Γιώργος Ζαμπέτας: Λαϊκά τραγούδια (1965)

Κλείνουμε αυτό το μικρό αφιέρωμα στον Γιώργο Ζαμπέτα με έναν από τους πρώτους του δίσκους 33 στροφών που ηχογράφησε το 1965 για τη Lyra, ο οποίος αποτελεί ένα καλό δείγμα της απαράμιλλης δεξοτεχνίας του στο μπουζούκι, αλλά και της παροιμιώδους γενναιοδωρίας του απέναντι στους συναδέλφους του, καθώς εδώ υποχωρεί ο ίδιος ως δημιουργός από το πρώτο πλάνο δίνοντας χώρο σε άλλους συνθέτες που χάρισαν σπουδαίες μουσικές στιγμές από τα χρόνια του ρεμπέτικου, όπως ο Βαγγέλης Παπάζογλου, ο Γιάννης Παπαϊωάννου και ο Βασίλης Τσιτσάνης, μέχρι τις νέες δυνάμεις του ελληνικού πενταγράμμου που ξεπετάχτηκαν στις αρχές της δεκαετίας του '60, όπως ο Μίκης Θεοδωράκης, ο Μάνος Χατζιδάκις, ο Μίμης Πλέσσας, ο Γιώργος Κατσαρός, ο Σταύρος Κουγιουμτζής και ο Μάνος Λοΐζος.

Το άλμπουμ έχει πλήρη τίτλο: Τα ωραιότερα λαϊκά τραγούδια με τα μπουζούκια του Γιώργου Ζαμπέτα ή σε συντομευμένη εκδοχή: Λαϊκά τραγούδια. Περιλαμβάνει δώδεκα μέρη, από τα οποία τα επτά είναι οργανικά και τα πέντε φωνητικά. Ο Γιάννης Πουλόπουλος, στο ξεκίνημα ακόμη της μεγάλης του καριέρας, ερμηνεύει τα τραγούδια: "Άναψε τώρα τη φωτιά" του Σταύρου Κουγιουμτζή και "Νύχτα μικρή αρχόντισσα" του Μάνου Λοΐζου. Επίσης το δίδυμο Πάρις Ευσταθίου και Καίτη Θύμη ερμηνεύει τα τραγούδια: "Μπαξέ Τσιφλίκι" του Βασίλη Τσιτσάνη, "Στα λεμονάδικα" του Βαγγέλη Παπάζογλου και "Σβήσε το φως να κοιμηθούμε" του Γιάννη Παπαϊωάννου. 

Ο Ζαμπέτας παίζει με τη γνωστή μαεστρία του το μπουζούκι διευθύνοντας και τη συνοδευτική λαϊκή ορχήστρα. Ένα από τα οργανικά μέρη μάλιστα ("Ο Χάρος") αποτελεί δική του σύνθεση, τη μοναδική στο δίσκο. Η έκδοση φέρει τίτλους δίγλωσσους (ελληνικά και αγγλικά), καθώς είχε ως κύριο προορισμό τη διεθνή τουριστική αγορά. Γιαυτό και ο αγγλόφωνος τίτλος του είναι: The Best of Bouzoukia. Το εξώφυλλο κοσμείται από ζωγραφικό πίνακα του Γιάννη Μόραλη.

Γιώργος Ζαμπέτας: 30 Χρόνια (1984)

Το 1984 κυκλοφόρησε από την EMI Columbia με τη φροντίδα του παραγωγού Δημήτρη Ράνιου ένα διπλό άλμπουμ αφιερωμένο στον Γιώργο Ζαμπέτα με τίτλο 30 Χρόνια Γιώργος Ζαμπέτας και υπότιτλο: 30 αυθεντικές εκτελέσεις. Ο τίτλος ανταποκρίνεται απόλυτα στο περιεχόμενο της έκδοσης που περιλαμβάνει ηχογραφήσεις του συνθέτη από το 1953 που έκανε την παρθενική του εμφάνιση στη δισκογραφία μέχρι και τη δεκαετία του '80 που συνέχιζε να είναι ενεργός και μας δίνει ακόμη ενδιαφέροντα τραγούδια.

