Κυριακή 2 Μαρτίου 2025

Μανώλης Λιδάκης: Ο ήλιος του Γενάρη (1998)

Ολοκληρώνουμε το μικρό αυτό αφιέρωμα στην προσωπική δισκογραφία του λαϊκού ερμηνευτή Μανώλη Λιδάκη με ένα ακόμη πολύ αξιόλογο άλμπουμ που περιλαμβάνει υλικό κατάλληλα προσαρμοσμένο στις σπουδαίες ερμηνευτικές του ικανότητες με την ενορχηστρωτική επιμέλεια και πάλι του Θύμιου Παπαδόπουλου. Προπομπός του δίσκου στάθηκε το πολύ όμορφο κρητικού ύφους τραγούδι "Άστρα μη με μαλώνετε" του Ελευθέριου Καμπουράκη που κυκλοφόρησε το 1997 σε μορφή cd single γνωρίζοντας μεγάλη εμπορική απήχηση. Έτσι λοιπόν συγκεντρώθηκε το υλικό ενός ολοκληρωμένου δίσκου που κυκλοφόρησε το 1998 με τίτλο Ο ήλιος του Γενάρη.
Δώδεκα τραγούδια περιλαμβάνει το άλμπουμ, ανάμεσά τους και το "Άστρα μη με μαλώνετε". Πρόκειται για υλικό που ισορροπεί επιδέξια ανάμεσα στον παραδοσιακό και λαϊκό ήχο και ενοποιείται αρμονικά από τη ζεστή και εκφραστική ερμηνεία του Λιδάκη. Δύο τραγουδοποιοί της νεότερης γενιάς υπογράφουν τα μεγαλύτερο μέρος αυτού του υλικού, ο Γιάννης Σπάθας με τέσσερα τραγούδια και ο Ορφέας Περίδης με πέντε, τα περισσότερα με στίχους του Θοδωρή Γκόνη. Ανάμεσά τους και μερικές πανέμορφες στιγμές, όπως τα τραγούδια "Φεγγάρι αγάπη χωρισμός", "Άδικη καρδιά", "Μέγαρα" και "Ο μικρός μου αδελφός", "Στα μέρη που μεγάλωσα". Έχουμε επίσης κι ένα ωραίο ζεϊμπέκικο των Αδελφών Κατσιμίχα ("Δος μου πίσω το λουλούδι"), καθώς και το παραδοσιακό κρητικό τραγούδι "Πάλι πάλι".

Σάββατο 1 Μαρτίου 2025

Μανώλης Λιδάκης: Τέσσερις κύκλοι τραγουδιών (1995)

