Anemos: Φ Λόγος Χρυσός (2009)

Το ντουέτο Anemos, αποτελούμενο από τον Κώστα Χατζόπουλο (σύνθεση, κιθάρα) και την Κατερίνα Νιτσοπούλου (τραγούδι, στίχοι), υπήρξε ένα πολύ ενδιαφέρον μουσικό σχήμα που κινούνταν σε ένα ύφος "έντεχνου" ποπ ήχου και πρωτοεμφανίστηκε στη δισκογραφία το 1998 με το ομότιτλο άλμπουμ διαγράφοντας μια όμορφη δεκαετή διαδρομή που απέφερε πέντε προσωπικές δουλειές, μεταξύ των οποίων και το τηλεοπτικό soundtrack «Θύματα ειρήνης» (1999), καθώς και κάποιες σκόρπιες συμμετοχές, όπως στο άλμπουμ «Το φιλί μου ταξιδεύει» (2002) του Ηλία Λιούγκου, μέχρι το 2009 που έκλεισε τον κύκλο του προσφέροντάς μας την πιο ολοκληρωμένη μουσική του πρόταση με το ποιητικό άλμπουμ «Φ Χρυσός Λόγος».

Πρόκειται για μια επιμελημένη παραγωγή της στιχουργού Λίνας Νικολακοπούλου που υπογράφει κιόλας τους στίχους στα επτά από τα δεκαεπτά συνολικά τραγούδια του δίσκου μαζί με άλλα τέσσερα της Βασιλικής Νικοπούλου. Το κύριο σώμα του δίσκου ωστόσο καλύπτουν μελοποιημένα ποιήματα του Ανδρέα Εμπειρίκου, της Κικής Δημουλά, του Γιώργου Σκούρτη, αλλά και του Πέρση ποιητή Τζαλαλαντίν Ρουμί (13ος αι.), καθώς και του νεότερου Ουαλλού ποιητή Dylan Thomas (1914-1953), όλα μελοποιημένα με τον ανάλαφρο μελωδικό τόνο που χαρακτηρίζει τη μουσική του συγκροτήματος. 

Η συνύπαρξη απλών στίχων πλάι στον ποιητικό λόγο αποτελεί μια προσπάθεια εξισορρόπησης μεταξύ δύο αντίρροπων φαινομενικά εκφράσεων του λόγου, όπως προφανώς υπαινίσσεται το γράμμα «Φ» που προτάσσεται της φράσης «Χρυσός λόγος» του τίτλου παραπέμποντας στο μαθηματικό σύμβολο "φ" που ορίζει την έννοια της χρυσής τομής. Ως πρόθεση τουλάχιστον αυτός μοιάζει να ήταν ο στόχος. Η αλήθεια βέβαια είναι ότι τα στιβαρά ποιητικά κείμενα δείχνουν μάλλον απονευρωμένα από το ποπ ύφος της μελοποιίας τους, το οποίο μοιάζει πιο ταιριαστό για τα υπόλοιπα στιχουργήματα, με αποτέλεσμα ο δίσκος να ακούγεται μεν σε πρώτο επίπεδο πολύ ευχάριστα ως ένα καλοφτιαγμένο και ισορροπημένο ηχητικό προϊόν, αλλά να προβληματίζει τελικά η υποταγή του ποιητικού λόγου στον ήχο αυτό, με εξαίρεση ίσως τις στιγμές όπου περνούν σε πρώτο πλάνο οι απαγγελίες κειμένων από την Κική Δημουλά και τη Λίνα Νικολακοπούλου ξεφεύγοντας κάπως από την ευθύγραμμη ομοιογένεια του υπόλοιπου υλικού.

Μάρθα Μεναχέμ: Αλληλουχία (2015)

Χρειάστηκε να μεσολαβήσουν οκτώ ολόκληρα χρόνια από τη «Μικρή ελεγεία», μέχρι να αποφασίσει η τραγουδοποιός Μάρθα Μεναχέμ να ξαναμπεί στο στούντιο και να μας δώσει το δεύτερο κύκλο τραγουδιών της με τίτλο «Αλληλουχία» που κυκλοφόρησε το 2015 από τις Εκδόσεις Μετρονόμος.

