Κώστας Χατζής: Αφιέρωμα (1982)

Η δεκαετία του '80 θεωρείται από πολλούς ως περίοδος ύφεσης του ελληνικού τραγουδιού μετά τη μεγαλειώδη ανάταση της εικοσαετίας που προηγήθηκε. Κι ένα από τα χαρακτηριστικά εκείνης της δεκαετίας ήταν η επιστροφή στο ένδοξο παρελθόν, η οποία εκφράστηκε με μια πλημμυρίδα επανεκτελέσεων και αναβιώσεων. Είναι η εποχή που ξεπετάγονται οι διάφορες ρεμπέτικες κομπανίες, αλλά και η εποχή της δυναμικής επιστροφής του ρετρό ελαφρού τραγουδιού. Χαρακτηριστικά παραδείγματα: Το 1980 η Βίκυ Μοσχολιού γνώρισε μεγάλη εμπορική απήχηση με τα αρχοντορεμπέτικα που ερμήνευσε στο δίσκο "Το τραμ το τελευταίο". Αμέσως μετά η Μαργαρίτα Ζορμπαλά ηχογράφησε δυο δίσκους με υλικό από την εποχή του ελαφρού τραγουδιού ("Πάμε σαν άλλοτε", "Ο εξαίρετος κ. Γιαννίδης"), η Αρλέτα μας παρουσίασε τις αισθαντικές ερμηνείες της στο "Ζητάτε να σας πω" και ο Γιάννης Πάριος τα "Ερωτικά του '50".

Μια ανάλογη λοιπόν ηχογράφηση μας έδωσε κι ο Κώστας Χατζής το 1982 με το δίσκο "Αφιέρωμα" που περιλαμβάνει σε μορφή ποτ-πουρί μια σειρά όμορφων ρετρό τραγουδιών με τις υπογραφές των μεγάλων δημιουργών του είδους: Χρήστος Χαιρόπουλος, Μιχάλης Σουγιούλ, Λεό Ραπίτης, Δημήτρης Κατριβάνος, Γιάννης Σπάρτακος, Τάκης Μωράκης, Γιώργος Μουζάκης, Νινή Ζαχά, Νίκος Γούναρης, Κώστας Καπνίσης. Είναι εμφανής η "χημεία" της ερμηνευτικής μανιέρας του Χατζή με το συγκεκριμένο υλικό και το αποτέλεσμα ακούγεται πολύ όμορφο. Την ορχηστρική συνοδεία επιμελήθηκε ο Κώστας Κλάββας.

Κώστας Χατζής: Τραγούδια του Μίκη Θεοδωράκη (1974)

Μέσα στη θεοδωρακική καταιγίδα που ενέσκηψε στην ελληνική δισκογραφία το 1974 με την αποκατάσταση της δημοκρατίας, κυκλοφόρησε κι ένας δίσκος με τραγούδια του μεγάλου συνθέτη ερμηνευμένα από τον Κώστα Χατζή, χωρίς βέβαια να κάνει ιδιαίτερη αίσθηση στη συγκεκριμένη συγκυρία, όπου το πολιτικό τραγούδι επικάλυπτε τα πάντα.

Πρόκειται για το άλμπουμ "Τραγούδια του Μίκη Θεοδωράκη" που εκδόθηκε από τη Philips, όπως άλλωστε ολόκληρη η δισκογραφία του Κώστα Χατζή. Στην πραγματικότητα βέβαια επρόκειτο για μια έκδοση κόντρα στο ρεύμα, αφού το περιεχόμενό της δεν είχε σχέση με τον κυρίαρχο τότε ήχο του Θεοδωράκη, το πολιτικό δηλαδή τραγούδι με τα επικά χαρακτηριστικά, αλλά επικεντρωνόταν στη λυρική πλευρά του δημιουργού με τραγούδια από το πρώτο μισό της δεκαετίας του '60. 

Το υλικό ερμηνεύεται ζωντανά από τον τραγουδιστή με τον ιδιαίτερο και τόσο χαρακτηριστικό δικό του τρόπο και είναι ηχογραφημένο στο διάστημα 1965-1966. Ο Χατζής έχει τον τρόπο να οικειοποιείται με μεγάλη ευκολία και τα πιο ετερόκλητα ακούσματα με τη φωνή και την κιθάρα του και να μας δίνει ένα αποτέλεσμα που είναι τελικά καθαρός "Χατζής" ανεξαρτήτως του συνθέτη! 

