Λεοντής-Μαρινέλλα: Η ομορφιά του ναύτη (ανέκδοτο)

Το 1964 η Μαρινέλλα και ο Στέλιος Καζαντζίδης βρέθηκαν στο στούντιο ηχογράφησης για την Odeon ως ερμηνευτές του έντεχνου λαϊκού κύκλου τραγουδιών "Καταχνιά" του νέου συνθέτη Χρήστου Λεοντή. Δυο χρόνια αργότερα η Μαρινέλλα, χωρίς την παρουσία του Καζαντζίδη αυτή τη φορά, ξανασυνεργάστηκε με τον Λεοντή συμμετέχοντας με δυο τραγούδια στο δίσκο "Ανάσταση ονείρων" (1966) σε στίχους κυρίως του Λευτέρη Παπαδόπουλου. 

Στο παρασκήνιο αυτής της δεύτερης συνεργασίας φαίνεται πως υπήρξε και μια ακόμη ανέκδοτη ηχογράφηση ενός τραγουδιού του Χρήστου Λεοντή με τη Μαρινέλλα. Ο (ανεξακρίβωτος) τίτλος του είναι "Η ομορφιά του ναύτη" και τους στίχους υπογράφει ο παλιός αγωνιστής δημοσιογράφος Πάνος Λαμψίδης. Η μουσική πατάει εμφανώς πάνω στη μελωδία του τραγουδιού "Άργησες" που ακούγεται στο δίσκο "Ανάσταση ονείρων". Πρόκειται πάντως για μια πολύ όμορφη εκδοχή του ωραίου αυτού τραγουδιού με πολύ ενδιαφέροντες στίχους και φυσικά με εξαιρετική ερμηνεία από τη Μαρινέλλα. Μάλιστα η ανέκδοτη αυτή ηχογράφηση διασώζεται σε δύο εκδοχές, μία σε μονοφωνία και μία σε διφωνία της Μαρινέλλας! Αξίζει να το ακούσετε...

ΥΓ. Σημειώνω ότι η πρώτη μνεία της άγνωστης αυτής ηχογράφησης έγινε στη διαδικτυακή σελίδα ogdoo.gr, ενώ το ηχογράφημα (σε ανεπεξέργαστη μορφή) μου έστειλε ένας καλός φίλος από τη Γερμανία, τον οποίο ευχαριστώ θερμά...

Μανώλης Χιώτης: 30 Χρόνια (1980)

Ας αφεθούμε σήμερα στην ακαταμάχητη γοητεία του απαράμιλλου δεξιοτέχνη του μπουζουκιού και σπουδαίου συνθέτη τραγουδιών Μανώλη Χιώτη (1921-1970), ο οποίος άφησε βαθύτατο το αποτύπωμά του στο ελληνικό τραγούδι, αλλά και στη νυχτερινή διασκέδαση. Δεν έχει νόημα να αραδιάσουμε εδώ τις λεπτομέρειες από τη ζωή και το έργο αυτού του τόσο προικισμένου καλλιτέχνη που ξεκίνησε στα εφηβικά του κιόλας χρόνια να γράφει τραγούδια στο περιβάλλον του ρεμπέτικου συναφιού πλάι στον Στράτο Παγιουμτζή, για να μεταπηδήσει από τις αρχές του '50 στο λεγόμενο "αρχοντορεμπέτικο", όταν το απαγορευμένο ίσαμε τότε μπουζούκι απέκτησε την απαιτούμενη νομιμοποίηση και πέρασε στις μεγάλες μάζες, την εποχή που ο ίδιος ως δεξιοτέχνης δεν βολευόταν με το κλασικό τρίχορδο όργανο και επινόησε το τετράχορδο μπουζούκι, με το οποίο έφτασε σε ταχυδακτυλουργικά επίπεδα τις δεξιοτεχνικές του επιδόσεις, ενώ στις αρχές της επόμενης δεκαετίας βρέθηκε πλάι στον Μίκη Θεοδωράκη λειτουργώντας σχεδόν ως συνδημιουργός των μεγάλων έργων του ("Επιτάφιος", "Αρχιπέλαγος", "Πολιτεία"). Να προσθέσω μόνο ότι από τους τρεις γάμους του ο δεύτερος με τη Μαίρη Λίντα σημάδεψε αποφασιστικά την πορεία του, γιατί οι δυο τους δημιούργησαν το κορυφαίο ντουέτο στην ιστορία του ελληνικού τραγουδιού με πάμπολλες μάλιστα εμφανίσεις στον ελληνικό κινηματογράφο μέχρι τα μέσα του '60.

