Δευτέρα, 24 Απριλίου 2017

Μιχάλης Γρηγορίου: Ο Παράδεισος ανοίγει με αντικλείδι (1988) [OST]


Ο λόγιος συνθέτης Μιχάλης Γρηγορίου (γενν. 1947), γιος του σκηνοθέτη Γρηγόρη Γρηγορίου και της ποιήτριας Μαρίας Παπαλεονάρδου, έχει μια άκρως ενδιαφέρουσα παρουσία στην ελληνική δισκογραφία με έντεχνες συνθέσεις βασισμένες κυρίως σε ποητικά κείμενα (Αναγνωστάκης, Αλεξάνδρου, Σινόπουλος, Λειβαδίτης κλπ.), ενώ παράλληλα έχει υπογράψει και μερικά άκρως ενδιαφέροντα soundtrack ("Προστάτες", 1973, "Υπόγεια διαδρομή", 1983, "Η παρεξήγησ", 1983 κ.ά.).
Η ταινία του νέου ελληνικού κινηματογράφου "Ο Παράδεισος ανοίγει με αντικλείδι", παραγωγής 1987, είναι σκηνοθετημένη από τον Βασίλη Μπουντούρη σε σενάριο δικό του με τη συνεργασία του Πέτρου Τατσόπουλου. Ο εναλλακτικός διεθνής της τίτλος είναι "Red ants". 
Η μουσική της ταινίας υπογράφεται από τον Μιχάλη Γρηγορίου και στηρίζεται σε μια σειρά οργανικές συνθέσεις με έντονα ατμοσφαιρικά ηχοχρώματα. 
Το ομώνυμο τραγούδι όμως της ταινίας έχει μουσική του Γιάννη Ζουγανέλη σε στίχους του σκηνοθέτη και ερμηνεύεται εκφραστικά και δυναμικά από τον Βασίλη Παπακωνσταντίνου.

(c) LP | MINOS-EMI | 1988 | mp3 | Εξώφυλλα
πηγή: d58

Παρασκευή, 21 Απριλίου 2017

Ελλάς, η χώρα των εμβατηρίων (1990)

Πενήντα χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από της εθνοσωτηρίου επαναστάσεως τη γενέθλια ημέρα της 21ης Απριλίου 1967! Δεν μπορούμε λοιπόν παρά να αφιερώσουμε τη σημερινή μας ανάρτηση στο κοσμοϊστορικό αυτό γεγονός που κάνει περήφανη τη σύγχρονη Ελλάδα, αυτήν που κουβαλάει το προπατορικό αμάρτημα της ...εφεύρεσης της δημοκρατίας!
Ιδού λοιπόν μια συλλογή-ντοκουμέντο με ...χουντοστρατιωτικό περιεχόμενο να γλείφεις τα δάχτυλά σου!
Ελλάς, η Χώρα των Εμβατηρίων
Μια παραγωγή του Μάνου Χατζιδάκι για τον ΣΕΙΡΙΟ. Παραλλαγή του τίτλου της παλιάς κινηματογραφικής του σύνθεσης "Ελλάς, η χώρα των ονείρων".
Όπως προσφυέστατα αναφέρεται στον υπότιτλο, η συλλογή αυτή είναι "μια εξωφρενική παρέλασις απίθανων ηχηγραφημάτων εθνικού και ποδοσφαιρικού ενδιαφέροντος". Γιατί εδώ υπάρχουν τα πάντα ως πλίνθοι και κέραμοι ατάκτως ερριμμένοι. Πρωινά εγερτήρια, επίσημοι ύμνοι ποδοσφαιρικών ομάδων (που, κατά τα ειωθότα, περιορίζονται στο Λεκανοπέδιο), ύμνοι πολιτικών αρχηγών και "ειδικών καθεστώτων", τραγούδια εθνικής ανατάσεως και άλλα τινά εκπάγλου γοητείας και ...υψηλής αισθητικής. Αποκαλύπτονται και κάποιες ανομολόγητες συναναστροφές καλλιτεχνών που ποτέ δεν απολογήθηκαν για την πολιτεία τους! Συνθέτες και τραγουδιστές που βολεύτηκαν σε εποχές που άλλοι ...περιδιάβαιναν την άγονη γραμμή!

(c) CD | ΣΕΙΡΙΟΣ/MBI | 1990


Πέμπτη, 20 Απριλίου 2017

Λουκιανός Κηλαηδόνης: Ελευθέριος Βενιζέλος (1980, OST)

H άγνωστη πλευρά της μουσικής ταυτότητας του Λουκιανού Κηλαηδόνη είναι ασφαλώς η κινηματογραφική. Δεν έγραψε βέβαια πολλή μουσική για τον κινηματογράφο, όπως για το θέατρο, αλλά σίγουρα είναι εντυπωσιακό το ειδικό βάρος των ταινιών που έχουν δική του μουσική. Στη δεκαετία του '70 συνεργάστηκε με τον μεγάλο σκηνοθέτη Θόδωρο Αγγελόπουλο, πριν εκείνος συναντηθεί με τη μόνιμη συνεργάτιδά του, την Ελένη Καραΐνδρου, στις σημαντικές ταινίες "Ο θίασος" (1976) και "Οι κυνηγοί" (1977).
Η τρίτη μεγάλη ταινία που έχει επενδυθεί μουσικά από τον Κηλαηδόνη ήταν η υπερπαραγωγή του Παντελή Βούλγαρη "Ελευθέριος Βενιζέλος", παραγωγής 1980. Πρόκειται για μια μεγάλη ιστορική τοιχογραφία της περιόδου 1910-1927 με επίκεντρο την πολιτική δράση του Βενιζέλου που σημάδεψε την πορεία του ελληνικού έθνους στον 20ο αιώνα. 
Στην ταινία παρελαύνουν μερικά από τα ιερά τέρατα της ελληνικής σκηνής. Ιδού μερικά: Μάνος Κατράκης, Βασίλης Διαμαντόπουλος, Δημήτρης Μυράτ, Μελίνα Μερκούρη, Σταύρος Ξενίδης, Γιάννης Βόγλης, Ανδρέας Φιλιππίδης, Θόδωρος Μορίδης, Γιώργος Μοσχίδης, Ζορζ Σαρρή, Άννα Καλουτά, Χρήστος Τσάγκας, Νικήτας Τσακίρογλου... Να συνεχίσω; Στον πρωταγωνιστικό ρόλο ο Μηνάς Χρηστίδης, σε ένα ρόλο που λέγεται ότι αρχικά προοριζόταν για τον Δημήτρη Χορν, αλλά αυτό αποτράπηκε την τελευταία στιγμή με καραμανλική παρέμβαση! 
Ο Λουκιανός Κηλαηδόνης έγραψε τη μουσική και τα τραγούδια της ταινίας σε ύφος επιθεωρησιακό κυρίως. Οι στίχοι γράφτηκαν από τον Λευτέρη Παπαδόπουλο. Τραγούδησε η πληθωρική Άννα Καλουτά. Το soundtrack παραμένει ανέκδοτο και το αρχείο που σας δίνω προέρχεται από το βίντεο της ταινίας.

(c) Ανέκδοτο OST | 1980 | mp3 | Αυτόσχέδια εξώφυλλα
πηγή: d58

Θανάσης Γκαϊφύλιας: Φύλλο πορείας (1985)

Ο Θανάσης Γκαϊφύλιας αποτελεί εμβληματική μορφή της εκτός κέντρου μουσικής σκηνής, καθώς εδώ και δεκαετίες ήδη έχει επιλέξει τη μόνιμη παραμονή του μακριά από την Αθήνα και με έδρα του την Κομοτηνή δραστηριοποιείται σταθερά στο χώρο του μουσικού πολιτισμού, είτε γράφοντας τραγούδια, είτε δίνοντας συναυλίες, είτε υποστηρίζοντας τη μουσική από άλλες θέσεις (δισκοπωλείο, εκδόσεις κλπ).
Πρωτοεμφανίστηεκ στα όψιμα χρόνια του Νέου Κύματος με τραγούδια κυρίως σε ύφος ροκ, ενώ στα μέσα της δεκαετίας του '70 ηχογράφησε τον σημαντικότερο δίσκο του ("Η ατέλειωτη εκδρομή") συνεργαζόμενος μάλιστα με τον σπουδαίο στιχουργό Μάνο Ελευθερίου.
Ο δίσκος "Φύλλο πορείας" κυκλοφόρησε από την Polygram το 1985 και είναι ο τρίτος προσωπικός του Θανάση Γκαϊφύλια. Ο ίδιος έγραψε τη μουσική και τους περισσότερους στίχους, ενώ ερμηνεύει, όπως πάντα, και τα τραγούδια, αυτή τη φορά σε συνεργασία με τη σύζυγό του Λία Τσιαμπάζη. Το εναρκτήριο παιγνιώδες τραγούδι μάλιστα αναφέρεται στο πραγματικό βιωματικό γεγονός εκείνης της χρονιάς που ήταν ο γάμος των δύο ερμηνευτών! Το πιο δυνατό όμως τραγούδι του δίσκου είναι η "Κομοτηνή" που περιγράφει τη ζωή στην ακριτική πόλη με πολύ έντονες εικόνες και μια διάχυτη μελαγχολική διάθεση.


