Joaquín Rodrigo: Concierto de Aranjuez (+Villa-Lobos)

Παίρνοντας αφορμή από τη σημερινή επέτειο θανάτου ενός από τους δημοφιλέστερους λόγιους συνθέτες του 20ου αιώνα σκέφτηκα ν' ανοίξουμε μια παρένθεση στη ροή των ελληνικών δίσκων και να φωτίσουμε μερικές από τις αμέτρητες εκλεκτές στιγμές του λόγιου πεδίου. 

Σαν σήμερα λοιπόν, στις 6 Ιουλίου 1999, έφυγε από τη ζωή ο σημαντικός Ισπανός συνθέτης Joaquín Rodrigo (1901-1999), τυφλός από τα παιδικά του χρόνια, αξιόλογος πιανίστας και δημιουργός ενός από τα δημοφιλέστερα έργα του περασμένου αιώνα, του περίφημου «Κοντσέρτου του Αρανχουέθ», αλλά και μιας μεγάλης σειράς άλλων επίσης αγαπημένων έργων, κατά το πλείστον με επίκεντρο την κλασική κιθάρα.

Το 1939 λοιπόν ο Rodrigo συνέθεσε το «Κοντσέρτο του Αρανχουέθ» ενόσω ήταν εγκατεστημένος στο Παρίσι, σε μια εποχή που η πατρίδα του βίωνε τον στυγερό εμφύλιο πόλεμο υπό τον δικτάτορα Φράνκο. Ο συνθέτης θέλησε να αποδώσει την ήσυχη ατμόσφαιρα της ομώνυμης πόλης που βρίσκεται λίγο έξω από τη Μαδρίτη και κοσμείται από το θερινό βασιλικό παλάτι, όπου παραθέριζαν τα μέλη της βασιλικής οικογένειας. Το έργο αναπτύσσεται σε τρία μέρη, κατά την τυπική δομή του κλασικού κοντσέρτου. Τα μέρη: Allegro con spirito, Adagio, Allegro gentile. Το μεσαίο μέρος του έργου (Adagio) ξεχειλίζει από λυρικά χρώματα μέσα από μια θεσπέσια μελωδία που γνώρισε αμέτρητες διασκευές σε ποικίλες μουσικές φόρμες, όπως μια τζαζ διασκευή από τον θρυλικό τρομπετίστα Μάιλς Ντέιβις.

Μία από τις ωραιότερες δισκογραφικές καταγραφές του αγαπημένου αυτού έργου είναι αυτή που εκδόθηκε το 1990 από τη Deutsche Grammophon με σολίστ τον διάσημο Σουηδό κιθαριστή Göran Söllscher συνοδευόμενο από τη σπουδαία αμερικανική ορχήστρα Orpheus Chamber Orchestra. H έκδοση συμπληρώνεται με δύο ακόμη έργα για κιθάρα και ορχήστρα, τη δημοφιλή σουίτα «Φαντασία για έναν Ευγενή», σύνθεση επίσης του Rodrigo γραμμένη το 1954 και ανεπτυγμένη σε πέντε μέρη, καθώς και το σημαντικό Κοντσέρτο για Κιθάρα και Μικρή Ορχήστρα του Βραζιλιάνου συνθέτη Heitor Villa-Lobos (1887-1959) που γράφτηκε το 1956 και έχει τριμερή ανάπτυξη (Allegro preciso, Andantino e andante, Allegretto non troppo).

Ο Γιάννης Πουλόπουλος στη Minos: Μια ζωή τραγούδια (1989)

Αν με το άλμπουμ «Μια φορά θυμάμαι» (1982) ο Γιάννης Πουλόπουλος προτίμησε να μας δώσει τη δική του άποψη με επανεκτελέσεις υλικού που δεν είχε ερμηνεύσει ο ίδιος, αλλά άλλοι συνάδελφοί του από τα πρώτα χρόνια της καριέρας του, με το άλμπουμ «Μια ζωή τραγούδια» - που κυκλοφόρησε το 1989 και αποτελεί την αποχαιρετιστήρια συνεργασία του με τη Minos που είχε ξεκινήσει από τα μέσα της προηγούμενης δεκαετίας - αποφάσισε να φρεσκάρει το προσωπικό του ρεπερτόριο από την εποχή της Lyra ανθολογώντας 24 αγαπημένα τραγούδια που ο ίδιος είχε ερμηνεύσει σε πρώτη εκτέλεση και που αποτελούσαν τη μεγάλη καλλιτεχνική του προίκα σε ολόκληρη την καρέρα του.

