Τάκης Βούης: Κάποια μέρα θα 'ρθει (1980)

Ο τραγουδοποιός Τάκης Βούης (Ρόδος, 1946) ξεκίνησε την καλλιτεχνική του διαδρομή από τη Σουηδία στα τέλη της δεκαετίας του '60, ενώ αμέσως μετά τη μεταπολίτευση άρχισε να δισκογραφεί με εντατικούς ρυθμούς τα τραγούδια του που χαρακτηρίζονται από ένα ύφος δυτικότροπης ακουστικής μπαλάντας με κιθάρα κι ένα στίχο πολιτικό με επίμονα καταγγελτικό και απαισιόδοξο περιεχόμενο. Συχνά μάλιστα κατέφυγε στη μελοποίηση δόκιμων ποιητικών κειμένων (Κώστας Βάρναλης, Φώτης Αγγουλές, Μιχάλης Κατσαρός, Γιάννης Νεγρεπόντης κλπ.). Μετά το 1980 η παρουσία του στα δισκογραφικά δρώμενα έγινε πολύ αραιότερη, ενώ το 2001 μας έδωσε την ωριμότερη ως τώρα δουλειά του με τον εξαιρετικό δίσκο "Ο έρωτας στην πόλη" σε ποίηση Μάρως Βαμβουνάκη.

Το 1980 λοιπόν ο Τάκης Βούης ηχογράφησε τον κύκλο τραγουδιών "Κάποια μέρα θα 'ρθει" που περιλαμβάνει ένδεκα μπαλάντες με μουσική δική του, αλλά και άλλων γνωστών συνθετών της μετανεοκυματικής εποχής, όπως ο Λίνος Κόκοτος, ο Βασίλης Κουμπής, ο Μιχάλης Τερζής, ο Θωμάς Μπακαλάκος και ο Γιώργος Τσαλίκης. Ο ίδιος ερμηνεύει όλα τα τραγούδια, ενώ σε μερικά τον συνοδεύει η σύζυγός του Αφροδίτη Βούη. Ανάμεσα στα τραγούδια περιλαμβάνεται κι ένα μελοποιημένο ποίημα του Φώτη Αγγουλέ ("Χέι Τσάρλυ"). Την ενορχήστρωση υπογράφει ο Γιάννης Ιωάννου. 

(c) LP | PanVox | 1980 | πηγή:. π.Αρτ.

Ο Μάνος Ελευθερίου διαβάζει Μάνο Ορφανουδάκη

Ο Μάνος Ορφανουδάκης, γεννημένος στην Κρήτη το 1988, είναι ένας νεαρός διαδικτυακός μου φίλος, τον οποίο γνωρίζω καλά μόνο μέσα από τα γραπτά του. 
Ο Μάνος αγαπά το ελληνικό τραγούδι, ενώ ταυτόχρονα δοκιμάζει τις δυνάμεις του και στο χώρο της στιχουργικής και της ποίησης έχοντας ήδη καταγράψει στο τελευταίο αυτό πεδίο δυο εξαιρετικά ενδιαφέρουσες καταθέσεις: 
Η πρώτη σημειώθηκε το 2015 με τίτλο «Στίχοι πριν την άνοιξη», ενώ η δεύτερη επιγράφεται «Υπόγεια κόρη» και είναι πολύ πρόσφατη, αφού κυκλοφόρησε μόλις τον περασμένο Μάιο. Και οι δυο αυτές ποιητικές συλλογές εκδόθηκαν από τον «Μετρονόμο». Με το ομότιτλο άλλωστε περιοδικό ο Μάνος συνεργάζεται παρουσιάζοντας σε κάθε τεύχος του και κάποιο θέμα που αφορά το ελληνικό τραγούδι.