(c) LP | PolyGram | 1985 | mp3 | Εξώφυλλα
πηγή: d58 

Τρίτη, 18 Απριλίου 2017

Μίμης Πλέσσας: Περπατώντας κάτω από την Ακρόπολη (1962)


Ο Μίμης Πλέσσας αποτελεί ξεχωριστό για την ελληνική λαϊκή μουσική. Χαλκέντερος δημιουργός με πολυσύνθετο έργο που καλύπτει όλα τα μουσικά πεδία, συμπληρώνει ήδη πάνω από 65 χρόνια αδιάλειπτης δημιουργικής παρουσίας, ενώ το προχωρημένο της ηλικίας του (είναι πλέον 93 χρονών!) δεν τον εμποδίζει να συνεχίζει τις ζωντανές του εμφανίσεις!
Έχω εδώ ένα σπανιότατο δισκάκι του μεγάλου συνθέτη που κυκλοφόρησε το 1962 από τη Fidelity. Πρόκειται για τον ορχηστρικό δίσκο "Περπατώντας κάτω από την Ακρόπολη" που περιλαμβάνει οκτώ χορευτικά οργανικά θέματα και δυο τραγούδια. 
Το ένα τραγούδι ("Είναι βαρύς ο ουρανός") που το ξέρουμε από τη μεταγενέστερη εκτέλεση του Γιάννη Πουλόπουλου (με ελαφρά διαφορετικούς στίχους), εδώ το ερμηνεύει η υπέροχη Γιοβάννα
Το άλλο τραγούδι ("Σαράντα σκαλοπάτια") το ερμηνεύει το Τρίο Μπελκάντο. Επικεφαλής της ορχήστρας είναι ο ασυναγώνιστος Γιώργος Ζαμπέτας, στενός συνεργάτης του συνθέτη εκείνα τα χρόνια εντός κι εκτός Ελλάδος.


(c) 10ιντσο βινύλιο | Fidelity | 1962 | wma | Εξώφυλλα
πηγή: π.Αρτ.

Κυριακή, 16 Απριλίου 2017

Καλή Ανάσταση!

Καλή Ανάσταση

ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΛΑ !!!



Πέμπτη, 13 Απριλίου 2017

Ευαγγελία Μέλφου: Σταυρώσιμα (1969)


Συμβαδίζοντας με το πνεύμα της ημέρας σας παρουσιάζω απόψε ένα σπανιότατο δισκάκι του 1969 που αναφέρεται ακριβώς στις τελευταίες στιγμές του Ιησού, τις στιγμές εκείνες που περισσότερο από όλες τις άλλες αποκαλύπτει την ανθρώπινη φύση του μπροστά στο δέος του επερχόμενου θανάτου, προσεύχεται στον πατέρα του να αποφύγει το μοιραίο, πονάει πάνω στο σταυρό, διψάει και τελικά ξεψυχά. 
Η σοπράνο Ευαγγελία Μέλφου μελοποίησε με ευαισθησία τους στίχους του αρχιμανδρίτη Λεόντιου Χατζηκώστα που περιγράφουν με συγκίνηση τις συγκλονιστικές αυτές στιγμές από τον Μυστικό Δείπνο μέχρι το σπαρακτικό "τετέλεσται". 
Το έργο περιλαμβάνει πέντε μικρές ενότητες και ερμηνεύεται από σοπράνο, μεσόφωνο και τενόρο με συνοδεία πιάνου. Τραγουδούν: Ευαγγελία Μέλφου (σοπράνο), Νίνα Κιοσκερίδου-Χρυσοστόμου (μεσόφωνος) και Χαράλαμπος Αντωνιάδης (τενόρος). Στο πιάνο ο Νίκος Αστρινίδης.

(c) Ανεξάρτητη έκδοση βινυλίου | 1969 | mp3 | Εξώφυλλα
πηγή: π.Αρτ.

Τετάρτη, 12 Απριλίου 2017

Χριστόδουλος Χάλαρης: Πάθη απόκρυφα (1986)


Μέσα στο 1986 ο σπουδαίος συνθέτης και μουσικός ερευνητής Χριστόδουλος Χάλαρης ηχογράφησε δύο έργα με ύμνους και τραγούδια που αναφέρονται στα Θεία Πάθη της Μεγάλης Εβδομάδας. 
Ήδη σας παρουσίασα το δίσκο "Οι μελωδοί του Πάθους" με έργα του παλιού εκκλησιαστικού συνθέτη Πέτρου Πελοποννήσιου. 
Το δεύτερο έργο επιγράφεται "Πάθη απόκρυφα" και βασίζεται σε κείμενα αγνώστων ποιητών με θέμα την πορεία του Ιησού προς τη Σταύρωση και την Ανάσταση που προσάρμοσε στην καθομιλούμενη ελληνική ο ποιητής Γιάννης Κακουλίδης. Ψάλλουν οι: Νίκος Κωνσταντινόπουλος, Χουρμούζιος και Γρηγόρης Νταραβάνογλου, Παναγιώτης Μαθός και χορός ψαλτών. Τραγουδούν οι Χρύσανθος και Βάσω Κυριαζή, ενώ απαγγέλλει η Ελένη Κισκυρά. Στην εκτέλεση των ύμνων συμμετέχει η Ορχήστρα Παλαιών Παραδοσιακών και Πρωτοτύπων Οργάνων που δημιούργησε και διηύθυνε ο Χριστόδουλος Χάλαρης.

(c) LP | MINOS-EMI | 1986 | mp3 | Εξώφυλλα
πηγή: d58

Τρίτη, 11 Απριλίου 2017

Ανδρέας Πρέζας: Τα πρώτα τραγούδια (συλλογή)

Έχουμε ξαναμιλήσει για τον παλιό συνθέτη Ανδρέα Πρέζα με αφορμή την παρουσίαση κάποιων δίσκων του. Θυμίζω απλώς ότι ξεκίνησε στα χρόνια του Νέου Κύματος, εκεί στα τέλη της δεκαετίας του '60, και ήταν αυτός που "ανακάλυψε" τον Μανώλη Μητσιά, ο οποίος ερμήνευσε σε 45άρια κάμποσα τραγούδια του. 
Την ίδια εποχή συνεργάστηκε επίσης και με αρκετούς άλλους γνωστούς τραγουδιστές, όπως ο Μιχάλης Βιολάρης, ο Γιώργος Ζωγράφος, η Πόπη Αστεριάδη, η Πετρή Σαλπέα, ο Δημήτρης Ζευγάς και ο Γιάννης Θωμόπουλος.
Στη συλλογή που σας παρουσιάζω είναι συγκεντρωμένα 23 τραγούδια του Ανδρέα Πρέζα από εκείνη τη "νεοκυματική" του περίοδο. Άραγε λείπει κάποιο; Δεν είμαι σίγουρος. Έτσι κι αλλιώς τα περισσότερα είναι σπανιότατα και άγνωστα. Για φανατικούς συλλέκτες...
πηγή: Δημ.Δημ.

Κυριακή, 9 Απριλίου 2017

Χριστόδουλος Χάλαρης: Οι Μελωδοί του Πάθους (1986)


Ο Χριστόδουλος Χάλαρης (γενν. 1946) αποτελεί κορυφαία μουσική φυσιογνωμία του τόπου μας με πολυδιάστατο κατατεθειμένο έργο στην ελληνική και διεθνή δισκογραφία βασισμένο είτε σε πρωτότυπες δικές του συνθέσεις (κυρίως στη δεκαετία του '70), είτε σε πολύχρονες έρευνες και μελέτες στην ελληνική μουσική ανά τους αιώνες επικεντρώνοντας κυρίως στη βυζαντινή και μεσαιωνική περίοδο.
Μπαίνοντας λοιπόν σιγά σιγά στη Μεγάλη Εβδομάδα σκέφτηκα να ανασύρω από τη λήθη τον επίκαιρο δίσκο του Χάλαρη "Οι Μελωδοί του Πάθους", ο οποίος εκδόθηκε το 1986 από την Columbia. Περιλαμβάνει συνθέσεις για τα Πάθη του Ιησού γραμμένες από τον σημαντικό Έλληνα μουσικό του 18ου αιώνα Πέτρο Πελοποννήσιο ή Λαμπαδάριο (1730-1778), ο οποίος καταγόταν από τη Λακωνία, αλλά η μουσική του κατάρτιση και δημιουργία αναπτύχθηκαν στα τότε μεγάλα κοσμοπολίτικα κέντρα της Σμύρνης και της Κωνσταντινούπολης. 
Ο Χριστόδουλος Χάλαρης επιμελήθηκε τη διασκευή και ενορχήστρωση του υλικού που ερμηνεύουν οι Νίκος Κωνσταντινόπουλος, Αμβρόσιος Χατζηαποστόλου, Παναγιώτης Μάθος, Γρηγόρης και Χάρης Νταραβάνογλου.