Όπως γράφαμε και χθες, ξεκίνησε με το τραγούδι "Σαν σήμερα, σαν σήμερα" με τη φωνή του Πρόδρομου Τσαουσάκη (δεύτερη φωνή η Μαρία Γρίλλη) και στίχους του Χαράλαμπου Βασιλειάδη που υπήρξε ο διαχρονικός του συνεργάτης με κάπου 150 συνολικά τραγούδια στο ενεργητικό τους! Συνεργάστηκε πάντως και με άλλους στιχουργούς, όπως ο Κώστας Βίρβος, η Ευτυχία Παπαγιαννοπούλου, ο Κώστας Μάνεσης, ο Δημήτρης Χριστοδούλου, ο Κώστας Πρετεντέρης, ο Αλέκος Σακελλάριος και ο Ιωάννης Παπανικολόπουλος, ενώ αργότερα σταθεροί συνεργάτες του ήταν ο Αλέκος Καγιάντας, ο Ξενοφών Φιλέρης, ο Διονύσης Τζεφρώνης και ο Νίκος Μπακογιάννης. 

Το άλμπουμ περιλαμβάνει χαρακτηριστικές στιγμές αυτής της μακράς διαδρομής από τα χρόνια των 78 στροφών ως την κυριαρχία των δίσκων 45 στροφών κατά τις δεκαετίες του '60 και '70. Μάλιστα ο δημιουργός εκπροσωπείται σ' αυτή την εκτενή ανθολογία και με τις τρεις του ιδιότητες, του συνθέτη, του δεινού εκτελεστή του μπουζουκιού, αλλά και του ερμηνευτή επικεντρωμένου σχεδόν αποκλειστικά σε τραγούδια χιουμοριστικού περιεχομένου που τον έκαναν εξαιρετικά δημοφιλή στα χρόνια του '60 κυρίως μέσα από τις αμέτρητες κινηματογραφικές του εμφανίσεις. Υπάρχει και μια τέταρτη ιδιότητα, λιγότερο γνωστή, αυτή του στιχουργού που μας έδωσε ωστόσο πολύ μικρά δείγματα, όπως τα τραγούδια "Κάτω απ' το ραδίκι" και "Για πες μου τι σου έφταιξα".

Τα τραγούδια ερμηνεύουν κορυφαία ονόματα, όπως: Στράτος Παγιουμτζής, Στέλιος Καζαντζίδης, Γρηγόρης Μπιθικώτσης, Πρόδρομος Τσαουσάκης, Βίκυ Μοσχολιού, Πόλυ Πάνου, Μανώλης Καναρίδης, Πέτρος Αναγνωστάκης, Σταμάτης Κόκοτας, Πάνος Τζανετής, Μπέμπα Μπλανς, Αλίκη Βουγιουκλάκη και φυσικά ο ίδιος που παίζει μπουζούκι συνοδευόμενος σε κάποια τραγούδια και από άλλους μεγάλους ομολόγους του, όπως ο Μανώλης Χιώτης, ο Γιάννης Καραμπεσίνης, ο Στέλιος Μακρυδάκης, ο Κώστας Παπαδόπουλος και ο Λάκης Καρνέζης. Στις δεύτερες φωνές ακούγονται η Καίτη Γκρέυ, η Μαίρη Λίντα, ο Μανώλης Αγγελόπουλος, ο Πάνος Γαβαλάς και η Ρία Κούρτη.

Γιώργος Ζαμπέτας: Βαθιά στη θάλασσα θα πέσω (2013)

Φέτος γιορτάζονται τα 100 χρόνια από τη γέννηση του Γιώργου Ζαμπέτα (1925-1992), αλλά μόλις χθες συμπληρώθηκαν κιόλας 33 ολόκληρα χρόνια από το θάνατο του μεγάλου αυτού λαϊκού συνθέτη, ερμηνευτή και δεξιοτέχνη του μπουζουκιού, ο οποίος μας άφησε μια σπουδαία κληρονομιά με δεκάδες αριστουργηματικά τραγούδια, αλλά και ηχογραφήσεις με υλικό άλλων δημιουργών. 

