Κώστας Καλδάρας: Τραγούδια από το παράθυρο (1998)

Μετά από ένα διάλειμμα διάρκειας πέντε χρόνων που μεσολάβησε από την προηγούμενη δουλειά του ("Καθρέφτες", 1993) κι αφού άλλαξε πλέον δισκογραφική εταιρεία και βρέθηκε στη Lyra, το 1998 ο Κώστας Καλδάρας επανήλθε στη δισκογραφία καταθέτοντας τον τέταρτο προσωπικό του δίσκο με τίτλο "Τραγούδια από το παράθυρο" με μουσική και στίχους εξολοκλήρου δικούς του και πάλι. 

Πρόκειται για δώδεκα καλογραμμένα τραγούδια χαμηλών τόνων με μια πολυμορφία ρυθμών που ενσωματώνει στοιχεία λαϊκά, νησιώτικα, ανατολίτικα και κανταδόρικα με έντονη μελωδική διάθεση, μέσα από την οποία αναβλύζει μια αίσθηση νοσταλγικής αναπόλησης. Είναι σαν τα αδέσποτα τραγουδάκια που ακούγονταν απ' τα ραδιόφωνα της παλιάς γειτονιάς και έμπαιναν σαν δροσερό αεράκι σ' όλα τα σπίτια απ' τ' ανοιχτά παράθυρα.

Βέβαια τέτοια τραγούδια δύσκολα περνάνε στο ευρύ κοινό και γιαυτό ο δίσκος δεν πολυακούστηκε, πράγμα που καταφανώς τον αδικεί, γιατί διαθέτει στέρεο μουσικό υλικό άριστα ενορχηστρωμένο από τον Ηρακλή Βαβάτσικα με τρόπο που να αναδεικνύονται ανάγλυφα οι μελωδικές του καμπύλες. Θαυμάσια και η ερμηνεία των τραγουδιών από τον Θεσσαλονικιό τραγουδιστή Μιχάλη Παπαζήση, ο οποίος είχε κάνει το δισκογραφικό του ντεμπούτο 1990 με τις "Μπαλάντες του περιθωρίου", το κύκνειο άσμα του Απόστολου Καλδάρα, πατέρα του Κώστα, ενώ συμμετείχε και στον αναμνηστικό δίσκο "Αφιέρωμα στον Απόστολο Καλδάρα" που επίσης κυκλοφόρησε το 1990 στη μνήμη του πρόσφατα θανόντος μεγάλου λαϊκού δημιουργού. Ξεχωρίζουν τα τραγούδια: 'Όνειρο", "Καραβοκάναβο", "Τραγούδια απ' το παράθυρο" και (κυρίως) "Απ' τα κρυμμένα να σωθείς". Το τελευταίο ακούστηκε αρκετά και είναι ένα από τα δύο τραγούδια που ερμηνεύει η Μελίνα Κανά στο δίσκο.

Κώστας Καλδάρας, Ελένη Τσαλιγοπούλου: Καθρέφτες (1993)

Συνεχίζοντας την προσωπική του διαδρομή στο ελληνικό πεντάγραμμο ο τραγουδοποιός Κώστας Καλδάρας μας δίνει το 1993 την τρίτη ολοκληρωμένη του δουλειά με τίτλο "Καθρέφτες", δυο χρόνια μετά το "Γεια σας... Πού πέφτουν τα σύνορα;" (1991) και πέντε χρόνια μετά την πρωτόλεια "Νυχτερινή κυβέρνηση" (1988). Ο δίσκος είναι εξολοκλήρου δικός του σε μουσική και στίχους, ενώ αυτή τη φορά διάλεξε μια νέα ανερχόμενη φωνή ως αποκλειστική ερμηνεύτρια των ένδεκα τραγουδιών του, την Ελένη Τσαλιγοπούλου, με την οποία είχε ήδη μια μικρή συνεργασία στην προηγούμενη δουλειά του, ενώ στη δική της δισκογραφία αυτός λογίζεται ως ο τέταρτος προσωπικός δίσκος έχοντας προηγηθεί το "Σώπα κι άκουσε" (1987) του Γιώργου Ζήκα, το "Κορίτσι και γυναίκα" (1989) του Γιώργου Ανδρέου και ο κύκλος επανεκτελέσεων παλιών λαϊκών τραγουδιών "Μισό φεγγάρι" (1991), όλοι με σημαντική απήχηση στο κοινό που βοήθησαν αποφαστικά στη γρήγορη καθιέρωσή της.