Η τρίτη κατά σειρά συνεργασία του Μανώλη Λιδάκη με τον "ρακοσυλλέκτη" παραγωγό Κώστα Χατζηδουλή ήρθε το 1995 με το διπλό άλμπουμ Τέσσερις κύκλοι τραγουδιών που εκδόθηκε από τη Sony στη σειρά Portrait ειδικευμένη σε σπάνιο υλικό που φρόντιζε να συγκεντρώνει και να εκδίδει ο ανήσυχος αυτός ερευνητής του λαϊκού τραγουδιού.
Όπως ορίζεται και από τον τίτλο της, η έκδοση είναι δομημένη σε τέσσερις μικρές ενότητες τραγουδιών, καθεμιά από τις οποίες έχει για κέντρο της κι έναν ξεχωριστό δημιουργό, με εξαίρεση την τελευταία, όπου συνυπάρχουν περισσότεροι. Συγκεκριμένα, οι ενότητες είναι οι ακόλουθες:
Ι. Όλοι μου λένε τι να κάνω: Έξι τραγούδια της λαϊκής συνθέτριας και στιχουργού Βάσως Αλλαγιάννη (1944-2022), γνωστής μας από την επιτυχημένη συνεργασία της με τον Νίκο Παπάζογλου και τον Μανώλη Ρασούλη. Τα τραγούδια γράφτηκαν σε διαφορετικές χρονικές περιόδους κατά το διάστημα 1974-1992. Το τραγούδι "Γλάρος" ξεχώρισε από τον κύκλο αυτό κι αποτέλεσε μία από τις μεγάλες επιτυχίες του δίσκου.
ΙΙ. 4 τραγούδια του Δημήτρη Γκόγκου ή Μπαγιαντέρα: Ο σπουδαίος ρεμπέτης Μπαγιαντέρας μας χαρίζει εδώ τέσσερις νεότερες συνθέσεις του γραμμένες στο διάστημα 1966-1983. Παλιότερη όλων η θαυμάσια τρυφερή μπαλάντα "Ζωγραφιά", γραμμένη για την κόρη του, όταν αυτή παντρεύτηκε και έφυγε στο εξωτερικό.
ΙΙΙ. Με τα φτερά του έρωτα: Πέντε τραγούδια του νέου λαϊκού συνθέτη Τάσου Γκρους γραμμένα στο διάστημα 1988-1994 πάνω σε στίχους του Ηλία Κατσούλη, του Θοδωρή Γκόνη και δικούς του. Το ομότιτλο τραγούδι είναι αυτό που ακούστηκε περισσότερο.
ΙV. Νύχτες στη Φρεαττύδα: Πέντε ετερόκλητου ύφους τραγούδια, μεταξύ των οποίων και μια παλιά αργεντίνικη σερενάτα του Pueca διασκευασμένη από τον Θύμιο Παπαδόπουλο με ελληνικούς στίχους του Θοδωρή Γκόνη και μάλιστα σε διπλή εκδοχή. Έχουμε επίσης ένα τραγούδι του Μάρκου Σπυρλιδάκη κι άλλα δύο της Μαρίας Κ. Παπαδοπούλου, κόρης του μεγάλου δεξιοτέχνη του μπουζουκιού Κώστα Παπαδόπουλου, ο οποίος μάλιστα κλείνει το δίσκο με ένα αριστουργηματικό λαϊκό τραγούδι ("Το χαρμάνι του ασώτου") σε στίχους πάλι του Θοδωρή Γκόνη, ένα από τα ωραιότερα - αν και όχι ιδιαίτερα γωστό - τραγούδια που κοσμούν το ρεπερτόριο του Μανώλη Λιδάκη.

Παρασκευή 28 Φεβρουαρίου 2025

Μανώλης Λιδάκης: Καράβι απόψε το φιλί (1992)

