Βασίλης Δημητρίου: Βαμμένα κόκκινα μαλλιά (1993)

Μιας και χτες επιστρέψαμε στον συνθέτη Βασίλη Δημητρίου, ευκαιρία είναι να σταθούμε λίγο παραπάνω στον πολύ αξιόλογο αυτόν δημιουργό που αφιέρωσε το έργο του σχεδόν αποκλειστικά στη σκηνική μουσική (θέατρο και τηλεόραση), ενώ οι απλοί κύκλοι τραγουδιών του είναι ελάχιστοι σε ολόκληρη την καριέρα του. Η μεγάλη του καταξίωση μάλιστα προέκυψε από τη συστηματική του ενασχόληση με τη μουσική για την τηλεόραση με πάνω από δέκα ολοκληρωμένα soundtrack για τη συγκεκριμένο πεδίο, τα περισσότερα από τα οποία μάλιστα πέρασαν και στη δισκογραφία και γνώρισαν επιτυχία. Η αρχή είχε γίνει νωρίς το 1980 με τη μουσική επένδυση της τηλεοπτικής σειράς «Κόντρα στον άνεμο», ενώ η τελευταία του δουλειά ήταν για την τηλεοπτική βιογραφία του ποιητή Κώστα Καρυωτάκη που κυκλοφόρησε το 2009. Αξιοσημείωτο είναι ότι οι περισσότερες από τις δουλειές αυτές αφορούσαν σε μεταφορές λογοτεχνικών κειμένων στη μικρή οθόνη, κατά κανόνα από τον σκηνοθέτη Κώστα Κουτσομύτη.

Το αφιέρωμά μας λοιπόν θα επικεντρωθεί στην τηλεοπτική μουσική του Βασίλη Δημητρίου κατά την πιο γόνιμη περίοδο της καριέρας του, δηλαδή τη δεκαετία του '90, όταν η δισκογραφία του εμπλουτίστηκε με δέκα ολοκληρωμένες σκηνικές δημιουργίες, από τις οποίες οι μισές αφορούσαν σε μουσικές επενδύσεις τηλεοπτικών σειρών. Μάλιστα μέσα στο 1993 παρουσίασε μαζεμένες δύο τέτοιες δουλειές, μία για τη σειρά «Η εκτέλεση» και ταυτόχρονα άλλη μία για τη σειρά «Βαμμένα κόκκινα μαλλιά».

Η τηλεοπτική σειρά «Βαμμένα κόκκινα μαλλιά» αποτελεί μεταφορά στη μικρή οθόνη του ομώνυμου μυθιστορήματος του Κώστα Μουρσελά που είχε εκδοθεί το 1988 από τις Εκδόσεις Κέδρος. Θέμα του έργου η ιστορία δύο ανδρών και μιας γυναίκας μέσα στο έντονο πολιτικό κλίμα της μεταπολεμικής Ελλάδας. Το σενάριο επιμελήθηκε ο Βαγγέλης Γκούφας και τη σκηνοθεσία ο Κώστας Κουτσομύτης, ενώ πρωταγωνίστησαν οι ηθοποιοί: Καρυοφυλλιά Καραμπέτη, Κώστας Αρζόγλου, Γιώργος Νινιός, Γιώργος Μιχαλακόπουλος, Ηλίας Λογοθέτης, Βέρα Κρούσκα, Γιώργος Μοσχίδης και άλλοι. Η σειρά προβλήθηκε από τον ΑΝΤ1 σε 37 επεισόδια κατά τη σεζόν 1992-1993.

Ο συνθέτης έγραψε τη μουσική και τα τραγούδια της σειράς πάνω σε δικούς του στίχους αποτυπώνοντας το κλίμα της εποχής με λαϊκούς και νεορεμπέτικους σκοπούς που παραπέμπουν εν μέρει στο μουσικό κλίμα του εμβληματικού «Ρεμπέτικου» του Σταύρου Ξαρχάκου από την προηγούμενη δεκαετία. Στο τραγούδι «Τούτος ο ντουνιάς» έχουν ενσωματωθεί και σκόρπια δημοτικά δίστιχα. Βασικός ερμηνευτής των τραγουδιών είναι ο Γιώργος Νταλάρας, ενώ συμμετέχει η Αφροδίτη Μάνου και το νεορεμπέτικο σχήμα Οπισθοδρομικοί. Το υλικό ενορχήστρωσε και διηύθυνε ο συνθέτης, ενώ μπουζούκι έπαιξαν ο Κώστας Παπαδόπουλος, ο Χρήστος Κωνσταντίνου και οι Οπισθοδρομικοί. Ο ίδιος ο Νταλάρας έπαιξε ακουστική κιθάρα και μπαγλαμά. Ο πίνακας του εξωφύλλου αποτελεί σύνθεση της Κλεοπάτρας Μουρσελά.