Ο συγκεκριμένος δίσκος στάθηκε ίσως ο πιο δημοφιλής από το σύνολο της δουλειάς του συνθέτη κι έβγαλε κάμποσα σουξέ, όπως το ομότιτλο τραγούδι, αλλά και το ασθματικό τσιφτετέλι "Άγιο τσιπουράκι". Πίσω από αυτά ωστόσο κρύβονται κι άλλα όμορφα τραγούδια, όπως το εναρκτήριο "Στόμα και φιλί" με τη λάγνα ερμηνεία της Τσαλιγοπούλου, οι μπαλάντες "Το μυστικό" και "Απόψε θέλω να 'μαι μοναχή" και το παραμυθένιο "Η ιστορία του Έρωτα και της Μουσικής" με τα αναγεννησιακά του ηχοχρώματα που κλείνει όμορφα το δίσκο. Ο Ηρακλής Βαβάτσικας και ο Θύμιος Παπαδόπουλος ανέλαβαν την ευθύνη της ενορχήστρωσης έχοντας μαζί τους σπουδαίους μουσικούς, όπως ο Κυριάκος Γκουβέντας (βιολί), ο Βαγγέλης Καρύπης (κρουστά), ο πολυπράγμων Μανώλης Πάππος (μπουζούκι, τζουρά, μπαγλαμά, μαντολίνο), ο Αντώνης Απέργης (ούτι) και ο Θόδωρος Κοτεπάνος (πιάνο). Ο Ηρακλής Βαβάτσικας έπαιξε ακορντεόν και μπαντονεόν, ενώ ο Θύμιος Παπαδόπουλος κιθάρα και πνευστά.

Κώστας Καλδάρας: Γεια σας... Πού πέφτουν τα σύνορα; (1991)

Έχοντας εδραιώσει την παρουσία του στο ελληνικό πεντάγραμμο με την πετυχημένη πρώτη του δουλειά ("Νυχτερινή κυβέρνηση") ο τραγουδοποιός Κώστας Καλδάρας μπαίνει δυναμικά στη δεκαετία του '90 με τον δεύτερο και ίσως τον πιο ενδιαφέροντα δίσκο της καριέρας του που κυκλοφόρησε το 1991 από την ΑΚΤΗ με τίτλο: "Γεια σας... Πού πέφτουν τα σύνορα;", τίτλο που σηματοδοτεί μια διάθεση φυγής και μια επίμονη αναζήτηση του δημιουργού για το καινούργιο και το διαφορετικό. 

Και όντως, αυτή η δουλειά διαφέρει αισθητά στο ύφος από την προηγούμενη. Το καθαρώς λαϊκό στοιχείο υποχωρεί δίνοντας το προβάδισμα σε πιο "έντεχνα" ηχοχρώματα με μια γκριζωπή διάθεση που επιτείνεται από τη θεματολογία των στίχων που έγραψε ο Γιώργος Κρητικός, εκτός από τρία τραγούδια που έχουν στίχους του συνθέτη. 