Φυσικά δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι ο Μίκης Θεοδωράκης υπήρξε από τους πρώτους συνθέτες που εμπιστεύθηκαν πρωτότυπα τραγούδια στον Κώστα Χατζή ("Πολιτεία Β'"), ενώ ήδη από τον πρώτο προσωπικό του δίσκο ("Ο Κώστας Χατζής παίζει και τραγουδά μαζί σας") ο τραγουδιστής επέλεξε τραγούδια του Μίκη στις ζωντανές του εμφανίσεις, πράγμα που έκανε ακόμη πιο δυναμικά στον δεύτερο ζωντανό του δίσκο το 1966 ("Ο Κώστας Χατζής παίζει και τραγουδά μαζί σας", αρ.2), του οποίου η δεύτερη πλευρά είναι η ίδια με την δεύτερη πλευρά του παρόντος δίσκου.

Ευαγόρας Καραγιώργης: 10 Χαϊκού του Γιώργη Παυλόπουλου

Το "χαϊκού" είναι ένας τύπος ποιητικής γραφής που μας έρχεται από την Ιαπωνία και κυριολεκτικά σημαίνει "αστείος στίχος", ενώ μορφολογικά χαρακτηρίζεται από την εναλλαγή τρίστιχων με 5, 7 και 5 συλλαβές. Η φόρμα αυτή βρήκε αρκετούς εκφραστές και στην ελληνική ποίηση με κορυφαία την περίπτωση του Γιώργου Σεφέρη. 

Στη μεταπολεμική σχολή ένας από τους εκπροσώπους της συγκεκριμένης ποιητικής φόρμας υπήρξε ο ποιητής Γιώργης Παυλόπουλος (1924-2008). Είναι ο ποιητής που διάλεξε ο Κύπριος συνθέτης Ευαγόρας Καραγιώργης, για να δοκιμάσει τη σύνθεση μελοποιημένου ποιητικού λόγου, και το αποτέλεσμα ήταν ένας μικρός κύκλος 10 "χαϊκού" σε χορωδιακή μορφή βασισμένος στην τεχνική των επαναλαμβανόμενων μουσικών μοτίβων ("λούπα"). Το έργο γράφτηκε το 2015 και πρωτοπαρουσιάστηκε από μια ρωσική χορωδία στην Αγία Πετρούπολη το 2016, όπου μάλιστα ηχογραφήθηκε. 

Πριν από λίγες μόλις ημέρες το έργο παρουσιάστηκε ζωντανά και στο πολιτιστικό κέντρο του αρχοντικού "Αξιοθέα" στη Λευκωσία με την επιμέλεια του Κύπριου ποιητή και κριτικού λογοτεχνίας Μιχάλη Πιερή.

Ευαγόρας Καραγιώργης: Κεντήματα (2017)

Όχι, δεν τελειώσαμε με την αναλογική δισκογραφία του Κώστα Χατζή, αλλά σήμερα θέλω να κάνω ένα μικρό διάλειμμα πριν σας κουράσω με τον ίδιο καλλιτέχνη, αλλά και για να σας παρουσιάσω μια εντελώς ιδιαίτερη δουλειά ενός πολύ ξεχωριστού δημιουργού που μας έρχεται από την Κύπρο.

Πρόκειται για τον συνθέτη Ευαγόρα Καραγιώργη (Πάφος, 1957), έναν ολοκληρωμένο μουσικό που εκπροσωπεί επάξια τη σύγχρονη μουσική σχολή της Μεγαλονήσου και μάλιστα με ένα έργο και μια δραστηριότητα που έχει διεθνή χαρακτηριστικά. Άλλωστε ο ίδιος γαλουχήθηκε μουσικά στη Νέα Υόρκη, όπου έζησε μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του '80 έχοντας μαθητεύσει πλάι σε μεγάλους συνθέτες της μουσικής πρωτοπορίας, όπως ο Philip Glass, ο Steve Reich και ο Brian Eno. Το 1992 κέρδισε το πρώτο βραβείο τραγουδιού σε σχετικό διαγωνισμό του ΡΙΚ, ενώ το έργο του - πλούσιο και πολυδιάστατο - καλύπτει ευρύ φάσμα της μουσικής, από το απλό τραγούδι μέχρι τη συμφωνική γραφή. Έχει γράψει μουσική για διάφορα θεατρικά σχήματα της Κύπρου, για την τηλεόραση και το ραδιόφωνο, έχει συνεργαστεί με πολλούς Έλληνες καλλιτέχνες, όπως ο Ψαραντώνης, ενώ έχει ήδη και μια πλούσια δισκογραφία.