Δυο χρόνια μετά την πετυχημένη συνεργασία του Μανώλη Λιδάκη με τον εκλεκτικό παραγωγό Κώστα Χατζηδουλή που απέφερε το πρώτο σημαντικό άλμπουμ του τραγουδιστή με τίτλο Ούτε που ρώτησα (1990), ήρθε και η συνέχεια με ένα δεύτερο δίσκο ανάλογης αισθητικής με λαϊκό περιεχόμενο που ανατρέχει στην εποχή του αυθεντικού ρεμπέτικου και λαϊκού τραγουδιού. Ο ποιητικός τίτλος του άλμπουμ Καράβι απόψε το φιλί υποδηλώνει και την ερωτική θεματολογία των τραγουδιών που είναι αφιερωμένα στη μνήμη του Γιάννη Παπαϊωάννου, όπως σημειώνει χαρακτηριστικά στο εσώφυλλο ο παραγωγός: "Καράβι απόψε το φιλί. Δίσκος-χρέος στον Πανάγιο του τραγουδιού μας Γιάννη Π. Παπαϊωάννου (Κίος 18.1.1913-Πειραιάς 3.8.1972)... Σεργιάνι δέκα τραγουδιών στο μαγικό κάστρο της πάναγνης αγάπης, εκεί όπου η ψυχή κάθε κουρασμένου ρακοσυλλέκτη (και συνοδοιπόρου...) σίγουρα θα βρει λιμανάκι για να ξαποστάσει, γαλήνη για να προσευχηθεί, ελπίδα για αθόλωτη πίστη σε ιδανικά... Μπάρμπα-Γιάννη, καράβι απόψε το φιλί...".
Δέκα τραγούδια συγκροτούν το σώμα του δίσκου, από τα οποία τα οκτώ είναι ακυκλοφόρητες συνθέσεις μερικών από τους σκαπανείς του λαϊκού μας τραγουδιού, του Γιάννη Παπαϊωάννου, του Βασίλη Τσιτσάνη, του Μπαγιαντέρα και του Τάκη Μπίνη. Το εναρκτήριο τραγούδι ("Στον μπάρμπα Γιάννη") του Τάκη Μπίνη εμφανίζει ως στιχουργό τον Κώστα Ερνάνη που δεν είναι άλλος από τον Κώστα Χατζηδουλή. Ξεχώρισαν κι ακούστηκαν πολύ τα δυο τραγούδια του Τσιτσάνη ("Μάτια παλάτια", "Μωρό μου"). Μάλιστα το πρώτο ("Μάτια παλάτια") συμπεριλήφθηκε δυο χρόνια αργότερα και στο soundtrack της ταινίας "Quartet in 4 Movements" της Λουκίας Ρικάκη που είχε μουσική του διάσημου Πολωνού συνθέτη Zbigniew Preisner. Το ωραίο ζεϊμπέκικο του Μπαγιαντέρα "Και καρτερώ" είχε πρωτοακουστεί δέκα χρόνια νωρίτερα από την ερμηνεύτρια του Βασίλη Τσιτσάνη Ελένη Γεράνη, ενώ το χασάπικο "Τι καλά που θα 'μουνα" του Γιάννη Παπαϊωάννου έχει στίχους της Ευτυχίας Παπαγιαννοπούλου.
Ο δίσκος συμπληρώνεται με δύο όμορφα τραγούδια του νεότερου συνθέτη Τάσου Γκρους. Ακούστηκε πολύ το τραγούδι "Χαλκίδα" σε στίχους του Ηλία Κατσούλη που πρώτος είχε ερμηνεύσει ένα χρόνο νωρίτερα ο Κώστας Χατζημιχαλης στο δίσκο Λέξεις μυστικές, αλλά η εκτέλεση του Λιδάκη ήταν αυτή που το έκανε επιτυχία, ενώ το τραγούδι "Δυο φεγγάρια" έχει στίχους του ποιητή Δημήτρη Χριστοδούλου.
Ο δίσκος γνώρισε μεγάλη εμπορική επιτυχία κι έγινε πλατινένιος συμβάλλοντας αποφασιστικά στην καταξίωση του Μανώλη Λιδάκη στην πρώτη γραμμή των ερμηνευτών μας. Ο Θύμιος Παπαδόπουλος επιμελήθηκε την ενορχήστρωση, ενώ στα μπουζούκια ήταν ο Σπύρος Ιωαννίδης και ο Δημήτρης Μαριολάς. Στο τραγούδι "Χωρίς τίτλο" του Βασίλη Τσιτσάνη παίζει πιάνο ο Βασίλης Τσαμπρόπουλος.

Πέμπτη 27 Φεβρουαρίου 2025

Μανώλης Λιδάκης: Ούτε που ρώτησα (1990)

