Η Μαρία Φαραντούρη στη Legend (2001-2010)

Την περίοδο 2001-2010 η Μαρία Φαραντούρη εντάχθηκε στο δυναμικό της δισκογραφικής εταιρίας Legend, όπου της δόθηκε η ευκαιρία να παρουσιάσει μια σειρά ηχογραφήσεις, ζωντανές ή σε στούντιο, με καινούργιες ερμηνείες πάνω σε κλασικά έργα της ελληνικής και ξένης δισκογραφίας. 

Ήταν μια άκρως παραγωγική δεκαετία αυτή, κατά την οποία κυκλοφόρησαν συνολικά 15 άλμπουμ του ενός ή δύο ψηφιακών δίσκων. Οι περισσότεροι ήταν απολύτως προσωπικοί της δίσκοι, ενώ σε μερικούς συμμετείχε μαζί με άλλους καλλιτέχνες (Μανώλης Μητσιάς, Χρήστος Θηβαίος, Τάσης Χριστογιαννόπουλος, Πέτρος Πανδής, Λυδία Κονιόρδου κ.ά.). 

Την ίδια περίοδο βρέθηκαν στη συγκεκριμένη εταιρία και άλλα σημαντικά ονόματα της ελληνικής μουσικής, όπως ο Μίκης Θεοδωράκης και ο Σταύρος Ξαρχάκος. Αυτό διευκόλυνε τη συνεργασία της τραγουδίστριας μαζί τους. Έτσι, ανάμεσα στις εκδόσεις με επανεκτελέσεις παλιού υλικού, περιλαμβάνονται και δύο πρωτότυποι κύκλοι τραγουδιών του Μίκη Θεοδωράκη ("Ερημιά", "Οδύσσεια"), καθώς και μια καινούργια συνεργασία με τον Ζιλφί Λιβανελί. 

Αξίζει να σταθούμε στην τολμηρή απόφαση της μεγάλης ερμηνεύτριας να δοκιμάσει τις δυνάμεις και σε αχαρτογράφητα για εκείνη εδάφη, όπως το παραδοσιακό και ελαφρό τραγούδι, αλλά και το ρεμπέτικο, δείχνοντας θαυμαστή προσαρμοστικότητα σε τόσο ετερόκλητες επιλογές.

Ιδού ο κατάλογος των 15 δίσκων της Φαραντούρη στη Legend:

• 2001. Ένας Αιώνας Ελληνικό Τραγούδι
• 2002. Του Φεγγαριού τα Πάθη (ποίηση Federico Garcia Lorca)
• 2003. Η Ποίηση στο Ελληνικό Τραγούδι
• 2004. Η Μαρία Φαραντούρη & ο Γιάννης Βακαρέλης σε τραγούδια Θεοδωράκη-Χατζιδάκι
• 2004. Η Μαρία Φαραντούρη τραγουδά Μίκη Θεοδωράκη
• 2005. Ζιλφί Λιβανελί: Η Μνήμη του Νερού
• 2006. Μίκη Θεοδωράκη: Ερημιά (ενορχήστρωση: Σταύρος Ξαρχάκος)
• 2006. Η Μαρία Φαραντούρη τραγουδά Μάνο Χατζιδάκι
• 2007. Maria Farantouri Sings George Gershwin
• 2007. Way Home
• 2007. Μίκη Θεοδωράκη: Μπαλάντες (ενορχήστρωση: Σταύρος Ξαρχάκος)
• 2007. Μίκη Θεοδωράκη: Οδύσσεια
• 2008. Μύθοι Γυναικών (συμμετέχει η Λύδία Κονιόρδου)
• 2009. Αφιέρωμα στον Μίκη Θεοδωράκη
• 2010. Μίκη Θεοδωράκη: Του Έρωτα και του Θανάτου

Η Ίρμα Κολάση ερμηνεύει δημοφιλή ισπανικά τραγούδια (1954)

