Τάκης Φαραζής: Ευριπίδη Μήδεια (2008)

Άλλη μια σημαντική στιγμή της πολύχρονης ενασχόλησης του συνθέτη Τάκη Φαραζή με το χώρο του αρχαίου δράματος αποτελεί η μουσική του για τη «Μήδεια» του Ευριπίδη που ανέβηκε το καλοκαίρι του 2008 από το ΔΗΠΕΘΕ Πάτρας σε σκηνοθεσία του διάσημου Ρώσου θεατράνθρωπου Ανατόλι Βασίλιεφ και μετάφραση της Έφης Φερεντίνου-Μπάστα με σκηνικά του Διονύση Φωτόπουλου και πρωταγωνιστές τους Λυδία Κονιόρδου, Νίκο Ψαρρά, Γιώργο Γάλλο, Νίκο Καραθάνο και Αγλαΐα Παππά.

Η «Μήδεια» βέβαια είναι μία από τις πιο επιδραστικές τραγωδίες ανά τους αιώνες, ένα έργο με τον ισχυρό συμβολισμό της προδομένης γυναίκας που σκοτώνει τα ίδια τα παιδιά της καταγγέλλοντας την ανδρική απιστία και την κατώτερη θέση της γυναίκας απέναντι στον άνδρα. Το έργο διδάχθηκε το σημαδιακό έτος 431 π.Χ., τη χρονιά που ξεκίνησε ο εμφύλιος Πελοποννησιακός Πόλεμος, και κατέλαβε μόλις την 3η θέση ως μέρος μιας τετραλογίας που συμπλήρωναν οι χαμένες τραγωδίες «Φιλοκτήτης» και «Δίκτυς» μαζί με το σατυρικό δράμα «Θερισταί». Το έργο επηρέασε διαχρονικά μεγάλες νεότερες δημιουργίες είτε στο χώρο της λογοτεχνίας (από τον Οβίδιο και τον Σενέκα ως τους νεότερους Κορνέιγ, Ζαν Ανούιγ, αλλά και τον Μποστ), είτε και στο χώρο της μουσικής, όπως η ομώνυμη κωμική όπερα του Κερουμπίνι που λάμπρυνε με μια μεγάλη ερμηνεία η Μαρία Κάλλας, αλλά και το ομώνυμο μπαλέτο του Σάμιουελ Μπάρμπερ. Στην ελληνική δισκογραφία βρίσκουμε αρκετές εκδόσεις με μουσική για σκηνικές παρουσιάσεις του έργου, μία του 1964 σε μουσική Άκη Λυμούρη, άλλη μία του 1969 με μουσική του Ιάννη Ξενάκη, μια νεότερη του 1990 με μουσική του Σταμάτη Κραουνάκη και μια πιο πρόσφατη της Ελένης Καραΐνδρου (2014), καθώς και την ομώνυμη όπερα του Μίκη Θεοδωράκη (1991). Σ' αυτές λοιπόν ήρθε να προστεθεί και η προσέγγιση του Τάκη Φαραζή.

Στην πραγματικότητα η παράσταση που ετοίμασε ο Ρώσος σκηνοθέτης και παίχτηκε μάλιστα στην Επίδαυρο, όπου όμως έτυχε πολύ κακής υποδοχής, ήταν μια τολμηρή προσαρμογή του μύθου σε μια φόρμα λαϊκού μιούζικαλ βασισμένου σε μια σειρά τραγουδιών που, καθ' υπόδειξη του σκηνοθέτη, αντλούν τη μελωδική τους βάση από τα αρχέτυτα του νεοελληνικού τραγουδιού ανατρέχοντας στα πρώτα ρεμπέτικα που εμφανίστηκαν στα τέλη του 19ου αιώνα. Οι αυθεντικές μάλιστα μελωδίες κάποιων παλιών τραγουδιών είναι εύκολα ανιχνεύσιμες σε πολλά από τα τραγούδια αυτά που αποδίδει ο ανδρικός χορός με μια ευρεία γκάμα λαϊκών οργάνων, όπως μπουζούκι, μπαγλαμά, τζουρά, κιθάρα, πολίτικη και κρητική λύρα, ακορντεόν, κλαρίνο, φλογέρα, ντέφι, νταϊρέ και κρουστά. Ο γυναικείος μάλιστα χορός αποδίδει μελωδίες σε ύφος ανατολίτικου αμανέ, ενώ τα διάφορα μέρη γεφυρώνονται με οργανικά περάσματα. Το αποτέλεσμα ήταν μακριά από κάθε έννοια τυπικής παράστασης αρχαίου δράματος με μιαν υπερβολική φολκλορική ελευθεριότητα που δεν κατάφερε να περάσει στο κοινό. Παρόλα αυτά, τουλάχιστον στο μουσικό της μέρος η δουλειά του Τάκη Φαραζή επαινέθηκε ιδιαίτερα και ίσως είναι το μόνο θετικό αποτύπωμα εκείνης της παραγωγής μαζί φυσικά με την πάντα στιβαρή υποκριτική παρουσία της Λυδίας Κονιόρδου.

© CD | ΔΗΠΕΘΕ Πάτρας / Οδός Πανός | 2008 | Πηγή: d58