Στο βιντεάκι που σας δίνω ο μεγάλος στιχουργός Μάνος Ελευθερίου, έχοντας αγκαλιάσει από το πρώτο ποιητικό του φανέρωμα τον νεαρό συνοδοιπόρο του, διαβάζει το ποίημα του Μάνου Ορφανουδάκη «Διάβαση» στη ραδιοφωνική εκπομπή του στον σταθμό Αθήνα 98,4 fm που μεταδόθηκε στις 14 Μαΐου. Διαβάστε κι ακούστε λοιπόν το ποίημα:

ΔΙΑΒΑΣΗ 

Το χνότο της βρομάει, έλεγαν και ξαναέλεγαν

καθώς περνούσε γρήγορα το δρόμο.

Δεκάδες σιωπηλές ανάσες κάρφωναν λόγια στο κορμί της.

Εκείνη σκυφτή –η αιώνια έρημη – έκανε πως δεν άκουγε

σιγοψιθυρίζοντας έναν σκοπό ανάμεσα στα χείλη της.

Το χέρι της, όμως, πάντα εκεί, στο λαιμό της, να κρατήσει

κλειστό το γιακά. Μονάχα ο τυφλός ζητιάνος στη γωνία

όταν ένιωσε την παρουσία της έπεσε στα γόνατα.

Ήταν ο μόνος που είδε το αγκάθινο στεφάνι.

Και για να πάρετε μια ιδέα από τις στιχουργικές επιδόσεις του Μάνου, σας δίνω παρακάτω δυο τραγούδια του που γράφτηκαν το 2015 και αντλούν την έμπνευσή τους από την παράδοση. Η μουσική ανήκει στον Θεσσαλονικιό συνθέτη Πάνο Κοσμίδη και ερμηνεύονται  από τον χατζιδακικής αισθητικής τραγουδιστή Δημήτρη Κωνσταντίνου. Οι τίτλοι τους: «Άγιος Υάκινθος», «Της νύχτας το αστέρι». Η μελωδική αφετηρία του δεύτερου μας παραπέμπει στο andante από το δεύτερο Βραδεμβούργιο Κοντσέρτο του μεγάλου Johann Sebastian Bach.

ΑΚΟΥΣΤΕ ΤΑ

Γιώργος Γεωργιάδης, Λίτσα Σακελλαρίου: Δώδεκα βράδια (1969)

Η μνήμη είναι αλάνι και σεργιανάει λεύτερα σε δρόμους και μονοπάτια δίχως να ρωτάει ή να δίνει λογαριασμό. Το ίδιο κι η πρωτοξαδέρφη της η νοσταλγία. Αδύνατον να βρεις λογική στα γούστα τους. Κι έτσι συχνά σε πάνε εκεί που γουστάρουν και σ' αφήνουν με το στόμα ανοιχτό! Κάπως έτσι κι εμένα μ' έφεραν ξαφνικά κι απροειδοποίητα πίσω σε τούτο τον ελαφρό δίσκο του μακρινού 1969, για να με δροσίσουν με το χαρμόσυνο αεράκι ενός παιδιάστικου αυθορμητισμού μέσα από τις απλοϊκές και ρυθμικές του μελωδίες, την αφελή ερωτική του διάθεση και τη γλυκύτατη φωνή της τραγουδίστριας. Όλα όμορφα κι αθώα. Κι άκρως καθαρτικά μέσα στην πνιγηρή σημερινή πραγματικότητα.