Δεν μας επιφυλάσσει εκπλήξεις το συγκεκριμένο άλμπουμ, αλλά αυτό δε μειώνει σε τίποτε τη μελωδική και εκφραστική δύναμη που διαθέτουν τα περισσότερα από τα δέκα τραγούδια του. Και πάλι ο ποιητικός λόγος αποτελεί τη βάση της δουλειάς της καλής τραγουδοποιού. Παρών λοιπόν ο αγαπημένος της ποιητής Ναπολέων Λαπαθιώτης («Στο κέντρο το νυχτερινό»), παρών επίσης και ο Κωνσταντίνος Καβάφης σε μια ακόμη μελοποίηση του εξαίσιου ερωτικού-νοσταλγικού ποιήματος «Επέστρεφε» και μαζί τους ο Τάσος Λειβαδίτης με το ποίημα «Συνομιλίες», καθώς και - αυτό ίσως είναι μια έκπληξη! - ο περίφημος Ψαλμός 140 του Δαβίδ («Κύριε, εκέκραξα προς Σε, εισάκουσόν μου...») σε πρωτότυπη μελοποίηση. Τα υπόλοιπα τραγούδια έχουν στίχους του Μιχάλη Γκανά, του Ηλία Κατσούλη, της Λίνα Δημοπούλου, της Μαίρης Φασουλάκη και της Αγγελικής Θερμού. Μαζί με τη Μάρθα Μεναχέμ στην ερμηνεία των τραγουδιών συμμετέχουν η Μαρία Αναματερού, η Ιφιγένεια Καρολόγου, ο Θοδωρής Βουτσικάκης και ο Αλέξανδρος Καψοκαβάδης, ο οποίος συμμετέχει και στην ομάδα ενορχηστρωτών του δίσκου μαζί με τους Τάσο Ρωσόπουλο, Μάνο Κιτσικόπουλο και Ισίδωρο Πάτερο. 

Η μουσική είναι πλημμυρισμένη με λυρικά χρώματα και λαϊκότροπους σκοπούς σε μια συναρπαστική «αλληλουχία» ευαισθησίας και επίμονων συναισθηματικών μεταπτώσεων που παρακολουθούν με συνέπεια τις κυμαινόμενες εντάσεις του μελοποιημένου λόγου. Ακουστικά και ηλεκτρικά όργανα (πιάνο, βιολοντσέλο, ηλεκτρική και κλασική κιθάρα, λαούτο, βιολί, νέι, κοντραμπάσο, λύρα, κανονάκι, μπουζούκι και κρουστά) συνυπάρχουν αρμονικά για τη δημιουργία ενός ατμοσφαιρικού τοπίου που ώρες ώρες ακούγεται ιδιαίτερα γοητευτικό. Ο δίσκος κλείνει εξίσου γοητευτικά με ένα υποβλητικό ορχηστρικό θέμα («Συνομιλία»). Το εξώφυλλο και τη συνολική αισθητική της έκδοσης επιμελήθηκε και πάλι ο ζωγράφος Παντελής Σαμπαλιώτης.

Μάρθα Μεναχέμ: Μικρή ελεγεία (2007)

Η Μάρθα Μεναχέμ - απλή συνωνυμία με τον παλιό μουσικό παραγωγό Ζακ Μεναχέμ - είναι μια πολύ ενδιαφέρουσα τραγουδοποιός της νεότερης γενιάς με καλές μουσικές σπουδές (πιάνο, κιθάρα, θεωρητικά) στο ωδείο του Κώστα Κλάβα και στο Ελληνικό και Ιαμβικό Ωδείο και με καλή προϋπηρεσία στο ξεκίνημα της μουσικής της περιπέτειας δίπλα στους συνθέτες Γιάννη Σπανό και Γιώργο Χατζηνάσιο, αλλά και τους Λαθρεπιβάτες. Η πρώτη συνθετική της δουλειά ήταν θεατρική και γράφτηκε το το 2004 για την παράσταση «Στα πεταχτά» που σκηνοθέτησε ο Κώστας Αρζόγλου, ενώ λίγο αργότερα μας έδωσε τον πρώτο κύκλο τραγουδιών της.