Πρόκειται για ένα διπλό αναλογικό άλμπουμ (που στην ψηφιακή του επανέκδοση έγινε μονό) μοιρασμένο σε δυο ευδιάκριτες ενότητες. Η πρώτη περιλαμβάνει κλασικά τραγούδια που συνέθεσαν διάφοροι συνθέτες κατά το δεύτερο μισό της δεκαετίας του '60 ως τις αρχές του '70 και συγκεκριμένα οι συνθέτες: Μάνος Λοΐζος, Σταύρος Κουγιουμτζής, Γιάννης Σπανός, Γιάννης Γλέζος, Γιώργος Ζαμπέτας, Λίνος Κόκοτος και Γιώργος Κατσαρός. Ανάμεσα στα κλασικά αυτά τραγούδια δεσπόζουν τα υπέροχα: «Καράβια αλήτες», «Όσα δε βάνει ο λογισμός», «Ένα μαχαίρι», «Μη μου θυμώνεις μάτια μου», «Ήρθες εψές», «Από έρωτα πεθαίνουν τα κλαριά». Η δεύτερη ενότητα είναι αφιερωμένη αποκλειστικά στην εμβληματική συνεργασία του ερμηνευτή με τον Μίμη Πλέσσα που ξεκίνησε το 1967 κι απέφερε μερικά από τα πιο αγαπημένα τραγούδια όχι μόνο του συγκεκριμένου ερμηνευτή, αλλά και συνολικά του ελληνικού πενταγράμμου, όπως: «Ξημερώνει Κυριακή», «Η Μυρσίνη βάζει τ' άσπρα», «Το άγαλμα», «Βρέχει πάλι απόψε», «Έπεφτε βαθιά σιωπή», «Όλα δικά σου», «Έκλαψα χτες», «Καμαρούλα», «Θα πιω απόψε το φεγγάρι».  

Το υλικό είναι ενορχηστρωμένο πάνω σε ένα μάλλον ενοχλητικό ηλεκτρονικό καμβά που αφαιρεί δυστυχώς μεγάλο μέρος από τη γοητεία των σπουδαίων αυτών τραγουδιών. Το πρώτο μέρος επιμελήθηκε ο Χάρης Ανδρεάδης, ενώ το δεύτερο ο ίδιος ο Μίμης Πλέσσας, ο οποίος - πάντα γενναιόδωρος προς τους συνεργάτες του - δε δίστασε να αποθεώσει την ερμηνεία του Πουλόπουλου - σε μια φάση που ήταν πλέον χωρίς επιστροφή η φθορά της φωνής του - με λόγια σαν κι αυτά: «Σ' όλη τη διάρκεια της πραγματοποίησης αυτού του δίσκου ανακάλυπτα συνεχώς καινούργιες δυνατότητες που ολοκλήρωναν τη σημερινή τους έκφραση. Η ωριμότης και οι φωνητικές δυνατότητες του Γιάννη Πουλόπουλου συμπλήρωσαν θαυμαστά την προσπάθειά μας να δώσουμε στα τραγούδια αυτά την πνοή της εποχής με την ελπίδα πως θα κρατήσουν την αγάπη σας».

Ο Γιάννης Πουλόπουλος στη Minos: Μια φορά θυμάμαι... (1982)

Η συνεργασία του Γιάννη Πουλόπουλου με τη Minos θα συνεχιστεί ως το τέλος της δεκαετίας του '80, αλλά μετά τη χλιαρή υποδοχή του άλμπουμ «Εγώ για σένα τραγουδάω» (1981) η προσωπική του δισκογραφία αρχίζει να γίνεται αραιότερη, αν και στο διάστημα αυτό θα μας δώσει δυο ενδιαφέρουσες αποκλειστικές συνεργασίες με τους παλιούς του συνοδοιπόρους συνθέτες Γιάννη Σπανό («Χάρτινες καρδιές») και Μίμη Πλέσσα («Στα μεγάλα ταξίδια»), καθώς και δύο επίσης ενδιαφέροντες κύκλους παλιών τραγουδιών σε επανεκτέλεση. Κι ακριβώς σ' αυτούς τους δύο δίσκους θα σταθούμε τώρα ολοκληρώνοντας το αφιέρωμά μας στον μεγάλο ερμηνευτή.

Το 1982 λοιπόν κυκλοφόρησε το άλμπουμ «Μια θυμάμαι θυμάμαι...» που αποτελεί μια νοσταλγική αναδρομή του ερμηνευτή στα χρόνια που ξεκινούσε τη μεγάλη καριέρα του, εκεί στο δεύτερο μισό της δεκαετίας του '60, την εποχή που άνθιζε ένα είδος ευαίσθητης μπαλάντας στις μικρές μπουάτ της Πλάκας, αυτό που συμβατικά στη συνέχεια ονομάστηκε Νέο Κύμα και βρήκε φιλόξενη στέγη στην καινούργια τότε δισκογραφική εταιρεία Lyra του εκδότη Αλέκου Πατσιφά. Στις παρυφές του τραγουδιστικού αυτού ρεύματος κινήθηκε άλλωστε και η πρώιμη καριέρα του Γιάννη Πουλόπουλου μετά το δειλό ξεκίνημά του στην Columbia δίπλα στον Μίκη Θεοδωράκη. Δυο δεκαετίες μετά ο τραγουδιστής αποφάσισε να ξανασκύψει με σεβασμό σ' εκείνη τη ρομαντική εποχή του τραγουδιού ανθολογώντας δεκαέξι μελωδικά τραγούδια, τα περισσότερα σε μουσική του Γιάννη Σπανού, μαζί με επιλεγμένες στιγμές και άλλων σημαντικών δημιουργών, όπως ο Μίκης Θεοδωράκης, ο Μάνος Χατζιδάκις, ο Γιάννης Μαρκόπουλος, ο Σταύρος Ξαρχάκος, ο Διονύσης Σαββόπουλος και ο Λάκης Παππάς. Βασικός συνεργάτης του σ' αυτή την προσπάθεια στάθηκε ο Γιάννης Σπανός ενορχηστρώνοντας επιδέξια το υλικό και παίζοντας ο ίδιος πιάνο, ενώ στις κιθάρες συνόδευσαν ο  Κώστας Νικολόπουλος και ο Στέλιος Καρύδας.

Αξιοσημείωτο είναι ότι ο ερμηνευτής επέλεξε τραγούδια που δεν είχε ερμηνεύσει ο ίδιος σε πρώτη εκτέλεση, αλλά άλλες φωνές της εποχής, θέλοντας έτσι να δώσει ένα πιο προσωπικό ερμηνευτικό στίγμα στα σπουδαία αυτά τραγούδια και μπορούμε να πούμε ότι σε μεγάλο βαθμό τα κατάφερε, έστω κι αν η φωνή του δεδιέθετε πια την παλιά της γλυκύτητα. Στα φωνητιικά έλαβε μέρος η καλή ερμηνεύτρια Πένυ Ξενάκη.

Ο Γιάννης Πουλόπουλος στη Minos: Εγώ για σένα τραγουδάω (1981)

Το 1981 ολοκληρώνεται ο πρώτος και πιο πετυχημένος δισκογραφικός κύκλος του Γιάννη Πουλόπουλου στη Minos που απέφερε έξι συνολικά προσωπικούς δίσκους από 1976 που βρέθηκε υπό τη στέγη της συγκεκριμένης εταιρείας, έχοντας μάλιστα καταφέρει να αναθερμάνει δυναμικά την καριέρα του, η οποία κάπου εκεί στα μέσα της δεκαετίας του '70 είχε αρχίσει να βαλτώνει. Μάλιστα οι τέσσερις συνεχόμενοι δίσκοι του από το «Αγάπα με» (1977) κι εξής γνώρισαν σημαντική εμπορική επιτυχία κι έγιναν «χρυσοί» ξεπερνώντας τις 50.000 πωλήσεις ο καθένας. 

Το 1981 λοιπόν κυκλοφόρησε το άλμπουμ «Εγώ για σένα τραγουδάω», πάλι με τραγούδια - δώδεκα συνολικά - ελαφρολαϊκού ύφους, τα οποία ωστόσο, παρόλο που είχαν τα ίδια χαρακτηριστικά με το υλικό των προηγούμενων δίσκων του μεγάλου ερμηνευτή, δε γνώρισαν την ίδια αποδοχή από το κοινό σηματοδοτώντας έτσι μια δεύτερη περίοδο στη Minos, όπου σταδιακά αρχίζει να αραιώνει τη δισκογραφική του παρουσία και να στρέφεται μάλιστα σε ηχογραφήσεις παλιότερου υλικού σε επανεκτέλεση.

Το υλικό του δίσκου αυτή τη φορά έχει πιο ενισχυμένη την παρουσία ξένου στοιχείου από το διεθνές ρεπερτόριο διασκευασμένου πάντα στα ελληνικά. Έχουμε λοιπόν πέντε τέτοια τραγούδια, ανάμεσα στα οποία και δύο με τις βαριές υπογραφές ενός Maurice Jarre κι ενός Sergio Endrigo, με ελληνικούς στίχους του Θάνου Σοφού και της κόρης του Ρόνης Σοφού, καθώς και του ίδιου του Γιάννη Πουλόπουλου. Έχουμε επίσης συνθέσεις του Θανάση Πολυκανδριώτη, του Μανώλη Σουβατζή, του Χάρη Λυμπερόπουλου και του Γιάννη Μπιθικώτση, ενώ στο στιχουργικό μέρος αξιοσημείωτη είναι η συμμετοχή της παλιάς παρουσιάστριας της ΕΡΤ Σάσας Μανέττα. Ξεχωρίζουν δυο τραγούδια  («Υπάρχουν κάτι γράμματα», «Φίλε μου»), το πρώτο στο ξεκίνημα του δίσκου και το δεύτερο στο κλείσιμο, τα οποία ακούστηκαν αρκετά στην εποχή τους. Ο μαέστρος Χάρης Ανδρεάδης ενορχήστρωσε το υλικό και διηύθυνε την ορχήστρα.

