Philharmonia Orchestra, καθώς και αρχιμουσικούς, όπως οι Herbert von Karajan, Richard Bonynge, Zubin Mehta, Nicola Rescigno, Giancarlo Chiaramello και Henry Mancini. Oι ηχογραφήσεις χρονολογούνται κατά το διάστημα 1971-1988.

Edith Piaf: Ηχογραφήσεις 1946-1960 (1998)

Το 1998 από την ελληνική EMI εκδόθηκε ένας ψηφιακός δίσκος αφιερωμένος στη μεγάλη Γαλλίδα ερμηνεύτρια Edith Piaf (1915-1963), ο οποίος διανεμήθηκε ως premium μέσω της εφημερίδας Καθημερινή στο πλαίσιο μιας ευρείας σειράς προσφορών με γενικό τίτλο «Μουσική του κόσμου». Το άλμπουμ φέρει τον ουδέτερο τίτλο «Παρίσι» επικεντρώνοντας στην πόλη που υπήρξε το κυριότερο εππικεντρο δράσης της λιλιπούτειας ερμηνεύτριας, γνωστής άλλωστε και με το προσωνύμιο «Το σπουργιτάκι του Παρισιού».

Το άλμπουμ μπορεί να εκληφθεί και ως ένα αντιπροσωπευτικό πορτρέτο της ερμηνεύτριας και θα μπορούσε να έχει και τίτλο «The Best of Edith Piaf» ή μάλλον «Les plus grands succès de Edith Piaf», αφού ανθολογεί μερικά από τα διασημότερα τραγούδια που ερμήνευσε στο σύνολο της μυθικής της καριέρας και ιδιαίτερα κατά τη μεταπολεμική περίοδο, όταν μεσουράνησε στο μουσικό στερέωμα της πατρίδας της. 

Έχουμε λοιπόν αυθεντικές ηχογραφήσεις (ψηφιακά επεξργασμένες με εξαιρετική διαύγεια ήχου) που διατρέχουν τη δεκαπενταετία 1946-1960, διάστημα που οριοθετείται από τα δύο εμβληματικότερα τραγούδια του ρεπερτορίου της, δηλαδή από το «La vie en rose» (1946) ως το «Non, je ne regrette rien» (1960). Υπέροχα τραγούδια εκλεκτών Γάλλων συνθετών (κυρίως των Louiguy και Glanzberg) διανθίζουν και το μεσοδιάστημα αυτής της περιόδου, όπως τα κλασικά «Hymne a l' amour» (1950), «Padam padam» (1951), «L' accordeoniste» (1955) και βέβαια το θαυμάσιο «Milord» (1959) που της έγραψε ο Ελληνογαλλοαιγύπτιος τραγουδοποιός Georges Moustaki. 

Edith Piaf: La vie en rose (1953)

Έφυγε πρόωρα από τη ζωή στις 10 Οκτωβρίου 1963. 63 είναι και τα χρόνια που πέρασαν από τότε που φτερούγισε για το μακρινό του ταξίδι το θρυλικό «σπουργιτάκι» του Παρισιού, η πρώτη κυρία του γαλλικού τραγουδιού με το πλήρες όνομα Édith Giovanna Gassion, που δεν είναι άλλη φυσικά από τη μυθική ερμηνεύτρια Edith Piaf (1915-1963), μία από τις μεγαλύτερες φωνές του 20ου αιώνα.