Τιμώντας λοιπόν τη μνήμη του ξεχωριστού αυτού καλλιτέχνη θα ήθελα να παρουσιάσω μια ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα έκδοση που καταγράφει τα πρώτα συνθετικά του βήματα κατά τη δεκαετία του '50, την εποχή του γραμμοφώνου και των 78 στροφών και συγχρόνως την εποχή της μετάβασης από το αυθεντικό ρεμπέτικο στο κλασικό λαϊκό τραγούδι, το οποίο υπηρέτησε με προσήλωση για τρεις τουλάχιστον δεκαετίες.

Το 2013 λοιπόν από τις εκδόσεις Άγκυρα κυκλοφόρησε η δεύτερη βιογραφία του Ζαμπέτα, μιας και ήδη είχε προηγηθεί το 1997 από τις εκδόσεις Ντέφι το πόνημα της Ιωάννας Κλειάσιου "Γιώργος Ζαμπέτας: Βίος και πολιτεία". Αυτή τη φορά τη συγγραφή της βιογραφίας ανέλαβε η ίδια η κόρη του συνθέτη, Κατερίνα Ζαμπέτα, το δεύτερο από τα τρία του παιδιά. Τίτλος του βιβλίου: Βαθιά στη θάλασσα θα πέσω. Ο τίτλος προήλθε από το ομώνυμο τραγούδι που γράφτηκε το 1954 και πρωτοερμηνεύτηκε από τον Στέλιο Καζαντζίδη, ενώ γνώρισε και άλλες μεταγενέστερες εκτελέσεις, μία από τις οποίες με τη φωνή του Μάρκου Βαμβακάρη έγινε η αιτία για χρόνια να θεωρείται λανθασμένα ως τραγούδι του μεγάλου συριανού συνθέτη.

Η έκδοση υλοποιήθηκε με τη γόνιμη συναργασία του έγκυρου μουσικού παραγωγού Γιώργου Τσάμπρα περιέχοντας κι έναν ψηφιακό δίσκο με τον ίδιο επίσης τίτλο, ο οποίος μας προσφέρει μια γενναία ανθολογία με είκοσι συνολικά σπάνια τραγούδια από τις πρώιμες ηχογραφήσεις του Ζαμπέτα που πραγματοποίησε κυρίως για τις 78 στροφές κατά την περίοδο 1953-1961, σε μια εποχή που ήταν εμφανείς ακόμη οι ρεμπέτικες επιρροές, καθώς δεν είχε ακόμη αποκρυσταλλώσει το γνώριμο ύφος που ξέρουμε από τα μεγάλα τραγούδια της επόμενης δεκαετίας. Το πρώτο πρώτο δισκογραφημένο τραγούδι του με τίτλο "Σαν σήμερα, σαν σήμερα" είχε στίχους του Χαράλαμπου Βασιλειάδη, με τον οποίο συμπορεύτηκε γόνιμα ο συνθέτης στο μεγαλύτερο διάστημα της καριέρας του. Τα τραγούδια του άλμπουμ ερμηνεύουν κορυφαία ονόματα της εποχής, όπως: Στράτος Παγιουμτζής, Πρόδρομος Τσαουσάκης, Στέλιος Καζαντζίδης, Γρηγόρης Μπιθικώτσης, Καίτη Γκρέυ, Πόλυ Πάνου, Μανώλης Καναρίδης, Ανθούλα Αλιφραγκή και Πέτρος Αναγνωστάκης. Ο ίδιος ο Ζαμπέτας ερμηνεύει δύο τραγούδια ηχογραφημένα το 1960 ("Αν θες φαρμάκι ρίξε μου", "Ένας τσιγγάνος πέθανε") που είναι και τα πρώτα στη δισκογραφία με τη δική του φωνή, πράγμα που τα επόμενα χρόνια έκανε αρκετά συχνά πλέον με ιδιαίτερη έφεση σε τραγούδια χιουμοριστικού περιεχομένου.

Συλλογή: Γυναίκες στην παράδοση (1999)

Άλλο ένα αφιέρωμα στη γυναίκα εκδόθηκε το 1999 από τη Lyra με τίτλο Γυναίκες στην παράδοση. Αυτή τη φορά έχει επιλεγεί αποκλειστικά υλικό από το θησαυροφυλάκιο της ανεξάντλητης ελληνικής παράδοσης με τραγούδια από κάθε γωνιά του ελληνισμού, από τη Μακεδονία και τη Θράκη ως το Μοριά, τη νησιωτική Ελλάδα και τη Μικρά Ασία. 

