Θλιβερή επέτειος η σημερινή, καθώς συμπληρώνονται 90 χρόνια από τη στυγερή δολοφονία του μεγάλου Ισπανού ποιητή και θεατρικού συγγραφέα Federico Garcia Lorca (1998-1936), ο οποίος έχασε τη ζωή του στις 19 Αυγούστου 1936 κυνηγημένος από το φασιστικό καθεστώς του δικτάτορα Φράνκο. Και θεωρώ περιττό να αναλύσουμε για άλλη μια φορά την πολυσήμαντη προσφορά στην τέχνη (λογοτεχνία και μουσική) του σπουδαίου αυτού ανθρώπου, ο οποίος αγαπήθηκε και στη χώρα μας όσο κανένας άλλος ξένος δημιουργός και μάλιστα μελοποιήθηκε επανειλημμένα από πολλούς και σημαντικούς συνθέτες μας, όπως ο Μάνος Χατζιδάκις, ο Μίκης Θεοδωράκης, ο Σταύρος Ξαρχάκος, ο Γιάννης Γλέζος, ο Χρήστος Λεοντής, ο Νίκος Μαμαγκάκης, ο Νότης Μαυρουδής, ο Τάσος Καρακατσάνης και πολλοί άλλοι νεότεροι.
Το πιο εμβληματικό ίσως έργο του Λόρκα είναι το ποιητικό θεατρικό έργο «Ματωμένος γάμος» (Bodas de sangre) που γράφτηκε το 1933, ενώ στην ελληνική σκηνή πρωτοανέβηκε το 1945 σε μετάφραση και σκηνοθεσία του Γιώργου Σεβαστίκογλου, την ίδια χρονιά που εκδόθηκε και η μνημειώδης μετάφραση του Νίκου Γκάτσου, στην οποία βασίστηκε η ιστορική παράσταση του έργου από τον Κάρολο Κουν στο Θέατρο Τέχνης το 1948 με την αριστουργηματική μουσική του Μάνου Χατζιδάκι.
Σχεδόν μισό αιώνα μετά τις πρώτες αυτές εν Ελλάδι παρουσιάσεις του το έργο ξανανέβηκε επί σκηνής από τη θεατρική εταιρεία ΘΕΝΑΡ στο θέατρο Φούρνος σε μετάφραση και σκηνοθεσία του Πάνου Κυπαρίσση και μουσική του συνθέτη και σολίστ του βιολοντσέλου Δημήτρη Γούζιου, ο οποίος ενορχήστρωσε επίσης το υλικό με τη σύμπραξη του πιανίστα Ξενοφώντα Καρβουνίδη. Ο συνθέτης έγραψε μια εμπνευσμένη μουσική ελεγεία δομημένη πάνω σε εναλλασσόμενα οργανικά και φωνητικά μέρη. Οι οργανικές μουσικές γέφυρες διαμορφώνουν υποβλητικά το τραγικό πλαίσιο του έργου. Πάνω σε ένα ηλεκτρονικό ηχητικό υπόστρωμα υφαίνονται οι μελωδίες των ξύλινων πνευστών (όμποε, φλάουτο), του αγγλικού κόρνου και κυρίως των δυναμικών εγχόρδων. Το κύριο όμως βάρος πέφτει στα πέντε ωραιότατα τραγούδια του έργου, που βασίζονται στη φιλόδοξη μετάφραση του Πάνου Κυπαρίσση, ο οποίος προσπάθησε να αποστασιοποιηθεί από τη βαριά σκιά που κουβαλούσε το κείμενο από την αξεπέραστη απόδοση του Νίκου Γκάτσου. Ο ίδιος πάντως επισημαίνει:
«Η παράσταση βασίζεται στο διώνυμο "Έρωτας και Θάνατος" και αποβλέπει σε μια απογυμνωμένη από εθιμικά χαρακτηριστικά τραγωδία, όπως ο ίδιος ο συγγραφέας άλλωστε χαρακτηρίζει το έργο του. Διεκδικούμε τις δάφνες μιας νέας μετάφρασης που σκύβει με ευλάβεια αλλά και με τόλμη στην ποιητική δυναμική του κειμένου. Οι μουσικές απαιτήσεις, τουλάχιστον συμβατές με την πρόθεσή μας, συνιστούσαν μια πρόκληση. Ο Δημήτρης Γούζιος δέχτηκε τη συνεργασία και συνέθεσε ένα υποβλητικό, συνεκτικό μουσικό αποτέλεσμα με μια γραφή που τη χαρακτηρίζουν η δυναμική των όγκων, η ευαισθησία κι ο λυρισμός. Οι χωροπλαστικές αρετές και το μουσικό της ύφος ξεπερνούν τις προσδοκίες μας...».
Η μουσική του έργου κυκλοφόρησε σε δίσκο το 1994 με τίτλο «Γάμοι και αίμα». Από τα τραγούδια ξεχωρίζει εμφανώς το υπέροχο «Νανούρισμα», το οποίο επαναλαμβανόμενο δύο φορές ως εισαγωγή και φινάλε διαμορφώνει μια κυκλική φόρμα στη σύνθεση. Η μουσική σφραγίδα του λόγιου συνθέτη είναι εμφανής, καθώς δίνει κυρίαρχο ρόλο στο βιολοντσέλο, το οποίο φυσικά ερμηνεύει ο ίδιος. Παίζουν επίσης οι μουσικοί: Ξένια Θωμαΐδου (αγγλικό κόρνο), Ευαγγελία Νεουδάκη (φλάουτο), Γιάννης Παπαγιάννης (όμποε), Έφη Φάμπα (βιολί), Ηλίας Σδούκος (βιόλα) και Ξενοφών Καρβουνίδης (πλήκτρα). Τα τραγούδια ερμηνεύει η εξαιρετική υψίφωνος Δάφνη Πανουργιά, ειδικευμένη άλλωστε σ’ αυτού του είδους το απαιτητικό ρεπερτόριο του έντεχνου τραγουδιού. Ένα τραγούδι ερμηνεύει επίσης ο Κώστας Παλαμήδης.
© CD | Έβδομη Διάσταση | 1994 | Πηγή: i0s/d58
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου