Νάντια Κωνσταντοπούλου: Η Νάντια τραγουδάει ταγκό (1976)

Γυρίζουμε πάλι λίγο πίσω, στο 1976, τη χρονιά που η Νάντια Κωνσταντοπούλου μας πρόσφερε το άλμπουμ "Νάντια '77". Την ίδια χρονιά λοιπόν ηχογράφησε κι έναν δεύτερο προσωπικό δίσκο με τίτλο "Η Νάντια τραγουδάει ταγκό" για τον Columbia.

Πρόκειται για μια πολύ ταιριαστή μουσική φόρμα για τη φωνή της Νάντιας. Το "ταγκό" υπήρξε πάντα ο κυρίαρχος ρυθμός του ελαφρού τραγουδιού κι εδώ δίνεται η ευκαιρία στη σπουδαία ερμηνεύτρια να ξεδιπλώσει αβίαστα όλο της το ταλέντο. 

Με τη μουσική επιμέλεια και διεύθυνση του Τάκη Μωράκη η Νάντια ερμηνεύει σε δεύτερη εκτέλεση δώδεκα "ταγκό", τα μισά σε μουσική του Μωράκη και τα υπόλοιπα σε κατάλληλες διασκευές από ξένες συνθέσεις (Castelano, Eduardo Bianco, Filiberto-Panacolla, Mario Melfi). 

Περιέχεται επίσης το κλασικό ταγκό του Μάνου Χατζιδάκι "Μια μαύρη Φορντ" από την "Οδό Ονείρων", ενώ ο δίσκος κλείνει με το αριστουργηματικό τραγούδι του Τάκη Μωράκη σε στίχους Γ. Φερμάνογλου "Τι είναι αυτό που το λένε αγάπη" που γράφτηκε το 1956 για τις ανάγκες της διεθνούς κινηματογραφικής παραγωγής "Το παιδί και το δελφίνι".

Νάντια Κωνσταντοπούλου: Πρέπει (1978)

Δυο χρόνια μετά το "Νάντια '77", το 1978 η Νάντια Κωνσταντοπούλου ηχογραφεί τον όγδοο κατά σειρά προσωπικό της δίσκο με τίτλο "Πρέπει", πάντα από την Columbia.

Πρόκειται για ένα συμπαθητικό άλμπουμ με δώδεκα στυλιζαρισμένα τραγούδια σε μουσική του Τάκη Μωράκη και στίχους της Νάντιας, εκτός από ένα που έχει στίχους του Κώστα Ρουβινέτη. Η ενορχήστρωση που υπογράφεται από τον συνθέτη έχει τα τυπικά χαρακτηριστικά του διεθνούς ελαφρού τραγουδιού της εποχής, ενώ η ερμηνεία της Νάντιας κινείται στα ίδια πάντα υψηλά στάνταρ. Μερικά τραγούδια ακούστηκαν αρκετά εκείνο τον καιρό, όπως το ομότιτλο "Πρέπει" και το "Είναι κανείς εδώ". Συμπαθητικά ακούγονται και τα υπόλοιπα, αν και σήμερα νομίζω πως είναι τελείως ξεχασμένα.

Νάντια Κωνσταντοπούλου: Νάντια '77 (1976)

Στην παραγωγικότατη δεκαετία του '70 η Νάντια Κωνσταντοπούλου είχε συνεχή δισκογραφική παρουσία με αλλεπάλληλους προσωπικούς δίσκους πάντα από την ΕΜΙ. Από το 1971 που κυκλοφόρησε ο τρίτος προσωπικός της δίσκος με τίτλο "Νάντια '72" μέχρι το 1976 που κυκλοφόρησε το "Νάντια '77" μεσολάβησαν ακόμη τρεις δίσκοι της: "Τραγουδά η Νάντια" (1974), "Πέρα από τις νότες" (1975), "Η Νάντια τραγουδά ταγκό" (1976). Ακολούθησαν επίσης κάμποσοι ακόμη προσωπικοί δίσκοι, αλλά η παρουσία της μετά το 1980 άρχισε σταδιακά να αραιώνει, μιας και το είδος που υπηρετούσε δε φαινόταν πια να έχει απήχηση στον κόσμο.