Από την ιστορική σειρά της EMI Columbia με γενικό τίτλο "30 Χρόνια" κυκλοφόρησε το 1980 το ομότιτλο διπλό άλμπουμ αφιερωμένο στον Μανώλη Χιώτη με 30 τραγούδια που καλύπτουν τη συνολική καλλιτεχνική του διαδρομή, από το πρώτο του τραγούδι ("Το χρήμα δεν το λογαριάζω") μέχρι τα χιλιοτραγουδισμένα σουξέ - κυρίως σε δεύτερη εκτέλεση - της δεκαετίας του '60. Το υλικό έχει κάπως ετερόκλητο χαρακτήρα, αφού περιλαμβάνει ηχογραφήσεις από πολύ διαφορετικές χρονικές στιγμές, αλλά επικεντρώνεται περισσότερο στις δόκιμες επανεκτελέσεις των αρχών του του '60. Ερμηνευτές είναι μερικά από τα κορυφαία ονόματα του ελληνικού πενταγράμμου, όπως: Στράτος Παγιουμτζής, Στελλάκης Περπινιάδης, Στέλιος Καζαντζίδης, Καίτη Γκρέυ, Γιώτα Λύδια, Γρηγόρης Μπιθικώτσης, Μανώλης Αγγελόπουλος, Στράτος Διονυσίου και φυσικά η Μαίρη Λίντα.

Βούλα Πάλλα Νο.2: Συγχώρα με (1968)

Μιας και πιάσαμε λοιπόν την περίπτωση της εξαίρετης και πρόωρα χαμένης ερμηνεύτριας Βούλας Πάλλα, ας σταθούμε σε έναν από τους πρώτους προσωπικούς της δίσκους 33 στροφών που αποδίδει καλύτερα το πραγματικό ερμηνευτικό της μέγεθος.

Το 1968 η Βούλα Πάλλα ηχογράφησε για την RCA δύο μεγάλους δίσκους με τίτλο το όνομά της αριθμημένους κατά σειρά με τα νούμερα 1 και 2. Και οι δυο ήταν πλημμυρισμένοι με κοσμαγάπητα τραγούδια που ακούστηκαν πολύ εκείνη την εποχή και εδραίωσαν την παρουσία της τραγουδίστριας στα πρώτα μεγέθη του ελληνικού πενταγράμμου. Ο δεύτερος από τους δίσκους αυτούς έφερε τον υπότιτλο "Συγχώρα με" παρμένο από το ομώνυμο τεράστιο σουξέ. Ο δίσκος περιλαμβάνει δώδεκα συνολικά τραγούδια που κινούνται σε λαϊκό ή δημώδες ύφος. Πολλά από αυτά έγιναν μεγάλες επιτυχίες. Ιδού τα πιο ξεχωριστά: "Συγχώρα με", "Η παντρεμένη", "Μαζί θα ζήσουμε", "Γλυκιά μου αγάπη", "Νυφούλα σε στολίζουνε", "Ο γυρισμός", "Τι θα γίνω". Τα περισσότερα έχουν δική της μουσική, ενώ μερικά υπογράφουν οι: Ιωάννα Γεωργακοπούλου, Ιωάννης Γούβαλης και Τριαντάφυλλος Ντόβας.