Το 2007 λοιπόν η Μάρθα Μεναχέμ έκανε την επίσημη είσοδό της στην ελληνική δισκογραφία με το άλμπουμ «Μικρή ελεγεία» που αποτελεί έναν πολύ αξιόλογο κύκλο μελοποιημένης ποίησης, αλλά και απλών τραγουδιών, οκτώ συνολικά με έναν ορχηστρικό επίλογο. Το άλμπουμ περιλαμβάνει τρία ποιήματα του Ναπολέοντα Λαπαθιώτη (1888-1944), μεταξύ των οποίων και το ομότιτλο του δίσκου, ένα ποίημα του Κωνσταντίνου Καβάφη (1863-1933) κι άλλο ένα του Στέλιου Γεράνη (1920-1993). Το σώμα του δίσκου συμπληρώνεται με δυο τραγούδια σε στίχους του Κώστα Τριπολίτη κι άλλο ένα σε στίχους του Θράσου Καμινάκη. Βασική ερμηνεύτρια των τραγουδιών είναι η ίδια η συνθέτρια, ενώ συμμετέχουν ο Χρήστος Θηβαίος, ο Απόστολος Ρίζος και ο Γιάννης Λεκόπουλος, ένας νέος ευαίσθητος ερμηνευτής που είχε ξεκινήσει ένα χρόνο νωρίτερα συμμετέχοντας στα φωνητικά του δίσκου «Carte postale» (2006) του Νότη Μαυρουδή.

Η μουσική των τραγουδιών αποκαλύπτει μια καλλιεργημένη μουσικό με μελωδίες και ρυθμούς που διακρίνονται για την ευαισθησία και τον πηγαίο τους λυρισμό. Η δημιουργός σημειώνει χαρακτηριστικά στο εσώφυλλο του δίσκου: «Η Μικρή Ελεγεία είναι ένα ηχητικό σχεδίασμα λυρικών εξομολογήσεων με θέματα που απασχόλησαν και απασχολούν τον άνθερωπο: Έρωτας, θάνατος, ελπίδα για την επικράτηση της αλήθειας, αγώνας για την κατάκτηση των αυτονόητων...». Tην ενορχήστρωση συνυπογράφουν ο Σωτήρης Καστάνης, ο Απόστολος Καλτσάς (από το συγκρότημα Υπόγεια Ρεύματα) και ο συνθέτης Μιχάλης Ανδρονίκου. Το εξώφυλλο κοσμείται από ζωγραφικό πίνακα του Παντελή Σαμπαλιώτη.

100 Χρόνια Έλλη Λαμπέτη: Ηχώ και Νάρκισσος (1954)

Κλείνουμε το μικρό αυτό αφιέρωμα στα 100 χρόνια από τη γέννηση της μεγάλης ηθοποιού Έλλης Λαμπέτη με ένα αυθεντικό θεατρικό ντοκουμέντο από την πρώιμη φάση της καριέρας της. Πρόκειται για μια ιστορική ηχογράφηση του θεατρικού έργου «Ηχώ και Νάρκισσος» που μεταδόθηκε από την Ελληνική Ραδιοφωνία (ΕΙΡ) το 1954. 

Το έργο υπογράφει ο Νότης Περγιάλης (1920-2009), ο εκλεκτός αυτός θεατρικός συγγραφέας, σκηνοθέτης και ηθοποιός που έχει στο ενεργητικό του αρκετά αξιόλογα θεατρικά κείμενα, όπως: «Ο πόνος γεννάει θεούς», «Ηλιογέννητη», «Νυφιάτικο τραγούδι, «Το κορίτσι με το κορδελλάκι», «Αυτό το δέντρο δεν το λέγανε υπομονή» και πολλά άλλα, ενώ έχει και μια μικρή θητεία στο χώρο του τραγουδιού ως στιχουργός των διαχρονικών: «Πάμε μια βόλτα στο φεγγάρι» (μουσική Μάνου Χατζιδάκι), «Γκρεμισμένα σπίτια» (μουσική Γιάννη Μαρκόπουλου), «Τι να την κάνω τη χαρά» και «Ο λεβέντης» (μουσική Μίκη Θεοδωράκη). 