Τα τραγούδια αποδίδουν σπουδαίες ελληνίδες ερμηνεύτριες, κάποιες ειδικευμένες σ' αυτό το ρεπερτόριο, όπως η Ξανθίππη Καραθανάση, η Γιώτα Βέη και η Ιωάννα Λημνιού-Πισμίρη, και κάποιες άλλες που διακρίθηκαν περισσότερο σε άλλα μουσικά πεδία, αλλά συχνά πυκνά στην καριέρα τους έχουν σκύψει με σεβασμό και στην ελληνική παραδοσιακή μουσική, όπως: Ελένη Βιτάλη, Γλυκερία, Άλκηστις Πρωτοψάλτη, Μαριώ, Σαβίνα Γιαννάτου, Μελίνα Κανά, Νένα Βενετσάνου, Ελένη Τσαλιγοπούλου, Αναστασία Μουτσάτσου, Λιζέτα Καλημέρη, Κρίστη Στασινοπούλου και Δώρα Μασκλαβάνου.

Αντιγράφω μέρος του ενδιαφέροντος εσώκλειστου σημειώματος της έκδοσης: "Οι γυναίκες της παράδοσης βρίσκονται πάντα δίπλα μας, αθόρυβα αλλά ουσιαστικά. Στο σπίτι, στο γλέντι, στη λύπη, στο θρήνο. Υμνούν τα θαύματα της φύσης και καταριούνται το άδικο του θανάτου. Η κόρη ερωτεύεται, η μάνα τη μια στιγμή γιορτάζει τη χαρά του παιδιού της και τη άλλη θρηνεί την κακή μοίρα του άντρα ή του γιου της. Ο κύκλος της ζωής παρουσιάζεται σ' αυτό το δίσκο σε όλο του το μεγαλείο. Ταυτόχρονα οι ρυθμοί και οι μελωδίες κάνουν την παλαιότερη Ελλάδα να ανταμώσει με τη νεότερη. Τα ερωτικά δεκαπεντασύλλαβα εναλλάσσονται με τα συρτά και τα νησιώτικα. Τα δημοτικά της Θράκης και τα ζωναράδικα συναντούν τα υπέροχα τραγούδια της Μικράς Ασίας...".

Συλλογή: Γένους θηλυκού (2005)

Την ίδια χρονιά (2005) που εκδόθηκε το άλμπουμ Γυναίκες του Μιχάλη Νικολούδη, το οποίο είδαμε χθες, κυκλοφόρησε από τη δισκογραφική εταιρεία Protasis με τη χορηγία του Μελωδία FM άλλος ένας δίσκος αφιερωμένος στη γυναίκα με τίτλο Γένους θηλυκού. Αυτή τη φορά δεν πρόκειται για τραγούδια με θεματολογία προσανατολισμένη στο γυναικείο φύλο, αλλά για μια ανθολογία γνωστών τραγουδιών, ελληνικών και ξένων, με ερωτικό περιεχόμενο που αποδίδονται αποκλειστικά από γυναίκες ερμηνεύτριες.

Για την ακρίβεια, η ανθολογία αυτή έχει επιστρατεύσει ένα μεγάλο μέρος από τα σημαντικότερα γυναίκεια ονόματα που λάμπρυναν και συνεχίζουν εν πολλοίς να λαμπρύνουν το ελληνικό πεντάγραμμο εδώ και δεκαετίες. Ιδού: Βίκυ Μοσχολιού, Μαρινέλλα, Δήμητρα Γαλάνη, Χάρις Αλεξίου, Φλέρυ Νταντωνάκη, Άλκηστις Πρωτοψάλτη, Τάνια Τσανακλίδου, Ελένη Βιτάλη, Γλυκερία, Ελευθερία Αρβανιτάκη, Έλλη Πασπαλά, Ελένη Τσαλιγοπούλου, Μελίνα Κανά, Καλλιόπη Βέτα και Μόρφω Τσαϊρέλη. Δεκαπέντε εκλεκτές ερμηνεύτριες ερμηνεύουν δεκαπέντε επιλεγμένα ερωτικά τραγούδια, από ένα καθεμιά.