Όποιες επιφυλάξεις κι αν έχω για το συγκεκριμένο είδος τραγουδιού, δεν μπορώ να μην υποταχθώ άνευ όρων στην αφοπλιστική γοητεία αυτής της μοναδικής φωνής με το υπέροχο ηχόχρωμα. Πολλά χρόνια αργότερα, όταν πρωτοάκουσα την Ελευθερία Αρβανιτάκη στα πρώτα της τραγούδια με την Οπισθοδρομική Κομπανία, συνειρμικά τη σύγκρινα με τη φωνή της Βούλας Πάλλα που μου τη θύμιζε έντονα. Ίσως γιαυτό κι από την αρχή λάτρεψα τη φωνή της Ελευθερίας!

ΥΓ. Σημειώνω ότι ο δίσκος επανεκδόθηκε την επόμενη χρονιά από την Olympic (Philips) και από αυτή την έκδοση είναι το αρχείο που σας δίνω.

Η Βούλα Πάλλα τραγουδά Γιάννη Μαρκόπουλο (1963)

Η Βούλα Πάλλα - πραγματικό όνομα: Παρασκευή Πρωτόπαππα - γεννήθηκε στην Κόρινθο το 1929 κι έφυγε πολύ πρόωρα από τη ζωή το 1980. Διέθετε υπέροχη φωνή και πρόλαβε στη σύντομη ζωή της να χτίσει μια ζηλευτή καριέρα που κορυφώθηκε στη δεκαετία του '60, όταν έχοντας περιδιαβεί όλα τα είδη του ελληνικού τραγουδιού (λαϊκό, δημοτικό, έντεχνο) βρήκε την ιδανική της έκφραση μέσα από τα περιβόητα "ινδικά" τραγούδια που κατέκλυσαν την ελληνική δισκογραφία στο πρώτο μισό της ίδιας δεκαετίας ξεσηκώνοντας ομηρικούς καυγάδες μεταξύ των λαϊκών καλλιτεχνών, όπως η περίφημη διαμάχη του Βασίλη Τσιτσάνη με τον Απόστολο Καλδάρα. Η Βούλα Πάλλα υπήρξε η ερμηνεύτρια που σχεδόν ταυτίστηκε με το είδος και - κατά τη γνώμη μου - μετέφερε στα καθ' ημάς με πολύ πειστικό και αξιοπρεπή τρόπο τα τραγούδια της μυθικής Ναργκίς από το κινηματογραφικό θησαυροφυλάκιο του μακρινού Bollywood (Βομβάη).

Μοιάζει όμως απίστευτο και οπωσδήποτε εντυπωσιακό ότι πριν απ' όλα αυτά η Βούλα Πάλλα συναντήθηκε - στις αρχές του '60 - με έναν ανερχόμενο τότε σπουδαίο "έντεχνο" συνθέτη που επρόκειτο σύντομα να κατακτήσει μια από τις κορυφαίες θέσεις στο ελληνικό τραγούδι. Μιλώ βέβαια για τον Γιάννη Μαρκόπουλο! Πράγματι λοιπόν η Βούλα Πάλλα ηχογράφησε δυο λαϊκά τραγούδια του συνθέτη σε ένα δισκάκι 45 στροφών της RCA Victor, τα οποία ελάχιστοι γνωρίζουν, γιατί δεν ακούστηκαν πολύ και φυσικά το δισκάκι πλέον είναι δυσεύρετο. Οι τίτλοι των τραγουδιών: "Γύρισε ξανά", "Απάνω στο τιμόνι". Πρόκειται για απλά, καλογραμμένα τραγουδάκια με συνοδεία αυθεντικής λαϊκής ορχήστρας που κινούνται στον απόηχο των κινηματογραφικών τραγουδιών του συρμού εκείνης της εποχής, κυρίως αυτών που ακούγαμε στις κοσμαγάπητες μελό ταινίες!
Η συνάντηση μάλιστα αυτή μας επιφυλάσσει και μια άλλη μεγάλη έκπληξη, καθώς βλέπουμε να φιγουράρει στους στίχους η υπογραφή του Κώστα Γεωργουσόπουλου, πιθανότατα για πρώτη φορά στη δισκογραφία, έστω κι αν οι απλοϊκοί αυτοί στίχοι δε θυμίζουν σε τίποτε τη στιβαρή του γραφή που γνωρίζουμε μέσα από τις μεγάλες κατοπινές του συνεργασίες με τον Μαρκόπουλο. 