Βασίλης Δημητρίου, Κατερίνα Κούκα: Τα όνειρα μαλώνουν (2000)

Η δισκογραφική παρουσία της Κατερίνας Κούκα κορυφώνεται ακριβώς πάνω στο κλείσιμο της πολύ γόνιμης για εκείνη δεκαετίας του '90 και στο χάραμα του νέου αιώνα με την πιο άρτια προσωπική της δουλειά, την ωραιότερη ολόκληρης της καριέρας της. Το 2000 λοιπόν εκδόθηκε από την ΕΜΙ το άλμπουμ «Τα όνειρα μαλώνουν», έβδομη προσωπική της δουλειά και ταυτόχρονα ένας ακόμη εκλεκτός κύκλος τραγουδιών του αξιόλογου συνθέτη τραγουδιών και μουσικής για το θέατρο και την τηλεόραση Βασίλη Δημητρίου (1945-2015), δυο χρόνια μετά τον πολύ πετυχημένο τηλεοπτικό κύκλο «Ο μεγάλος θυμός».

Το άλμπουμ συγκροτείται από ένα σώμα 13 πρωτότυπων τραγουδιών κι ενός ακόμη σε δεύτερη εκτέλεση. Ο ίδιος ο συνθέτης έγραψε τους στίχους πέντε τραγουδιών, ενώ τα υπόλοιπα υπογράφουν ο Βαγγέλης Γκούφας, ο Μάνος Ελευθερίου, ο Ξενοφών Φιλέρης, η Αναστασία Νικολάου και κυρίως ο Αντώνης Τσαγρής, ο οποίος την ίδια χρονιά είχε συνεργαστεί και με τον Σταύρο Κουγιουμτζή στο δίσκο «Έβρεχε ο κόσμος». Νοσταλγικές μελωδίες, πηγαίος λυρισμός και λαϊκοί ρυθμοί πλημμυρίζουν τα πολύ ενδιαφέροντα τραγούδια αυτού του δίσκου, έστω κι αν δε είχαν την ίδια εμπορική απήχηση με τις προηγούμενες δουλειές της ερμηνεύτριας. Θα ξεχώριζα πεισσότερο τα τραγούδια: «Κι όταν έρχεται η νύχτα», «Δε με νοιάζει», «Στην Αίγινα», «Η λατέρνα τσιφτετέλι», «Κάπως έτσι» και - πάνω απ' όλα - το ατμοσφαιρικό «Πέφτει απόψε βροχή», με το οποίο κλείνει όμορφα ο δίσκος, μια πανέμορφη λυρική ελεγεία που ερμηνεύεται σε δεύτερη εκτέλεση με τη συμμετοχή του συνθέτη και προέρχεται από τη μουσική που είχε γράψει ο συνθέτης για την παλιότερη τηλεοπτική σειρά «Καπνισμένος ουρανός» (1985) με πρώτη ερμηνεύτρια τη Βάσια Ζήλου.

Την ενορχήστρωση και διεύθυνση ορχήστρας φρόντισε ο Βασίλης Δημητρίου έχοντας μαζί του εκλεκτούς μουσικούς, μεταξύ των οποίων ο Κώστας Γρηγορέας στην κλασική κιθάρα, η Ζωή Τηγανούρια στο ακορντεόν, η Βιβή Γκέκα στο μαντολίνο και οι Χρήστος Κωνσταντίνου και Δημήτρης Μαριωλάς στο μπουζούκι. Στα φωνητικά έλαβαν μέρος ο Μιχάλης Δημητριάδης, η Φαίη Μάτσου και η Χρυσούλα Χριστοπούλου.