(c) CD | EMI Columbia | 1986 | mp3 | Εξώφυλλα
πηγή: d58

Παρασκευή, 7 Απριλίου 2017

Πάνος Τζαβέλλας: Μωραΐτικα τραγούδια της αντίστασης (1981)


Διπλό δισκογραφικό παρών έδωσε μέσα στο 1981 ο τραγουδοποιός Πάνος Τζαβέλλας. Μαζί με τη "Λευτεριά Παντάνασσα" ηχογράφησε στην ίδια εταιρία, τη Venus, άλλον ένα αγωνιστικό δίσκο με τίτλο "Μωραΐτικα τραγούδια της αντίστασης"
Όπως το λέει κι ο τίτλος, ο δίσκος περιέχει ένα απάνθισμα τραγουδιών από την Πελοπόννησο που αναφέρονται στα δύσκολα χρόνια της γερμανικής κατοχής στην πατρίδα μας. Είναι τραγούδια του ξεσηκωμού και της ανταρσίας κατά του κατακτητή, τα περισσότερα σε δημώδεις ήχους της περιοχής. 
Πρόκειται κυρίως για συνθέσεις ανώνυμων δημιουργών που διασκεύασε αναλόγως ο Πάνος Τζαβέλλας, για να γιορτάσει τη συμπλήρωση 40 χρόνων από τη γέννηση του ΕΑΜ, της μαζικότερης και αποτελεσματικότερης αντιστασιακής οργάνωσης στα χρόνια 1941-1944. Τραγουδά ο ίδιος ο Τζαβέλλας, ενώ συμμετέχουν η Νατάσσα Παπαδοπούλου, ο Γιάννης Γιαννόπουλος, ο Χρήστος Ζούκας, χορωδία και η ηθοποιός Δάφνη Σκούρα.

(c) LP | Venus | 1981 | mp3 | Εξώφυλλα
πηγή: Δημ.Δημ./d58

Πάνος Τζαβέλλας: Λευτεριά Παντάνασσα (1981)


Το 1981 ο Πάνος Τζαβέλλας ηχογράφησε για λογαριασμό της μικρής δισκογραφικής εταιρίας Venus τον πέμπτο του δίσκο με τίτλο "Λευτεριά Παντάνασσα"
Ο δίσκος περιλαμβάνει δώδεκα τραγούδια στο γνωστό ύφος του τραγουδοποιού με αναφορές στους αγώνες, ατομικούς ή εθνικούς, που προηγήθηκαν στα δύσκολα χρόνια από την εποχή της Κατοχής και του Εμφύλιου μέχρι την Επταετία και τη Μεταπολίτευση. Τραγούδια του πόνου και του καημού για το μεγάλο αγαθό της λευτεριάς που εκείνα τα χρόνια ήταν το διαρκές και ανικανοποίητο αίτημα. 
Η μουσική κινείται σε λαϊκούς και παραδοσιακούς δρόμους. Οι στίχοι υπογράφονται εξ ημισείας από τον Πέτρο Ανταίο και τον Στ. Τηλικίδη. Τραγουδά ο ίδιος μαζί με τη (μετέπειτα) σύζυγό του Νατάσσα Παπαδοπούλου, ενώ σε ένα τραγούδι ακούγεται και η ηθοποιός Δάφνη Σκούρα. Σπάνιος δίσκος.

(c) LP | Venus | 1981 | mp3 | Εξώφυλλα
πηγή: Δημ.Δημ.

Τετάρτη, 5 Απριλίου 2017

Πάνος Τζαβέλλας, Καίτη Γκρέυ: Θρήνοι κι αναστάσιμα (1983)


Μπορεί ο Πάνος Τζαβέλλας να έχει ταυτιστεί με τραγούδια αγωνιστικά και επαναστατικά, ωστόσο η συνθετική του γκάμα ήταν ευρύτερη και ακουμπούσε γερά στους λαϊκούς δρόμους. Ήδη το 1974 είχε υπογράψει τα δυο πρώτα λαϊκά του τραγούδια, τα ωραιότατα "Πάρε με φεγγάρι μου" και "Ροδακινιά ξανθή" με τη φωνή του Γιώργου Νταλάρα.
Το 1983 λοιπόν, αφού ολοκλήρωσε έναν μεγάλο κύκλο συναυλιών και ηχογραφήσεων προσαρμοσμένων στο έντονα πολιτικοποιημένο μεταπολιτευτικό κλίμα, επανήλθε στη φόρμα του λαϊκού τραγουδιού με το δίσκο "Θρήνοι κι αναστάσιμα". Δώδεκα καθαρά λαϊκά τραγούδια σε δική του μουσική και στίχους, εκτός από δύο που έχουν στίχους των Θάνου Πανουσόπουλου και Γιώργου Μυλωνάκου. Ένα τραγούδι είναι γραμμένο σε ποντιακό χορευτικό ρυθμό κι άλλο ένα σε κοζανίτικο παραδοσιακό. 
Η καθαρή λαϊκότητα των τραγουδιών επισφραγίζεται με την ερμηνεία μιας εμβληματικής λαϊκής τραγουδίστριας από τα παλιά, της Καίτης Γκρέυ, η οποία τα ερμηνεύει με πολύ μεράκι και εκφραστικότητα, σε μια εποχή που ήδη η καριέρα της είχε πάρει την κατιούσα, χωρίς πάντως αυτό να οφείλεται στην ποιότητα της φωνής της που παραμένει ακμαία. 
Στην εκτέλεση των τραγουδιών συμμετέχουν μουσικοί πρώτης γραμμής, όπως ο Χρήστος Νικολόπουλος στο μπουζούκι, ο Λευτέρης Ζέρβας στο βιολί κι ο Νίκος Φιλιππίδης στο κλαρίνο.
Ο δίσκος βέβαια είναι ξεχασμένος από χρόνια, αλλά έχω την εντύπωση πως η ιστορία τον έχει αδικήσει, γιατί θα μπορούσε να είχε ακουστεί περισσότερο. Τα τραγούδια ακούγονται όλα με το ίδιο ενδιαφέρον και σε τίποτε δεν υστερούν από άλλα γνωστότερα σουξέ εκείνου του καιρού.


(c) LP | Venus | 1983 | mp3 | Εξώφυλλα
πηγή: Δημ.Δημ.

Τρίτη, 4 Απριλίου 2017

Πάνος Τζαβέλλας: Για σε, πατρίδα μας Ελλάδα (1978)


Ο Κοζανίτης αγωνιστής-τραγουδοποιός Πάνος Τζαβέλλας (1925-2009) αποτελεί ένα από τα ισχυρά σύμβολα της μεταπολιτευτικής μουσικής μου εμπειρίας μέσα από τα αμφιθέατρα του ΑΠΘ, όπου έκανε συχνά πυκνά τις "συνωμοτικές" του εμφανίσεις με τραγούδια αγωνιστικά και αντιστασιακά, πάντα με την κιθάρα στα χέρια του και κείνη την άβολη στάση του στην καρεκλίτσα εξαιτίας της οδυνηρής αναπηρίας του. 
Στο δίσκο "Για σε πατρίδα μας Ελλάδα" είναι μαζεμένα τραγούδια τέτοιων συναυλιών. Πρόκειται για υλικό με επίμονες αναφορές στα χρόνια της αντίστασης κατά του ξένου κατακτητή, αλλά και κατά της μισαλλόδοξης εξουσίας που ακολούθησε. Με εξαίρεση το ακροτελεύτιο τραγούδι "Στους δρόμους" που ανήκει στον εμβληματικό λόγιο συνθέτη της αντίστασης Αλέκο Ξένο και το ερμηνεύει ο γνωστός ηθοποιός Ηλίας Λογοθέτης, τα υπόλοιπα είναι αγνώστων δημιουργών. Τα επεξεργάστηκε και τα ενορχήστρωσε στο δικό του ύφος ο Τζαβέλλας. Ο ίδιος τα τραγούδησε συνοδευόμενος από τη σύζυγό του Νατάσσα Παπαδοπούλου και χορωδία. 

(c) LP | MINOS-EMI | 1978 | mp3 | Εξώφυλλα
πηγή: d58

Τετάρτη, 29 Μαρτίου 2017

Ανδρέας Πρέζας: Το γαϊτανάκι της ζωής (1981)

Ανήμερα της 25ης Μαρτίου είχαμε την πρώτη μας γνωριμία με τον παλιό συνθέτη Ανδρέα Πρέζα, όταν σας παρουσίασα τον επετειακό δίσκο του "Έξοδος Μεσολογγίου". Είπα λοιπόν να δώσω συνέχεια στην παρουσίαση αυτού του παραγνωρισμένου συνθέτη που, ενώ ποτέ δεν βρέθηκε στο προσκήνιο ως μεγάλο όνομα, αποδεικνύεται τελικά ένας χαλκέντερος τραγουδοποιός που συνεχίζει πεισματικά τον μοναχικό του δρόμο παρουσιάζοντας κατά καιρούς όλο και κάτι καινούργιο. Στο ενεργητικό του συνθέτη καταγράφεται η "ανακάλυψη" ενός μεγάλου ερμηνευτή, του Μανώλη Μητσιά εκεί στα τέλη της δεκαετίας του '60, λίγο πριν γίνει διάσημος με τα τραγούδια του Δήμου Μούτση!
Βρήκα λοιπόν έναν ακόμη ξεχασμένο δίσκο του Ανδρέα Πρέζα με τίτλο "Το γαϊτανάκι της ζωής" που κυκλοφόρησε το 1981 από τη Zodiac (θυγατρική της Lyra) με ερμηνευτή τον Μιχάλη Βιολάρη. Οι δυο καλλιτέχνες βέβαια είχαν συναντηθεί και πιο παλιά, στα όψιμα χρόνια του Νέου Κύματος, συνυπογράφοντας μερικά τραγούδια στις 45 στροφές ("Ήρθες αργά", "Νοικιάζεται", "Σκοτείνιασε κι ερήμωσε", "Τι να σε κάνω Κυριακή"). Έκτοτε ο Κύπριος τραγουδιστής είχε πάρει την κατιούσα στο ελληνικό τραγούδι και αραίωσε σημαντικά το δισκογραφικό του παρών. Η πρώτη ολοκληρωμένη του συνεργασία με τον Πρέζα απέφερε αυτόν το δίσκο που περιλαμβάνει δώδεκα λαϊκά τραγούδια σε στίχους Δημήτρη Ιατρόπουλου, Κώστα Τριπολίτη και Βασίλη Καπερνάρου. Απλά τραγουδάκια που ακούγονται ευχάριστα, αλλά πέρασαν απαρατήρητα στην εποχή τους και γρήγορα ξεχάστηκαν.