Δε λείπουν βέβαια και οι ορθόδοξοι λαϊκοί σκοποί, όπως τα ζεϊμπέκικα "Έλα ρε" και "Πες μου λοιπόν". Άλλωστε η παρουσία της στιβαρής (αν και φωνητικά γερασμένης πλέον) Σωτηρίας Μπέλλου σε δυο τραγούδια (ξεχωρίζει το "Αναμέτρηση") τονίζει εμφατικά τη λαϊκή πλευρά του δίσκου, χωρίς ωστόσο αυτή η πλευρά να είναι και η επικρατέστερη. Ο δίσκος ξεκινάει με ένα σύντομο οργανικό βαλσάκι κι ακολουθούν αρκετά όμορφα τραγούδια λυρικής διάθεσης, όπως το "Πρώτο πλάνο" με τη Βίκυ Μοσχολιού, το "Κόκκινο καράβι" με τον Βασίλη Λέκκα, η "Ανάμνηση" με την Ελένη Βιτάλη, αλλά και το "Ζαφείρι" με την Ελένη Τσαλιγοπούλου και το "Δεν έχω τον καιρό" με την Αφροδίτη Μάνου.

Άξιοι διεκπεραιωτές του ενδιαφέροντος αυτού υλικού στάθηκαν οι εκλεκτοί μουσικοί που συμμετέχουν, όπως ο Κώστας Παπαδόπουλος (μπουζούκι), ο Μανώλης Πάππος (μπουζούκι, μπαγλαμά, κιθάρα, ούτι), ο Γιάννης Ζευγώλης (βιολί), οι Βασίλης Σαλέας και Νίκος Γκίνος (κλαρίνο), ο Πλούταρχος Ρεμπόυτσικας (βιολοντσέλο), ο Ηρακλής Βαβάτσικας (ακορντεόν), ο Σωκράτης Άνθης (τρομπέτα) και ο Μανώλης Γαλιάτσος (πιάνο). Ο τελευταίος επιμελήθηκε και την ενορχήστρωση.

Κώστας Καλδάρας: Νυχτερινή κυβέρνηση (1988)

Ξεκινούμε σήμερα ένα αφιέρωμα στην προσωπική δισκογραφία του καλού τραγουδοποιού Κώστα Καλδάρα, γιου του κορυφαίου λαϊκού δημιουργού Απόστολου Καλδάρα, ο οποίος διέγραψε ένα σύντομο δημιουργικό κύκλο κατά το διάστημα 1988-1999, στη συνέχεια χάθηκε απ' το μουσικό προσκήνιο, για να κάνει μια φευγαλέα επανεμφάνιση το 2019 με ένα μικρό κύκλο παιδικών τραγουδιών ("Τα θέλω όλα") που διανεμήθηκε από εφημερίδα, καθώς και άλλα δυο ανεξάρτητα τραγούδια το 2021, κι αμέσως μετά να επανέλθει και πάλι στα προσωπικά του ενδιαφέροντα. Ουσιαστικά λοιπόν μια γεμάτη δεκαετία ορίζει ολόκληρη τη δισκογραφική παρουσία του Κώστα Καλδάρα, ο οποίος έχοντας ευρύτερα καλλιτεχνικά ενδιαφέροντα (λογοτεχνία, ζωγραφική) εμφανίστηκε καθυστερημένα στη μουσική, όταν ήδη βρισκόνταν στα τριάντα του, αλλά με υλικό που έδειχνε μιαν απροσδόκητη ωριμότητα για πρωτόλεια παραγωγή.

Η ιστορία ξεκινάει ένα χρόνο νωρίτερα, όταν ο Γιώργος Νταλάρας τραγούδησε στο μουσικό χώρο του Σείριου το πρώτο τραγούδι του Κώστα Καλδάρα με τίτλο "Η εκτέλεση", το οποίο και συμπεριλήφθηκε (σε νέα εκτέλεση) την επόμενη χρονιά στο δίσκο "Νυχτερινή κυβέρνηση" που εκδόθηκε το 1988 από τη Minos. Η πρώτη αυτή ολοκληρωμένη προσωπική δουλειά του Κώστα Καλδάρα είναι ένας ενδιαφέρων κύκλος δώδεκα τραγουδιών, τα πέντε από τα οποία έχουν δικούς του στίχους, ενώ τα υπόλοιπα γράφτηκαν από τη Λίνα Νικολακοπούλου και τη Μανίνα Ζουμπουλάκη. Κυριαρχεί το λαϊκό χρώμα με μελωδίες και ρυθμούς που παίζουν ανάμεσα στον ανατολίτικο αισθησιασμό και την "έντεχνη" ερωτική μπαλάντα. 