Μπορεί μέσα στη δεκαετία του '80 (από το 1982 που πρωτοεμφανίστηκε) ο Μανώλης Λιδάκης να ευτύχησε να βρεθεί κάτω από τη μεγάλη στέγη της Minos και να έχει έντονη δισκογραφική δραστηριότητα που απέφερε τέσσερις συνολικά προσωπικούς δίσκους (Μετά από σένανε, Κουράστηκα να υποκρίνομαι, Ζήσε όπως σ' αρέσει, Κοίτα τι έγινε) και αρκετές σκόρπιες συμμετοχές, αλλά όλα αυτά δε στάθηκαν ικανά να τον καθιερώσουν στην πρώτη γραμμή του πενταγράμμου και χρειάστηκε με την αλλαγή της δεκαετίας και τη μετακίνησή του στη CBS/SONY να ηχογραφήσει το πέμπτο και πιο καθοριστικό για την καριέρα του προσωπικό άλμπουμ με τίτλο Ούτε που ρώτησα, το οποίο κυκλοφόρησε το 1990 και γνώρισε μεγάλη επιτυχία κάνοντας μεμιάς τον ερμηνευτή γνωστό στο πανελλήνιο.
Πρόκειται όντως για έναν πολύ αξιόλογο κύκλο δεκατριών λαϊκών τραγουδιών που διατρέχουν στιχουργικά ένα μακρύ χρόνο στο παρελθόν με αμελοποίητους στίχους της Ευτυχίας Παπαγιαννοπούλου, του Μπαγιαντέρα, του Γιάννη Λελάκη και του Κώστα Βίρβου, μαζί με καινούργιο υλικό που υπογράφουν νεότεροι στιχουργοί, όπως η Λίνα Νικολακοπούλου, ο Σταμάτης Κραουνάκης, η Αρλέτα και ο Τάκης Μαυροκέφαλος. Εκτός από ένα παλιό ανέκδοτο τραγούδι του Μανώλη Χιώτη ("Το τελευταίο ποτηράκι"), όλα τα υπόλοιπα τραγούδια είναι πρωτότυπα ή καινούργια κι έχουν γραφτεί από τους Γιώργο Ζαμπέτα, Χρήστο Νικολόπουλο, Γιάννη Σπανό, Αρλέτα, Κώστα Παπαδόπουλο, Σπύρο Ιωαννίδη, Σταμάτη Κραουνάκη και Βαγγέλη Γεωργίου. Χασάπικα, ζεϊμπέκικα, καρσιλαμάδες συνυπάρχουν με ρυθμούς βαλς, τσα-τσα και μπολερό σε μια αρμονική συνύπαρξη που ακούγεται άκρως συναρπαστική. Και μαζί με όλα αυτά και μια μεγάλη έκπληξη: Ένα ποίημα ("Στη φυλακή με κλείσανε") του Ναπολέοντα Λαπαθιώτη (1888-1944) μελοποιημένο από τον παλιό ρεμπέτη Τάκη Μπίνη σε ακραιφνώς λαϊκή φόρμα. Πρόκειται για ένα δημοφιλές ποίημα που έχει γνωρίσει κι άλλες μελοποιήσεις στην ελληνική δισκογραφία (Χρήστος Νικολόπουλος, Σταύρος Κουγιουμτζής, Ορφέας Περίδης).
Το υλικό του δίσκου διέπεται από μια λογική μουσικού χρονικού που φέρει τη σφραγίδα της εγγυημένης επιμέλειας του παραγωγού Κώστα Χατζηδουλή, γνωστού για την εκλεπτυσμένη αισθητική του στην ανάδειξη ξεχασμένων θησαυρών του λαϊκού μας τραγουδιού. Ο μεγάλος σολίστ Κώστας Παπαδόπουλος ηγείται της ορχήστρας μαζί με τους μπουζουξήδες Χρήστο Παπαδόπουλο, Χρήστο Κωνσταντίνου και Σπύρο Ιωαννίδη. Την ενορχήστρωση επιμελήθηκε ο Νίκος Κούρος

Τετάρτη 26 Φεβρουαρίου 2025

Γιώργος Κατσαρός, Μανώλης Λιδάκης: Μετά από σένανε (1982)