Ένα από τα εντελώς ιδιαίτερα έργα του Ευαγόρα Καραγιώργη είναι τα "Κεντήματα", ένας κύκλος δώδεκα οργανικών συνθέσεων ηλεκτρονικής μουσικής με σαφή μινιμαλιστικά χαρακτηριστικά που δείχνουν τις επιρροές του από τους μεγάλους Αμερικανούς πρωτοπόρους του είδους στα χρόνια που βρισκόταν στη Νέα Υόρκη. Τα συγκεκριμένα συνθέματα χρονολογούνται στο διάστημα 1987-1988 και βασίζονται στην τεχνική της "λούπας", δηλαδή της επαναληπτικής χρήσης αλλεπάλληλων μουσικών μοτίβων με την υποστήριξη ηλεκτρονικού υπολογιστή.  Ωστόσο στο μουσικό τους υπόβαθρο ανιχνεύονται στοιχεία από το έντεχνο ελληνικό τραγούδι, αλλά και το ρεμπέτικο, τη βυζαντινή και την παραδοσιακή κυπριακή μουσική. 

Η δουλειά αυτή παρέμεινε για πολλά χρόνια στα συρτάρια του συνθέτη, μέχρι που "ανακαλύφθηκε" από φίλους του, οι οποίοι τον ενθάρρυναν να την εκδώσει σε ψηφιακό δίσκο, τον οποίο όλη αυτή η εξαιρετική παρέα είχε την καλοσύνη να μου κοινοποιήσει κι εγώ με τη σειρά μου με πολλή χαρά να τον μοιραστώ με όλους τους μουσικόφιλους του Δισκοβόλου!

Μια βραδιά στου Κώστα Χατζή (1972)

Όπως λέγαμε και χθες, από την αρχή της καριέρας του ο Κώστας Χατζής συνήθιζε να ηχογραφεί κάποιες βραδιές από τους μουσικούς χώρους όπου εμφανιζόταν ζωντανά μπροστά στο πιστό κοινό του και να δισκογραφεί αυτό το υλικό. Ήδη τα πρώτα του live είχαν κυκλοφορήσει στα μέσα της δεκαετίας του '60 με τους δυο κατά σειρά δίσκους υπό τον τίτλο "Ο Κώστας Χατζής παίζει και τραγουδά μαζί σας" (1965/1966). 

Το 1971 λοιπόν ηχογραφεί άλλο ένα ανάλογο μουσικό του πρόγραμμα από τις εμφανίσεις του στη μπουάτ Σκορπιός στην Πλάκα, εκεί όπου το 1976 θα γνωρίσει την αποθέωση με το μυθικό του "Ρεσιτάλ" έχοντας πλάι του τη Μαρινέλλα. 

Η συγκεκριμένη ηχογράφηση περιλαμβάνει ένα απάνθισμα από την μέχρι τότε δουλειά του Κώστα Χατζή, αλλά και ακυκλοφόρητο ακόμη υλικό που συχνά δοκίμαζε ενώπιον του πιστού κοινού του πριν το ηχογραφήσει επίσημα στο στούντιο. Συνολικά 23 τραγούδια κι έναν οργανικό "Αυτοσχεδιασμό" για επίλογο, όλα παιγμένα με την κιθάρα του και ερμηνευμένα εκφραστικότατα από τον ίδιο. Ο δίσκος εκδόθηκε το 1972.

Ο Κώστας Χατζής παίζει και τραγουδά μαζί σας (1965/1967)

Επιστροφή σήμερα στο ξεκίνημα της δισκογραφικής καριέρας του Κώστα Χατζή, εκεί στα μέσα της δεκαετίας του '60, όταν το 1965 κυκλοφόρησε από τη Philips ο πρώτος προσωπικός του δίσκος 33 στροφών με τίτλο "Ο Κώστας Χατζής παίζει και τραγουδά μαζί σας".

Πρόκειται για μια σημαντική έκδοση που συγκεντρώνει υλικό από τις πρώτες σκόρπιες ηχογραφήσεις του Χατζή που είχαν κυκλοφορήσει σε 45άρια και περιλάμβαναν συνθέσεις μεγάλων δημιουργών, οι οποίοι του εμπιστεύτηκαν τραγούδια στο ξεκίνημά του, δηλαδή ο Μάνος Χατζιδάκις, ο Γιάννης Μαρκόπουλος, ο Σταύρος Ξαρχάκος και ο Χρήστος Λεοντής. Εδώ τα τραγούδια έχουν ηχογραφηθεί ζωντανά με τον Χατζή να τραγουδά παίζοντας την κιθάρα του. Αυτό είναι ιστορικά το πρώτο ηχογραφημένο live του καλλιτέχνη, ο οποίος άλλωστε έχει στηρίξει στις ζωντανές του εμφανίσεις μεγάλο κομμάτι της δισκογραφίας του με αποκορύφωμα το "Ρεσιτάλ", δέκα χρόνια αργότερα.