Γεννημένη σε καλλιτεχνικό περιβάλλον πολύ μικρή βρέθηκε να παλεύει για την επιβίωσή της δουλεύοντας αρχικά σε τσίρκο με τον πατέρα της με περιοδείες σε όλη τη Γαλλία, ώσπου αποκάλυψε τα υπέροχα φωνητικά της προσόντα και στράφηκε οριστικά στο τραγούδι ξεκινώντας ως πλανόδια τραγουδίστρια, για να καταφέρει κάποια στιγμή να βρεθεί στα μεγάλα καμπαρέ του Παρισού στα Ηλύσια Πεδία. Το 1935 ηχογραφεί για πρώτη φορά τη φωνή της σε δίσκο γραμμοφώνου, ενώ στα χρόνια της γερμανικής κατοχής ψυχαγωγεί τους αιχμαλώτους πολέμου βοηθώντας μάλιστα πολλούς από αυτούς να δραπετεύσουν. Παράλληλα κάνει και την πρώτη εμφάνισή της στον κινηματογράφο, όπου θα συναντήσει τον νεαρό Υβ Μοντάν, με τον οποίο θα έχει ερωτική σχέση βοηθώντας τον στα πρώτα κινηματογραφικά του βήματα. Μετά τον πόλεμο ταξιδεύει ως την Αμερική, ενώ παραλληλα αρχίζει τη μάχη της με τον αλκοολισμό που θα επιφέρει σοβαρά προβλήματα στην υγεία της. Έτσι κι αλλιώς όλη η ζωή της ήταν συνυφασμένη με τα τρία αθεράπευτα πάθη της, το τραγούδι, το αλκοόλ και τον έρωτα! 

Αξιοσημείωτο άλλωστε είναι ότι έκλεισε τη σύντομη ζωή της απολαμβάνοντας τον τελευταίο της έρωτα και μάλιστα με έναν ελληνογάλλο τραγουδιστή 20 χρόνια μικρότερό της, τον Θεοφάνη Λαμπουκά που τον αποκαλούσε «Τεό Σαγαπό» (Théo Sarapo με γαλλική προφορά), με τον οποίο παντρεύτηκε το 1962, την ίδια χρονιά που ερμήνευσε με μοναδικό τρόπο και τα δυο υπέροχα τραγούδια του Μίκη Θεοδωράκη από την ταινία «Les amants de Teruel» (Οι εραστές του Τερουέλ). Θυμίζω, τέλος, ότι το 1981 η Τάνια Τσανακλίδου δοκίμασε τις δυνάμεις της απέναντι στη μεγάλη ερμηνεύτρια ηχογραφώντας ένα ολόκληρο άλμπουμ με δικά της τραγούδια.

Ως ένα μικρό αφιέρωμα στη μνήμη της θρυλικής ερμηνεύτριας διάλεξα ένα ιστορικό γαλλικό άλμπουμ βινυλίου που εξέδωσε η Columbia το 1953 με οκτώ αυθεντικές ηχογραφήσεις από τη χρυσή εποχή της απόλυτης ακμής της. Το άλμπουμ έχει τίτλο «La vie en rose» παρμένο φυσικά από το ομώνυμο αριστουργηματικό τραγούδι που συνέθεσε το 1945 ο Louis Gugliemi (Louiguy) σε στίχους της Piaf, ένα από τα εμβληματικά τραγούδια της καριέρας της με πάμπολλες επανεκτελέσεις, μεταξύ των οποίων δεσπόζει η εξαιρετική τζαζ εκτέλεση του Louis Armstrong. Τα υπόλοιπα τραγούδια του άλμπουμ έχουν μουσική των Charles Aznavour, Michel Emer, Margarite Monnot και Florence Veran. 

Μίμης Πλέσσας, Γιάννης Κότσιρας: Ο δρόμος (2006)

Την ίδια χρονιά (2002) που ο Μίμης Πλέσσας γιόρτασε στο Ηρώδειο το χρυσό του «ιωβηλαίο» για τα 50 χρόνια δισκογραφικής παρουσίας, έδωσε και μια δεύτερη επετειακή συναυλία τον Νοέμβριο της ίδιας χρονιάς στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών. Αυτή τη φορά δεν κατέφυγε σε κορφολόγημα από το πλούσιο τραγουδιστικό του ρεπερτόριο, αλλά αποφάσισε να επαναφέρει στο προσκήνιο το πιο πετυχημένο από τα έργα της χρυσής του εποχής, τον περίφημο κύκλο τραγουδιών «Ο δρόμος», έργο διαχρονικής αποδοχής που κατέχει μακράν το ρεκόρ πωλήσεων στην εγχώρια αγορά, καθώς οι ανεπιβεβαίωτες πληροφορίες μιλούν για ένα αριθμό άνω των δύο εκατομμυρίων αντιτύπων!