Σημειώνω ότι ο Γιάννης Μαρκόπουλος διήνυε τότε μια περίοδο αναζήτησης του προσωπικού του μουσικού στίγματος και έγραψε πολλά λαϊκά τραγούδια, γνωστά ή άγνωστα, πολλά από τα οποία ακούγονταν στις ασπρόμαυρες ταινίες της εποχής. Ήδη σας έχω παρουσιάσει μια σχετική συλλογή τέτοιων τραγουδιών του συνθέτη που καλύπτουν τη "λαϊκή" του, ας πούμε, περίοδο (1960-1966), ανάμεσα στα οποία περιέχονται και τα δυο τραγούδια με τη Βούλα Πάλλα.

Τζώρτζια Ντρέικ: Χρυσό μου αστέρι (1971)

Η Τζώρτζια Ντρέικ - κανονικό όνομα: Georgia Drake Tsarpalas -  ήταν μια ενδιαφέρουσα ελληνοαμερικανίδα τραγουδίστρια της δεκαετίας του '60. Η ίδια γεννήθηκε στο Σικάγο το 1937, ενώ η καταγωγή του πατέρα της Δημήτριου Τσαρπάλα ήταν από την Πύλο της Μεσσηνίας. Υπήρξε η πρώτη καλλιτέχνιδα ελληνικής καταγωγής που είχε δικό της σόου το 1959 στην αμερικανική τηλεόραση με τίτλο "The Georgia Drake Show", μέσα από το οποίο απέκτησε μεγάλη αναγνωρισιμότητα που της έδωσε την ευκαιρία να κάνει πάμπολλες εμφανίσεις σε χώρους για θεατές υψηλών εισοδημάτων. Στην Ελλάδα πρωτοεμφανίστηκε στα χρόνια της χούντας στο ξενοδοχείο Χίλτον και την ίδια περίπου εποχή ηχογράφησε τον μοναδικό ελληνικό της δίσκο 33 στροφών που σας παρουσιάζω σήμερα.

Ο δίσκος λοιπόν "Χρυσό μου αστέρι" εκδόθηκε το 1971 από την Panivar και περιλαμβάνει δώδεκα τραγούδια, τα περισσότερα αγνώστων δημιουργών, ελληνικά ή ξένα, κι ανάμεσά τους τα διάσημα ελληνικά σουξέ "Ποτέ την Κυριακή" και "Μισιρλού". Η ερμηνεία της δείχνει μια ώριμη καλλιτέχνιδα με ωραία φωνή, αν και η αλλοίωση της καθαρής ελληνικής άρθρωσης λόγω της αμερικανικής της ανατροφής είναι εμφανής και ελαφρώς ενοχλητική.

Ο δίσκος πάντως είναι πολύ σπάνιος και βρέθηκε στα χέρια μου με τη μεσολάβηση φίλων, τους οποίους ευχαριστώ θερμά. Τα εξώφυλλα δεν ήταν σε καλή κατάσταση και γιαυτό χρειάστηκε γενναία παρέμβαση, ώστε να πάρουν μια αξιοπρεπώς αποδεκτή, αλλά ολοκληρωμένη μορφή.

Η Λάουρα τραγουδά Ανδρέα Χατζηαποστόλου (1977)

Ξαναγυρνάμε για λίγο και πάλι στον ελαφρό/ελαφρολαϊκό συνθέτη Ανδρέα Χατζηαποστόλου, για να προσθέσουμε έναν ακόμη δίσκο του από την παραγωγική του δεκαετία του '70 με αποκλειστική ερμηνεύτρια τη Λάουρα.