Αξιοσημείωτο ότι σ' αυτόν το δίσκο βρίσκουμε και μερικές από τις πρώτες συνθέσεις του ίδιου, τέσσερις συνολικά, από τις οποίες η τελευταία είναι ένα οργανικό flamenco, χορός που φαίνεται ότι ταιριάζει πολύ με την ιδιοσυγκρασία του. Οι ερμηνείες του έχουν πάντα αυτή την ξεχωριστή εκφραστική αμεσότητα, ειδικά στα τραγούδια του Χατζιδάκι, όπου ο νεαρός τότε καλλιτέχνης δεν διστάζει να αναμετρηθεί με μεγάλα ονόματα της εποχής προσφέροντας εντελώς πρωτότυπες και ακομπλεξάριστες ερμηνείες.

Κώστας Χατζής, Σπύρος Εξάρας: Για κλασική κιθάρα (1992)

Δεν είναι σπάνιες οι εκδόσεις οργανικών δίσκων που βασίζονται σε διασκευασμένες μελωδίες τραγουδιών που έγραψαν γνωστοί συνθέτες. Και μάλιστα στην κατηγορία αυτή δεν είναι σπάνιες οι διασκευές για κλασική κιθάρα, ένα όργανο που ίσως δεν είναι και τόσο δημοφιλές στο ελληνικό κοινό στην κλασική του εκδοχή, αλλά είναι γεγονός ότι το έχουν υπηρετήσει και συνεχίζουν να το υπηρετούν σπουδαίοι Έλληνες σολίστες, από τους παλιούς Δημήτρη Φάμπα, Γεράσιμο Μηλιαρέση, Βασίλη Τενίδη, Νότη Μαυρουδή ή το ζεύγος Ασημακόπουλου μέχρι τον Κώστα Γρηγορέα, τον Γεράσιμο Πυλαρινό, την Έλενα Παπανδρέου, την Εύα Φάμπα, τον Βαγγέλη Μπουντούνη, τον Γιώργο Μουλουδάκη, τον Κώστα Κοτσιώλη, τον Σπύρο Εξάρα και τον Παναγιώτη Μάργαρη. Όλοι τους καταγράφουν στο ενεργητικό τους ηχογραφήσεις έργων διασκευασμένων για σόλο κιθάρα του Μίκη Θεοδωράκη, του Μάνου Χατζιδάκι, του Σταύρου Ξαρχάκου, του Νίκου Μαμαγκάκη, του Ηλία Ανδριόπουλου και άλλων.

Σε μια τέτοια έκδοση λοιπόν γίνεται η σημερινή μας αναφορά. Πρόκειται για το δίσκο "Για κλασική κιθάρα" που περιλαμβάνει δεκαπέντε μελωδίες από γνωστά και άγνωστα τραγούδια του Κώστα Χατζή προσαρμοσμένα για κλασική κιθάρα και παιγμένα από την Σπύρο Εξάρα, έναν ιδιαίτερα προικισμένο Έλληνα κλασικό κιθαριστή με διεθνείς διακρίσεις, αφού κατά καιρούς βρέθηκε δίπλα σε διάσημους αστέρες της μουσικής σκηνής, όπως η Shirley Bassey και η Mariah Carey! Ο Σπύρος Εξάρας χτίζει εδώ και χρόνια μια σημαντική καριέρα εντοπίζοντας το ενδιαφέρον του κυρίως στο πεδίο της τζαζ, ενώ έχει ηχογραφήσει αρκετούς δίσκους, μεταξύ των οποίων και μια ενδιαφέρουσα δουλειά με μελοποιημένα ποιήματα του Ιάκωβου Καμπανέλλη ("Στις παραλίες του φεγγαριού").

Ο παρών δίσκος αποτελεί μια ξεχωριστή στιγμή τόσο για τον σολίστα στο ξεκίνημα της καριέρας του, όσο και για τον Κώστα Χατζή, αφού δείχνει να δικαιώνει με πολύ συναρπαστικό τρόπο τη μελωδική φλέβα του συνθέτη. Είναι αλήθεια πάντως ότι ο Χατζής από το ξεκίνημά του φλέρταρε έμμεσα με το πεδίο της λόγιας μουσικής συνθέτοντας και παίζοντας ο ίδιος στην κιθάρα του οργανικά μουσικά μοτίβα που παρέπεμπαν σ' αυτό το χώρο, οπότε η δουλειά του Σπύρου Εξάρα βρήκε εύφορο έδαφος, για να καρπίσει δημιουργικά και άκρως μελωδικά...