Είχα προγραμματίσει για μεθαύριο ένα μικρό αφιέρωμα στον Μανώλη Λιδάκη με αφορμή την 65η επέτειο από τη γέννησή του (28 Φεβρουαρίου 1960), αλλά με πρόλαβε η ξαφνική είδηση του πρόωρου θανάτου του σήμερα το πρωί μετά από μακρά νοσηλεία στο νοσοκομείο του Ηρακλείου, της γενέθλιας πόλης του, οπότε επισπεύδω το αφιέρωμα αυτό κατά δύο ημέρες.
Ο Μανώλης Λιδάκης (Σπυρλιδάκης) υπήρξε ένας από τους κορυφαίους λαϊκούς ερμηνευτές της νεότερης γενιάς, της γενιάς δηλαδή που ξεπετάχτηκε μέσα από τη δεκαετία του '80. Μεγάλωσε στο Ηράκλειο σπουδάζοντας κιθάρα και τραγουδώντας στις τοπικές φιλαρμονικές, ώσπου βρέθηκε στην Αθήνα κι έλαβε μέρος στην ιστορική εκπομπή της ελληνικής τηλεόρασης "Νά η ευκαιρία" το 1982, όπου διακρίθηκε κι οδήγησε τον καταξιωμένο συνθέτη Γιώργο Κατσαρό - μέλος της κριτικής επιτροπής της εκπομπής - να του δώσει την πραγματική ευκαιρία με έναν κύκλο τραγουδιών αποκλειστικά για τη φωνή του. Το αποτέλεσμα ήταν η κυκλοφορία του άλμπουμ Μετά από σένανε από τη Minos, ενώ παράλληλα συμμετείχε και στο δίσκο του Τάκη Μπουγά Μίλα μου απλά που κυκλοφόρησε λίγο αργότερα μέσα στην ίδια χρονιά. Ακολούθησαν κι άλλοι προσωπικοί δίσκοι και συμμετοχές του σε εργασίες του Νίκου Ξυδάκη (Πρώτο βράδυ στην Αθήνα, 1983), του Γιάννη Μαρκόπουλου (Ρεπορτάζ, 1985) και του Νότη Μαυρουδή (Κάπου Ανατολικοδυτικά, 1989), αλλά η πραγματική του καταξίωση ήρθε στο ξεκίνημα της επόμενης δεκαετίας και κυρίως με το πολύ πετυχημένο άλμπουμ Ούτε που ρώτησα (1990) που τον επέβαλε στις κορυφαίες δυνάμεις του ελληνικού πενταγράμμου.
Ο πρώτος λοιπόν προσωπικός δίσκος του Μανώλη Λιδάκη με τίτλο Μετά από σένανε είχε τη σφραγίδα του πολυγραφότατου συνθέτη Γιώργου Κατσαρού, πρωτομάστορα του ελαφρολαϊκού τραγουδιού, ο οποίος τού έγραψε δέκα τραγούδια ανάλογου ύφους που θυμίζουν πολύ το είδος τραγουδιού που υπηρετούσε εκείνα τα χρόνια ο Γιάννης Πάριος. Και η αλήθεια είναι ότι η άγουρη ακόμη φωνή του Λιδάκη θυμίζει πολύ τη φωνή του Πάριου, ο οποίος άλλωστε δίνει και το δικό του παρών στο δίσκο υπογράφοντας τους στίχους δύο τραγουδιών, μεταξύ των οποίων και το ομότιτλο που ακούστηκε περισσότερο από τα υπόλοιπα. Στίχους επίσης έγραψαν ο Θάνος Σοφός, ο Δημήτρης Ιατρόπουλος, ο Ηλίας Λυμπερόπουλος, ο Πάνος Φαλάρας και ο Γ. Μυλωνάς
Πέρα από το τραγούδι του τίτλου που έχει ένα ενδιαφέρον και το ερμηνεύει πολύ πειστικά ο νεαρός ερμηνευτής, τα υπόλοιπα κινούνται στο τυπικό ελαφρολαϊκό ύφος του συνθέτη πατώντας πάνω στη δοκιμασμένη μανιέρα του που στο παρελθόν είχε δώσει πάμπολλα σουξέ και δεκάδες όμορφα τραγούδια, αλλά τώρα πια έμοιαζε να έχει εξαντλήσει το απόθεμα της έμπνευσής του. Κοντολογίς, πρόκειται για μια μέτρια δουλειά που δεν ακούστηκε σχεδόν καθόλου κι έτσι δε στάθηκε ικανή να βοηθήσει αποφασιστικά τον τραγουδιστή στα πρώτα του βήματα.

Γιώργος Ζήκας, Σοφία Παπάζογλου: Πάμε Νότια (1998)