Ο Γιώργος Νταλάρας είναι ο βασικός ερμηνευτής, ενώ συμμετέχουν η Μαρία Φωτίου και ο Κώστας Χατζημιχάλης, καθώς και η Δήμητρα Γαλάνη που αποδίδει πολύ εκφραστικά το τραγούδι "Όλα μου φταίνε". Πέρα από την "Εκτέλεση" που αναδείχθηκε το "σουξέ" του δίσκου, ξεχωρίζει ασφαλώς και το όμορφο "Η ωραία Ελένη" με τη φωνή της Μαρίας Φωτίου. Την εξαιρετική ενορχήστρωση έκανε ο Νίκος Κυπουργός.

Σπύρος Βλασσόπουλος, Βλάσης Μπονάτσος: Επικίνδυνη ισορροπία (1976)

Η υπέροχη συμπόρευση του δίδυμου Σπύρος και Λήδα, αφού μας χάρισε δυο εξαιρετικά άλμπουμ ("Ηλεκτρικός αποσπερίτης", "Χαμένο τίποτα δεν πάει") κατά το διάστημα 1972-1974, ολοκλήρωσε τον κύκλο της στα μέσα της δεκαετίας του '70, για να ακολουθήσει μια ιδιαίτερα παραγωγική δεκαετία (1976-1986) αυτόνομης πλέον συνθετικής δραστηριότητας του Σπύρου Βλασσόπουλου που απέφερε τέσσερις προσωπικούς δίσκους ("Επικίνδυνη ισορροπία", "Και σ' αγαπώ", "Σήμερα και πάντα", "Σαπφώ"), καθώς και αρκετά σκόρπια τραγούδια σε δίσκους διαφόρων τραγουδιστών (Άννα Βίσση, Γιάννης Πάριος, Ελπίδα, Γιώργος Πολυχρονιάδης, Δάκης, Ρένα Πάντα, Λήδα Χαλκιαδάκη, Γιάννης Κατέβας, Μίλλη Καραλή).

Ο πρώτος λοιπόν καθαρά προσωπικός δίσκος του Σπύρου Βλασσόπουλου με τίτλο "Επικίνδυνη ισορροπία" κυκλοφόρησε το 1976 από τη Lyra και ήταν συγχρόνως και πρώτος προσωπικός δίσκος του Βλάση Μπονάτσου (1948-2004) που ερμηνεύει όλα τα τραγούδια με την ιδιαίτερα εκφραστική ερμηνευτική του ικανότητα. Θυμίζω ότι ο Μπονάτσος είχε κάνει τα πρώτα μουσικά του βήματα ως μέλος του νεανικού σχήματος Πελόμα Μποκιού, ενώ είχε ήδη λάβει μέρος ως ανεξάρτητος ερμηνευτής σε κάμποσους δίσκους ("Εκείνη τη νύχτα", "Καινούργια μέρα", "Τρωικός πόλεμος"), πριν του δοθεί η ευκαιρία από τον Βλασσόπουλο να παρουσιάσει την πρώτη ολοκληρωμένη του δουλειά.