(c) LP | Zodiac | 1981 | mp3 | Εξώφυλλα
πηγή: Δημ.Δημ.

Τρίτη, 28 Μαρτίου 2017

Δέσποινα Λάππα-Κόντου: Το παρελθόν που δεν λησμόνησα

Δέσποινα Λάππα-Κόντου
Το παρελθόν που δεν λησμόνησα
Εκδόσεις Έξη (2016)

Μια κριτική προσέγγιση από την Αλεξάνδρα Πάντσου


Η συγγραφέας Δέσποινα Λάππα-Κόντου, η οποία μας έχει ήδη προσφέρει τέσσερις μυθιστορηματικές συνθέσεις («Νεραντζούλα», «Σαν τα λιβάδια του Μαγιού», «Η ζωή τους έκανε ταξιδευτές», «Σ’ όποια γλώσσα κι το πεις…»), κάνοντας μια νέα χειρονομία προς το αναγνωστικό κοινό, του χαρίζει το πέμπτο μυθιστόρημά της με τον τίτλο «Το παρελθόν που δεν λησμόνησα»
Ο μύθος του πεζογραφήματος εκτυλίσσεται στην πλέον ταραγμένη και γεμάτη αντιφάσεις περίοδο του Ελληνικού μεσοπολέμου, κατά την οποία οι δύο παλιννοστούντες κεντρικοί  ήρωές του, ο Χρήστος και η Νέλλη,  προσπαθούν να στήσουν ξανά τη ζωή τους στην πατρίδα έπειτα από πολλά χρόνια ξενιτεμό στην Αυστραλία. Αν και η χώρα μας διέρχεται μια βαθιά κρίση ως συνέπεια της μικρασιατικής καταστροφής, του τεράστιου προσφυγικού κύματος και του ασταθούς πολιτικού σκηνικού, η χαρά της επιστροφής και η αγάπη που τρέφουν ο ένας για τον άλλον τους οπλίζει με δύναμη ώστε να αντιμετωπίσουν όλες τις αντιξοότητες.
Ωστόσο, οι προσωπικές τους επιδιώξεις και επιθυμίες σκιάζονται από την έλλειψη ενός παιδιού, το οποίο δυστυχώς δεν έρχεται. Στο πρόσωπο, όμως, ενός ορφανού αγοριού, τον Στέφανο, θα βρουν το σκοπό της ζωής τους και την πληρότητα, αναπτύσσοντας έναν ασφαλή  δεσμό με αυτό το φτωχό παιδί. Αλλά, οι δολοπλοκίες των συγγενών τους, οι οποίοι διακαώς επιθυμούσαν τον σφετερισμό της περιουσίας, εξώθησαν τον ήδη ενήλικα Στέφανο να εγκαταλείψει την οικογενειακή εστία και να ψάξει την τύχη  του ως εσωτερικός μετανάστης. Στο σημείο αυτό που αρχίζει η «Οδύσσεια» του ήρωα, η συγγραφέας, φιλτράροντας θεματικές της παράδοσης και διαμορφώνοντας μιαν άλλην εκδοχή του Ομηρικού νόστου, δομεί το μυθιστόρημά της πάνω σε μια σειρά «αποκαλύψεων», οι οποίες σαφώς παραπέμπουν στο τυπικό της «αναγνωριστικής διαδικασίας» του Ομηρικού έπους. Αυτή φαίνεται να είναι ο κεντρικός άξονας του πεζογραφήματος, καθώς σε όλη την πλοκή του έργου υπάρχει μια πληθώρα ενδείξεων και προσημάνσεων, οι οποίες επάγουν στο τυπικό του αναγνωρισμού. Έτσι, εκτός από τις προϋποθέσεις που τίθενται από την συγγραφέα για μια μακρόχρονη απουσία του αναγνωριζόμενου (Στέφανος), αποκρύπτονται με παραμόρφωση κάποια στοιχεία της ταυτότητάς του, για τα οποία το πρόσωπο που αναγνωρίζει (Νέλλη) απαιτεί αποδεικτικά στοιχεία μετά την άρση της παραμόρφωσης. Μετά την κατ’ ιδίαν συνάντηση των δύο αναγνωριστικών υποκειμένων, η οποία συνοδεύεται από έντονη συναισθηματική διάχυση, η αναγνώριση δε θα αργήσει να εκπληρωθεί. Συνεπίκουροι σε αυτήν την προσπάθεια θα είναι ο Χάρης και η Μελισσάνθη - γιος των δολοπλόκων συγγενών της Νέλλης και κόρη του Στέφανου αντίστοιχα, καθώς η τύχη το 'φερε να ερωτευτούν και να «χτίσουν ξανά τις γέφυρες».
Η Δέσποινα Λάππα-Κόντου, λοιπόν, έχει πασχίσει να μας παραδώσει ένα βιβλίο, το οποίο, ξεδιπλώνοντας μιαν αφήγηση που την χαρακτηρίζει η αδέσμευτη ελευθερία και ο εκφραστικός πλούτος της γλώσσας, αντιπροσωπεύει την πνευματική αισιοδοξία με την έννοια πως κάθε δυσκολία και απώλεια είναι μια ευκαιρία για ωρίμανση.

Δευτέρα, 27 Μαρτίου 2017

Ο Χριστόδουλος Χάλαρης φιλοξενεί τον Νίκο Ξυλούρη

Με τον συνθέτη και σημαντικό θεράποντα της ελληνικής μουσικής στη διαχρονική της διάσταση Χριστόδουλο Χάλαρη (γενν. 1946) ο Νίκος Ξυλούρης (1936-1980) είχε μια πολυσήμαντη συνεργασία στη δεκαετία του '70, η οποία καταγράφηκε στην ελληνική δισκογραφία με τρεις δίσκους αναφοράς: "Τροπικός της Παρθένου" (1973), "Ακολουθία" (1974) και "Ερωτόκριτος" (1976). 
Οι μουσικολογικές αναδιφήσεις του Χάλαρη στα βαθιά νερά της ελληνικής παράδοσης βρήκαν ιδανικό εκφραστικό μέσον στην απαράμιλλης εκφραστικής δύναμης φωνή του μεγάλου Κρητικού βάρδου και απέδωσαν σπουδαίους καρπούς.
Το 1979 ο Χριστόδουλος Χάλαρης παρουσίασε στην Ελληνική Ραδιοφωνία ένα πρόγραμμα με καλεσμένο του τον Νίκο Ξυλούρη, ο οποίος μίλησε για τη ζωή και την πορεία του στο ελληνικό τραγούδι από τα πρώτα χρόνια στην πατρίδα του, όπου έπαιζε λύρα και τραγουδούσε ριζίτικα, μέχρι τα χρόνια της ένταξής του στο λεγόμενο "έντεχνο" πλάι στον Γιάννη Μαρκόπουλο και τον Σταύρο Ξαρχάκο. Φυσικά τραγούδησε κιόλας αρκετά τραγούδια. Μαζί τους στην εκπομπή μίλησε και έπαιξε ο παλιός στενός συνεργάτης του Ξυλούρη και λαουτιέρης Γιώργος Κουμιώτης. Ένα σπάνιο ντοκουμέντο.


(c) Ραδιοφωνική εκπομπή | 1979 | wma | φωτογραφικό υλικό
πηγή: π.Αρτ.

Κυριακή, 26 Μαρτίου 2017

Αλέξης Γούδας: Μεγάλη αγκαλιά (2016)