Το έργο παρουσιάστηκε σε ραδιοσκηνοθεσία του Μήτσου Λυγίζου από το θίασο Έλλης Λαμπέτη και Δημήτρη Χορν, όταν το καλλιτεχνικό αυτό ζευγάρι βρισκόταν ακόμη στο ξεκίνημα της εμβληματικής τους συμπόρευσης που κράτησε ως το τέλος της δεκαετίας του '50. Το κείμενο δραματοποιεί το γνωστό μύθο της νύμφης Ηχώς που ερωτεύτηκε παράφορα τον άστατο και ωραιοπαθή Νάρκισσο. Η Έλλη Λαμπέτη υποδύεται την Ηχώ, ο Δημήτρης Χορν τον Νάρκισσο και η Αντιγόνη Βαλάκου τη νύμφη Νικοθόη. Συμμετέχουν επίσης η Τάνια Καράλη (Ωκυπόδη), η Μαρία Μιχαλοπούλου (Αχολόη), ο Στέλιος Βόκοβιτς (Αργέστης άνεμος), η Άννα Λώρη (Αελλώ) και οι Μιχάλης Μπούχλης και Νίκος Φιλιππόπουλος (Στοιχειά του ανέμου).

Το ιστορικό αυτό ηχητικό ντοκουμέντο περιλαμβάνεται στην εκτενή επανέκδοση δεκάδων παλιών θεατρικών ραδιοηχογραφημάτων που διανεμήθηκαν μέσω του περιοδικού Ραδιοτηλεόραση το 2006 στο πλαίσιο της σειράς Το ραδιόφωνο που αγαπήσαμε.

100 Χρόνια Έλλη Λαμπέτη: Κασετίνα (2008)

Ένα δεύτερο μεγάλο αφιέρωμα στην πρωθιέρεια της σκηνικής τέχνης Έλλη Λαμπέτη - αυτές τις ημέρες συμπληρώθηκαν 100 χρόνια από τη γέννησή της - μας πρόσφερε η δισκογραφική εταιρεία Lyra το 2008. Πρόκειται για ένα τετραπλό άλμπουμ με τίτλο το όνομά της, το οποίο στην πραγματικότητα αποτελεί επανέκδοση σε ενιαίο σώμα τριών παλιότερων ανεξάρτητων δισκογραφικών εκδόσεων που κυκλοφόρησαν λίγο μετά το θάνατο της ηθοποιού κατά το διάστημα 1983-1984.

Οι δύο πρώτοι δίσκοι της έκδοσης φέρουν τον κοινό τίτλο «Μονόπρακτα» και περιλαμβάνουν έξι μονόπαρκτα θεατρικά κείμενα με τη φωνή της Έλλης Λαμπέτη, τα οποία είχαν αποτελέσει ενιαία παράσταση που ανέβασε ο Θίασος Λαμπέτη τον Απρίλιο του 1978 και είχαν πρωτοκυκλοφορήσει σε δίσκο με τον ίδιο τίτλο το 1984. Πρόκειται για τα έργα: «Η Εβραία» (από το θεατρικό έργο «Τρόμος και αθλιότητα στο Γ΄Ράιχ») του Μπέρτολτ Μπρεχτ, «Η πιο δυνατή ψυχή» του Αύγουστου Στρίνμπεργκ, «Όλυα, μια ψυχούλα» του Άντον Τσέχοφ σε διασκευή του Γκαμπριέλ Αρού, καθώς και τρία μονόπρακτα του Ζαν Κοκτό («Η ανθρώπινη φωνή», «Η ψεύτρα», «Την έχασα»). Η ανάγνωση των μονόπρακτων συνοδεύεται από μουσικά θέματα για σόλο πιάνο του Μότσαρτ και του Σοπέν που ερμηνεύει ο πιανίστας Κώστας Λούκος, ανεψιός της Λαμπέτη.