Από τις όμορφες αυτές μουσικές στιγμές δε λείπουν τα τραγούδια ενός Μίκη Θεοδωράκη ("Αγάπη μου"), ενός Μάνου Χατζιδάκι ("Η Παναγία των Πατησίων"), ενός Νότη Μαυρουδή, ενός Γιάννη Σπανού ή ενός Σταμάτη Κραουνάκη. Κι ανάμεσά τους και μερικά ξένα τραγούδια, όπως του Λέοναρντ Κοέν ("Famous Blue Raincot") και του Νίνο Ρότα ("Amara me"), καθώς κι ένα παραδοσιακό ισπανικό τραγούδι ("Que Bonita") από ζωντανή ηχογράφηση της Φλέρυς Νταντωνάκη.

Αξιοσημείωτο είναι ότι η συλλογή ξεκινά και κλείνει με δυο πρωτότυπα τραγούδια γραμμένα για τη συγκεκριμένη έκδοση. Πρόκειται για τα τραγούδια: "Μπορεί μια μέρα" του Στέλιου Φωτιάδη σε στίχους του Γιώργου Σαρρή και "Σε άλλο όνειρο να πας" του Νότη Μαυρουδή σε στίχους του Ηλία Κατσούλη.

Μιχάλης Νικολούδης: Γυναίκες (2005)

Γιορτή της γυναίκας σήμερα, γιορτή μνήμης που μας θυμίζει τους πολύχρονους αγώνες για την αναγνώριση ισοτιμίας δικαιωμάτων ανάμεσα στα δύο φύλα. Ευκαιρία λοιπόν να κάνουμε ένα μικρό αφιέρωμα με δισκογραφικές εκδόσεις που έχουν τη γυναίκα στο επίκεντρό τους. Θα ξεκινήσουμε με ένα δίσκο που έχει ακριβώς τον κατάλληλο τίτλο: Γυναίκες. Πρόκειται για μια έκδοση της Libra Music με μουσική του Μιχάλη Νικολούδη και συνεργάτες γυναίκες, τόσο στο στιχουργικό μέρος, όσο και στο ερμηνευτικό.

Συγκεκριμένα, ο δίσκος περιλαμβάνει δεκαπέντε θέματα, έξι ορχηστρικά και εννέα τραγούδια σε στίχους της Μάγδας Παπαδάκη, την οποία μας είχε συστήσει ένα χρόνο νωρίτερα η Μαρία Φαραντούρη με το άλμπουμ Mosaic (2004). Βασική ερμηνεύτρια (με επτά τραγούδια) είναι η Φωτεινή Βελεσιώτη (γενν. 1958), μια ιδιόμορφη περίπτωση τραγουδίστριας με πολύ ξεχωριστό φωνητικό χρώμα, η οποία βρέθηκε στο τραγούδι από τις αρχές της δεκαετίας του '80 συμμετέχοντας σε διάφορα ρεμπέτικα σχήματα της Θεσσαλονίκης, αλλά μόλις το 2005 με το συγκεκριμένο δίσκο του Νικολούδη έκανε το δισκογραφικό της ντεμπούτο που της άνοιξε το δρόμο για μια ενδιαφέρουσα έκτοτε καριέρα που περιλαμβάνει συνεργασίες με καλλιτέχνες όπως ο Γιώργος Χατζηνάσιος, ο Γιώργος Καζαντζής, ο Τάσος Γκρους και ο Μίνως Μάτσας.

Επίσης δυο τραγούδια στο δίσκο ερμηνεύει η Σωτηρία Λεονάρδου (1951-2019), ηθοποιός και τραγουδίστρια, γνωστή μας κυρίως από τη συμμετοχή της στην ταινία "Ρεμπέτικο" (1983) του Κώστα Φέρη και στον αντίστοιχο δίσκο του Σταύρου Ξαρχάκου, καθώς και στην ταινία "Ακροπόλ" (1995) του Παντελή Βούλγαρη, ενώ η προσωπική της δισκογραφία περιλαμβάνει τα άλμπουμ: Δεν έχω χρόνο μάτια μου (1995) και MIS (1999).