Η διάσημη Ελληνίδα μεσόφωνος Ίρμα Κολάση (1918-2012), αρμενογαλλικής καταγωγής, εξαδέλφη του Βύρωνα Κολάση, γνώρισε μια σπουδαία διεθνή καριέρα κυρίως στη δεκαετία του '50 με επίκεντρο το Παρίσι, όπου αξιώθηκε μεγάλων συνεργασιών, όπως με τη Μαρία Κάλλας, τον Ιγκόρ Στραβίσκι, τον Ζαν Κοκτό, τον Ζορζ Ορίκ, τον Φρανσίς Πουλένκ, τον Σεργκέι Προκόφιεφ και άλλους. Ερμήνευσε σημαντικούς μελοδραματικούς ρόλους σε έργα του Ντεμπισί, του Ραβέλ, του Προκόφιεφ και του Σένμπεργκ. Στα μετέπειτα χρόνια αφοσιώθηκε στη διδασκαλία και ανέδειξε αξιόλογους καλλιτέχνες, ανάμεσά τους και τη Νένα Βενετσάνου.

Από τους ανεξάντλητους θησαυρούς της Decca έχω επιλέξει αυτή την ιστορική ηχογράφηση της Ίρμας Κολάση που χρονολογείται από το 1954 και περιλαμβάνει ένα μικρό απάνθισμα δημοφιλών ισπανικών τραγουδιών για σόλο φωνή με συνοδεία πιάνου. Τη συνοδεύει ο Γάλλος πιανίστας Andre Collard. Εκείνο που πηγάζει αβίαστα από την ακρόαση αυτού του δίσκου είναι ότι η σπουδαία Ελληνίδα δείχνει απόλυτα άνετη σ' ένα τέτοιο ρεπερτόριο και η ερμηνεία της, όσο κι αν την αντιστρατεύεται η μονοφωνική ηχογράφηση, δίνει αφορμές για έντονες συγκινήσεις. 

Η Σούλα Μπιρμπίλη τραγουδά Μίκη Θεοδωράκη (1965)

Η Σούλα Μπιρμπίλη υπήρξε - κατά τη γνώμη μου - η ωραιότερη φωνή της δεκαετίας του '60, αν και με ισχνή δισκογραφική δραστηριότητα, η οποία περιορίζεται σε μόλις 3-4 χρόνια (1964-1967), καθώς αμέσως μετά εγκατέλειψε την Ελλάδα και γνώρισε μια ενδιαφέρουσα καριέρα στη Γαλλία με το όνομα Σούλα Μαρκίζη συνεργαζόμενη με διάσημα ονόματα της γαλλικής σκηνής, όπως ο Ζιλμπέρ Μπεκό, ο Ανταμό και ο Μισέλ Λεγκράν.
Η λιγοστή λοιπόν προσφορά της στην ελληνική δισκογραφία περιλαμβάνει τρεις μεγάλους δίσκους και κάμποσα μεμονωμένα τραγούδια, καμιά 50αριά όλα κι όλα! Σχεδόν τα μισά απ' αυτά είναι του Μίκη Θεοδωράκη, όλα σε δεύτερη εκτέλεση. Αλλά τι εκτέλεση! Μέσα στο 1965 ηχογραφήθηκαν διαδοχικά οι "Μικρές Κυκλάδες", αμέσως μετά την εκτέλεση της Ντόρας Γιαννακοπούλου, καθώς κι ένας κύκλος γνωστών τραγουδιών του Μίκη Θεοδωράκη που είχαν κυκλοφορήσει στο διάστημα 1960-1964 με άλλους ερμηνευτές. Η ερμηνεία της Μπιρμπίλη είναι συγκινητική και γλυκύτατη αναδεικνύοντας με αποστομωτικό τρόπο τις συναρπαστικές λυρικές μελωδίες του μεγάλου συνθέτη.
Την ενορχηστρωτική επιμέλεια είχε ο Γιώργος Κατσαρός, ενώ στη λιτή οργανική συνοδεία δεσπόζει η κιθάρα του Νότη Μαυρουδή. Ένας υπέροχος δίσκος που στην εποχή του γνώρισε απανωτές επανεκδόσεις κι εκτός Ελλάδας, αλλά σήμερα παραμένει δυστυχώς εκτός κυκλοφορίας, ενώ δεν αξιώθηκε μιας ψηφιακής επανέκδοσης, αν και - ευτυχώς - όλα τα τραγούδια περιέχονται στο διπλό ψηφιακό άλμπουμ της τραγουδίστριας που κυκλοφόρησε το 2010.