Εδώ πλέον ο συνθέτης έχει αναπροσαρμόσει ριζικά το ύφος του αφήνοντας οριστικά πίσω του τα φολκ χρώματα της προηγούμενης εποχής και υιοθετώντας μια πιο καθαρή ροκ γραμμή με ψυχεδελικές πινελιές. Η μόνη σχέση με το παρελθόν είναι η παρουσία και πάλι του ποιητή-στιχουργού Ανδρέα Αγγελάκη που έγραψε τους στίχους όλων των τραγουδιών με θεματολογία ανάλογου προσανατολισμού. Χαρακτηριστικό είναι το ευρηματικό τραγούδι "Ο ΖΞΨ το ρομποτάκι" που ακούστηκε περισσότερο από το δίσκο, αν και προσωπικά ξεχωρίζω την τρυφερή μπαλάντα "Ερωτικό", όπου ο Βλάσης Μπονάτσος μοιράζεται την ερμηνεία με την Αιμιλία Σαρρή στην πρώτη δισκογραφική της εμφάνιση. Την ενορχήστρωση υπογράφει ο πιανίστας και συνθέτης Σαράντης Κασσάρας.

Σπύρος Βλασσόπουλος: Τραγούδια 1972-1986

Έφυγε χθες από τη ζωή ο παλιός τραγουδοποιός Σπύρος Βλασσόπουλος (1945-2024), ο οποίος πρωτοεμφανίστηκε στα μουσικά μας πράγματα μαζί με τη σύζυγό του Λήδα Χαλκιαδάκη στις αρχές της δεκαετίας του '70 με δυο υπέροχους κύκλους τραγουδιών ("Ηλεκτρικός αποσπερίτης" 1972, "Χαμένο τίποτα δεν πάει" 1974) ως δίδυμο Λήδα-Σπύρος.

Από τα μέσα της ίδιας δεκαετίας, όταν πια χώρισαν οι καλλιτεχνικοί δρόμοι του δίδυμου, ο Σπύρος ανέπτυξε για μια δεκαετία περίπου μια πολύ ενδιαφέρουσα συνθετική δραστηριότητα είτε με προσωπικούς δίσκους ("Επικίνδυνη ισορροπία" 1976, "Και σ' αγαπώ" 1982, "Σήμερα και πάντα" 1984, "Σαπφώ" 1986), είτε με συμμετοχές σε προσωπικούς δίσκους τραγουδιστών και κυρίως της Άννας Βίσση ("Ας κάνουμε απόψε μιαν αρχή" 1977, "Κίτρινο γαλάζιο" 1979) και της Λήδας Χαλκιαδάκη ("Θα σε πάρω ταξίδι", 1980). Δυστυχώς μετά την τελευταία δισκογραφική του παρουσία με το δίσκο "Σαπφώ" (1986) ο Σπύρος Βλασσόπουλος αποσύρθηκε από την ενεργό μουσική δραστηριότητα και αφιέρωσε το χρόνο του στο ιδιόκτητο εστιατόριό του.

Η μουσική του Σπύρου Βλασσόπουλο κουβαλούσε φρέσκες ιδέες με έντονα φολκλορικά χρώματα στην αρχή και στη συνέχεια με όμορφες μελωδικές και ροκ ή ποπ πινελιές, χωρίς να λείπουν ακόμη και ψυχεδελικές στιγμές. Πέρα από τον ίδιο και τη Λήδα Χαλκιαδάκη, τραγούδια του ερμήνευσαν ο Βλάσης Μπονάτσος, η Άννα Βίσση, η Αιμιλία Σαρρή, η Ρένα Πάντα, η Γιάννα Κομνηνού, η Μπέσσυ Αργυράκη, η Αλέκα Κανελλίδου και αρκετοί άλλοι. Κορυφαία στιγμή και δυστυχώς κύκνειο άσμα του στάθηκε ο κύκλος μελοποιημένης ποίησης "Σαπφώ" (1986) με ερμηνεύτρια την Αλέκα Κανελλίδου σε νεοελληνική απόδοση των σπαραγμάτων της μεγάλης αρχαϊκής ποιήτριας από τον Σωτήρη Κακίση. 