Αλήθεια, τι θυμάστε τη Λάουρα, κατά κόσμον Ελένη Λαλαπάνου, από τις εμφανίσεις της στον ασπρόμαυρο κινηματογράφο της χρυσής εποχής; Ήταν εκείνη η ανεπανάληπτη τσιγγάνα που πλημμύρισε την οθόνη της πρώτης "Λατέρνας" του Σακελλάριου (1955), αλλά και της δεύτερης δυο χρόνια αργότερα τραγουδώντας τα σοφιστικέ τσιφτετέλια του Μάνου Χατζιδάκι ("Γαρίφαλο στ' αφτί", "Φούστα κλαρωτή"). Ξεκίνησε ως ελαφρά τραγουδίστρια, αλλά με ευκολία πέρασε και στο χώρο του λαϊκού πλάι στον Βασίλη Τσιτσάνη και άλλους λαϊκούς δημιουργούς στη συνέχεια. Όπως λένε οι παλιοί, υπήρξε από τις πιο εκρηκτικές γυναικείες παρουσίες της μεγάλης οθόνης συναγωνιζόμενη επί ίσοις όροις τις ακαταμάχητες "γυναικάρες" του καιρού Μάγια Μελάγια και Σπεράντζα Βρανά!

Εδώ λοιπόν έχουμε ένα όψιμο δείγμα του τραγουδιστικού της ταλέντου με το δίσκο "Η Λάουρα τραγουδά Ανδρέα Χατζηαποστόλου" που εκδόθηκε το 1977 από τη Delta. Ο δίσκος περιλαμβάνει δώδεκα τραγούδια του Ανδρέα Χατζηαποστόλου σε στίχους Πυθαγόρα, Κ. Βίρβου, Τ. Σωτήρχου, Ι. Πολίτη, Ζ. Μιχαηλίδου και Δ. Γαρυφάλλου. Νομίζω πως όλα είναι σε δεύτερη εκτέλεση και προέρχονται από την ελαφρολαϊκή δισκογραφία του συνθέτη και κυρίως από το δίσκο "Καυτό παράπονο" (1974). Οι ερμηνείες της Λάουρας είναι αξιοπρεπείς, αν και το φωνητικό της ηχόχρωμα δεν θυμίζει πλέον την τσαχπινιά με τις τζαλκάντζες της νεανικής της φωνής.

Γιώργος Χατζηνάσιος: Ζήσε τη ζωή (1984)

Άλλη μια σκηνική μουσική σύνθεση του Γιώργου Χατζηνάσιου σας παρουσιάζω σήμερα. Πρόκειται για τη μουσική και τα τραγούδια με τίτλο "Ζήσε τη ζωή" που εκδόθηκαν σε δίσκο το 1984 από τον Δισκογραφικό Συνεταιρισμό Καλλιτεχνών και τη CBS. Αφορμή για το δίσκο αυτό στάθηκε η θεατρική παράσταση "The Owl and the Pussy-Cat" του Billy Manhoff που ανέβασε η Ζωή Λάσκαρη και ο Κώστας Καρράς στο θέατρο Διάνα τη σεζόν 1984-85. Το έργο βασίστηκε στο ομώνυμο κλασικό ποίημα του Edward Lear που τροφοδότησε την έκδοση μεγάλης σειράς παιδικών βιβλίων και κόμικς, ενώ το 1970 γυρίστηκε και η ομώνυμη ταινία του Herbert Ross με πρωταγωνίστρια τη Barbra Streisand.

Ο δίσκος περιλαμβάνει οκτώ οργανικά θέματα και δύο τραγούδια που ερμηνεύει η Μαντώ, το ένα σε ελληνικούς στίχους της Μαρί Μωραΐτη και το άλλο αγγλόφωνο σε στίχους του Al Macree. Εξ όσων γνωρίζω, ο δίσκος δεν εκδόθηκε ποτέ ψηφιακά.

Γιώργος Χατζηνάσιος: Μυστικοί αρραβώνες (1980)

Ιδού ένα από τα πολύ όμορφα τηλεοπτικά soundtrack που μας χάρισε η μελωδική φλέβα του Γιώργου Χατζηνάσιου. Πρόκειται για τη μουσική, με την οποία έντυσε τη σειρά "Μυστικοί αρραβώνες" που παίχτηκε από την τότε ΥΕΝΕΔ σε 38 συνολικά επεισόδια κατά τη σεζόν 1979-1980. Η σειρά βασίστηκε στο ομώνυμο αυτοβιογραφικό μυθιστόρημα του Γρηγόριου Ξενόπουλου με θέμα την αληθινή ερωτική επιστολογραφία της ποιήτριας Μυρτιώτισσας μαζί του. Τη σειρά σκηνοθέτησε ο Ερρίκος Ανδρέου σε σενάριο της Σούλας Πιερράκου, ενώ πρωταγωνίστησαν σημαντικοί ηθοποιοί της παλιότερης γενιάς, όπως: Αλέκος Αλεξανδράκης, Νόρα Βαλσάμη, Μίρκα Παπακωνσταντίνου, Καίτη Λαμπροπούλου, Ρίτα Μουσούρη και Δάνης Κατρανίδης.