Κατερίνα Κούκα: Φυσάει τρελός βοριάς (1998)

Συνεχίζοντας τη λαμπρή της πορεία στο ελληνικό πεντάγραμμο μέσα στη δεκαετία του '90 η Κατερίνα Κούκα μας δίνει το 1998 τον έκτο κατά σειρά προσωπικό της δίσκο με τίτλο «Φυσάει τρελός βοριάς». Είχαν ήδη προηγηθεί οι δίσκοι της: «Το πρώτο ραντεβού» (1990), «Να 'χα δυο καρδιές να σ' αγαπώ» (1992), «Στου Παράδεισου τα ωραία» (1994), «Δε σκοτώνουν την αγάπη με την πρώτη αφορμή» (1995) και «Μας πήραν τα αισθήματα» (1997). Στις δουλειές αυτές είχε συνεργαστεί με ξεχωριστούς δημιουργούς που της χάρισαν όμορφες μελωδίες και σημαντικές εμπορικές επιτυχίες, όπως ο Γιάννης Σπανός, ο Χρήστος Νικολόπουλος, ο Μάριος Τόκας, αλλά και ο Θάνος Μικρούτσικος που τη συμπεριέλαβε στους ερμηνευτές του άλμπουμ «Ψάξε στ' όνειρό μας» (1997).

Ο δίσκος «Φυσάει τρελός βοριάς» αποτελεί ουσιαστικά μια σύμπραξη των δύο κορυφαίων λαϊκών δημιουργών της μεταπολιτευτικής περιόδου, του Χρήστου Νικολόπουλου και του Βαγγέλη Κορακάκη, οι οποίοι υπογράφουν τα δέκα από τα δεκατέσσερα συνολικά τραγούδια του άλμπουμ. Μάλιστα η σύμπραξη του Νικολόπουλου αποτελεί την τρίτη συνεργασία του με την ερμηνεύτρια, ενώ η παρουσία του Βαγγέλη Κορακάκη ήρθε στο μεσοδιάστημα της προσωπικής του δισκογραφίας ανάμεσα στους δίσκους «Εκεί που σβήνει ο άνεμος» (1996) και «Κρύπτη» (2002), την ίδια χρονιά που έδωσε τραγούδια του και στον προσωπικό δίσκο του Δημήτρη Μητροπάνου «Του έρωτα και της φυγής».

Ο δίσκος συμπληρώνεται με δυο συνθέσεις του παλιού τραγουδιστή Γιάννη Δημητρά που μας είχε πρωτοσυστήσει ο Μάνος Χατζιδάκις με το δίσκο «Ο οδοιπόρος, το μεθυσμένο κορίτσι και ο Αλκιβιάδης» (1974), καθώς και με άλλα δυο τραγούδια της ποπ ερμηνεύτριας Μαντώς. Τους στίχους στα τραγούδια του Νικολόπουλου έγραψε η Ελένη Γιαννατσούλια, στα τραγούδια του Δημητρά η Ζωή Γρυπάρη και στα τραγούδια της Μαντώς ο Γιάννης Πάριος και η Ιφιγένεια Γιαννοπούλου. Ξεχώρισαν τα τραγούδια «Φυσάει τρελός βοριάς» και «Μεγάλες αγάπες». Ο Νίκος Κούρος έκανε την ενορχήστρωση, ενώ μπουζούκι έπαιξαν ο Μανώλης Καραντίνης, ο Μανώλης Πάππος και ο Βαγγέλης Κορακάκης.

Χρήστος Νικολόπουλος, Κατερίνα Κούκα: Στου Παράδεισου τα ωραία (1994)

Όπως λέγαμε και χθες, η συνάντηση της Κατερίνας Κούκα με τους συνθέτες Γιάννη Σπανό και Χρήστο Νικολόπουλο στο πετυχημένο άλμπουμ «Να 'χα δυο καρδιές να σ' αγαπώ» (1992) στάθηκε η απαρχή μιας διευρυμένης συνεργασίας της με τους δυο εκλεκτούς συνθέτες, η οποία απέφερε δυο ακόμη προσωπικές της δουλειές τα επόμενα χρόνια. Μιλήσαμε ήδη για την ολοκληρωμένη της συνεργασία με τον Γιάννη Σπανό («Μας πήραν τα αισθήματα», 1997), οπότε σειρά έχει σήμερα η αυτοτελής σύμπραξή της με τον Χρήστο Νικολόπουλο, η οποία μάλιστα προηγήθηκε. 