Την ενορχήστρωση επιμελήθηκε ο συνθέτης με τη συμμετοχή αξιόλογων μουσικών, μεταξύ των οποίων ο Δημήτρης Μαριολάς (μπουζούκι, τζουρά, λαούτο), ο Ηρακλής Βαβάτσικας (ακορντεόν) και ο Μιχάλης Νικολούδης (μάντολα, ρεμπάμπ, ραγουάμπ).

Ο Γιάννης Πάριος τραγουδά Σταύρο Ξαρχάκο (1986)

Δεν είναι πολλοί οι δίσκοι του Σταύρου Ξαρχάκου με περιεχόμενο μόνο απλά τραγούδια χωρίς άλλη αφορμή, όπως - συνήθως - η ανάγκη μουσικής επένδυσης κάποιας ταινίας ή κάποιας θεατρικής παράστασης. Μετρημένοι στα δάχτυλα των δύο χεριών. Κι ένας απ' αυτούς είναι τούτος που σας παρουσιάζω εδώ. 

Ο δίσκος Ξαρχάκος / Πάριος κυκλοφόρησε το 1986 από τη Minos, σε μια εποχή που ο Γιάννης Πάριος βρισκόταν στο πλήρες απόγειο της δημοτικότητάς του και είχε ήδη καθιερωθεί ως ο καθ' υπερβολήν απόλυτος ερωτικός τραγουδιστής. Έτσι, αυτή η συνεργασία φαίνεται να προέκυψε περισσότερο από την ανάγκη της δισκογραφικής εταιρείας για την υποστήριξη της εικόνας του τραγουδιστή, παρά για την ενίσχυση της εικόνας του συνθέτη (που έτσι κι αλλιώς δεν τη χρειαζόταν). Το αποτέλεσμα; Προφανώς δεν είναι ο καλύτερος δίσκος του Ξαρχάκου, αλλά είναι ο καλύτερος του Γιάννη Πάριου! 

Ο δίσκος σημείωσε μεγάλη εμπορική επιτυχία, πράγμα αναμενόμενο βέβαια. Αυτό πάντως δεν του στερεί το δικαίωμα να περηφανεύεται για αρκετές καλές στιγμές στο μουσικό και στιχουργικό του μέρος. Στην πρώτη θέση θα έβαζα δυο πραγματικά θαυμάσια τραγούδια: "Κουρδισμένα ανθρωπάκια" σε στίχους του ανεξάντλητου Λευτέρη Παπαδόπουλου και "Γαρίφαλα γκρενά" σε στίχους του σπουδαίου Κώστα Κινδύνη. Ωραίες και σταράτες μελωδίες σε ρυθμό χασάπικο, τον οποίο γνωρίζει τόσο καλά ο συνθέτης και τον λάμπρυνε στο παρελθόν με μεγάλα τραγούδια ("Άπονη ζωή", "Φτωχολογιά", "Μάτια βουρκωμένα", "Χορός του Σάκαινα", "Όνειρο δεμένο"). Πλάι στα δύο αυτά τραγούδια θα έβαζα και το "Χωρίς αναφορές" με τους εξαιρετικούς στίχους της Λίνας Νικολακοπούλου.

Γραμμένα πάνω στη φωνή του τραγουδιστή φαίνεται να είναι κάποια από τα υπόλοιπα τραγούδια, όπως: "Μάτια μπλε" (το μαγαλύτερο σουξέ του δίσκου), "Έλα να κάνουμε έρωτα", "Ιωάννα μου". Βασικό τους προσόν οι όμορφες μελωδίες, αν και σε κάποιο βαθμό τείνουν ίσως προς έναν υπερβάλλοντα και μελιστάλαχτο μελοδραματισμό.

Άλλο ένα αξιοπρόσεκτο τραγούδι είναι το τρυφερό νανούρισμα "Της Πανδώρας", προφανώς γραμμένο για την κόρη του συνθέτη, πάνω σε στίχους του ποιητή Ματθαίου Μουντέ με ποιητικές αναφορές στη δημοτική παράδοση. Και βέβαια μεγάλο τραγούδι είναι το σπαρακτικό "Είν' αρρώστια τα τραγούδια" σε στίχους του Μάνου Ελευθερίου, εδώ όμως σε δεύτερη εκτέλεση, καθώς η πρώτη και πολύ ανώτερη ανήκει στη Μαρία Δημητριάδη από το δίσκο της Δελτίο καιρού (1980).