Ο τρίτος δίσκος περιλαμβάνει το υλικό του άλμπουμ «Η Έλλη Λαμπέτη διαβάζει Καβάφη» που είχε πρωτοεκδοθεί το 1983 από την ετικέτα Διόνυσος της Lyra. Το υλικό της έκδοσης απλώνεται σε 25 συνολικά αναγνώσεις ποιημάτων του Κωνσταντίνου Καβάφη, τα οποία είχαν ηχογραφηθεί σε δύο διαφορετικές φάσεις, μία το 1975 και μία το 1981. Μαζί με τα εμβληματικά και πασίγνωστα ποιήματα του μεγάλου Αλεξανδρινού έχουν επιλεγεί και πολλά ποιήματα λιγόετο γνωστά ή ακόμη και αποκηρυγμένα από τον ίδιο τον ποιητή. Ο τελευταίος δίσκος της έκδοσης περιλαμβάνει αυτούσιο το υλικό του άλμπουμ «Η Έλλη Λαμπέτη διαβάζει από το Κατά Ματθαίον Ευαγγέλιο και από τους Ύμνους και Εγκώμια της Μεγάλης Εβδομάδας». Η αρχική έκδοση του άλμπουμ (1983) είχε τον απλό τίτλο «Η Έλλη Λαμπέτη διαβάζει τα Κατά Ματθαίον Πάθη».

Η έκδοση είναι ιδιαίτερα επιμελημένη σε μορφή πολυσέλιδου βιβλίου με σκληρά εξώφυλλα και με πλούσιο φωτογραφικό και πληροφοριακό υλικό για τη θεατρική διαδρομή της Έλλης Λαμπέτη στα 40 χρόνια της καριέρας της (1942-1982). Τα κείμενα επιμελήθηκε ο δημοσιογράφος και μουσικός παραγωγός Άγγελος Πυριόχος.

100 Χρόνια Έλλη Λαμπέτη: Αποσπάσματα θεατρικού λόγου (1989)

Σαν χθες, 13 Απριλίου, γεννήθηκε μια κορυφαία Ελληνίδα ηθοποιός που άφησε ανεξίτηλο το στίγμα της στο ελληνικό θέατρο, αλλά και στον κινηματογράφο. Συμπληρώνονται λοιπόν 100 χρόνια από τη γέννηση της Έλλης Λαμπέτη (1926-1983), μιας μοναδικής θεραπαινίδας της σκηνικής τέχνης, όπου κυριάρχησε επί 40 χρόνια (1942-1982), παρόλο που έφυγε πρόωρα από τη ζωή, παίζοντας ωστόσο μέχρι και την τελευταία στιγμή. Υπήρξε σύζυγος του μεγάλου θεατράνθρωπου Μάριου Πλωρίτη (1950-1953) και είχε μια θυελλώδη ερωτική και επαγγελματική σχέση με τον Δημήτρη Χορν κατά το διάστημα 1953-1959.

Η Έλλη Λαμπέτη, κατά κόσμον Έλλη Λούκου, γεννήθηκε στα Βίλλια Αττικής και σπούδασε στη Δραματική Σχολή του Εθνικού Θεάτρου και στη Σχολή Κοτοπούλη. Ήταν μόλις 16 χρόνων, όταν πρωτοανέβηκε στη σκηνή το 1942 μέσα στα μαύρα χρόνια της γερμανικής Κατοχής. Η πορεία της έκτοτε ήταν λαμπρή παίζοντας ασταμάτητα σπουδαίους ρόλους του παγκόσμιου δραματολογίου ως μέλος μεγάλων θιάσων, όπως ο θίασος του Καρόλου Κουν στο Θέατρο Τέχνης, ο θίασος Κοτοπούλη και Μουσούρη, το Εθνικό Θέατρο και φυσικά ο δικός της θίασος, αρχικά σε συνεργασία με τον Δημήτρη Χορν και στη συνέχεια μόνη της ως το τέλος της ζωής της. Η πρώτη της παράσταση ήταν το έργο «Η Χάνελε πάει στον Παράδεισο» (1942) και ο μακρύς κύκλος έκλεισε το 1982 με το έργο «Τα παιδιά ενός κατώτερου Θεού» παίζοντας το ρόλο μιας κωφάλαλης, όταν πια η οδυνηρή αρρώστια της είχε στερήσει τη φωνή.