Αναφέρομαι στο δίσκο "Δώδεκα βράδια", τον πρώτο του παλιού μαέστρου και συνθέτη Γιώργου Γεωργιάδη και της τραγουδίστριας Λίτσας Σακελλαρίου. Ομολογώ ότι είχα πάντα μια ξεχωριστή αδυναμία στη συγκεκριμένη τραγουδίστρια, η οποία πιθανόν δε θα λέει απολύτως τίποτε σ’ έναν σημερινό ακροατή. Και κράτησα στη μνήμη μου από τα παιδικά μου ακόμα χρόνια μια γλυκιά αίσθηση για τη φωνή της, παρόλο που για πολλά χρόνια την είχα ξεχασμένη. Τώρα που την ξανάκουσα, η φωνή της μου φάνηκε και πάλι υπέροχη κι αναρωτήθηκα γιατί χάθηκε από το προσκήνιο τόσο ξαφνικά και αμετάκλητα. 
Η Λίτσα Σακελλαρίου ανήκε στο ρεύμα της ελληνικής ποπ των σίξτις τραγουδώντας πλάι στον Τέρη Χρυσό, την Αλέκα Κανελλίδου και άλλους. Πρωτοεμφανίστηκε στα μέσα του '60 συμμετέχοντας σε κάποιες σκόρπιες ηχογραφήσεις, αλλά η πρώτη ουσιαστικά δισκογραφική της εμφάνιση σημειώθηκε με τα «Δώδεκα βράδια» το 1969. Δυο χρόνια αργότερα τραγούδησε το «Άμα λευτερωθεί η Κρήτη», όπου περιέχονται μεταξύ άλλων και συνθέσεις του Μάνου Χατζιδάκι σε μουσική επιμέλεια του Γιώργου Χατζηνάσιου. Τα «Φθινοπωρινά» (1973) του Γιώργου Κατσαρού ολοκληρώνουν τη βασική δισκογραφική της κατάθεση, αν και συνέχισε για λίγα χρόνια ακόμη, ώσπου κάπου στις αρχές του ’80 χάθηκαν εντελώς τα ίχνη της.

Στα «Δώδεκα βράδια» περιλαμβάνονται 12 ποπ μπαλάντες με ρετρό διάθεση κι έντονα μελωδικό και ρυθμικό χρώμα που αναδεικνύεται ιδιαίτερα από την κυριαρχική παρουσία της κλασικής και ακουστικής κιθάρας στην ενορχήστρωση και φυσικά από την ωραία φωνή της Σακελλαρίου. Ξεχωρίζουν μερικά τραγούδια που νομίζω πως μπορούν ν' ακουστούν ακόμη και σήμερα αρκετά ευχάριστα: «Χθες το βράδυ», «Σαν βράχος μαύρης θάλασσας», «Πόσο μυστήριο», «Έφυγε τ’ αγόρι» (σουξεδάκι της εποχής), «Τα βήματα» (το γνωστότερο τραγούδι του δίσκου) και «Γιατί φεύγεις» (το ωραιότερο). Την τραγουδίστρια συνοδεύουν ο συνθέτης Γιώργος Γεωργιάδης και ο κιθαριστής Πέτρος Ζέρβας με τη χαρακτηριστική μπάσα φωνή τους σ’ ένα όμορφο, αν και παλαιομοδίτικο, φωνητικό κοντράστ.

Σχολείο Αγίας Σοφίας Λονδίνου: Οι Μαραθωνομάχοι

Μια παντελώς άγνωστη έκδοση σας παρουσιάζω σήμερα. Τόσο άγνωστη, ώστε ακόμη και η σημερινή διεύθυνση του ελληνικού σχολείου του καθεδρικού ναού Αγίας Σοφίας του Λονδίνου αγνοεί την ύπαρξή της, παρόλο που φέρει τη σφραγίδα του σημαντικού αυτού ιδρύματος της βρετανικής πρωτεύουσας!

Πρόκειται για ένα δισκάκι 45 στροφών extended που περιλαμβάνει μια σειρά σχολικών και στρατιωτικών τραγουδιών με γενικό τίτλο "Οι Μαραθωνομάχοι" που ερμηνεύουν σε χορωδιακή μορφή ελληνόπουλα μαθητές του σχολείου αυτού με τη συνοδεία ορχήστρας που διευθύνει ο Ανδρέας Μαρκίδης. Η χρονολογία έκδοσης αυτού του δίσκου είναι άγνωστη, αφού ακόμη και η σημερινή διευθύντρια του ιδρύματος, στην οποία απευθύνθηκα, δεν τη γνωρίζει. 