Γιάννης Πάριος: Τα νησιώτικα (1982)

Ο Γιάννης Πάριος συνέχισε και στη δεκαετία του '80 να ηχογραφεί ασταμάτητα προσωπικούς δίσκους κάθε χρόνο γνωρίζοντας πάντα ευρεία εμπορική αποδοχή. Το αποκόρύφωμα πάντως ήρθε το 1982 με τα περίφημα πλέον Νησιώτικα που αποτελούν την πιο εμπορική στιγμή της μεγάλης του καριέρας και μια από τις εμπορικότερες συνολικά της ελληνικής δισκογραφίας, αφού ξεπέρασε πια το ένα εκατομμύριο πωλήσεων κι έγινε πολλαπλά πλατινένια.

Ο σπουδαίος ερμηνευτής θέλησε με το δίσκο αυτό - αλλά και με μια ενδιαφέρουσα συνέχειά του δέκα χρόνια αργότερα (1992) - να αποτίσει φόρο τιμής στον τόπο της καταγωγής του ερμηνεύοντας ένα υλικό, με το οποίο είχε βιωματική σχέση. Το λέει άλλωστε χαρακτηριστικά και ο ίδιος στο εσώφυλλο του δίσκου: "Τα θαλασσινά τραγούδια είναι τραγούδια μιας ζωής. Αυτά μεπαρότρυναν να "ζηλέψω" και να γίνω τραγουδιστής. Είνια τραγούδια που τ' άκουγα να τα λέει στο φάρο, στο νησί μου, ο πατέρας μου με τους φίλους του, να τα λένε οι κομπανίες, να τα χορεύουν τα κορίτσια και τ' αγόρια. Αυτά λοιπόν είναι για μένα τα καλύτερα τραγούδια, τα τραγούδια που αγαπώ πιο πολύ απ' όλα, τα τραγούδια της κούνιας μου...".

Είκοσι τέσσερα συνολικά τραγούδια αποτελούν το σώμα του διπλού αυτού δίσκου. Τραγούδια που αποπνέουν τη θαλασσινή αύρα του Αιγαίου κι απλώνονται από τις Κυκλάδες ως το Ανατολικό Αιγαίο και φτάνουν ως την Κρήτη. Η αρχική τους πηγή ανατρέχει στην αυθεντική παράδοση, αλλά εδώ υπογράφονται από τους γνωστότερους σκαπανείς του είδους, όπως ο Γιώργος Κονιτόπουλος ή ο Κώστας Μουντάκης, οι οποίοι τα διασκεύασαν κατάλληλα και τα συντήρησαν ζωντανά στον τόπο τους κάνοντάς τα δημοφιλή σε όλο τον ελληνισμό. 

Η απόδοση του Γιάννη Πάριου είναι πιστή στην αυθεντική τους ερμηνεία φροντίζοντας με απόλυτη σεμνότητα να θέσει τον εαυτό του στην υπηρεσία τους και όχι το αντίθετο, όπως συνήθως συμβαίνει με τους πρωτοκλάσους ερμηνευτές. Με ειδικό σημείωμά του στη νεότερη επανέκδοση του δίσκου (2002) ο Λευτέρης Παπαδόπουλος επισημαίνει: "Πιστεύω ακράδαντα ότι ο Πάριος στιγμή δε ζορίστηκε να τα ερμηνεύσει αυτά τα τραγούδια. Του βγήκαν όλα με ένα "αχ", με μιαν ανάσα, γιατί ήταν γεννημένος μέσα απ' αυτή τη μουσική, μέσα απ' αυτούς τους στίχους, μέσα από τα βιολιά και τα λαούτα που τον συντρόφεψαν, για να τον βοηθήσουν να φτάσει στο ύψος της ερμηνείας που έφτασε. Και ακριβώς αυτό το μοναδικό υλικό, σε συνδυασμό με την τέλεια απόδοση, την τέλεια έκφραση, την ολοφανερη συγκίνηση και την αυθεντικότητα, οδήγησε αυτόν το δίσκο-στολίδι σε όλες τις δισκοθήκες...".