Η Λαμπέτη είχε και μια μικρή, αλλά άκρως σημαντική παρουσία και στον ελληνικό κινηματογράφο συμπρωταγωνιστώντας κυρίως με το σύντροφό της Δημήτρη Χορν. Η πρώτη κινηματογραφική της εμφάνιση σημειώθηκε το 1946 με την ταινία «Αδούλωτοι σκλάβοι» του Βίωνα Παπαμιχάλη. Ακολούθησαν δυο τρεις μέτριες ταινίες, ώσπου συνάντησε στο δρόμο της τον μεγάλο σκηνοθέτη Μιχάλη Κακογιάννη, με τον οποίο συνεργάστηκε ως πρωταγωνίστρια σε τρεις σπουδαίες ταινίες: «Κυριακάτικο ξύπνημα» (1954), «Το κορίτσι με τα μαύρα» (1956) και «Το τελευταίο ψέμα» (1958). Στο ενδιάμεσο συμμετείχε και στην εμβληματική ταινία «Η κάλπικη λίρα» (1955) του Γιώργου Τζαβέλλα.

Στο χώρο της δισκογραφίας καταγράφονται κάποιες σποραδικές παρουσίες της Έλλης Λαμπέτη. Εν ζωή κυκλοφόρησε το άλμπουμ «Γλυκιά Ίρμα» (1972) με τη μουσική του Γιάννη Σπανού για την ομώνυμη μουσικοθεατρική παράσταση, ενώ τη χρονιά του θανάτου της (1983) εκδόθηκαν δύο δίσκοι με απαγγελίες ποιημάτων του Καβάφη και αποσπασμάτων από το Κατά Ματθαίον Ευαγγέλιο. 

Το 1989 ωστόσο από το Σείριο του Μάνου Χατζιδάκι εκδόθηκε ένα μεγάλο δισκογραφικό αφιέρωμα στη Λαμπέτη με τίτλο «Αποσπάσματα Θεατρικού Λόγου» σε τρεις δίσκους που φιλοδοξούσαν να καλύψουν αντιπροσωπευτικά όλη τη θεατρική διαδρομή της κορυφαίας ηθοποιού. Οι παλιότερες από τις ηχογραφήσεις αυτές ανατρέχουν στις δεκαετίες του '50 και '60 κι έτσι έχουν αξία ιστορικού ντοκουμέντου. Μεταξύ των ανθολογημένων παραστάσεων περιλαμβάνονται αποσπάσματα από τα έργα: «Τελευταίο βαλς» (1956) του Σόμερσετ Μομ, «Πεγκ καρδούλα μου» (1961) του Τζον Χάρτλι Μάννερς, «Δεσποινίς Πέπσι» (1966) της Πιερρέτ Μπρινό, «Θυμήσου τον Σεπτέμβρη» (1967) του Νόελ Κάουαρντ, «Βυσσινόκηπος» (1974) του Τσέχοφ, «Φθινοπωρινή ιστορία» (1977) του Αρμπούζοφ, «Φιλουμένα Μορτουράνο» (1978) του Εντουάρντο Ντε Φίλιππο και «Ο κύκλος με την κιμωλία» (1981) του Μπρεχτ. Εκτός από την ίδια ακούγονται και οι φωνές μεγάλων συμπρωταγωνιστών της, όπως ο Δημήτρης Χορν, ο Μάνος Κατράκης, ο Δημήτρης Παπαμιχαήλ, η Μάρθα Βούρτση, η Σαπφώ Νοταρά, ο Κώστας Ρηγόπουλος και ο Γιώργος Μοσχίδης. Τα αποσπάσματα συνοδεύονται από μικρά μουσικά θέματα, όλα παρμένα από τη μουσική του Μάνου Χατζιδάκι για το «Ματωμένο Γάμο» του Λόρκα.