Αιμίλιος Ριάδης: Έργα Μουσικής Δωματίου (1994)

Ο λόγιος συνθέτης Αιμίλιος Ριάδης (1880-1935) αποτελεί κορυφαία μορφή της Εθνικής Σχολής μας, κατά πολλούς ισάξιος ίσως ενός Μανόλη Καλομοίρη, παρόλο που παραμένει ένας μεγάλος "άγνωστος" για το μουσικόφιλο κοινό. Το όνομά του προήλθε από συντόμευση του καλλιτεχνικού του ψευδωνύμου Ελευθεριάδης, καθώς το πραγματικό το όνομα ήταν Κου (ή Χου), ενώ γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη από πατέρα Αυστροουγγρικής καταγωγής και Ελληνίδα μητέρα. Ο συνθέτης Δημήτρης Λάλας υπήρξε ο πρώτος του δάσκαλος μουσικής, ενώ ολοκλήρωσε τις σπουδές του στη Βασιλική Ακαδημία του Μονάχου. Διετέλεσε καθηγητής πιάνου στο Κρατικό Ωδείο Θεσσαλονίκης συνθέτοντας παράλληλα πληθώρα έργων, πολλά από τα οποία δυστυχώς θεωρούνται χαμένα, ενώ έχει γίνει συστηματική προσπάθεια αποκατάστασης πολλών από αυτά. Έγραψε μεγάλο αριθμό σκηνικών έργων ("Γαλάτεια", "Ο πράσινος δρόμος", "Σαλώμη", "Ο Ρικές με το τσουλούφι"), πλούσια μουσική δωματίου (Κουαρτέτα εγχόρδων, Σονάτες κ.ά.), ορχηστρικές και χορωδιακές συνθέσεις, καθώς και τραγούδια και μουσική για πιάνο.

Με την επιμέλεια του βιολοντσελίστα και αρχιμουσικού Βύρωνα Φιδετζή έκδόθηκε από τη Lyra μια σειρά ψηφικών δίσκων με συνθέσεις του Αιμίλιου Ριάδη. Ο πρώτος δίσκος της σειράς με τίτλο "Έργα Ι" περιλαμβάνει αποκλειστικά συνθέσεις μουσικής δωματίου. Ειδικότερα, έχουμε τα έργα:

Κουαρτέτο Εγχόρδων, αρ.1, αποκατεστημένο από τον αρχιμουσικό Νίκο Χριστοδούλου, σύνθεση για δύο βιολιά, βιόλα και βιλοντσέλο με την τυπική τετραμερή ανάπτυξη: Allegro di molto - Variations - Scherzo - Presto giocando.

Κουαρτέτο για Πιάνο, αρ.1 (ή Sonate a quarte), σύνθεση πιθανόν της περιόδου 1928-1935 απακατεστημένη επίσης από τον Νίκο Χριστοδούλου με διμερή ανάπτυξη: Allegretto - Vivace appassionato.

Νανούρισμα για Βιολί και Πιάνο, σύνθεση του 1908 σε ένα μέρος.

Μακεδονικές Σκιές για δύο Πιάνα, έργο γραμμένο στο Παρίσι το 1912 με τριμερή ανάπτυξη: Allegro molto patetico - Andante cantabile e malinconico - Allegro.

Στην εκτέλεση των έργων συμμετέχουν εκλεκτοί μουσικοί: Γιώργος Δεμερτζής (βιολί), Δόμνα Ευνουχίδου (πιάνο), Πάρις Αναστασιάδης (βιόλα), Βύρων Φιδετζής (βιολοντσέλο), Δημήτρης Χανδράκης (β' βιολί), Μαρία Αστεριάδου (β' πιάνο). Η έκδοση είναι ιδιαίτερα επιμελημένη με αναλυτική παρουσίαση των έργων από τον έγκυρο μουσικολόγο Γιώργο Λεωτσάκο.