Το έργο είχε εκδοθεί το 1969 από τη Lyra και περιλαμβάνει δώδεκα αριστουργηματικά τραγούδια λαϊκού χρώματος βασισμένα στους εξαίρετους ποιητικούς στίχους του Λευτέρη Παπαδόπουλου με επίμονες βιωματικές αναφορές, αλλά και υπιανιγμούς για το απριλιανό καθεστώς, ενώ το βασικό τεχνικό τους χαρακτηριστικό είναι ότι σχεδόν όλα περιορίζονται στο κουπλέ, χωρίς δηλαδή το ρεφρέν που κατά κανόνα αποτελεί το πιο αβανταδόρικο στοιχείο ενός τραγουδιού. Τα τραγούδια στην πρώτη τους εκτέλεση ερμήνευσαν έξοχα ο Γιάννης Πουλόπουλος και η πρωτοεμφανιζόμενη Ρένα Κουμιώτη, ενώ μικρή συμμετοχή είχε και η νεοκυματική ερμηνεύτρια Πόπη Αστεριάδη.

Στην καινούργια εκτέλεση του έργου ο συνθέτης εμπιστεύθηκε το κύριο βάρος της ερμηνείας στον ανερχόμενο τότε ερηνευτή Γιάννη Κότσιρα, ο οποίος κατά σύμπτωση έχει γεννηθεί τη χρονιά που πρωτοκυκλοφόρησε το έργο. Μαζί του η άσημη ερμηνεύτρια Ελένη Φωτιάδου, η οποία αποδίδει δύο τραγούδια του έργου, όχι όμως τα ίδια ακριβώς που είχε ερμηνεύσει η Ρένα Κουμιώτη. Για την ακρίβεια, κοινό τους τραγούδι είναι το «Δώσε μου το στόμα σου», ενώ το δεύτερο είναι ο «Τρελλός» σε μια ομολογουμένως εξαιρετική επανεκτέλση με πολύ διαφορετική ενορχήστρωση που πραγματικά απογειώνει το συγκεκριμένο τραγούδι. Μοιράζεται επίσης με τον Γιάννη Κότσιρα την ερμηνεία του τραγουδιού «Φραγκόκκλησα». Δυστυχώς η  θαυμάσια αυτή ερμηνεύτρια δεν κατάφερε να βρει το δρόμο που της άξιζε στο ελληνικό πεντάγραμμο και έκτοτε έχει πειοριστεί σε ελάχιστες μεμονωμένες επανεμφανίσεις.

Ο ίδιος ο συνθέτης ενορχήστρωσε εκ νέου το έργο και διηύθυνε τη  Χορωδία Φίλων Μοντέρνας Μουσικής Δημήτρη Παπαδημητρίου και τη Λαϊκή Ορχήστρα Μίμη Πλέσσα. Σημαντικοί μουσικοί συγκροτούν το σώμα της ορχήστρας, όπως ο Νίκος Κατσίκης και ο Γιώργος Παχής στο μπουζούκι και το λαούτο, ο Θάνος Γεωργουλάς στα πνευστά, ο Γιώργος Ροϊλός στα κρουστά, ο Νίκος Τσεσμελής και ο Γιάννης Εκμετζόγλου στο μπάσο και ο Διονύσης Νήρος στα πλήκτρα. Στα φωνητικά συμμετείχαν ο Άλεξ Παναγή, η Μάρθα Ζιώγα και η Πάολα Κομίνη. Την επιμέλεια της παραγωγής είχε η σύζυγος του συνθέτη Λουκίλα Καρρέρ. Ο δίσκος τελικά εκδόθηκε το 2006.