Το άλμπουμ "Νάντια '77" περιλαμβάνει δώδεκα τραγούδια στο τυποποιημένο ύφος της τραγουδίστριας, συμπαθητικά, αλλά χωρίς ιδιαίτερες εξάρσεις. Οι συνθέσεις του Τάκη Μωράκη κατέχουν τη μερίδα του λέοντος με επτά μελωδικές στιγμές σε στίχους κυρίως της Νάντιας, ενώ τα υπόλοιπα τραγούδια υπογράφουν οι Γιώργος Μουζάκης, Μιχάλης Καρράς και Κώστας Πρέντας. Η ερμηνεία της Νάντιας είναι πάντα το μεγάλο ατού κι αυτού του δίσκου που δεν ανέδειξε κάποιο σουξέ. Εντυπωσιακή πάντως η φωτογραφία της στο εξώφυλλο!

Νάντια Κωνσταντοπούλου: Νάντια '72 (1971)

Η Κωνσταντίνα Κωνσταντοπούλου, η αγαπημένη Νάντια Κωνσταντοπούλου (1933/36-2016), υπήρξε μια κορυφαία ερμηνεύτρια του "ελαφρού" τραγουδιού. Ανήκει στη δεύτερη μεταπολεμική γενιά του συγκεκριμένου είδους, καθώς η ακμή της σημειώθηκε στις δεκαετίες του '60 και '70. Το πρώτο της δισκογραφικό φανέρωμα καταγράφεται το 1958, ενώ από το 1961 και μετά η πορεία της ήταν απόλυτα συνυφασμένη με την πορεία του σπουδαίου ελαφρού συνθέτη Τάκη Μωράκη, μόνιμου συντρόφου της στη ζωή και στο τραγούδι. 

Ο Τάκης Μωράκης (1916-1991) δε χρειάζεται βέβαια ιδιαίτερες συστάσεις για τους ενημερωμένους φιλόμουσους. Θυμίζω πάντως τις τρεις πιο χαρακτηριστικές "στιγμές" της πολύχρονης μουσικής του διαδρομής: Η πρώτη είναι η πασίγνωστη διασκευή του θρυλικού "Τσοπανάκου" που για δεκαετίες αποτελούσε το εμβληματικό σήμα της Ελληνικής Ραδιοφωνίας. Η δεύτερη - και κορυφαία - στιγμή του είναι το αριστουργηματικό τραγούδι "Τι είναι αυτό που το λένε αγάπη" που έγραψε για την ξένη ταινία "Το παιδί και το δελφίνι" (1957) κι ευτύχησε να γίνει διεθνής επιτυχία ερμηνευμένο από τη Σοφία Λόρεν και τον Τώνη Μαρούδα! Η τρίτη του στιγμή είναι αυτή που τον συνδέει για πρώτη φορά τόσο πετυχημένα με τη Νάντια Κωνσταντοπούλου, όταν κέρδισαν μαζί το πρώτο βραβείο στο Φεστιβάλ Τραγουδιού της Θεσσαλονίκης το 1964 με το τραγούδι "Ποιος".

Από τα μέσα της δεκαετίας του '60, όταν άρχισε σιγά σιγά να κυριαρχεί ο δίσκος 33 στροφών, η Νάντια Κωνσταντοπούλου είχε μια συνεχή δισκογραφική παρουσία μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του '80 ερμηνεύοντας σχεδόν αποκλειστικά συνθέσεις του Τάκη Μωράκη γράφοντας μάλιστα η ίδια τους στίχους. Όπως ακριβώς συμβαίνει και με τα δώδεκα τραγούδια του δίσκου "Νάντια '72" που κυκλοφόρησε το 1971 από την Columbia. Η μουσική του Μωράκη ήταν φυσικό πια αυτή την εποχή να έχει προσαρμοστεί στις νέες τάσεις του τραγουδιού κι έτσι αυτά τα τραγούδια βρίσκονται κοντά στη φόρμα του ελαφρολαϊκού. Η ερμηνεία της Νάντιας είναι ό,τι ξεχωρίζει από το δίσκο που ανέδειξε το μεγάλο σουξέ "Μια κάντιλακ γκρενά", ένα χαριτωμένο ταγκό που μεταλλάσσεται έξυπνα σε ζεϊμπέκικο και ακούστηκε πολύ εκείνο τον καιρό.