Λιτή η ορχήστρα που συνοδεύει τον ερμηνευτή. Ο Γιώργος Κονιτόπουλος παίζει βιολί, ο Βαγγέλης Κονιτόπουλος λαούτο, ο Τάκης Σούκας σαντούρι, ο Γ. Ευστρατιάδης κιθάρες και ο Νίκος Τσεσμελής κοντραμπάσο. Στα φωνητικά συμμετέχουν η Χαρούλα Αλεξίου, η Αγγελική Κονιτοπούλου και η Στέλλα Κλουβάτου.

Γιάννης Πάριος: Τραγούδια από τις 45 στροφές (1969-1974)

Ο κορυφαίος ερμηνευτής Γιάννης Πάριος (Πάρος, 8/3/1946), κατά κόσμον Βαρθακούρης, σε λίγες ημέρες μπαίνει αισίως στο 80ο έτος της ηλικίας του και συνεχίζει ακόμη την ενεργό του παρουσία στα μουσικά μας πράγματα. Με αφορμή λοιπόν την επέτειο των γενεθλίων του θα ήθελα να σταθούμε σήμερα στα πρώτα χρόνια της δισκογραφικής του παρουσίας, η οποία ξεκίνησε το 1969 με τραγούδια του Απόστολου Καλδάρα ("Στο απέναντι παγκάκι") και του Σταύρου Κουγιουμτζή ("Κάπου στα Πετράλωνα", "Κρυφός καημός").

Κατά το διάστημα 1969-1974 ο σπουδαίος ερμηνευτής είχε την ευκαιρία να χτίσει ένα αξιόλογο ρεπερτόριο, το πιο εκλεκτό ολόκληρης της καριέρας του, συμμετέχοντας σε σπουδαίους δίσκους διαφόρων συνθετών (Συνάντηση, Θαλασσογραφίες, Ο Σταμούλης ο λοχίας, Ανθρώπινα και καθημερινά, Οδός Αριστοτέλους, Ροβινσώνες, Άσπρο μαύρο), αλλά και ηχογραφώντας πολλά τραγούδια για τις 45 στροφές, μερικά από τα οποία έχουν ενσωματωθεί και στους πρώτους ολοκληρωμένους προσωπικούς του δίσκους. Τα περισσότερα από αυτά είναι ελάχιστα γνωστά, όπως δυο πρώιμα τραγούδια του Γιώργου Κριμιζάκη ("Το τόπι", "Μια γυναίκα στη βροχή"), δυο τραγούδια του Χάρη Λυμπερόπουλου ("Πληγωμένο παλικάρι", "Σε λαχταρώ"), αλλά και του Γιώργου Μητσάκη ("Από λιμάνι σε λιμάνι", "Καμιά κυρία σαν και σένα"), του Μίμη Πλέσσα και του Βασίλη Βασιλειάδη, ενώ σε δεύτερη εκτέλεση υπάρχει και μια ηχογράφηση του εξαιρετικού "Μάνα δε φυτέψαμε" των Μάνου Λοΐζου και Λευτέρη Παπαδόπουλου, η οποία παρέμενε επί χρόνια ανέκδοτη.

Στην παρούσα συλλογή είναι συγκεντρωμένα 26 συνολικά τραγούδια ταξινομημένα με χρονολογική σειρά ανά ζεύγη, όπως πρωτοκυκλοφόρησαν σε δίσκους 45 στροφών από τη Minos. Μερικά πάντως τραγούδια παρατίθενται χωρίς το ταίρι τους, επειδή - κατά κανόνα - τύχαινε το άλλο τραγούδι να ερμηνεύεται από διαφορετικό τραγουδιστή. Τη μουσική υπογράφουν οι συνθέτες: Απόστολος Καλδάρας, Γιώργος Μητσάκης, Μίμης Πλέσσας, Σταύρος Κουγιουμτζής, Μάνος Λοΐζος, Βασίλης Βασιλειάδης, Γιώργος Κατσαρός, Γιώργος Κριμιζάκης και Χάρης Λυμπερόπουλος. Στους στίχους έχουμε επίσης μερικά κορυφαία ονόματα, όπως: Κώστας Βίρβος, Λευτέρης Παπαδόπουλος, Πυθαγόρας, Σώτια Τσώτου, Αλέκος Σακελλάριος, Γιάννης Λογοθέτης, Διονύσης Τζεφρώνης και Ηλίας Λυμπερόπουλος.