Πρόκειται βέβαια για τον κύκλο τραγουδιών «Στου Παράδεισου τα ωραία» που εκδόθηκε από την ΕΜΙ το 1994. Το άλμπουμ περιλαμβάνει δώδεκα καθαρά λαϊκές στιγμές με την εγγυημένη συνθετική σφραγίδα του σπουδαίου λαϊκού δημιουργού Χρήστου Νικολόπουλου που ήρθε ένα χρόνο μετά το εξαιρετικό άλμπουμ του συνθέτη «Ξημέρωμα 1ης Ιανουαρίου 2000 μ.Χ.» και λίγο πριν από την τρίτη μεγάλη συνεργασία του με τον Γιώργο Νταλάρα και το άλμπουμ «Μεθυσμένα τραγούδια» (1996). Ήταν μια εποχή δαιμονιώδους έμπνευσης και ασταμάτητης δισκογραφικής δραστηριότητας του συνθέτη με λαϊκά τραγούδια και οργανικές συνθέσεις διάσπαρτες σε διάφορες δισκογραφικές εταιρείες (ΕΜΙ, ΜΒΙ, WEA, BMG, Minos, Lyra). Και κάπου εκεί χώρεσε και η δεύτερη και ολοκληρωμένη αυτή τη φορά συνεργασία του με την Κατερίνα Κούκα με μια σειρά καλογραμμένων λαϊκών τραγουδιών που γνώρισαν σημαντική εμπορική επιτυχία.

Οι στίχοι των τραγουδιών υπογράφονται και πάλι από την υπερδραστήρια στιχουργό Τασούλα Θωμαΐδου, ενώ την ενορχήστρωση επιμελήθηκε ο Νίκος Κούρος. Ο ίδιος ο συνθέτης συμμετέχει ως σολίστ και δεξιοτέχνης του μπουζουκιού. Το γνωστότερο τραγούδι του δίσκου («Ο ωραίος κι η ωραία») η Κούκα το ερμηνεύει μαζί με τον ηθοποιό Αντώνη Καφετζόπουλο. Από τα υπόλοιπα τραγούδια ξεχώρισε κυρίως το τσιφτετέλι «Στου Παράδεισου τα ωραία» που έδωσε και τον τίτλο στο δίσκο.

Γιάννης Σπανός, Κατερίνα Κούκα: Μας πήραν τα αισθήματα (1997)

Ο καταξιωμένος συνθέτης Γιάννης Σπανός και η καινούργια τότε λαϊκή ερμηνεύτρια Κατερίνα Κούκα πρωτοσυναντήθηκαν το 1992 με το άλμπουμ «Να 'χα δυο καρδιές να σ' αγαπώ», όπου ο συνθέτης συμμετείχε με έξι τραγούδια σε στίχους κυρίως της Τασούλας Θωμαΐδου, ενώ τα υπόλοιπα τραγούδια είχε γράψει ο Χρήστος Νικολόπουλος. Τα μεγάλα σουξέ αυτού του δίσκου έφεραν την ερμηνεύτρια στην πρώτη γραμμή του ελληνικού πενταγράμμου κι αυτό είχε ως φυσική συνέπεια η πετυχημένη αυτή συνεργασία να διευρυνθεί στη συνέχεια με δυο ολοκληρωμέες πλέον προσωπικές της δουλειές, μία με τον κάθε συνθέτη. Το 1994 λοιπόν ήρθε η νέα συνεργασία με τον Χρήστο Νικολόπουλο που απέφερε το άλμπουμ «Στου παραδείσου τα ωραία», ενώ το 1997 είχαμε τη δεύτερη συνάντησή της με τον Γιάννη Σπανό σε μια ολοκληρωμένη πια δουλειά με τίτλο «Μας πήραν τα αισθήματα» που κυκλοφόρησε από την ΕΜΙ.

Η αλήθεια είναι ότι το δειλό ξεκίνημα της δισκογραφικής περιπέτειας της Κατερίνας Κούκα το 1988 με το άγνωστο άλμπουμ «Εντελώς τυχαία» και τον πρώτο προσωπικό της δίσκο «Το πρώτο ραντεβού» (1990) δεν έδειχνε την εκρηκτική πορεία που θα ακολουθούσε, την οποία θεμελίωσαν τα τραγούδια του Νικολόπουλου και του Σπανού που στάθηκαν το ισχυρό εφαλτήριο για τη λαμπρή συνέχεια ως το τέλος της δεκαετίας του '90 που έκλεισε με τον καλύτερο τρόπο με τον θαυμάσιο κύκλο τραγουδιών «Τα όνειρα μαλώνουν» (2000) του Βασίλη Δημητρίου.