Δώρος Γεωργιάδης: Παγκόσμιος πολίτης (1987)

Το 1987 ο Δώρος Γεωργιάδης ηχογραφεί για λογαριασμό της νεοσύστατης τότε ψηφιακής εταιρίας Αλέξανδρος ΑΕ έναν διπλό ψηφιακό δίσκο σε παράλληλη κυκλοφορία με την αναλογική του έκδοση, ο οποίος περιλαμβάνει δύο μικρότερους κύκλους τραγουδιών. Ο πρώτος κύκλος έχει τίτλο "Παγκόσμιος πολίτης" και αποτελείται από επτά συνθέσεις του Δώρου που ερμηνεύει ο ίδιος. Ο δεύτερος επιγράφεται "Μπράβο σου Ανδρέα, μπράβο σου" και περιλαμβάνει οκτώ λαϊκά τραγούδια, από τα οποία τα δύο είναι δικά του, ενώ τα υπόλοιπα γράφτηκαν από τους Ηλία Καραγιάννη, Νίκο Καρβέλα, Μάκη Χριστοδουλόπουλο και Ηλία Μπάσσιο. Τα ερμηνεύει η λαϊκή τραγουδίστρια Άννα Βυτινάρου. Κάποια από αυτά είναι σε δεύτερη εκτέλεση. Όλα είναι ενορχηστρωμένα από τον Δώρο Γεωργιάδη.

Το τραγούδι "Απ' όλα τα παιδιά ζητώ συγγνώμη" το ξαναβρήκαμε και στο δίσκο "Εγώ ζωγράφισα τη γη", όπου το είχε ερμηνεύσει ο Πασχάλης. Πέρα απ' αυτό το τραγουδάκι δε βρίσκω κάποιο ενδιαφέρον στο ετερόκλητο περιεχόμενο του δίσκου. Σίγουρα είναι ένας από τους πρώτους ψηφιακούς δίσκους στην Ελλάδα, αν και δε φάνηκε ιδιαίτερα γούρικος για την εταιρία, γιατί δεν περπάτησε εμπορικά και μάλλον ξεχάστηκε νωρίς...

Δώρος Γεωργιάδης, Πασχάλης: Εγώ ζωγράφισα τη γη (1983)

Μετά το κλείσιμο της παραγωγικής δεκαετίας του '70 η παρουσία του Δώρου Γεωργιάδη στα δισκογραφικά μας πράγματα έγινε πιο αραιή, αν και ποτέ δε διακόπηκε οριστικά, ακόμη κι όταν ο δημιουργός επέστρεψε για μόνιμη εγκατάσταση στην Κύπρο.

Το 1983 λοιπόν μας έδωσε ακόμη ένα προσωπικό άλμπουμ με τίτλο "Εγώ ζωγράφισα τη γη" που εκδόθηκε από τη Philips και περιλαμβάνει ένδεκα καινούργια τραγούδια σε δική του μουσική πάνω σε στίχους της Σώτιας Τσώτου, της ξεχωριστής αυτής στιχουργού που συμπορεύτηκε μαζί του σχεδόν σε όλη του τη μουσική διαδρομή.