Zoltán Kodály: Hary Janos, Dances (Eugene Ormandy)

O Zoltán Kodály [Ζόλταν Κοντάγι] (1882-1967) υπήρξε μια πολύπλευρη προσωπικότητα των Ουγγρικών γραμμάτων και τεχνών. Διακρίθηκε ως συνθέτης, μουσικοπαιδαγωγός, εθνομουσικολόγος, φιλόσοφος και πολιτικός. Θεωρείται η τρίτη μεγαλύτερη φυσιογνωμία που ανέδειξε η ουγγρική μουσική μετά τον Φραντς Λιστ και τον Μπέλα Μπάρτοκ.
Στο μουσικό του έργο ξεχωριστή θέση κατέχει η λαϊκή όπερα Hary Janos σε λιμπρέτο των Μπέλα Παουλίνι και Ζολτ Χαρσάνι, η οποία βασίζεται στο επικό ποίημα του Γιάνος Γκαράι Ο βετεράνος. Ο ήρωας της όπερας είναι ο Χάρι Γιάνος, ένας απόστρατος αξιωματικός, ο οποίος συχνάζει στο πανδοχείο του χωριού του και διασκεδάζει τους θαμώνες με τα κατορθώματά του στα πεδία των μαχών και τους έρωτές του με τις κυρίες της καλής κοινωνίας της Βιέννης, αποκυήματα και τα δύο της αχαλίνωτης φαντασίας του. Η πρεμιέρα της όπερας δόθηκε στις 16 Οκτωβρίου 1926 στη Βουδαπέστη. Λίγο αργότερα ο Κοντάγι απομόνωσε τα πιο ενδιαφέροντα ορχηστρικά μέρη της όπερας και τα παρουσίασε ως Σουίτα Χάρι Γιάνος, στις 15 Δεκεμβρίου του 1927 στη Νέα Υόρκη.
Εξίσου δημοφιλείς και πολυδισκογραφημένοι είναι και οι ουγγρικοί χοροί του Κοντάγι γραμμένοι σε μορφή ραψωδίας, γνωστοί ως Χοροί της Γκαλάντα και Χοροί του Μάροσεκ, με μελωδίες που αντλούνται από την ουγγρική λαϊκή παράδοση.
Η συγκεκριμένη έκδοση αποτυπώνει την καλύτερη ίσως εκτέλεση των τριών έργων σε ένα από τα παλιά κι αγαπημένα μου βινύλια. Ο μεγάλος Ούγγρος αρχιμουσικός Eugene Ormandy, o oποίος έζησε κυρίως στην Αμερική, διευθύνει εδώ υποδειγματικά την Ορχήστρα της Φιλαδέλφειας. Οι ηχογραφήσεις έγιναν το 1961 και 1962.

LP | CBS | 1983 | Flac | Full Covers

Ο ΔΙΣΚΟΣ

Μουσικές επιλογές

Η σονάτα του σεληνόφωτος (1985)

Ποίηση: Γιάννης Ρίτσος

Μουσική: Θάνος Μικρούτσικος

Ερμηνεία: Φραγκίσκος Βουτσίνος

Δίσκος: Αντιθέσεις (1985)

Ανέκδοτα κινηματογραφικά τραγούδια του Γιώργου Κριμιζάκη

Ιδού άλλο ένα ανέκδοτο soundtrack με πολύ ενδιαφέρον, αφού είναι πλημμυρισμένο από άγνωστα λαϊκά τραγούδια, τα οποία δεν ευτύχησαν να πάρουν το δρόμο της δισκογραφίας. 

Πρόκειται για το ελληνικό μελό "Αγάπησα μια άγνωστη" παραγωγής 1970 σε σκηνοθεσία και σενάριο Παύλου Παρασχάκη με πρωταγωνιστές τους Νίκο Δαδινόπουλο και Σοφία Ρούμπου. 