Γιάννης Κωνσταντινίδης: Έργα για Ορχήστρα (1985)

Ο Γιάννης Κωνσταντινίδης (1903-1984), γνωστός περισσότερο με το καλλιτεχνικό ψευδώνυμο Κώστας Γιαννίδης, με το οποίο υπέγραφε ως συνθέτης του "ελαφρού" τραγουδιού, είναι ένας από τους επιφανέστερους δημιουργούς της λεγόμενης "Εθνικής Μουσικής Σχολής", με αξιολογότατο έργο στον τομέα της λόγιας μουσικής. Γεννήθηκε στη Σμύρνη από εύπορη αστική οικογένεια. Από πολύ μικρή ηλικία ξεκίνησε μαθήματα μουσικής στην πατρίδα του, ενώ αμέσως μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή συνέχισε τις σπουδές του στη Γερμανία, όπου παρέμεινε μέχρι το 1930 και ήρθε σε επαφή με σημαντικούς ανθρώπους της μουσικής. Μεταξύ αυτών ο Κουρτ Βάιλ, αλλά και ο δικός μας Νίκος Σκαλκώτας, με τον οποίο ανέπτυξε στενή φιλική σχέση. 

Το 1931 ο Κωνσταντινίδης εγκαταστάθηκε στην Αθήνα, όπου και για λόγους βιοπορισμού επιδόθηκε στη σύνθεση μουσικής για το μουσικό θέατρο. Και είναι αλήθεια ότι η δημοφιλία της "ελαφράς" μουσικής του επισκίασε σχεδόν ολοκληρωτικά το "σοβαρό" του έργο, το οποίο συνέχισε αθόρυβα και με ιδιαίτερο ζήλο να παράγει. Στήριξε το έργο αυτό κυρίως πάνω στο ελληνικό δημοτικό τραγούδι, το οποίο μελέτησε συστηματικά και γνώριζε σε βάθος. Σεμνός, ακριβής και λακωνικός στην έκφρασή του, βρίσκεται στον αντίποδα της πληθωρικότητας του Μανόλη Καλομοίρη και άλλων συνθετών. Χαρακτηριστικό του επίσης είναι ότι συχνά δε δίσταζε να χρησιμοποιήσει αυτούσιες λαϊκές μελωδίες, τις οποίες όμως επεξεργαζόταν με μεγάλη ευχέρεια στην αρμονική τους ανάπτυξη.

Πέρα από άφθονη μουσική για πιάνο, ο Γιάννης Κωνσταντινίδης μας κληροδότησε μια σειρά από ενδιαφέροντα ορχηστρικά έργα, τα οποία περιλαμβάνονται στην παρούσα έκδοση. Ανάμεσά τους δεσπόζουν οι δύο Δωδεκανησιακές Σουίτες (1948-49), οι Τρεις Ελληνικοί Χοροί (1950) και το αριστούργημά του, η Μικρασιατική Ραψωδία (1950-65). Η ορχηστρική γραφή του συνθέτη διακρίνεται για την εξαιρετική της λεπτότητα, βασισμένη στην αρχή της ηχοχρωματικής ποικιλίας, πάνω στην οποία στηρίζεται η τεχνική της λεγόμενης "αέναης παραλλαγής". Σε όλα του τα έργα έχουν ενσωματωθεί πασίγνωστες μελωδίες και σ' αυτό ακριβώς το στοιχείο ο ίδιος εντόπιζε την εμφανέστερη διαφορά των δικών του "χορών" από τους "χορούς" του Νίκου Σκαλκώτα, ο οποίος απέφευγε να χρησιμοποιήσει γνωστές και αναγνωρίσιμες μελωδίες.

Η συγκεκριμένη ολοκληρωμένη ηχογράφηση των ορχηστρικών έργων του Γιάννη Κωνσταντινίδη φέρει τις υπογραφές του αρχιμουσικού Βύρωνα Φιδετζή, ο οποίος διευθύνει τη Συμφωνική Ορχήστρα της Βουλγαρικής Ραδιοφωνίας, και του μουσικολόγου Λάμπρου Λιάβα, ο οποίος επιμελήθηκε την ιδιαίτερα προσεγμένη αυτή έκδοση της Lyra.