Η δεκαετία του '90 στάθηκε η πιο γόνιμη για τη δισκογραφική παραγωγή του τραγουδοποιού Γιώργου Ζήκα μέσα από μια σειρά προσωπικών κύκλων τραγουδιών, αλλά και σκόρπιων συμμετοχών του σε δίσκους άλλων καλλιτεχνών. Η τελευταία ολοκληρωμένη του δουλειά σ' αυτή τη δεκαετία ήρθε το 1998, για να κλείσει αυτή η φάση της καριέρας του το 2000 με το δίσκο Τα υπάρχοντα που αποτελεί ένα απάνθισμα τραγουδιών του από την περίοδο 1985-1998.
Το 1998 λοιπόν o συνθέτης επέστρεψε στη Lyra εκδίδοντας την 6η προσωπική του δουλειά με τίτλο Πάμε Νότια, ο οποίος υπαινίσσεται τη διαρκή φυγή του από τη γενέθλια γη με προορισμό τα κυκλαδίτικα νησιά, όπου περνούσε τα καλοκαίρια εμπορευόμενος χειροποίητα κοσμήματα. Σημειώνει άλλωστε χαρακτηριστικά ο ίδιος στο εσώφυλλο της έκδοσης: «Ένας κύκλος τραγουδιών που έχουν τη διάθεση να μας ταξιδέψουν, να μας θυμίσουν και να μας ψυχαγωγήσουν πάνω απ’ όλα. Κοινός τόπος δράσης-αντίδρασης το Αιγαίο, η Άσπρη θάλασσα, όπως θα λέγανε οι παλιοί ναυτικοί. Σημείο αναφοράς μια ερωτική ιστορία που δεν λέει να τελειώσει». 
Δώδεκα δροσερές στιγμές σε παρεΐστικο κλίμα με ένα οργανικό θέμα ανάμεσά τους συνιστούν το σώμα του δίσκου. Τραγούδια γραμμένα σε διάφορες εποχές με παλιότερο το θαλασσινό "Αρμενάκι" (1986) και νεότερο το "Αμάν, αμάμ, αμάνι" (1998) που δεν είχε αποφασίσει ως τότε να ηχογραφήσει αναζητώντας τον ιδανικό τρόπο ερμηνείας τους. Τελικά η φωνή που έψαχνε βρέθηκε στο πρόσωπο της νεοφώτιστης τότε λαϊκής ερμηνεύτριας Σοφίας Παπάζογλου, την οποία μας είχε πρωτοπαρουσιάσει επίσημα ο Νίκος Μαμαγκάκης το 1996 με το άλμπουμ Στεναγμός Ανατολίτης, αλλά και με το soundtrack της ταινίας "Προστάτης οικογενείας" την επόμενη χρονιά. Πρόκειται για μια θαυμάσια ερμηνεύτρια με υπέροχο φωνητικό χρώμα και με μεγάλη έκτοτε διαδρομή στο ελληνικό πεντάγραμμο μέχρι σήμερα. Αν και η Παπάζογλου είναι η βασική ερμηνεύτρια του δίσκου κι αυτός λογίζεται ως η πρώτη προσωπική της δουλειά, στο δίσκο συμμετέχει και ο συνθέτης ως ερμηνευτής τριών τραγουδιών, μεταξύ των οποίων και το ομότιτλο, καθώς και ο Γεράσιμος Ανδρεάτος που μοιράζεται μαζί της την ερμηνεία του τραγουδιού "Αχ, φεγγαράκι μου"
Όλη τη μουσική επιμέλεια του δίσκου και την τελική ενορχήστρωση υπογράφει ο καλός τραγουδοποιός και φίλος του συνθέτη Τάκης Μπουρμάς. Μπουζούκι παίζει ο σπουδαίος Κώστας Παπαδόπουλος μαζί με τον Γιώργο Κοντογιάννη, κιθάρα ο Τάκης Μπουρμάς και ακορντεόν ο Dasso Kourti.

Τρίτη 25 Φεβρουαρίου 2025

Γιώργος Ζήκας, Δημήτρης Ζερβουδάκης: Μια ζωή στην ίδια τάξη (1996)

Μετά την ωραία συνεργασία του με τη Μαριώ και το δίσκο Σβήσ' τα όλα (1990) ο Γιώργος Ζήκας μπαίνει δυναμικά στη δεκαετία του '90, την πιο παραγωγική της καριέρας του, αρχικά με κάμποσες σκόρπιες συμμετοχές του σε δίσκους του Νίκου Παπάζογλου (Σύνεργα, 1990) και της Ελευθερίας Αρβανιτάκη (Μένω εκτός, 1991), ενώ το 1994 έγραψε τα μισά τραγούδια του προσωπικού δίσκου του Γιώργου Νταλάρα Καλώς τους και παράλληλα τον ολοκληρωμένο κύκλο τραγουδιών Γουστάρω με τον Κώστα Μακεδόνα, για να φτάσουμε πια στο 1996, όταν μας έδωσε άλλη μια ολοκληρωμένη δουλειά, την πέμπτη κατά σειρά, η οποία έκανε μεγάλη εντύπωση, τόσο για το ύφος των τραγουδιών, όσο και για τον ερμηνευτή που επέλεξε.
Ο λόγος λοιπόν για το δίσκο Μια ζωή στην ίδια τάξη που κυκλοφόρησε από την ετικέτα Μεσόγειος της Minos-EMI το 1996 με ερμηνευτή τον επίσης Θεσσαλονικιό Δημήτρη Ζερβουδάκη, τον οποίο μας είχε συστήσει την προηγούμενη δεκαετία ο Γιάννης Μαρκόπουλος με τις συμμετοχές του σε μια σειρά αξιόλογων έργων του κατά το διάστημα 1985-1988 (Ρεπορτάζ, Τολμηρή επικοινωνία, Ηλεκτρικός Θησέας), ενώ στη συνέχεια τον γνωρίσαμε καλύτερα ως αξιόλογο τραγουδοποιό σε ένα ροκ ύφος μέσα από μια σειρά προσωπικών ηχογραφήσεων (Ακροβάτης, Από Μάρτη καλοκαίρι, Έχε το νου σου)
Ο δίσκος λοιπόν του Γιώργου Ζήκα ήταν ο τέταρτος προσωπικός του Ζερβουδάκη σε μια προσπάθεια του συνθέτη να διευρύνει το εκφραστικό του ύφος με τραγούδια που στέκονται στον ενδιάμεσο χώρο γεφυρώνοντας το ύφος και των δύο καλλιτεχνών. Χωρίς να λείπουν οι αυθεντικές λαϊκές στιγμές, εδώ βρίσκουμε και τραγούδια πιο αισθαντικής έκφρασης και συναισθηματικής δύναμης που προσεγγίζουν ακόμη και το ύφος του παλιού ελαφρού τραγουδιού. Ξεχωρίζει το εναρκτήριο "Θεωρία και πράξη" και το μελαγχολικό "Αποκλεισμένος στη Σαλονίκη" που αναδεικνύουν την εκφραστική δύναμη του ερμηνευτή, ο οποίος ανταποκρίνεται άριστα και στο καθαρώς λαϊκό μέρος του άλμπουμ. Συμμετέχει επίσης η Μαρία Φωτίου αποδίδοντας όμορφα το ρετρό ύφους "Ξεχειμωνιάζει", ενώ ο συνθέτης ερμηνεύει το τραγούδι "Η άσχετη" και συμμετέχει στο τραγούδι "Το χάλι μας" μαζί με τον μπουζουξή και ενορχηστρωτή του δίσκου Μανώλη Πάππο.