Πόσοι γνωρίζουν τον νεαρό Καστοριανό τραγουδοποιό Αλέξη Γούδα, αυτόν που αιφνιδίασε τους πάντες, όταν πριν από δέκα σχεδόν χρόνια, το 2008, έκανε την πρώτη του επίσημη εμφάνιση συμμετέχοντας στο Φεστιβάλ Τραγουδιού της Θεσσαλονίκης κατακτώντας μάλιστα το πρώτο βραβείο με το χαριτωμένο τραγουδάκι "Φανταστικό ταγκό";
Ο Αλέξης είναι γιος καλού μου συναδέλφου και από τα μαθητικά του χρόνια έδειχνε ένα πολυτάλαντο παιδί, έστω κι αν η πορεία του στη συνέχεια δεν ήταν ανάλογη με τις αρχικές προσδοκίες, γιατί προέκυψαν άλλες προτεραιότητες. Τέλειωσε τη Φιλοσοφική Σχολή, γράφει ποιήματα, δημοσιοποιεί σχόλια στα κοινωνικά δίκτυα και κυρίως συνεχίζει επίμονα το μοναχικό του δρόμο στο τραγούδι παρουσιάζοντας κατά καιρούς σε ζωντανές εμφανίσεις δείγματα της δουλειάς του. 
Ωστόσο χρειάστηκε να περάσουν κάμποσα χρόνια από εκείνη τη βραδιά θριάμβου στη Θεσσαλονίκη, για να καταφέρει να ηχογραφήσει την πρώτη ολοκληρωμένη του δουλειά, η οποία έγινε πραγματικότητα μέσα στο 2016. Ο δίσκος του επιγράφεται "Μεγάλη αγκαλιά" και περιλαμβάνει,, εκτός από το βραβευμένο του τραγούδι, ακόμη δέκα κομμάτια που φέρουν την προσωπική του υπογραφή σε μουσική, στίχους και ερμηνεία, εκτός από το "Ερωτικό" που έχει στίχους του Κώστα Κουτσουρέλη, ενώ σε ένα τραγούδι ακούμε τη Λιζέτα Καλημέρη και σε άλλο ένα τον αδελφό του Βασίλη.
Εντάξει, δεν πρόκειται για τραγούδια που ταράζουν τα επί χρόνια λιμνάζοντα νερά του ελληνικού τραγουδιού, ακούγονται όμως πολύ ευχάριστα και αποπνέουν μια δροσερή αύρα ειλικρίνειας και θετικής διάθεσης. Ο Αλέξης είναι ένα είδος ερανιστή τραγουδοποιού με εμφανείς επιρροές από καταξιωμένους δημιουργούς του χώρου. Κάποιες στιγμές στο μυαλό μου έρχεται ο Φοίβος Δεληβοριάς, άλλοτε πάλι ο Θανάσης Παπακωνσταντίνου. Δε διστάζει άλλωστε στο βραβευμένο του τραγούδι να ενσωματώσει, φευγαλέα έστω, μια αυτούσια μουσική φράση από γνωστό τραγούδι της Χαρούλας Αλεξίου. Το μουσικό του ύφος συχνά παίρνει ανάδρομη πορεία και επιστρέφει σε παλιότερες φόρμες, όπως βαλς, ταγκό, αμερικάνικοι ρυθμοί. Και όλα αυτά διανθισμένα με έντονα φολκλορικά στοιχεία από τον βαλκανικό περίγυρο. 
Οι στίχοι του είναι έξυπνοι με βιωματικές αφετηρίες. Άλλοτε διακρίνονται από έναν πηγαίο αυθορμητισμό και άλλοτε γίνονται εκούσια απλοϊκοί, σαν μικρές προσωπικές εξομολογήσεις ή διαπροσωπικές συνομιλίες με κυρίαρχο το θέμα της ερωτικής επικοινωνίας, ενώ κάποιες φορές αποκτούν μια λογοπαικτική διάθεση. 
Νομίζω πως η συνέχεια θα φέρει καινούργιους καρπούς, πιο ώριμους και πιο γευστικούς. Του το εύχομαι από καρδιάς! 



(c) CD | AMS Productions | 2016
Κείμενο: Δημήτρης Κωστούλας

Σάββατο, 25 Μαρτίου 2017

Ανδρέας Πρέζας: Έξοδος Μεσολογγίου (1988)


Ο συνθέτης Ανδρέας Πρέζας πρωτοεμφανίστηκε στη δισκογραφία το 1967 ξεπηδώντας μέσα από την πλούσια παρέα των νεοκυματικών τραγουδοποιών και μας έδωσε κατά καιρούς μερικά καλά τραγούδια με τον Γιώργο Ζωγράφο, τον Μιχάλη Βιολάρη, τον Δημήτρη Ζευγά, τον Μανώλη Μητσιά και άλλους.
Το 1988 ηχογράφησε το δίσκο "Μεσολογγίου Έξοδος", ένα έργο αφιερωμένο στον ηρωικό αγώνα των Μεσολογγιτών κατά την επανάσταση του 1821. Οι στίχοι και τα κείμενα γράφτηκαν από τον Γιώργο Πια. Περιλαμβάνονται τραγούδια και συνδετικές αφηγηματικές γέφυρες που περιγράφουν το χρονικό του Μεσολογγίου μέχρι την απεγνωσμένη του έξοδο. Η μουσική έχει χρώματα παραδοσιακά και γιαυτό επιστρατεύτηκαν δυο ερμηνευτές του δημοτικού τραγουδιού, η Τασία Βέρα και ο Γιώργος Σιόλος. Αφηγητής με τη στιβαρή φωνή του ο ηθοποιός Νίκος Βασταρδής


(c) MC | Vergina Fon | 1988 | wma | Εξώφυλλα
πηγή: π.Αρτ.

Παρασκευή, 24 Μαρτίου 2017

25η Μαρτίου: Πατριωτικά Χορωδιακά Τραγούδια (1971)


Ενόψει της μεγάλης αυριανής εθνικής επετείου σας προσφέρω μια ενδιαφέρουσα ηχογράφηση των θρησκευτικών εκδόσεων της "Ζωής" που κυκλοφόρησε το 1971 με αφορμή τη συμπλήρωση των 150 χρόνων από τον Μεγάλο Ξεσηκωμό.
Περιλαμβάνει δώδεκα πατριωτικά τραγούδια γραμμένα για τον αγώνα του 1821 από διάφορους συνθέτες και ποιητές εναρμονισμένα για χορωδία με συνοδεία πιάνου κυρίως από τον γνωστό εκκλησιαστικό μουσικό και συγγραφέα Απόστολο Βαλληνδρά. Μεταξύ άλλων έχουμε και μελωδίες του Επτανήσιου λόγιου συνθέτη Σπυρίδωνος Ξύνδα (1812-1896), ενώ περιλαμβάνεται κι ένα μελοποιημένο ποίημα του Αντώνη Σαμαράκη (1919-2003).


(c) LP | ΖΩΗ | 1971 | mp3 | Εξώφυλλα
πηγή: π.Αρτ.

Τρίτη, 21 Μαρτίου 2017

Ο Θωμάς Θωμαΐδης τραγουδά Γιάννη Μαρκόπουλο (1985)

Ο Θωμάς Θωμαΐδης υπήρξε ένας λαϊκός τραγουδιστής που είχε μια σύντομη καριέρα εκεί στο δεύτερο μισό της δεκαετίας του '80, ενώ στη συνέχεια σταδιακά εξαφανίστηκε από το προσκήνιο.
Πρόλαβε ωστόσο να σημαδέψει τη σύντομη παρουσία του με μια σημαντική συνεργασία: Το 1985 λοιπόν βρέθηκε δίπλα στον μεγάλο συνθέτη Γιάννη Μαρκόπουλο και μάλιστα δυο φορές στο στούντιο. Συγκεκριμένα, συμμετείχε στο soundtrack "Τα χρόνια της θύελλας", ενώ συγχρόνως ηχογράφησε τον πρώτο προσωπικό του δίσκο αποκλειστικά με τραγούδια του συνθέτη. 
Στο δίσκο αυτό περιλαμβάνονται τραγούδια σε δεύτερη εκτέλεση από τους κύκλους "Τραγούδια του νέου πατέρα", "Ανεξάρτητα" και "Εργάτες", καθώς και μερικά μεμονωμένα κομμάτια του Μαρκόπουλου, όλα από τη δεκαετία του '70. Την ενορχήστρωση όλου του υλικού έκανε ο μουσικός Φίλιππος Τσεμπερούλης
Συμπαθητικές εκτελέσεις που σήμερα πια ακούγονται μάλλον παρωχημένες και οπωσδήποτε δεν μπορούν να σταθούν δίπλα στις πρώτες ερμηνείες αυτών των σπουδαίων τραγουδιών. 
Ο δίσκος είναι σπάνιος και βρέθηκε χάρις στην ευγενική χειρονομία του φίλτατου Ηλία από τη Ναύπακτο και τη διαρκή "χορηγία" του π.Αρτ., τους οποίους ευχαριστώ εκ βαθέων...


(c) LP | ΠΟΡΕΙΑ | 1985 | mp3 | Εξώφυλλα
πηγή: Ηλίας/π.Αρτ.

Δευτέρα, 20 Μαρτίου 2017

Λουκιανός Κηλαηδόνης: Τα Μικροαστικά (ραδιοφωνική μετάδοση)


Ο Λουκιανός Κηλαηδόνης καταλαμβάνει σημαντική θέση στην ιστορία του ελληνικού τραγουδιού χάρις κυρίως σε ένα έργο του που θεωρείται πλέον κλασικό και σημείο αναφοράς. 
Μιλώ βεβαίως για τα "Μικροαστικά" που κυκλοφόρησαν το 1973 σε μια προσωρινή περίοδο χαλάρωσης των ασφυκτικών περιορισμών της λογοκρισίας που είχε επιβάλει το δικτατορικό καθεστώς. Οι εμπνευσμένοι και ευρηματικοί στίχοι με έντονα πολιτικό υπόβαθρο ανήκουν στον Γιάννη Νεγρεπόντη. Τα τραγούδια γράφτηκαν 2-3 χρόνια νωρίτερα και ήταν πολύ περισσότερα από αυτά που τελικά πήραν την έγκριση να μπουν στον περίφημο κόκκινο δίσκο. Επρόκειτο για τραγούδια σε εντελώς διαφορετικό ύφος από τα πρώτα λαϊκά τραγούδια που είχαν κάνει γνωστό τον συνθέτη τα προηγούμενα χρόνια. Εδώ πρωτοεμφανίζονται όλα εκείνα τα μουσικά στοιχεία που θα χαρακτηρίσουν στη συνέχεια το τόσο αναγνωρίσιμο προσωπικό ύφος του συνθέτη με αναφορές στο ελληνικό ρετρό, αλλά και το αμερικάνικο μπλουζ.
Το έργο βέβαια ο συνθέτης το παρουσίασε αρκετές φορές τα κατοπινά χρόνια είτε σε συναυλιακή μορφή, είτε ακόμη και σε μορφή θεατρικού δρώμενου. Στο αρχείο που σας δίνω έχουμε την ευκαιρία να χαρούμε μια "ολοκληρωμένη" παρουσίαση του έργου από ραδιοφωνική μετάδοση κάπου μεταξύ 1976 και 1977, όπως διασώζεται σε παλιά κασετούλα από το αρχείο του φίλου μου Δημήτρη. Περιλαμβάνονται αρκετά ανέκδοτα μέρη του έργου, τραγούδια ή εμβόλιμες θεατρικές παρλάτες. 