Η δεύτερη λοιπόν και ολοκληρωμένη πλέον συνεργασία της Κατερίνας Κούκα με τον Γιάννη Σπανό απέφερε την πέμπτη κατά σειρά προσωπική της δουλειά με το άλμπουμ «Μας πήραν τα αισθήματα» που αποτελεί έναν καλογραμμένο κύκλο δεκατριών λαϊκών τραγουδιών γραμμένων στα μέτρα της φωνής της. Απλά τραγουδάκια ερωτικής θεματολογίας με προσεγμένους στίχους της Τασούλας Θωμαΐδου και λαϊκά χρώματα διανθισμένα με όμορφες μελωδίες. Καλύτερη στιγμή του δίσκου το ομότιτλο τραγούδι, μια όμορφη νοσταλγική σερενάτα που δίνει την ευκαιρία στην καλή ερμηνεύτρια για μια αξιοπρόσεκτη ερμηνεία. 

Το υλικό ενορχήστρωσαν από κοινού ο Νίκος Κούρος και ο Ντίνος Γεωργούντζος παίζοντας οι ίδιοι πιάνο και πλήκτρα. Μπουζούκι παίζει ο Γιάννης Μπιθικώτσης.

Η Κατερίνα Κούκα τραγουδά Σπανό & Νικολόπουλο: Να 'χα δυο καρδιές να σ' αγαπώ (1992)

Στη μακριά και γόνιμη διαδρομή του στο ελληνικό πεντάγραμμο ο Γιάννης Σπανός είχε σαφώς μια προτίμηση στις γυναικείες φωνές, ίσως γιατί τις εύρισκε πιο κοντά στο ύφος της ευαίσθητης μουσικής του. Από το ξεκίνημά του στην ελληνική δισκογραφία το βλέπουμε αυτό να συμβαίνει. Το πρώτο ελληνικό του τραγούδι άλλωστε («Μια αγάπη για το καλοκαίρι») το ερμήνευσε η Καίτη Χωματά, ενώ στις δυο πρώτες ποιητικές του Ανθολογίες υπερείχαν οι γυναικείες φωνές (Χωματά, Αρλέτα, Αστεριάδη, Μαβίλη) έναντι των ανδρικών (Πουλόπουλος, Βιολάρης, Ζωγράφος). Και φυσικά στα κατοπινά χρόνια μας έδωσε σπουδαία τραγούδια με γυναικείες φωνές, όπως η Βίκυ Μοσχολιού, η Μαρινέλλα, η Δήμητρα Γαλάνη, η Χάρις Αλεξίου, η Τάνια Τσανακλίδου, η Αλέκα Κανελλίδου, η Άλκηστις Πρωτοψάλτη και η Ελένη Δήμου. 

Δεν αποτελεί έκπληξη λοιπόν που το 1992 ο συνθέτης θα υπογράψει το μισό υλικό ενός από τους πρώτους προσωπικούς δίσκους της Κατερίνας Κούκα, μιας καλής λαϊκής ερμηνεύτριας που είχε πρωτοεμφανιστεί στα τέλη της δεκαετίας του '80, αλλά έλαμψε το άστρο της την επόμενη δεκαετία, όταν μας παρουσίασε αλλεπάλληλες προσωπικές δουλειές που γνώρισαν σημαντική επιτυχία εκείνη την εποχή. 

Πρόκειται για το άλμπουμ «Να 'χα δυο καρδιές να σ' αγαπώ» που εκδόθηκε από τη Minos και γνώρισε μεγάλη εμπορική απήχηση καθιερώνοντας αμέσως την καινούργια αυτή φωνή στο ελληνικό πεντάγραμμο. Το άλμπουμ αποτελεί συνεργασία του Γιάννη Σπανού με τον λαϊκό συνθέτη Χρήστο Νικολόπουλο, με τον οποίο μποιράζεται εξ ημισείας το υλικό με έξι τραγούδια ο καθένας. Η πρώτη όψη του βινυλίου καλύπτεται με έξι λαϊκά ή λαϊκότροπα τραγούδια του Σπανού, τα πέντε σε στίχους της Τασούλας Θωμαΐδου κι ένα σε στίχους του Άκη Πέτρου. Η δεύτερη όψη ανήκει στον Χρήστο Νικολόπουλο με έξι καθαρά λαϊκά τραγούδια, τα μισά σε στίχους του Φίλιππου Γράψα κι από ένα των Γιώργου Παπαγιαννόπουλου, Χριστόφορου Μπαλαμπανίδη και Δημήτρη Ρήτα.