Δευτέρα 24 Φεβρουαρίου 2025

Γιώργος Ζήκας, Μαριώ: Σβήσ' τα όλα (1990)

Ο τρίτος προσωπικός δίσκος του Γιώργου Ζήκα ήρθε το 1990 με τίτλο Σβήσ' τα όλα που εκδόθηκε και πάλι από τη Lyra. Και δίχως αμφιβολία είναι ο δίσκος, όπου ο καλός τραγουδοποιός μοιάζει πλέον να αποκρυσταλλώνει το προσωπικό του ύφος δίνοντας μια σειρά καθαρόαιμων λαϊκών τραγουδιών με τη λιτή οργανική σύνθεση μιας μπάντας ρεμπέτικου χρώματος, έτσι που το τελικό αποτέλεσμα να ηχεί ως μια ομαδική δουλειά χωρίς την πρωτοκαθεδρία κάποιου, με ήχους φυσικούς που αναβλύζουν πηγαία χρώματα του ελληνικού τοπίου και της θαλασσινής αύρας.
Το ύφος λοιπόν των τραγουδιών αυτών έφερε και τη συνάντηση του δημιουργού με μιαν άγνωστη ως τότε αυθεντική λαϊκή ερμηνεύτρια, τη Θεσσαλονικιά (γενν. 1945) Μαριώ (Μαρία Κωνσταντινίδου), η οποία είχε ήδη μακρά προϋπηρεσία στο ρεμπέτικο και λαϊκό τραγούδι από τη δεκαετία του '60, αλλά στη δισκογραφία είχε πρωτοεμφανιστεί μόλις το 1988 με το άλμπουμ Η Θεσσαλονίκη στα ρεμπέτικα μαζί με τον ρεμπέτη και παλιό της συνεργάτη Χοντρονάκο (Στέφανο Κιουπρούλη). Τα τραγούδια του Ζήκα τής έδωσαν την ευκαιρία να βγει από την αφάνεια και να γίνει γνωστή στο πανελλήνιο χτίζοντας από εκεί και πέρα μια σπουδαία καριέρα πάντα στο πεδίο του καθαρού λαϊκού τραγουδιού.
Εκτός από τη Μαριώ πάντως τραγούδια στο δίσκο ερμηνεύουν και οι μπουζουξήδες Μανώλης Πάππος και Χρήστος Μητρέντζης, καθώς και ο ίδιος ο συνθέτης. Μουσική και στίχοι πάντα από τον Γιώργο Ζήκα με εξαίρεση δύο τραγούδια ("Το 'ξερα", "Λάθος") που έχουν στίχους της Μαρίας Αρκουλή και του Πάνου Φαλάρα αντίστοιχα. Στην ορχήστρα συμμετέχουν μεταξύ άλλων ο Ηρακλής Βαβάτσικας (ακορντεόν) και ο Κυριάκος Γκουβέντας (βιολί). Όλοι μαζί οι μουσικοί της ορχήστρας συνέβαλαν από κοινού στην ενορχήστρωση του υλικού, το οποίο ηχογραφήθηκε στο στούντιο Αγροτικόν της Θεσσαλονίκης με ηχολήπτη τον Νίκο Παπάζογλου. Σημειώνω ότι στην ψηφιακή επανέκδοση του δίσκου το 2007 ο τίτλος έχει μετατραπεί στο εμπορικό: Η Μαριώ τραγουδά Γιώργο Ζήκα, ενώ έχει πειραχτεί και η σειρά των τραγουδιών, ώστε να νομίζει τελικά κανείς ότι πρόκειται για διαφορετικό δίσκο!