Αξιοσημείωτο επίσης ότι το ακροτελεύτιο τραγούδι του δίσκου είναι ένα πασίγνωστο κινηματογραφικό τραγούδι του Γιώργου Ζαμπέτα με τίτλο "Το χαμόγελο" σε στίχους του Αλέκου Σακελλάριου, γραμμένο αρχικά για την ταινία "Η κόρη μου η σοσιαλίστρια" με ερμηνευτή τον Δημήτρη Παπαμιχαήλ. Η ταινία παίχτηκε το 1966, οπότε υπολογίζω ότι στον απόηχο της τεράστιας επιτυχίας της θα πρέπει να έγινε και η παρούσα ηχογράφηση, κάπου προς το τέλος της δεκαετίας του '60.

(c) Vinyl 45'' extended | Ανεξάρτητη έκδοση | 1967-1970; | mp3 | Εξώφυλλα

ΑΚΟΥΣΤΕ ΤΟ

πηγή: π.Αρτ.

Ο Νίκος Περέλης διαβάζει Γεφτουσένκο (1967)

Ο πρόσφατα χαμένος μεγάλος ποιητής Γεβγκένι Γεφτουσένκο (1932-2017) υπήρξε κορυφαίος εκφραστής της σοβιετικής λογοτεχνικής σχολής, συνεχιστής του Μαγιακόφσκι και μια πολυσχιδής πνευματική προσωπικότητα. 
Με τα πρώτα του ποιήματα στη δεκαετία του '50 έδειξε κριτική διάθεση απέναντι στον σταλινισμό κι αυτό τον κατέταξε στην κατηγορία των αντιφρονούντων και τον οδήγησε σε έναν ιδιαίτερα περιπετειώδη βίο. Το μεγάλο έργο του "Μπάμπι Γιαρ" αναφέρεται στη γενοκτονία των Εβραίων από τους ναζί και είναι το έργο όπου βασίστηκε η ομότιτλη 13η Συμφωνία του Ντμίτρι Σοστακόβιτς. 
Με την πτώση του σοβιετικού καθεστώτος ο ποιητής συντάχθηκε με τις δυνάμεις της "περεστρόικα", ενώ τα τελευταία του χρόνια τα πέρασε στην Αμερική διδάσκοντας σε διάφορα πανεπιστήμια.

Το δισκάκι που σας παρουσιάζω ανήκει στη γνωστή σειρά ποιητικών δίσκων της μικρής εταιρίας Στροφές (Rodstrof) που δραστηριοποιήθηκε στο δεύτερο μισό της δεκαετίας του '60. Περιλαμβάνει ένα μικρό αφιέρωμα στον Γεφτουσένκο με αποσπάσματα από την ποιητική συλλογή "Σταθμός Ζιμά" (1956) μαζί με τα ποιήματα "Ο δάσκαλος", "Τότε" και "Περιμένοντας". Η ελληνική απόδοση ανήκει στην Κώτια Ροδιάδου, εκ των ιδρυτών της εταιρίας Στροφές. Διαβάζει με λιτό και απέριττο ύφος ο σκηνοθέτης Νίκος Περέλης.

(c) Vinyl 45'' extended | Στροφές | mp3 | Εξώφυλλα

ΑΚΟΥΣΤΕ ΤΟ

πηγή: π.Αρτ. 

Ο Νότης Περγιάλης διαβάζει Λόρκα (1967)

Ιδού άλλο ένα εξαιρετικό δισκάκι της εταιρίας Στροφές που κυκλοφόρησε στα 1967. Ο καλός ηθοποιός και θεατρικός συγγραφέας Νότης Περγιάλης (1920-2009) διαβάζει με πολύ εκφραστικό και ευαίσθητο τρόπο πέντε ποιήματα του μεγάλου Ισπανού ποιητή Federico Garcia Lorca (1898-1936) μεταφρασμένα από τον Στάθη Σπηλιωτόπουλο.