Ο δίσκος αποπνέει μια διάθεση εξομολόγησης για τους αμαρτωλούς εαυτούς μας είτε σε επίπεδο καθημερινότητας (π.χ. άμβλωση), είτε σε επίπεδο παγκόσμιας τάξης πραγμάτων με επίμονες αναφορές στον πυρηνικό όλεθρο και τον επαπειλούμενο τρίτο παγκόσμιο πόλεμο. Συχνά οι στίχοι εκτρέπονται σε μια μεγαλοστομία που τους κάνει σήμερα να ακούγονται κάπως αφελείς, αλλά το όλο πνεύμα του δίσκου εκπέμπει μια ειλικρίνεια αφοπλιστικής εξομολόγησης. Ίσως γιατί στο κέντρο του προβληματισμού βρίσκονται τα παιδιά, στα οποία άλλωστε είναι αφιερωμένο το πιο δυνατό τραγούδι του δίσκου ("Απ' όλα τα παιδιά ζητώ συγγνώμη"). Ξεχωρίζουν επίσης οι τρυφερές μπαλάντες "Χρυσαλλίδα" και "Χαμογέλασε στον ήλιο".

Η μουσική του Δώρου Γεωργιάδη κινείται στο μεταίχμιο μεταξύ ποπ και ροκ μπαλάντας, ενώ αποκλειστικός ερμηνευτής είναι ο Πασχάλης, πολύ πιο ώριμος πια από την εποχή που έχτισε τον προσωπικό του μύθο μέσα από τα κοσμαγάπητα ποπ σουξεδάκια της δεκαετίας του '60. Τον συνοδεύει παιδική χορωδία. Την ενορχήστρωση έχει επιμεληθεί ο συνθέτης.

Δώρος Γεωργιάδης: Όπου και να 'σαι (1978)

Ο δίσκος "Περάσαν 2000 χρόνια" (1976) στάθηκε μάλλον μια παρένθεση στο συνθετικό ύφος του Δώρου Γεωργιάδη, γιατί η αμέσως επόμενη προσωπική δουλειά του με τίτλο "Όπου και να 'σαι" επανέρχεται στο οικείο ελαφρολαϊκό ύφος που χαρακτήριζε τις πρώτες του δισκογραφικές καταθέσεις στη Minos (1971-1974).

Ο δίσκος εκδόθηκε το 1978 από την Polydor, αφού μεσολάβησε την προηγούμενη χρονιά η μεγάλη διάκρισή του στο Φεστιβάλ Τραγουδιού της Θεσσαλονίκης, όπου κατέκτησε το πρώτο βραβείο σύνθεσης με το τραγούδι "Ας κάνουμε απόψε μιαν αρχή" που τραγούδησε η Άννα Βίσση. 

Περιλαμβάνει δώδεκα ευχάριστα τραγουδάκια σε στίχους της Σώτιας Τσώτου, του Μάνου Κουφιανάκη, του Σταύρου Σιδερά, του Κύπριου ποιητή Μιχάλη Πασιαρδή και δικούς του. Μοναδικός ερμηνευτής του δίσκου ο ίδιος. Εκτός από το τραγούδι που έδωσε τον τίτλο στο δίσκο, τα υπόλοιπα δεν ακούστηκαν ιδιαίτερα και γρήγορα ξεχάστηκαν δείχνοντας πλέον φανερά τα σημάδια της σταδιακής υποχώρησης του δημιουργού από την πρωτοκαθεδρία που είχε τα προηγούμενα χρόνια. 

Δώρος Γεωργιάδης: Περάσαν 2000 χρόνια (1976)

Το 1976 ο Δώρος Γεωργιάδης, κλείνοντας έναν πρώτο δισκογραφικό κύκλο στη Minos με ελαφρολαϊκού τύπου τραγούδια, μετακινήθηκε στη Philips (Polydor), όπου παρουσίασε το δίσκο "Περάσαν 2000 χρόνια" σε συνεργασία με τον Σταύρο Σιδερά, με τον οποίο μοιράστηκε την ερμηνεία των τραγουδιών. 