Μίμης Πλέσσας: Ιωβηλαίον (2002)

Το 2002 ο Μίμης Πλέσσας συμπλήρωσε 50 ολόκληρα χρόνια δισκογραφικής παρουσίας, αφού τα πρώτα του τραγούδια («Θέλω ποτέ να μη χωρίσουμε», «Με τον έρωτα παρέα») είχαν κυκλοφορήσει σε δίσκο 78 στροφών το 1952 κι έκτοτε ο γόνιμος δημιουργικός του οίστρος τον κράτησε στην πρώτη γραμμή του ελληνικού πενταγράμμου αδιαλείπτως επί δεκαετίες, μέσα στις οποίες ο ίδιος κολύμπησε κάνοντας πρωταθλητισμό σε πολλαπλά πεδία της μουσικής έκφρασης και χτίζοντας ένα ζηλευτό ρεπερτόριο και μια πλουσιότατη δισκογραφία, τη δεύτερη σε όγκο πίσω από αυτή του Μίκη Θεοδωράκη.

Με αφορμή λοιπόν αυτή τη μεγάλη προσωπική του επέτειο αποφάσισε να γιορτάσει το χρυσό του «ιωβηλαίο», παρόλο που αποδείχθηκε πως είχε ακόμη πολύ δρόμο μπροστά του και συνέχισε για τουλάχιστον δύο δεκαετίες ακόμη, έτσι που τελικά να έχει υπερβεί κατά πολύ το ορόσημο των 50 χρόνων και να δικαιούται πλέον κι ένα «πλατινένιο ιωβηλαίο»! Στο πλαίσιο αυτό διοργανώθηκε μια μεγάλη συναυλία αφιερωμένη στο διαχρονικό του έργο, η οποία φιλοξενήθηκε στον ιερό χώρο του Ωδείου Ηρώδου Αττικού τον Μάιο του 2002 με τον προφανή πλέον τίτλο «Ιωβηλαίον» υπό τη γενική επιμέλεια της συζύγου του Λουκίλας Καρρέρ, η οποία μάλιστα έγραψε και τους προσφυείς στίχους ενός πρωτότυπου μουσικού κομματιού με τίτλο «Τα τραγούδια δεν έχουν εποχές» βασισμένου σε χαρακτηριστικούς στίχους από κλασικά τραγούδια του συνθέτη.

Η συναυλία αυτή ηχογραφήθηκε ζωντανά και σχεδόν αμέσως κυκλοφόρησε σε διπλό ψηφιακό δίσκο από τη Minos. Στο πρώτο μέρος βασικός ερμηνευτής των τραγουδιών ήταν ο Κώστας Χατζής, ενώ μεγάλο μέρος της ενότητας αυτής καταλαμβάνουν συνθέσεις τζαζ και οργανικά θέματα παιγμένα από το Κουιντέτο Μίμη Πλέσσα, την Ορχήστρα Νέων της Ευρωπαϊκής Ένωσης υπό τη διεύθυνση της Νίνας Πατρικίδου και τη Χορωδία Φίλων Μοντέρνας Μουσικής Δημήτρη Παπαδημητρίου. Η δεύτερη ενότητα έχει πιο καθαρό τραγουδιστικό περιεχόμενο και συγκροτείται από ένα απάνθισμα υπέροχων τραγουδιών του συνθέτη από τη δεκαετία του '60 με βασικούς ερμηνευτές τη Μαρινέλλα και τον Δημήτρη Μητροπάνο, με τη συμμετοχή της Ελευθερίας Αρβανιτάκη και του Στέφανου Κορκολή ως σολίστ του πιάνου.

Εδώ πρέπει να γίνει μια αναγκαία επισήμανση: Προφανώς σε κάθε μουσικόφιλο προξενεί μεγάλη εντύπωση και απορία η απουσία από τη συναυλία του Γιάννη Πουλόπουλου, δεδομένου ότι ήταν ο κατεξοχήν ταυτισμένος με τον συνθέτη Έλληνας ερμηνευτής. Τον αντικατέστησε βέβαια επάξια ο πάντα πρόθυμος και δοτικός προς όλους Δημήτρης Μητροπάνος, αλλά ο συνθέτης δεν έκρυψε την εύλογη πικρία του για την αγνωμοσύνη απέναντί του από ένα δικό του παιδί. Πάντως εκείνη την εποχή οι σχέσεις των δύο ανδρών είχαν ήδη διαρραγεί, ενώ παράλληλα ο Πουλόπουλος είχε αποσυρθεί ουσιαστικά από την ενεργό δράση αντιμετωπίζοντας προσωπικά προβλήματα.