Ο Λόρκα, όπως ξέρουμε όλοι, είναι ο πιο αγαπημένος ξένος ποιητής στην Ελλάδα και η παρουσία του στην ελληνική δισκογραφία είναι ογκωδέστατη με πιο ξεχωριστές στιγμές τις μελοποιήσεις του Μάνου Χατζιδάκι ("Ματωμένος γάμος"), του Μίκη Θεοδωράκη ("Romancero gitano"), του Σταύρου Ξαρχάκου ("Θρήνος για τον Ιγνάθιο Σάντσιεθ Μεχίας"), του Γιάννη Γλέζου ("12 Τραγούδια του Λόρκα", "Αντόνιο Τόρρες Χερέδια") και του Χρήστου Λεοντή ("Αχ, έρωτα"). Δείτε πιο κάτω αναλυτικό κατάλογο του μελοποιημένου Λόρκα για του λόγου το αληθές! 

Η απαγγελία των ποιημάτων συνοδεύεται διακριτικά και πολύ μελωδικά από μουσική του ζακυνθινού συνθέτη Άκη Λυμούρη (1933-). 

Πολύ όμορφη και παντελώς άγνωστη δουλειά, ανάλογη με την εξαιρετική παρουσίαση, πάλι με μουσική του Λυμούρη, της Κυράς των Αμπελιών του Γιάννη Ρίτσου, όπως και του Νίκου Καββαδία και του Ταγκόρ. 

Ο Σταύρος Ξενίδης διαβάζει Γεώργιο Σουρή (1967)

Από την εξαιρετική σειρά δίσκων βινυλίου 45 στροφών extended της μικρής εταιρίας Στροφές που δραστηριοποιήθηκε στο δεύτερο μισό της δεκαετίας του '60 εκδίδοντας σπάνιες ηχογραφημένες αναγνώσεις ποιητικών κειμένων Ελλήνων ή ξένων ποιητών (Ρίτσος, Καββαδίας, Λόρκα, Ταγκόρ κλπ) με τη φωνή γνωστών ηθοποιών της εποχής, σας παρουσιάζω το πιο δυσεύρετο ίσως δισκάκι της σειράς που είναι αφιερωμένο στον μεγάλο νεοέλληνα σατιρικό ποιητή Γεώργιο Σουρή (1852-1919).

Η πρώτη πλευρά του δίσκου περιλαμβάνει μια σύντομη εισαγωγή για τον ποιητή, καθώς και τέσσερα από τα πιο γνωστά του ποιήματα ("Σύντομος αυτοβιογραφία μου", "Η ζωγραφιά μου", "Ο έρωτας", "Στον ίσκιο μου"), ενώ η δεύτερη χαρακτηριστικά αποσπάσματα από τον περίφημο Φασουλή του που αμπελοφιλοσοφεί με τρόπο αιχμηρό και άκρως διορατικό!

Ιδού λοιπόν ο Φασουλής που οίστρους κατεβάζει
καθώς ο Βούδας των Ινδών υπό συκήν ρεμβάζει, 
και τον καφέ τον θεριακλή της Υεμένης πίνων 
φιλοσοφεί ακάματος επί των ανθρωπίνων...

Απαγγέλλει ο σπουδαίος ηθοποιός Σταύρος Ξενίδης (1924-2008) με την πολύ εκφραστική και άκρως θεατρική φωνή του. 

(c) Vinyl 45'' extended | Στροφές | 1967 | mp3 | Εξώφυλλα

ΑΚΟΥΣΤΕ ΤΟ

πηγή: π.Αρτ.

Γρηγόρης Σουρμαΐδης: Λιτανεία (1974)

Ο δίσκος "Λιτανεία" είναι ο δεύτερος του συνθέτη Γρηγόρη Σουρμαΐδη μετά τον παρθενικό του στα 1971 με τίτλο "Χαιρετισμός". Κυκλοφόρησε το σημαδιακό έτος 1974, μια χρονιά καταιγιστικών κυκλοφοριών πολλών και σπουδαίων μουσικών έργων με προεξάρχοντα αυτά του Μίκη Θεοδωράκη. 