Κωνσταντίνος Κυδωνιάτης: Σουίτες για Όμποε, Κλαρινέτο & Φαγκότο (1978)

Έχω μια ξεχωριστή αδυναμία στη μουσική για μικρά οργανικά σύνολα. Από τον αστείρευτο ωκεανό της λόγιας μουσικής προτιμώ περισσότερο τη λεγόμενη μουσική δωματίου. Τι να πρωτοθαυμάσει κανείς; Τα μεσαία Κουαρτέτα Εγχόρδων και τις τρεις πρώτες Σονάτες για Βιολοντσέλο, αλλά και μερικές σονάτες για Βιολί ("Άνοιξη", "Κρόιτσερ") του Beethoven, τα τρία τελευταία Κουαρτέτα του Schubert μαζί με το ασυναγώνιστο Κουιντέτο Εγχόρδων του ή το Κουιντέτο της "Πέστροφας", τα Κουιντέτα για Έγχορδα ή Κλαρινέτο του Mozart, τα Κουαρτέτα Οp.76 του Haydn, το Οκτέτο για Έγχορδα του Mendelssohn, το "Αμερικάνικο" Κουαρτέτο του Dvorak, τα Κουιντέτα για Κλαρινέτο ή Πιάνο του Brahms, το Κουιντέτο για Πιάνο του Schumann, καθώς κι αυτό του Shostakovich, για να σταθώ μόνο σε μερικές ακρώρειες;

Εύλογα λοιπόν αντιλαμβάνεστε γιατί μου αρέσει πολύ αυτός εδώ ο δίσκος του δικού μας Κωνσταντίνου Κυδωνιάτη (1908-1996), σημαντικού συνθέτη και πιανίστα, μαθητή του Μάριου Βάρβογλη με σπουδές στο Παρίσι και τις Βρυξέλλες, επί σειρά ετών μόνιμου πιανίστα της Κρατικής Ορχήστρας Αθηνών, αλλά και διευθυντή του ΕΙΡ για πάνω από μια εικοσαετία. Εδώ έχουμε τρία έργα του στη φόρμα της σουίτας χορών γραμμένα για τρία πνευστά όργανα της κατηγορίας των ξύλινων, που είναι και τα πιο μελωδικά όργανα μέσα σε μια ορχήστρα: Όμποε, Κλαρινέτο και Φαγκότο. Εξαιρετικός συδυασμός για τη δημιουργία γοητευτικών ηχοχρωμάτων και μελωδικών σχημάτων για πολλαπλές κατ’ ιδίαν ακροάσεις.

Πρόκειται για τρεις Σουίτες χορών, από τις οποίες οι δύο πρώτες χαρακτηρίζονται «Ελληνικές», καθώς βασίζονται σε μελωδίες και σκοπούς από την ελληνική παράδοση διαφόρων τόπων του ελληνισμού, όπως: Μακεδονία, Κρήτη, Πελοπόννησος, Δωδεκάνησα, Κέρκυρα, Μικρά Ασία. Η 3η Σουίτα θα μπορούσε να χαρακτηριστεί «Ευρωπαϊκή», όπως φαίνεται κι από τους τίτλους των 5 μερών που την απαρτίζουν: March, Blues, Carillon, Nocturne, Polka.

Τα έργα ερμηνεύουν έξοχα τρεις σημαντικοί Έλληνες σολίστες: Ο Χρήστος Αργυρόπουλος (όμποε), ο Ηλίας Κολοβός (κλαρινέτο) και ο Μιλτιάδης Οικονόμου (φαγκότο). Ο δίσκος πρωτοκυκλοφόρησε το 1978 από τη Seagull κι επανεκδόθηκε ψηφιακά το 1998 από τη Legend.