Σταμάτης Σπανουδάκης, Χρήστος Μακρόπουλος:Τανγκό στην Ακτή (2007)

Το 2007 ο αξιόλογος κλασικός πιανίστας της νεότερης γενιάς Χρήστος Μακρόπουλος (γενν. 1975) μας χάρισε ένα θαυμάσιο άλμπουμ αποκλειστικά για σόλο πιάνο βασισμένο σε διαχρονικές μελωδίες του Σταμάτη Σπανουδάκη. Το άλμπουμ επιγράφεται «Τανγκό στην ακτή» με έμμεση υπόμνηση του ομότιτλου τραγουδιού («Ακτή»), ενός από τα πιο αναγνωρίσιμα και πετυχημένα που έγραψε ο καλός συνθέτης.

Ο δίσκος περιλαμβάνει οκτώ συνολικά μελωδίες που διατηρούν τους τίτλους των αρχικών τραγουδιών του Σπανουδάκη συνοδευόμενους όμως με διευκρινιστικούς υπότιτλους, οι οποίοι προσπαθούν να αποδώσουν ακριβέστερα το πνεύμα της πιανιστικής εκδοχής, αφού ο σολίστας δεν περιορίστηκε στην απλή μεταγραφή των μελωδιών, αλλά τους έδωσε και τις δικές του αυτοσχεδιαστικές προεκτάσεις που αγγίζουν τη λόγια μουσική παράδοση, με έμφαση στους δύο μεγάλους Σέργιους της ρωσικής σχολής, τον Ραχμάνινοφ και τον Προκόφιεφ.

Οι μελωδίες που χρησιμοποιήθηκαν προέρχονται από τις μουσικές επενδύσεις τριών ταινιών του Παντελή Βούλγαρη, δηλαδή: Πέτρινα χρόνια (1985), Η φανέλα με το 9 (1989) και Νύφες (2004), μίας ταινίας του Γιώργου Κατακουζηνού (Απουσίες, 1987) κι άλλης μίας του Γιώργου Τσεμπερόπουλου (Άντε γεια, 1991). Επίσης έχουμε και άλλα τρία θέματα παρμένα από τους κύκλους τραγουδιών «Κοντραμπάντο» (1986), «Το δίλημμα» (1990) και «Επαφή» (1992). 

Σταμάτης Σπανουδάκης, Μανώλης Μητσιάς, Ημέρα Τρίτη (1990)

Πάσχα των Ελλήνων σήμερα, λυτρωτική ανάσταση των ανθρώπινων ψυχών και πέρασμα από το μουντό χρώμα του χειμώνα στο φως της άνοιξης και της ζωής. Τρίτη ημέρα από τη Σταύρωση του Χριστού, ημέρα της Ανάστασης. Και ήταν ένα φωτογραφικό άλμπουμ με τίτλο Ημέρα Τρίτη που βρήκε σε κάποια επίσκεψή του στα Μετέωρα ο Σταμάτης Σπανουδάκης και του ενέπνευσε τον θρησκευτικό κύκλο «Ημέρα Τρίτη», ο οποίος εκδόθηκε το 1990 από τη CBS.

Το φωτογραφικό αυτό άλμπουμ φέρει την υπογραφή του Λέσβιου φωτογράφου Δημήτρη Ταλιάνη (Μόλυβος, 1948) και αποτελεί μια καταγραφή παλιών μοναστηριών και λατρευτικών σκευών που συνάντησε στις περιηγήσεις του σε τόπους εγκατελειμμένους στη μοναξιά και τη σιωπή, σαν εκείνο το αρχέγονο τοπίο που μορφοποιήθηκε την «τρίτη ημέρα» της βιβλικής δημιουργίας, για να φιλοξενήσει τον άνθρωπο και τα ζώα. Το εξώφυλλο του άλμπουμ σχεδίασε ο Βασίλης Φωτόπουλος (1934-2007), ο διάσημος Έλληνας ζωγράφος και σκηνογράφος, βραβευμένος μάλιστα με το όσκαρ σκηνογραφίας για την ταινία Αλέξης Ζορμπάς.