Το κύριο ενδιαφέρον της ταινίας είναι τα τραγούδια που ακούγονται. Συνολικά οκτώ! Συνθέτης ο Γιώργος Κριμιζάκης. Οι στίχοι ανήκουν στην πολυγραφότατη Σώτια Τσώτου. Τα ερμηνεύει ο Νίκος Δαδινόπουλος, o οποίος για άλλη μια φορά υποδύεται τον τραγουδιστή. 

Η έκπληξη όμως είναι η παρουσία της υπέροχης Καίτης Χωματά που ερμηνεύει δύο τραγούδια. 

Βεβαίως δε μιλούμε για τίποτε αριστουργήματα, όμως όλα τα τραγούδια της ταινίας ακούγονται ευχάριστα και ερμηνεύονται αξιοπρεπώς από τον πρωταγωνιστή. Άγνωστο γιατί δεν αξιοποιήθηκαν δισκογραφικά. 

ΑΚΟΥΣΤΕ ΤΑ

Evangelos & Liza Play the Romantics (EMI, 1974)

Ένα από τα διασημότερα κιθαριστικά δίδυμα αποτελούν οι Έλληνες σολίστ της κλασικής κιθάρας Ευάγγελος Ασημακόπουλος και Λίζα Ζώη, ζευγάρι αχώριστο στη ζωή και στη σκηνή, αμφότεροι γεννημένοι το 1940 και από τα μέσα της δεκαετίας του '60 παρόντες στα μουσικά πράγματα με τεράστιο αριθμό διεθνών ρετιτάλ. Έχουν συμπράξει επίσης με διάσημες συμφωνικές ορχήστρες, ενώ αρκετοί σύγχρονοι συνθέτες τους έχουν αφιερώσει έργα τους γραμμένα ειδικά γι' αυτούς. 

Ο συγκεκριμένος δίσκος εκδόθηκε από το κλασικό τμήμα της μεγάλης εταιρίας ΕΜΙ το 1974 και καλύπτει ένα χαρακτηριστικό κομμάτι του ρομαντικού κιθαριστικού ρεπερτορίου με επίκεντρο βέβαια την ισπανική σχολή. Ερμηνεύονται κομμάτια - άλλα πρωτότυπα κι άλλα διασκευασμένα - των Chopin, Soler, Sor, Albeniz, De Falla και Granados. Απολαυστικό ακρόαμα.

EMI Classics | 1974 

Ανέκδοτα κινηματογραφικά τραγούδια του Λουκιανού Κηλαηδόνη

Mικρή, αλλά ιδιαίτερα αξιόλογη είναι η κινηματογραφική μουσική του Λουκιανού Κηλαηδόνη, μιας και η υπογραφή του συνδέεται με δυο σημαντικές ταινίες του Θόδωρου Αγγελόπουλου, τον "Θίασο" (1975) και τους "Κυνηγούς" (1977). 

Νωρίτερα πάντως, το 1972, γυρίστηκε η ταινία "Κατηγορώ τη ζωή" σε σκηνοθεσία Παύλου Παρασχάκη, στην οποία ακούγονται τραγούδια του Κηλαηδόνη, αν και η υπόλοιπη μουσική υπόκρουση της ταινίας υπογράφεται από τον Χρήστο Μουραμπά. 
Συγκεκριμένα, ακούγονται δυο γνωστά τραγούδια από τη θεατρική παραγωγή και τον αντίστοιχο δίσκο του 1970 "Η πόλη μας", δηλαδή το "Νανούρισμα" και η "Παγίδα", τα οποία αρχικά είχε ερμηνεύσει η Βίκυ Μοσχολιού, ενώ στην ταινία τα ερμηνεύει η Ελένη Ροδά. 

 Το πιο σημαντικό όμως είναι ότι στην ταινία ακούγονται και άλλα δυο ανέκδοτα και άγνωστα τραγούδια του συνθέτη με τίτλους (υποθετικούς) "Ν' αγαπηθούνε δεν μπορούνε" και "Ό,τι αγαπήσαμε" σε στίχους Κώστα Κινδύνη με ερμηνευτή τον Νίκο Δαδινόπουλο. Η μελωδία μάλιστα του τελευταίου σε οργανική μορφή ακούγεται και στην έναρξη της ταινίας με την προβολή των τίτλων.

ΑΚΟΥΣΤΕ ΤΑ