Κυριακή 23 Φεβρουαρίου 2025

Γιώργος Ζήκας, Ελένη Τσαλιγοπούλου: Σώπα κι άκουσε (1987)

Δυο χρόνια μετά την παρθενική δισκογραφική του δουλειά (Με τα φεγγάρια χάνομαι, 1985) με τη φωνή του Σταύρου Λογαρίδη ο Θεσσαλονικιός λαϊκός τραγουδοποιός Γιώργος Ζήκας μας έδωσε το δεύτερο προσωπικό του δίσκο πάλι από τη Lyra με τον υποβλητικό τίτλο: Σώπα κι άκουσε. Μουσική και στίχοι δικοί του με τη στιχουργική συνδρομή της Μαρίας Αρκουλή στο ομότιτλο τραγούδι και στο "Αν τύχει"
Ο δίσκος έχει μια μια ξεχωριστή σημασία, αφού σηματοδοτεί την παρθενική δισκογραφική εμφάνιση της Ελένης Τσαλιγοπούλου, μιας από τις δημοφιλέστερες γυναικείες φωνές της νεότερης γενιάς, η οποία έκτοτε παραμένει σταθερά στις κορυφαίες θέσεις του πενταγράμμου μας. Στο δίσκο συμμετέχει και ο Γιώργος Νταλάρας με δυο τραγούδια ("Ατζέντα", "Μαύρα άσπρα"), γνωστός άλλωστε για τη γενναιοδωρία του στους νέους καλλιτέχνες, των οποίων στάθηκε σε πολλές περιπτώσεις ο κύριος υποστηρικτής στα πρώτα τους μουσικά βήματα. Χαρακτηριστικό είναι το εσώκλειστο σημείωμα που υπογράφει ο ίδιος για το δίσκο: "Όταν  πρωτάκουσα τα τραγούδια του Ζήκα τα ζήλεψε. Είναι πολύ καλά τραγούδια, γραμμένα με τη μαστοριά του τεχνίτη και το μεράκι του ερασιτέχνη. Γιαυτό με χαρά και ενδιαφέρον δέχτηκα την πρόσκλησή του να πάρω μέρος στην καινούργια του δουλειά. Και για ένα λόγο ακόμα: Πιστεύω πως ο Ζήκας, αλλά και ο Πεντζίκης και η Ελενίτσα μ' αυτήν την παράξενη φωνή της, ανήκουν σ' αυτή την "καλή" γενιά της Θεσσαλονίκης που έχει πολλά να μας πει".
Ο Γιώργος Πεντζίκης που αναφέρει ο Γιώργος Νταλάρας είναι ο παραγωγός και ενορχηστρωτής του δίσκου, ο οποίος έδωσε στο λαϊκό υπόβαθρο των τραγουδιών μια πιο ανάλφρη απόχρωση ντύνοντας τους ήχους των λαϊκών οργάνων (μπουζούκι, βιολί, κλαρίνο, τζουράς) με μια ηλεκτρονική φορεσιά που τελικά τα κάνει να ακούγονται πιο νεανικά και δροσερά. Μπουζούκι παίζει ο Δημήτρης Ρακιντζής, ενώ βιολί ο Γιώργος Μαγκλάρας. Συμμετέχει κι ο άγνωστος τότε Σωκράτης Μάλαμας παίζοντας ακουστική κιθάρα. Στα φωνητικά συμβάλλουν ο Δημήτρης Ζερβουδάκης και η Μαρία Φωτίου.