Ο συνθέτης ανέσυρε από τη βυζαντινή παράδοση μερικούς εκλεκτούς ύμνους και τους έντυσε με δική του μουσική ή διασκεύασε την αυθεντική μελωδία κάποιων («Επιτάφιος θρήνος», «Τη Υπερμάχω», «Φως ιλαρόν») προσπαθώντας να αποδώσει το πνεύμα του φωτογραφικού αυτού λευκώματος. Ο ίδιος λέει μεταξύ άλλων: «Ακολούθησα νοητά την πορεία του φωτογράφου μεταφράζοντας τις εικόνες σε ήχους». Βασικός συμπαραστάτης του σ' αυτό το διάβημα ο υπέροχος Μανώλης Μητσιάς, κορυφαίος ερμηνευτής και δοκιμασμένος ψάλτης, ο οποίος κατέθεσε μια μνημειώδη, αλλά απολύτως απέριττη ερμηνεία. Σόλο κλαρίνο παίζει ο Βασίλης Σαλέας.

Σταμάτης Σπανουδάκης: Εαρινή ώρα (1994)

Σε όλη τη μουσική του διαδρομή ο συνθέτης Σταμάτης Σπανουδάκης φρόντιζε πάντα να διανθίζει τη δισκογραφία του με θρησκευτικές πινελιές είτε με πρωτότυπες συνθέσεις, είτε και με εναρμονίσεις παραδοσιακών θρησκευτικών μελωδιών. Το 1994 μας έδωσε την «Εαρινή ώρα», δυο χρόνια αργότερα το «Δάκρυ του Ιωάννη» κι έκλεισε τον αιώνα με το μεγαλόπρεπο «Χιλιαννιακοσιαενενηνταεννέα», για να επανέλθει το 2010 με το άλμπουμ «Σαν προσευχή...», το τελευταίο μέχρι σήμερα έργο του στο θρησκευτικό πεδίο.

Το άλμπουμ «Εαρινή ώρα» πρωτοεκδόθηκε το 1994 από την FM Records κι επανεκδόθηκε το 1996 και το 2002 από τη Wea. Αυτή τη φορά ο συνθέτης μας πρόσφερε μια εξολοκλήρου οργανική δουλειά βασισμένη όμως εν πολλοίς σε προϋπάρχουσες μελωδίες από παλιότερα έργα του μαζί με κάποιες καινούργιες. Το κύριο σώμα του άλμπουμ προέρχεται από τους δίσκους: «7 Παρακλήσεις» (1985), «Ω, γλυκύ μου έαρ» (1987) και «Ημέρα Τρίτη» (1990). Μας τα εξηγεί καλύτερα ο ίδιος στο ένθετο σημείωμα του δίσκου:

«Είναι καιρός που αισθάνομαι την ανάγκη να συγκεντρώσω τις καλύτερες στιγμές των "ορχηστρικών θρησκευτικών" μου δίσκων. Τελικά το καταφέρνω τώρα. Ξαναδούλεψα τα κομμάτια προσθέτοντας ή αφαιρώντας όσα σήμερα αισθάνθηκα ότι έπρεπε (...) Οι μελωδίες και οι εισαγωγές είναι δικές μου, εκτός φυσικά από τις μελωδίες των: "Η ζωή εν τάφω", "Ω, γλυκύ μου έαρ", "Ιδού ο νυμφίος έρχεται", "Τον νυμφώνα σου βλέπω" και τους αυτοσχεδιασμούς του Βασίλη και του Λευτέρη (...) Αφιερώνω ολόψυχα και με θαυμασμό αυτόν το δίσκο στους αγαπημένους μελωδούς της Μεγάλης Εβδομάδος».

Ενορχήστρωση, εκτέλεση, παραγωγή και ηχοληψία, όλα διά χειρός Σταμάτη Σπανουδάκη. Η ηχογράφηση πραγματοποιήθηκε το 1994 στο ιδιωτικό στούντιο του συνθέτη. Κλαρίνο έπαιξε ο Βασίλης Σαλέας και βιολί ο Λευτέρης Ζέρβας. Το σόλο συνθεσάιζερ στο «Η ζωή εν τάφω» έπαιξε ο Σαράντης Σαλέας. Ο ίδιος ο συνθέτης έπαιξε πλήκτρα, κιθάρες και κρουστά.