(c) Aνέκδοτη ραδιοφωνική μετάδοση | 1976-7 | mp3 | Φωτογραφικό υλικό
πηγή: Δημ.Δημ.

Κυριακή, 19 Μαρτίου 2017

Ο Νότης Περγιάλης διαβάζει Ραμπιντρανάθ Ταγκόρ

ΡΑΜΠΙΝΤΡΑΝΑΘ ΤΑΓΚΟΡ (1861-1941)
Πολυγραφότατος Ινδός ποιητής, δραματουργός, μυθιστοριογράφος, δοκιμιογράφος, αλλά και μουσικός και ζωγράφος. Τιμήθηκε με το βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας το 1913. Ήταν γιος ενός διαπρεπούς ινδουιστή φιλοσόφου από την Καλκούτα. Το 1878 πήγε στην Αγγλία για σπουδές νομικών. 
Η έμπνευσή του αντλήθηκε από τη λογοτεχνική παράδοση τόσο της πατρίδας του όσο και της Δύσης, πράγμα που συνέβαλε στη διαμόρφωση μιας ιδεάζουσας ιδεολογίας Ινδού πατριώτη και "πολίτη του κόσμου". Έκανε πολλά ταξίδια και μάλιστα στα 1826 επισκέφτηκε και την Ελλάδα. Ο Έζρα Παουντ δήλωνε ότι στα πρώιμα λυρικά του Ταγκόρ είχε ανακαλύψει "μια νέα Ελλάδα". Τα λυρικά αυτά ήταν παιδικά κυρίως τραγούδια που είχε μελοποιήσει ο ίδιος. 
Παρουσίασε επίσης μια σειρά ποιήματα για τη φύση και τον έρωτα, τα οποία περιστρέφονται γύρω από τον χαρακτηριστικό θεματικό άξονα "της χαράς για την επίτευξη του Απείρου μέσα στο πεπερασμένο". Πρόκειται για ποίηση που ξεχειλίζει από πλούσια αισθήματα και διανοητική ενέργεια, παράλληλα με μια διάθεση μυστικισμού. Τα έργα του Ταγκόρ αποκαλύπτουν μια μεγάλη κι ευαίσθητη ψυχή ανοιχτή σε κάθε είδους πνευματικό εμπλουτισμό. 
Υπήρξε επίσης και εξαιρετικός μουσικός και μελοποίησε πολυάριθμα δικά του ποιήματα. Υπολογίζεται ότι έγραψε συνολικά πάνω από 2.000 τραγούδια.
Στην ελληνική δισκογραφία καταγράφονται μερικές ενδιαφέρουσες μελοποιημένες παρουσίες του ποιητή. Η κυριότερη επιγράφεται "Έλα να σταθούμε αντίκρυ", κυκλοφόρησε το 1981 κι έχει μουσική του Γιώργου Στεφανάκη. Μεμονωμένα μελοποιημένα ποιήματα επίσης βρίσκουμε στους δίσκους "Ονειρέματα" (1996) του Τάκη Φαραζή, "Τραγούδια της πατρίδας μου" (1996) της Λίλας Αδαμάκη με μουσική Γιάννη Κωνσταντινίδη, "Ο καθρέφτης του Βορρά" (2005) με μουσική Ρίκας Δεληγιαννάκη.
Ωστόσο η πρώτη εμφάνιση του Ταγκόρ στην ελληνική δισκογραφία σημειώθηκε στα τέλη της δεκαετίας του '60 (πιθανόν το 1968), όταν εκδόθηκε από τη μικρή εταιρία Στροφές ένας δίσκος 45 στροφών extended αφιερωμένος εξολοκλήρου στον μεγάλο Ινδό ποιητή με τον ηθοποιό και θεατρικό συγγραφέα Νότη Περγιάλη να απαγγέλλει επιλεγμένα ποιήματά του σε μετάφραση Στάθη Σπηλιωτόπουλου. Ο συνθέτης Άκης Λυμούρης υπογράφει τη διακριτική μουσική υπόκρουση που συνοδεύει την απαγγελία. 


(c) Vinyl 45'' extended | Στροφές | 1968; | mp3 | Πλήρη Εξώφυλλα
πηγή: π.Αρτ.

Σάββατο, 18 Μαρτίου 2017

Ο Τζίμης Μακούλης στην Αθήνα (1961)

Ο Τζίμης Μακούλης (1935-2007) υπήρξε ένας από τους δημοφιλέστερους τραγουδιστές του ελαφρού και "μοντέρνου" τραγουδιού. Το άστρο του έλαμψε στο διεθνές στερέωμα στη δεκαετία του '50 με αξιόλογη καριέρα στη Γερμανία και την Αμερική και με πωλήσεις που ανέρχονται σε δεκάδες εκατομμύρια δίσκους. Το 1961 έλαβε μέρος στο Φεστιβάλ τραγουδιού της Eurovision εκπροσωπώντας την Αυστρία.
Την ίδια χρονιά ηχογράφησε και τα τέσσερα ελληνικά τραγούδια που περιέχονται στο παρόν extended 45άρι. Τα δύο απ' αυτά είναι συνθέσεις του Γιώργου Κατσαρού σε στίχους Ηλία Λυμπερόπουλου ("Ο ποταμός", "Χτύπα καμπάνα"). Παίζει μπουζούκι ο Γιαννάκης Αγγέλου.
Τα άλλα δυο τραγούδια ("Φουρτουνιασμένη θάλασσα", "Τα βήματα") είναι γραμμένα από τον Γεράσιμο Λαβράνο σε στίχους των Τάσου Μαστοράκη και Ρέττης Ζαλοκώστα αντίστοιχα. Αξιοσημείωτο ότι το ένα απ' αυτά ("Τα βήματα") ηχογραφήθηκε ξανά δέκα χρόνια αργότερα με ερμηνεύτρια τη Δήμητρα Γαλάνη, αλλά με διαφορετικό τίτλο ("Αργά μες στη νύχτα").


(c) 45'' extended | Fidelity | 1961 | mp3 | Εξώφυλλα
πηγή: π.Αρτ./d58

Παρασκευή, 17 Μαρτίου 2017

Η Σωτηρία Μπέλλου τραγουδά Ηλία Ανδριόπουλο (live)


Έχουμε ξαναμιλήσει για τη σπουδαία συνεργασία του συνθέτη Ηλία Ανδριόπουλου με τη μεγάλη λαϊκή τραγουδίστρια Σωτηρία Μπέλλου (1921-1997), η οποία σφραγίστηκε με την εμβληματική της ερμηνεία στο δίσκο "Λαϊκά Προάστια" (1980).
Διασώζεται μάλιστα και μια πολύ ενδιαφέρουσα ζωντανή ηχογράφηση του έργου από συναυλία του συνθέτη στα Μελίσσια το 1993. Η Σωτηρία Μπέλλου ερμηνεύει με ξεχωριστό κέφι - κάνοντας μάλιστα και αστεϊσμούς με το κοινό της - μερικά από τα καλύτερα τραγούδια του δίσκου με τρόπο απολύτως προσωπικό και αποστομωτικά αυθόρμητο και πειστικό. 
Περιλαμβάνονται τα τραγούδια: "Μην κλαις", "Τα ρεμπέτικά μας", "Λαϊκά προάστια", "Ακροναυπλία" και "Πλατεία Βάθης". Όλα σε στίχους του Μιχάλη Μπουρμπούλη
Επίσης στο αρχείο θα βρείτε τις ζωντανές ηχογραφήσεις των τραγουδιών "Μέσα στα καπνομάγαζα" και "Είναι κάτι άνθρωποι" σε στίχους Μάνου Ελευθερίου, τα οποία βασίζονται στις μελωδίες των τραγουδιών "Στις λασπωμένες γειτονιές" και "Λαϊκά προάστια". Τα δυο αυτά τραγούδια περιλαμβάνονται στον ανέκδοτο κύκλο του συνθέτη "Αντι-Ηχήσεις".
Να σημειώσω ότι ο ήχος έχει υποστεί τη σχετική επεξεργασία στο στούντιο, γιατί ολόκληρο αυτό το υλικό ήταν έτοιμο να κυκλοφορήσει σε ψηφιακό δίσκο από την ΜΒΙ το 2003, αλλά για κάποιο λόγο το σχέδιο αυτό τελικά ναυάγησε. Ας είναι καλά ο (θησαυρο)φύλακας άγγελός μας, ο π.Αρτ., που το φύλαξε στο αρχείο του, για να μπορούμε τώρα να το χαρούμε...