Ο Σταύρος Σιδεράς, συνομήλικος και συμπατριώτης του Δώρου Γεωργιάδη, αξίζει μιας μικρής μνείας, γιατί πρόκειται για μια πολυσχιδή καλλιτεχνική προσωπικότητα που ξεκίνησε ως μουσικός και στιχουργός, αλλά στη συνέχεια καταπιάστηκε και με πολλά άλλα πράγματα, όπως η ραδιοφωνική παραγωγή, η σκηνοθεσία και τελικά το μουσικό θέατρο, όπου έδωσε και το σημαντικότερο μέρος του έργου του υπογράφοντας πάμπολλα λιμπρέτα σε μεγάλες παραγωγές ροκ όπερας (όπως οι "Δαίμονες" του Νίκου Καρβέλα).

Επανέρχομαι όμως στο δίσκο, ο οποίος αποτελεί ένα ιδιότυπο μίγμα νεοχριστιανικής ροκ και ποπ σύνθεσης με υπόγεια ηλεκτρονικά και συμφωνικά ηχοχρώματα. Εκ των υστέρων το έργο ηχεί αρκετά αφελές και πομπώδες με μια, ας την πούμε, μεγαλοϊδεατική και επίμονα πεσιμιστική οπτική, αλλά στην εποχή του έκανε ισχυρή εντύπωση και μερικά μέρη του ακούστηκαν πολύ. Άλλωστε η μελωδική φλέβα του συνθέτη είναι κι εδώ εμφανής.
ΥΓ. Ευχαριστώ θερμά τον φίλο Σωφρόνη που βοήθησε αποφασιστικά στην ολοκληρωμένη παρουσίαση του έργου.

Δώρος Γεωργιάδης: Ταξίδευα παιδί κι εγώ (1971)

Ο αξιόλογος Κύπριος τραγουδοποιός Δώρος Γεωργιάδης (Λευκωσία, 1947) πρωτοεμφανίστηκε στο ελληνικό τραγούδι στο δεύτερο μισό της δεκαετίας του '60 ηχογραφώντας κάμποσα 45άρια με τραγουδάκια στο ποπ ύφος της εποχής. Το 1971 ο Μίμης Πλέσσας τον αξιοποίησε ως ερμηνευτή του κύκλου τραγουδιών "Το πανόραμα" (ο δίσκος αυτός μερικά χρόνια αργότερα ηχογραφήθηκε εκ νέου με άλλους τραγουδιστές). Την ίδια χρονιά μας παρουσίασε και τον πρώτο προσωπικό του δίσκο με τίτλο "Ταξίδευα παιδί κι εγώ".

Ο δίσκος αυτός αποτέλεσε και το αποφασιστικό βήμα για να καθιερωθεί ο Γεωργιάδης αμέσως στο μουσικό μας στερέωμα. Το ομότιτλο τραγούδι (σε στίχους της Σώτιας Τσώτου) γνώρισε μεγάλη επιτυχία κι έγινε το μεγάλο εφαλτήριο στη σπουδαία πορεία του ως το τέλος εκείνης της πολύ παραγωγικής του δεκαετίας. Από τα δώδεκα τραγούδια του δίσκου τα τρία είχαν δική του μουσική, ενώ τα υπόλοιπα έγραψαν οι Γιώργος Μητσάκης, Μίμης Πλέσσας, Θόδωρος Δερβενιώτης, Λυκούργος Μαρκέας, Γιώργος Κατσαρός, Κώστας Μυλωνάς και Δημήτρης Αναστασίου. Με εξαίρεση το τραγούδι του τίτλου και ίσως τις "Ψιλοσυννεφιές" του Μητσάκη, τα υπόλοιπα δεν ακούστηκαν ιδιαίτερα, αλλά το τραγούδι του τίτλου ήταν αρκετό, για να δώσει ώθηση σε ολόκληρο το δίσκο.

Σημειώνω ότι αυτός είναι και ο μοναδικός προσωπικός δίσκος του Δώρου Γεωργιάδη (μαζί με το "Πανόραμα" του Πλέσσα) που γνώρισε ψηφιακή επανέκδοση, ενώ όλη η υπόλοιπη δισκογραφία του παραμένει αναλογική.