Πρόκειται για έναν πολύ αξιόλογο κύκλο τραγουδιών πάνω σε στίχους του παλαίμαχου Αρία (Θεόφιλου Αριστόπουλου) που ερμηνεύουν θαυμάσια ο Αντώνης Καλογιάννης (στα πρώτα του ακόμη μεταθεοδωρακικά βήματα) και η υπέροχη και πρόωρα χαμένη Λιλάντα Λυκιαρδοπούλου.

Τα τραγούδια αποπνέουν μια διάθεση εκτόνωσης και αισιοδοξίας που δικαιολογείται απόλυτα για τη συγκεκριμένη χρονική συγκυρία. Οι αναφορές στα σκοτεινά χρόνια που προηγήθηκαν είναι εμφανείς και επίμονες. Μερικά από αυτά τα τραγούδια ακούστηκαν αρκετά στην εποχή τους. Ξεχωρίζουν οι "Ληστές", το "Δόξα Θεέ" που αποτέλεσε και τη μεγαλύτερη εμπορική επιτυχία του δίσκου, ο "Αυλός", το "Σπίτι" και η "Αγάπη" με τη θαυμάσια largo μελωδία της.

Ο δίσκος αποτελεί μεταγραφή από παλιό μου βινύλιο που έχω φυλάξει σε καλή κατάσταση, οπότε ο ήχος είναι πολύ καθαρός. 
Σημειώνω επίσης ότι το πανέμορφο εξώφυλλο αποτελεί σύνθεση του ζωγράφου Σπύρου Βασιλείου.

Σόλων Μιχαηλίδης: Αρχαϊκή Σουίτα (1972)

Η "Αρχαϊκή σουίτα" αποτελεί ένα από τα γνωστότερα έργα του Σόλωνα Μιχαηλίδη (1905-1979), γραμμένο στην "κυπριακή" του περίοδο, το 1954 στη Λεμεσό. Πρόκειται για οργανική τετραμερή σύνθεση για φλάουτο, όμποε, άρπα και ορχήστρα εγχόρδων. Περιλαμβάνει τα μέρη: 1. Απλή προσφορά (Lento), 2. Τερψιχόρη (Allegro), 3. Δημόδοκος (Lento), 4. Οδυσσέας (Allegro poco moderato). O τίτλος του έργου υποδηλώνει και το χαρακτήρα του μουσικού του ύφους. Είναι ένα έργο με αναφορές στην αρχαία ελληνική μουσική κι αυτό τονίζεται και από τα ηχοχρώματα που αναβλύζουν από τα συγκεκριμένα μουσικά όργανα, αλλά και από τους τίτλους των επιμέρους κινήσεων που αντλούνται από τον ομηρικό κόσμο. 

Η πρώτη εκτέλεση του έργου έγινε το 1962 στην Αθήνα υπό τη διεύθυνση του Αντίοχου Ευαγγελάτου, ενώ η παρούσα ηχογράφηση πραγματοποιήθηκε το 1972 με τη συμμετοχή της Ορχήστρας του Φεστιβάλ Αίγινας που διηύθυνε ο Sayard Stone. Συμμετείχαν επίσης οι σολίστ: Claude Chieulet στο όμποε, U. Ruttiman στο φλάουτο και Αλίκη Κρίθαρη στην άρπα. 

Ο δίσκος συμπληρώνεται με δύο συνθέσεις του διεθνούς κλασικού ρεπερτορίου: Το Κοντσέρτο για Βιολί αρ.6 από τον κύκλο των 12 κοντσέρτων opus 4 ("La stravaganza") του Antonio Vivaldi και τη δημοφιλέστατη "Μικρή Νυχτερινή Μουσική" (Eine kleine Nachtmusik) του Wolfgang Amadeus Mozart. Σολίστ στο βιολί είναι ο Marvin Ziporyn.