Η μεγάλη εμπορική αποδοχή του δίσκου βασίστηκε κυρίως σε δυο τεράστια σουξέ που ανέδειξε, ένα από κάθε συνθέτη. Πρόκειται για ένα καταιγιστικό τσιφτετέλι του Γιάννη Σπανού («Ρίξε στο κορμί μου σπίρτο») κι ένα ορθόδοξο ζεϊμπέκικο του Χρήστου Νικολόπουλου («Δεν υπάρχουν άγγελοι σου λέω»). Η Κούκα τα απέδωσε με φρεσκάδα και μπρίο καταφέρνοντας να τα περάσει στο ευρύ κοινό και να γίνουν απαραίτητο κομμάτι στα προγράμματα των νυχτερινών κέντρων της εποχής. Την ενορχήστρωση έκανε ο Νίκος Κούρος, ο οποίος έπαιξε πιάνο, πλήκτρα και ακορντεόν, ενώ μπουζούκι έπαιξε ο Γιάννης Μπιθικώτσης.

Γιάννης Σπανός, Ελένη Δήμου: Άκου λοιπόν (1996)

Το 1988 ο Γιάννης Σπανός είχε εμπιστευτεί τις νέες του συνθέσεις στη φωνή της Ελένης Δήμου με το άλμπουμ «Προσωπικά», το οποίο σημείωσε τεράστια εμπορική επιτυχία και έγινε πλατινένιο συμβάλλοντας αποφασιστικά στην επικύρωση μιας σοβαρής ερμηνευτικής παρουσίας που είχε ήδη μια αξιόλογη διαδρομή από το ξεκίνημα της δεκαετίας του '80. Παρόλα αυτά δεν υπήρξε άμεση συνέχεια αυτής της τόσο πετυχημένης συνεργασίας και χρειάστηκε να περάσουν οκτώ χρόνια, για να ξανασυναντηθούν σε ένα δεύτερο κύκλο τραγουδιών που εκδόθηκε από τη Minos το 1996 με τίτλο «Άκου λοιπόν».

Το άλμπουμ αποτελείται από δέκα καινούργια τραγούδια, τα οποία κινούνται στο ίδιο ύφος που είχε διαμορφώσει πλέον ο καλός συνθέτης με το μελωδικό στοιχείο να είναι πάντοτε παρόν. Η ερωτική τους θεματολογία στάθηκε ικανή να κινητοποιήσει και πάλι την έμπευση του συνθέτη και το αποτέλεσμα είναι μια σειρά συμπαθητικές μπαλάντες. Τα έξι από τα τραγούδια έχουν στίχους του Θεόδωρου Ποάλα, δύο του Βαγγέλη Κωνσταντινίδη, ένα του Γιώργου Λελάκη κι ένα του Μάνου Ελευθερίου. Δυνατό στοιχείο του δίσκου είναι η εενργός παρουσία του πολυδιάστατου μουσικού Μιχάλη Νικολούδη που έκανε την εναρμόνιση και ενορχήστρωση των τραγουδιών παίζοντας ο ίδιος τα περισσότερα όργανα (κιθάρες, μαντολίνο, πλήκτρα, μπάσο), ενώ μαζί του συμμετείχαν και άλλοι αξιόλογοι μουσικοί, όπως ο Θύμιος Παπαδόπουλος (πνευστά), ο Πλούταρχος Ρεμπούτσικας (βιολοντσέλο) και η Μαρία ρεμπούτσικα (βιολί). Στα φωνητικά έλαβε μέρος ο Γιάννη Λυμπέρης.