(c) Ανέκδοτες ηχογραφήσεις | 1993 | wma | Αυτοσχέδια εξώφυλλα
πηγή: π.Αρτ./d58

Πέμπτη, 16 Μαρτίου 2017

Θόδωρος Αντωνίου: Το κορίτσι της Μάνης (soundtrack)

Η ταινία "Το Κορίτσι της Μάνης" είναι ένα ρομαντικό δράμα ελληνοαμερικανικής παραγωγής σε σκηνοθεσία Paul Annett με θέμα μια νέα κοπέλα που αποφασίζει να σπάσει τη συντηρητική νοοτροπία των κατοίκων της περιοχής της (Μάνη) και γίνεται τραγουδίστρια της όπερας. Στηρίζεται σε κείμενο του Νίκου Γκάτσου. Η εντυπωσιακής ομορφιάς Άντζελα Γκερέκου εδώ κάνει την παρθενική της εμφάνιση πλαισιωμένη από μια πλειάδα Ελλήνων και ξένων ηθοποιών.
Τη μουσική της ταινίας υπογράφει ο Θεόδωρος Αντωνίου (γενν. 1935) κάνοντας την έκπληξη, μιας και ο συνθέτης είναι απόλυτα συνυφασμένος με το χώρο της λόγιας avantgarde μουσικής. Το soundtrack είναι πλούσιο κι απλώνεται σε ποικίλα μουσικά είδη. Θα έλεγα πως ανήκει στη χατζιδακική παράδοση τόσο στο μουσικό όσο και στο ενορχηστρωτικό του ύφος. Περιλαμβάνει κυρίως οργανικά θέματα, αλλά και μερικά τραγούδια πάνω σε στίχους του Νίκου Γκάτσου, του Ηλία Τσέχου και του συνθέτη. 
Τα τραγούδια ερμηνεύουν οι Δέσποινα Καλαφάτη, Σπύρος Δεναξάς, Alex Hyde-White και χορωδία. Συμμετέχουν επίσης κορυφαίοι μουσικοί, μεταξύ των οποίων οι: Λάκης Καρνέζης (μπουζούκι), Τάσος Διακογιώργης (σαντούρι), Νίκος Γκίνος (κλαρίνο), Στέλλα Κυπραίου (κιθάρα), Σπύρος Καζιάνης (φαγκότο), Σωκράτης Άνθης (τρομπόνι) και Ανδρέας Ροδουσάκης (κοντραμπάσο). Στην παραγωγή του δίσκου εμφανίζεται και το όνομα του Αντώνη Βαρδή!


(c) LP | CBS | 1986 | mp3 | Εξώφυλλα
πηγή: d58

Τετάρτη, 15 Μαρτίου 2017

Ο Νίκος Κούρκουλος τραγουδά Μίμη Πλέσσα

Ο μεγάλος ζεν πρεμιέ του παλιού ελληνικού κινηματογράφου Νίκος Κούρκουλος (1934-2007) είχε και μια μικρή θητεία στο ελληνικό τραγούδι, κυρίως με αφορμή τις ανάγκες των ταινιών, όπου εμφανιζόταν. Στο διάστημα 1963-1970 ηχογράφησε κάμποσα τραγούδια των μεγαλύτερων Ελλήνων συνθετών, δηλαδή του Μίκη Θεοδωράκη, του Γιάννη Μαρκόπουλου, του Σταύρου Ξαρχάκου και του Μίμη Πλέσσα. 
Ο Μίμης Πλέσσας ειδικά τού εμπιστεύτηκε δύο υπέροχες τρυφερές μπαλάντες στη λιτή φόρμα για φωνή και κιθάρα ηχογραφημένες το 1966. Οι τίτλοι τους: "Κυριακή" (σε ποίηση Κώστα Καρυωτάκη) και "Τροβαδούρος" (σε ποίηση Μιλτιάδη Μαλακάση). Στις κιθάρες συνοδεύουν οι κορυφαίοι κιθαριστές Δημήτρης Φάμπας και ο Γεράσιμος Μηλιαρέσης. Τα δύο αυτά τραγούδια μαζί με άλλα δύο παραδοσιακής προέλευσης ("Μοιρολόι", "Της αγάπης") κυκλοφόρησαν από τη Lyra σε δισκάκι 45 στροφών με τίτλο "4 Μπαλάντες του Μίμη Πλέσσα"
Σημειώνω ότι η ίδια εταιρία πολύ αργότερα, το 2005, συμπεριέλαβε στο δεκάιντσο LP "Ο Νίκος Κούρκουλος τραγουδά..." τις 4 αυτές μπαλάντες μαζί με άλλα τέσσερα τραγούδια που ερμήνευσε κατά καιρούς ο Νίκος Κούρκουλος ("Αητέ και παλικάρι", "Μην πιεις νερό", "Τα ρολόγια", "Από το παράθυρό σου") σε επιμέλεια του Μάκη Δελαπόρτα, αλλά κι αυτός ο δίσκος έχει εξαφανιστεί από την αγορά και είναι πια δυσεύρετος (και πανάκριβος)...  


(c) 45'' Vinyl | Lyra | 1966 | mp3 | Εξώφυλλα
πηγή: d58

Τρίτη, 14 Μαρτίου 2017

Μαίρη Δαλάκου: Απανεμιά (1968)

Έχουμε ξαναμιλήσει για την υπέροχη ερμηνεύτρια της δεκαετίας του '60 Μαίρη Δαλάκου, μούσα αρχικά του Γιάννη Μαρκόπουλου, του οποίου ερμήνευσε αρκετά τραγούδια κατά την τριετία 1964-1966, ενώ ήταν και η αποκλειστική ερμηνεύτρια του πρώτου μεγάλου του δίσκου, του "Θησέα".
Όταν έκλεισε ο πρώτος αυτός κύκλος της καριέρας της, συνέχισε τη μοναχική της πορεία ενταγμένη στο κλίμα του Νέου Κύματος τραγουδώντας πλέον δικές της συνθέσεις ή και τραγούδια άλλων δημιουργών σε δεύτερη εκτέλεση αρχικά στις μπουάτ Συμπόσιον και Νεφέλες και τελικά στην περίφημη Απανεμιά, την οποία έστησε μαζί με τον ηθοποιό και σύζυγό της Σπύρο Καμπάνη. Το όνομα μάλιστα της μπουάτ αυτής προέκυψε από το ομώνυμο τραγούδι που έγραψε η ίδια σε στίχους του Καμπάνη.
Στην Απανεμιά λοιπόν ηχογραφήθηκε ζωντανά το υλικό του ομότιτλου δίσκου που κυκλοφόρησε το 1968 από τη Philips. Ο δίσκος περιλαμβάνει πέντε συνθέσεις της ίδιας της Μαίρης Δαλάκου, η οποία ερμηνεύει όλα τα τραγούδια παίζοντας πιάνο με συνοδεία κλασικής κιθάρας από τον Θοδωρή Κάτσαρη. Τα υπόλοιπα τραγούδια είναι όλα σε δεύτερη εκτέλεση. Περιλαμβάνονται τραγούδια του Κώστα Γιαννίδη, του Μάνου Χατζιδάκι, του Γιάννη Μαρκόπουλου, του Απόστολου Καλδάρα, του Γιάννη Σπανού, καθώς και τρία ξενόγλωσσα του διεθνούς ρεπερτορίου. Ο Σπύρος Καμπάνης συμμετέχει με απαγγελία στίχων.


(c) LP | Polydor | 1968 | Live | wma | Εξώφυλλα
πηγή: d58

Δευτέρα, 13 Μαρτίου 2017

Λουκιανός Κηλαηδόνης: Η σκοτεινή πλευρά (ανέκδοτες ηχογραφήσεις)

Ο αγαπημένος μας Λούκι, ο Λουκιανός Κηλαηδόνης που πρόσφατα εγκατέλειψε τον μάταιο τούτο κόσμο, είχε μια μοναδική αμεσότητα με το κοινό του και το απέδειξε στις μεγάλες συναυλίες του στη δεκαετία του '80 και κυρίως στο θρυλικό πάρτι του στη Βουλιαγμένη. Στις συναυλίες αυτές ερμήνευε ο ίδιος τα τραγούδια του, ακόμη κι αυτά που είχαν σφραγιστεί με μεγάλες ερμηνείες από τα κορυφαία ονόματα του πενταγράμμου, όπως ο Μανώλης Μητσιάς, η Βίκυ Μοσχολιού, η Δήμητρα Γαλάνη ή ακόμη κι ο Γρηγόρης Μπιθικώτσης.
Στις 28 Αυγούστου του 1996 ο Κηλαηδόνης πραγματοποίησε μια μεγάλη συναυλία στο θέατρο του Λυκαβηττού. Εκεί λοιπόν παρουσίασε ένα τραγουδιστικό χρονικό ολόκληρης της πορείας του στο ελληνικό τραγούδι ερμηνεύοντας δεκάδες πασίγνωστα τραγούδια του, αλλά και κάμποσα άγνωστα ή ανέκδοτα. 
Εκεί λοιπόν ακούστηκαν τα πρώτα πρώτα του τραγούδια που έγραψε στα τέλη της δεκαετίας του '60. Μεταξύ αυτών τα ανέκδοτα "Το πέτρινο τραπέζι" και "Τα γκρενά γαρίφαλα" σε στίχους του Κώστα Κινδύνη, γραμμένα το 1968. Το δεύτερο μάλιστα έγινε γνωστό δυο χρόνια αργότερα με τον τίτλο "Μετάθεση" τραγουδισμένο από τη Βίκυ Μοσχολιού στο δίσκο "Η πόλη μας"
Ακούστηκαν επίσης γνωστά και άγνωστα μέρη από τα "Μικροαστικά" σε στίχους του Γιάννη Νεγρεπόντη, μέρη από το εικονικό soundtrack "Media Luz", αλλά και από τα πραγματικά soundtrack "Ο θίασος" και "Ελευθέριος Βενιζέλος"
Βασικός ερμηνευτής ο ίδιος ο Λουκιανός με τη ζεστή κι εκφραστική φωνή του. Σε τρία τραγούδια ακούγεται ο Γιώργος Νταλάρας, ενώ συμμετέχουν ο σκηνοθέτης Κώστας Τσιάνος, η ηθοποιός Άννα Καλουτά και ο δημοσιογράφος Σεραφείμ Φυντανίδης.