Ο συνθέτης έγραψε μια σειρά δεκαπέντε οργανικών θεμάτων μελωδικού ή ρυθμικού χαρακτήρα που υπηρετούν κατάλληλα την πλοκή και την ατμόσφαιρα της σειράς. Ο δίσκος κυκλοφόρησε από τη Philips το 1980, ενώ αργότερα επανεκδόθηκε και ψηφιακά, αλλά η έκδοση αυτή είναι πλέον δυσεύρετη. 

Ο Μουσικός Κόσμος του Χατζηνάσιου Νο.2 (1980)

Στην ελληνική δισκογραφία καταγράφονται πάμπολλες εκδόσεις ορχηστρικής μουσικής, ένα είδος που κατά καιρούς μας έδωσε πολύ δημοφιλείς κι αγαπημένες μελωδίες, άλλοτε πρωτότυπες κι άλλοτε (συνήθως) βασισμένες σε γνωστά τραγούδια των συνθετών. Πρώτος ο Μάνος Χατζιδάκις καλλιέργησε συνειδητά το είδος με μερικούς πολυσήμαντους ορχηστρικούς δίσκους στη δεκαετία του '60, αλλά κι αργότερα. Δημοφιλέστερος όλων το περίφημο "Χαμόγελο της Τζοκόντας". Νομίζω όμως ότι ως πρότυπο, στο οποίο βασίστηκε εν πολλοίς ο συρμός των οργανικών δίσκων επί δύο τουλάχιστον δεκαετίες, στάθηκαν οι "Δεκαπέντε Εσπερινοί", πάλι του Χατζιδάκι. Ο πρώτος που το ακολούθησε ήταν ο Γιάννης Σπανός, ενώ τα δείγματα πολλαπλασιάστηκαν τα κατοπινά χρόνια (Ξαρχάκος, Πιτσιλαδής, Δημητρίου, Ανδριόπουλος κ.ά.), χωρίς να συνυπολογίζω σ' αυτήν την κατηγορία τους αμέτρητους "τουριστικούς" δίσκους διαφόρων σολίστ πάνω στο αβανταδόρικο υλικό ενός Θεοδωράκη ή ενός Χατζιδάκι.

Έχουμε ήδη ασχοληθεί με τον πρώτο ορχηστρικό δίσκο του Γιώργου Χατζηνάσιου με τίτλο "Ο μουσικός κόσμος του Χατζηνάσιου" που λογίζεται ως υπ' αριθμόν 1, μιας και ακολούθησε και δεύτερος μέσα σε τρία χρόνια. 
Ο "Μουσικός κόσμος του Χατζηνάσιου" αρ.2 κυκλοφόρησε από τη Philips το 1980  και αποτελεί τη φυσική συνέχεια του προηγούμενου με ίδια μουσικά χαρακτηριστικά και με μελωδίες βασισμένες σε δημοφιλή τραγούδια του συνθέτη από το δεύτερο κυρίως μισό της δεκαετίας που είχε μόλις ολοκληρωθεί, τα οποία είχαν ακουστεί από μεγάλες φωνές, όπως της Μαρινέλλας, του Σταμάτη Κόκοτα και της Δήμητρας Γαλάνη. Η ενορχηστρωτική ικανότητα του συνθέτη συμβάλλει στη δημιουργία στέρεων αυτόνομων μελωδιών που μπορούν να σταθούν και δίχως την υποστήριξη του λόγου. Κι αυτό δεν είναι καθόλου μικρή υπόθεση!