Ο Χατζής παρουσιάζει τους Μιχαλόπουλο και Καραγιάννη (1977)

Αφού έστησε σε στέρεες βάσεις τον προσωπικό του μύθο, ο Κώστας Χατζής μετά τα μέσα της δεκαετίας του '70 άρχισε να κάνει συχνά ανοίγματα και σε άλλους καλλιτέχνες, άλλοτε καθιερωμένους, όπως η Μαρινέλλα, η Ελπίδα, ο Δάκης και η Αλεξίου, κι άλλοτε άσημους και ανερχόμενους. 

Σ' αυτήν την τελευταία κατηγορία ανήκουν οι δύο τραγουδιστές που παρουσιάζονται σ' αυτόν το δίσκο. Πρόκειται για τον Κώστα Καραγιάννη και τον Λουκά Μιχαλόπουλο. Ο Καραγιάννης είναι ξάδελφος του Χατζή και τον γνωρίσαμε για πρώτη φορά ως ερμηνευτή στο δίσκο "Δυο κύκλοι" (1971) του Βασίλη Αρχιτεκτονίδη. Με τον Μιχαλόπουλο είχε ήδη μια μικρή συνεργασία στο δίσκο "Ο γιος της άνοιξης" (1974). 

Ο δίσκος περιλαμβάνει δώδεκα ευαίσθητες μπαλάντες μοιρασμένες ισοδύναμα μεταξύ των δύο ερμηνευτών. Σε κάποια τραγούδια τους συνοδεύει και ο ίδιος ο συνθέτης. Στίχους έγραψαν οι: Μίμης Θειόπουλος, Ηλίας Λυμπερόπουλος, Σώτια Τσώτου, Μάνος Κουφιανάκης κ.ά. Την ενορχήστρωση έκανε ο έμπειρος Κώστας Κλάββας.

Κώστας Χατζής: Ομώνυμο (1972)

Ένα χρόνο μετά την έκδοση του δίσκου "Δρόμοι μικροί κι αφού προηγήθηκαν σημαντικές ακόμη προσωπικές ηχογραφήσεις του εξαίρετου τραγουδοποιού Κώστα Χατζή, κυκλοφόρησαν σχεδόν ταυτόχρονα δυο νέες δουλειές του, από τις οποίες προηγήθηκε το διπλό άλμπουμ "Πέτρα και φως" που ακούστηκε πολύ και συνέβαλε αποφασιστικά στην καθιέρωση του καλλιτέχνη.

Η δεύτερη έκδοση ήταν ένας δίσκος με τίτλο το όνομα του δημιουργού, "Κώστας Χατζής", αλλά δυστυχώς αυτή η δουλειά χάθηκε κάτω από την εμπορική καταξίωση του άλλου. Παρόλα αυτά είναι μια αξιόλογη δουλειά με τα ίδια γνώριμα χαρακτηριστικά του τραγουδοποιού: Τρυφερές μελωδίες ή ρυθμικά θέματα, πρωτότυποι στίχοι ερωτικού ή κοινωνικού προσανατολισμού, εκφραστική και αντισυμβατική ερμηνεία, λιτή ενορχήστρωση με καθαρά ακουστικά όργανα, μεταξύ των οποίων ξεχωριστή θέση έχουν τα ξύλινα πνευστά (φλάουτο). Και βέβαια ένα μεγάλο τραγούδι, "Η φωτογραφία", από τα ωραιότερα που μας έχει δώσει ποτέ ο Χατζής. 

Οι στίχοι υπογράφονται από πολλούς και διαφορετικού ύφους στιχουργούς: Μαίρη Αντώνοβα, Νίκος Ζακόπουλος, Λάκης Τεάζης, Σώτια Τσώτου, Σάσα Μανέτα, Ηλίας Λυμπερόπουλος, Ι. Περγαντάς. Α, και κάποιος Ο. Γιόρντης, που δεν είναι άλλος από τη Γερμανίδα σύζυγο του Χατζή Ούρσουλα Γιόρντη, η οποία για κάποιο λόγο στο δίσκο εμφανίζεται ελληνοποιημένη σε γένος αρσενικό, πράγμα που νομίζω πως αποκαταστάθηκε σε άλλους δίσκους του καλλιτέχνη!!!