Ο συνθέτης δε διστάζει να εκφράσει την ευαρέσκειά του για τη νέα συνεργασία του με την ερμηνεύτρια σημειώνοντας χαρακτηριστικά: «Δέκα χρόνια μετά το δίσκο "Προσωπικά" (στην πραγματικότητα οκτώ...) ξαναβρισκόμαστε με την Ελένη. Δεν είναι τυχαίο. Η φωνή της συνέχεια με εμπνέει. Είναι μια φωνή γεμάτη "ερωτικούς υπαινιγμούς" με μια μικρή δόση μελαγχολίας. Με προτρέπει κάθε φορά να δοκιμάσω τον εαυτό μου σε κάτι καινούργιο. Θεώρώ την Ελένη μια τραγουδίστρια "χωρίς σύνορα"».

Σπανός, Χατζηνάσιος, Τόκας: Για τον Κώστα Χατζή (1992)

Συμπληρώνονται σήμερα επτά χρόνια από την αποδημία του σπουδαίου συνθέτη Γιάννη Σπανού (1934-2019), ο οποίος έφυγε από τη ζωή στις 30 Οκτωβρίου 2019 αφήνοντας πίσω του μια βαριά παρακαταθήκη υπέροχων μελωδιών, αγαπημένων τραγουδιών και υποδειγματικών ποιητικών μελοποιήσεων συνεργαζόμενος με εκλεκτούς στιχουργούς, όπως ο Λευτέρης Παπαδόπουλος, ο Μάνος Ελευθερίου, ο Κώστας Γεωργουσόπουλος, ο Γιώργος Παπαστεφάνου, ο Πυθαγόρας, ο Κώστας Κωτούλας, ο Αλέξης Αλεξόπουλος, ο Μιχάλης Μπουρμπούλης, ο Τάκης Καρνάτσος και άλλοι, καθώς και με τα μεγαλύτερα ονόματα ερμηνευτών, όπως ο Γιάννης Πουλόπουλος, η Καίτη Χωματά, η Αρλέτα, η Πόπη Αστεριάδη, ο Μιχάλης Βιολάρης, ο Γρηγόρης Μπιθικώτσης, η Βίκυ Μοσχολιού, ο Σταμάτης Κόκοτας, η Μαρινέλλα, η Δήμητρα Γαλάνη, ο Μανώλης Μητσιάς, ο Γιώργος Νταλάρας, η Χάρις Αλεξίου, η Τάνια Τσανακλίδου, η Άλκηστις Πρωτοψάλτη, ο Δημήτρης Μητροπάνος και πάμπολλοι άλλοι, μεταξύ των οποίων και αρκετοί άσημοι ερμηνευτές μέχρι και τα τελευταία χρόνια της ζωής του.

Από την ανεξάντλητη δισκογραφία του εκλεκτού αυτού δημιουργού - που στο μεγαλύτερο ποσοστό της έχει ήδη παρουσιαστεί στο Δισκοβόλο - θα σταθούμε σήμερα σε μια πολυσυνεργατική έκδοση με τίτλο «Για τον Κώστα Χατζή» που κυκλοφόρησε το 1992, στην οποία ο Γιάννης Σπανός συμπράττει ισοδύναμα με άλλους δύο συνθέτες, τον Γιώργο Χατζηνάσιο και τον Μάριο Τόκα, με αποκλειστικό ερμηνευτή τον Κώστα Χατζή.

Στο σημείο αυτό αξίζει να θυμηθούμε ότι ανάλογες συνεργασίες συνθετών είχαμε πολλές κατά καιρούς, κυρίως σε ζωντανά προγράμματα. Ο Σπανός άλλωστε με τον Χατζηνάσιο είχαν συμπράξει στο πρόγραμμα «Μουσική πρόκληση» (1984) που ηχογραφήθηκε στο μουσικό χώρο Michel, ενώ το 1989 ο Χατζηνάσιος συνέπραξε με τον Τόκα σε ζωντανές εμφανίσεις στο χώρο Divus της Θεσσαλονίκης που απέφερε το δίσκο «Θεσσαλονίκη Δώδεκα παρά πέντε». Τούτη τη φορά βέβαια οι τρεις συνθέτες συναντήθηκαν στο στούντιο και ηχογράφησαν αυτά τα δώδεκα τραγούδια αποκλειστικά για τη φωνή του εμβληματικού τραγουδοποιού Κώστα Χατζή, ο οποίος μ' αυτό τον τρόπο έκανε μια επιστροφή στο πρώτο του ξεκίνημα στα χρόνια του '60, όταν έκανε τα πρώτα μουσικά του βήματα ως ερμηνευτής μεγάλων συνθετών της εποχής (Θεοδωράκης, Χατζιδάκις, Μαρκόπουλος, Πλέσσας, Ξαρχάκος Λεοντής), πριν ξεκινήσει την προσωπική του καριέρα ως αυτόνομος τραγουδοποιός που τον οδήγησε στην κορυφή.