(c) Ανέκδοτο υλικό | Live | 1996 | wma | Αυτοσχέδια εξώφυλλα
πηγή: π.Αρτ.

Κυριακή, 12 Μαρτίου 2017

Μάνος Χατζιδάκις: Δυο ανέκδοτα τραγούδια από τον "Καπετάν Μιχάλη"

Το καλοκαίρι του 1966 ο Μάνος Κατράκης και το θεατρικό του σχήμα "Ελληνικό Λαϊκό Θέατρο" ανέβασε στο Θέατρο Βεάκη την ιστορική παράσταση "Ο Καπετάν Μιχάλης" βασισμένη στο ομώνυμο εμβληματικό ιστορικό μυθιστόρημα του Νίκου Καζαντζάκη που είχε εκδοθεί το 1953. Τη θεατρική προσαρμογή υπέγραψαν ο Γεράσιμος Σταύρου και ο Κώστας Κοτζιάς. Μάλιστα η θεατρική αυτή εκδοχή είχε ήδη ανέβει για πρώτη φορά το 1959 από το θίασο Νίκου Χατζίσκου με μουσική του λόγιου συνθέτη Αλέκου Ξένου.
Η παράσταση του Κατράκη αποτέλεσε σταθμό στη θεατρική ιστορία του τόπου. Πέρασε μάλιστα και στη δισκογραφία χάρις στην εμπνευσμένη μουσική του Μάνου Χατζιδάκι, ο οποίος έγραψε για το έργο επτά ωραιότατα τραγούδια και μερικά οργανικά θέματα. Τα τραγούδια βασίστηκαν σε στίχους που σχηματίστηκαν από διάσπαρτες φράσεις του Καζαντζάκη μέσα στο κείμενο. Τα ερμήνευσε ο Γιώργος Ρωμανός.
Αξιοσημείωτο είναι ότι πέρα από τα επτά επίσημα τραγούδια που περιέχονται στο δίσκο, στην παράσταση ακούγονταν ακόμη δύο που παραμένουν ανέκδοτα. Το ένα έχει τίτλο "Άστραψε τ' αψηλό βουνό" και το ερμήνευσε ο Μάνος Κατράκης. Η μελωδία του βασίζεται στο θέμα της εισαγωγής (χορός σε ρυθμό συρτού πεντοζάλη). 
Το άλλο τραγούδι ονομάζεται "Κι ήρθες εσύ απ' το Νοτιά" γραμμένο πάνω στη μελωδία του οργανικού "Κερκέζικο τραγούδι" (μοτίβο της Εμινέ). Το ερμήνευσε η νεαρότατη τότε Μαρία Φαραντούρη που μόλις είχε εμφανιστεί στη δισκογραφία με τη "Μπαλάντα του Μαουτχάουζεν" και μερικά ακόμη τραγούδια που της είχε γράψει ο Μίκης Θεοδωράκης. Αυτή λοιπόν ήταν η πρώτη της συνεργασία με τον Μάνο Χατζιδάκι, δέκα χρόνια πριν συναντηθούν στα "Παράλογα"
Στο αρχείο που σας δίνω θα βρείτε τα δυο ανέκδοτα τραγούδια της παράστασης μαζι με τα αντίστοιχα οργανικά.



(c) Ανέκδοτη ηχογράφηση | 1966 | mp3 | Φωτογραφικό υλικό
πηγή: Ι. Μπότσας

Σάββατο, 11 Μαρτίου 2017

Αχιλλέας Λυμπουρίδης: Έλα κορού... (1971)

Ο Αχιλλέας Λυμπουρίδης (1917-2008) υπήρξε μια σημαντική μορφή της κυπριακής μουσικής σχολής με πολυσύνθετο και διαχρονικό έργο. Ξεκίνησε ως δημοσιογράφος, αλλά στη συνέχεια πέρασε στο χώρο του θεάτρου, για να κατασταλάξει στη μουσική. Συνεργάστηκε πολύ γόνιμα με τον Κώστα Μόντη, τον εθνικό ποιητή της Κύπρου, και μαζί παρουσίασαν στη σκηνή πολλές μουσικές επιθεωρήσεις και οπερέτες με έντονα ηθογραφικά στοιχεία. Υπηρέτησε με συνέπεια το παραδοσιακό κυπριακό τραγούδι μελοποιώντας πολλούς Κύπριους ποιητές, όπως ο Άνθος Ροδίνης, ο Δημήτρης Λιπέρτης, ο Βασίλης Μιχαηλίδης και φυσικά ο Κώστας Μόντης. Πολλά τραγούδια του πέρασαν στο στόμα του κόσμου ως ανώνυμα δημοτικά τραγούδια και ακούγονται συνεχώς σε γάμους, σε γιορτές και πανηγύρια.
Ο δίσκος "Έλα κορού" είναι αντιπροσωπευτικός όλων αυτών των μουσικών στοιχείων που χαρακτηρίζουν τη μουσική του Αχιλλέα Λυμπουρίδη. Δώδεκα κεφάτα τραγούδια με παραδοσιακά ηχοχρώματα γραμμένα αποκλειστικά στην κυπριακή διάλεκτο και ερμηνευμένα από μια πλειάδα Κύπριων τραγουδιστών, μεταξύ των οποίων ο Μιχάλης Βιολάρης, η Σούλη Σαμπάχ, ο Δώρος Γεωργιάδης και ο Μάρκος Γεωργίου.



(c) LP | LEDRAPHO | 1971 | mp3 | Εξώφυλλα
πηγή: π.Αρτ.

Παρασκευή, 10 Μαρτίου 2017

Σταύρος Κουγιουμτζής: Το "Νάτανε το 21" σε 21 εκτελέσεις!

Για τον Σταύρο Κουγιουμτζή το 1969 στάθηκε η πιο σημαδιακή χρονιά της λαμπρής του διαδρομής στο ελληνικό τραγούδι. Ήταν η χρονιά που ξεκίνησε τη μακρόχρονη συνεργασία του με τη Minos. Ήταν η χρονιά που γνωρίστηκε και συνεργάστηκε για πρώτη φορά με τον σημαντικότερο ερμηνευτή των τραγουδιών του, τον Γιώργο Νταλάρα. Και ήταν η χρονιά που ηχογράφησε τη μεγαλύτερη επιτυχία του, το τραγούδι σταθμό στην καριέρα του, αυτό που τον επέβαλε μεμιάς ως κορυφαίο λαϊκό δημιουργό. Αναφέρομαι βέβαια στο τραγούδι "Νάτανε το 21" σε στίχους της Σώτιας Τσώτου.
Η μικρή περιπέτεια αυτού του τραγουδιού έχει να κάνει με την παρέμβαση της λογοκρισίας, η οποία υποχρέωσε την εταιρία να το ηχογραφήσει εκ νέου μόνο και μόνο για μια λέξη. Η πρώτη εγγραφή είχε τη φράση "...μια Τουρκοπούλα αγκαλιά", πράγμα που προκάλεσε τη διαμαρτυρία της τουρκικής πρεσβείας! Η αρχική αυτή εκδοχή είχε ήδη κυκλοφορήσει σε δισκάκια 45 στροφών σε δύο παράλληλες εκδόσεις, μία με τον Γιώργο Νταλάρα από τη Minos και μία με τον Γρηγόρη Μπιθικώτση από την Columbia. Η λογοκρισία λοιπόν υποχρέωσε την άμεση απόσυρση της πρώτης εγγραφής και την ηχογράφηση εκ νέου του τραγουδιού με την ...ευπρεπή φράση: "...μια ομορφούλα αγκαλιά"! Στη δεύτερη αυτή μορφή του το τραγούδι ενσωματώθηκε και στον πρώτο προσωπικό δίσκο του συνθέτη με γενικό τίτλο "Νάτανε το 21" που κυκλοφόρησε το 1970 με αποκλειστικό ερμηνευτή τον Γιώργο Νταλάρα.
Η συνέχεια ήταν θριαμβευτική για το απλό αυτό χασάπικο που εξασφάλισε μια οικονομική άνεση στον συνθέτη. Ηχογραφήθηκαν αμέτρητες επανεκτελέσεις από γνωστούς και άγνωστους καλλιτέχνες σε διάφορες εταιρίες. Μεταξύ αυτών ο Γιώργος Ζωγράφος, ο Δημήτρης Μητροπάνος, το Τρίο Μπελκάντο, οι Αδελφοί Κατσάμπα, το Τρίο Γκρέκο, ο Σταύρος Μιχαλόπουλος, η ορχήστρα Κατσαρού και πολλοί άλλοι εντός, αλλά κι εκτός Ελλάδος. Θυμίζω δυο "βαλκανικές" εκτελέσεις του τραγουδιού που σας είχα παρουσιάσει παλιότερα. 
Στο αρχείο θα βρείτε 21 συνολικά ελληνικές εκτελέσεις του τραγουδιού. Διάλεξα συμβολικά τον αριθμό 21, για να συμβαδίζει με τον τίτλο του! Θα μπορούσαν να είναι φυσικά πολύ περισσότερες!


(c) Various Labels | Vinyl | wma/mp3 | Εξωφυλλάκια
πηγή: π.Αρτ./d58