Το άλμπουμ περιλαμβάνει δώδεκα τραγούδια, τέσσερα από τον κάθε συνθέτη, τα περισσότερα σε δεύτερη εκτέλεση. Ειδικά από τα τέσσερα τραγούδια του Γιάννη Σπανού πρωτότυπα είναι δύο («Μ' ένα φεγγάρι ντροπαλό», «Δε σε ξεχνώ με τίποτα») σε στίχους του Κώστα Τριγώνη, ενώ σε δεύτερη εκτέλεση έχουμε δυο κλασικά τραγούδια με στίχους του Λευτέρη Παπαδόπουλου («Οδός Αριστοτέλους», «Κίτρινη πόλη»). Και μαζί μ' αυτά και οι όμορφες μελωδίες των άλλων δύο συνθετών, όπως: «Τα γαλάζια σου γράμματα», «Θα σ' αγαπώ», «Σ' αγαπώ σαν το γέλιο του Μάη» και «Ξεχασμένη αποσκευή». Ο Κώστας Χατζής τα αποδίδει με λιτό και άκρως εκφραστικό τρόπο δίνοντάς στα τραγούδια την απόλυτα αναγνωρίσιμη προσωπική του ερμηνευτική ταυτότητα. Το υλικό ενορχήστρωσε ο συνθέτης Γιώργος Θεοφάνους.

Δημήτρης Μητροπάνος: Λαϊκά του σήμερα (1980)

Έχοντας βρει μια σταθερή μανιέρα στο είδος τραγουδιού που ταίριαζε καλύτερα στα ερμηνευτικά του χαρακτηριστικά, αλλά και τους συνεργάτες που μπορούσαν να ανταποκριθούν σωστά σ' αυτή τη γραμμή, το 1980 ο Δημήτρης Μητροπάνος μας δίνει τον έκτο προσωπικό του δίσκο πάνω στην ίδια γραμμή με τίτλο «Λαϊκά του σήμερα» ολοκληρώνοντας έτσι την πολύ γόνιμη δεκαετία του '70 και μπαίνοντας πια στην επόμενη, όταν σταδιακά θα αρχίσει να αποκλίνει από την κεκτημένη του ταχύτητα κι αυτό θα αποφέρει μια θαυμάσια σειρά ποιοτικών προσωπικών δίσκων από τις συνεργασίες του με εκλεκτούς συνθέτες, όπως ο Μίκης Θεοδωράκης («Τα πικροσάββατα»), ο Γιώργος Χατζηνάσιος («Τα συναξάρια») και ο Σταύρος Κουγιουμτζής («Τα νυχτέρια μας»).

Το άλμπουμ «Λαϊκά του σήμερα» πάντως μοιάζει να κοιτάζει ακόμη προς τα πίσω, αφού αποτελεί άλλη μια συνάντηση του ερμηνευτή με τους σταθερούς τροφοδότες του ρεπερτορίου του, τους συνθέτες Σπύρο Παπαβασιλείου και Τάκη Μουσαφίρη, οι οποίοι υπογράφουν και τα δώδεκα τραγούδια του δίσκου μοιρασμένα ισοδύναμα, ενώ οι ίδιοι επιμελήθηκαν την ενορχήστρωση και τη διεύθυνση της ορχήστρας, ο καθένας για τα δικά του τραγούδια. Ο Μουσαφίρης έχει γράψει και πάλι ο ίδιος τους στίχους στα τραγούδια του, ενώ τα πέντε από τα τραγούδια του Παπαβασιλείου έχουν στίχους του Τάσου Οικονόμου κι ένα του Μάνου Κουφιανάκη. Ο δίσκος γνώρισε και πάλι την αναμενόμενη εμπορική επιτυχία, ενώ από τα τραγούδια του ξεχώρισαν κυρίως τα: «Όπου πάν' οι πολλοί» του Σπύρου Παπαβασιλείου και «Εμένα δε μ' αγάπησε κανείς» του Τάκη Μουσαφίρη.