Ο Γιάννης Πουλόπουλος στη Minos: Δεν ξεχνιέσαι... (1980)

Ο Γιάννης Πουλόπουλος αποχαιρετά τη δεκαετία του '70 και μπαίνει στην επόμενη με ένα ακόμη πετυχημένο εμπορικά άλμπουμ ακολουθώντας την ίδια πάντα συνταγή με ελαφρολαϊκά ερωτικά τραγουδάκια διανθισμένα με τις απαραίτητες διεθνείς πινελιές. Το Μάρτη λοιπόν του 1980 κυκλοφόρησε από τη Minos ο πέμπτος κατά σειρά προσωπικός δίσκος του μεγάλου ερμηνευτή στη συγκεκριμένη εταιρεία κι έγινε κι αυτός «χρυσός» (ξεπέρασε τις 50.000 πωλήσεις) συμβάλλοντας στην παράταση της καριέρας του, αν και σύντομα η πορεία του θα αρχίσει να παίρνει την κατιούσα.

Ο δίσκος περιλαμβάνει δώδεκα χαμηλόφωνα ερωτικά τραγούδια, από τα οποία τα δύο πρώτα («Αγάπη μου», «Δεν ξεχνιέσαι») αποτελούν διασκευές ξένων επιτυχιών με ελληνικούς στίχους της Σώτιας Τσώτου. Το ομότιτλο ξεχωρίζει για την όμορφη μελωδία του και την πειστική ερμηνεία του Γιάννη Πουλόπουλου, αν και βέβαια δεν πρέπει να συγχέεται με το ομώνυμο τραγούδι που λίγο νωρίτερα είχε τραγουδήσει ο Γιάννης Πάριος. 

Ο δίσκος συμπληρώνεται με δύο τραγούδια της Νινής Ζαχά, τρία του Δημήτρη Σταμπουλή κι από ένα των Θανάση Πολυκανδριώτη, Αντώνη Στεφανίδη, Γιώργου Πολυχρονιάδη, Μανώλη Σουβατζή και Γιάννη (Άκη) Γεροντάκη. Στίχους έγραψαν, εκτός από τη Σώτια Τσώτου, οι Γιάννης Πάριος, Σάσα Μανέττα και Γιάννης Πουλόπουλος. Την ενορχήστρωση και διεύθυνση ορχήστρας φρόντισε ο μαέστρος Γιώργος Νιάρχος.

Ο Γιάννης Πουλόπουλος στη Minos: Αν γυρίσεις, αν... (1979)

Ο Γιάννης Πουλόπουλος ολοκληρώνει τη δεκαετία του '70 με έναν ακόμη προσωπικό δίσκο που εκδόθηκε τον Απρίλιο του 1979 από τη Minos με τίτλο «Αν γυρίσεις, αν...», ένα άλμπουμ με δώδεκα ελαφρολαϊκά τραγούδια στο γνώριμο ύφος των δύο δίσκων του που είχαν προηγηθεί στην ίδια εταιρεία («Αγάπα με», «Για σένα») γνωρίζοντας και πάλι την ίδια εμπορική απήχηση, αφού κι αυτός ο δίσκος έγινε «χρυσός».

Ο δίσκος είναι και πάλι πολυσυλλεκτικός, αφού δομείται με υλικό που φέρει πολλές και διαφορετικές υπογραφές στο μουσικό και στιχουργικό επίπεδο. Δε λείπουν και πάλι οι διασκευασμένες ξένες επιτυχίες («Μόνο κοντά σου», «Φύγε»), με τη διαφορά ότι αυτή τη φορά δεν υπογράφει την ελληνική τους απόδοση ο Πυθαγόρας, αλλά ο Δημήτρης Ιατρόπουλος και η Σόφη Παππά, μιας και εκείνη τη χρονιά ο πολυγραφότατος στιχουργός έφυγε ξαφνικά και πρόωρα από τη ζωή μόλις στα 49 του χρόνια. 

Ο Γιάννης Σπανός, σταθερός συνοδοιπόρος του Γιάννη Πουλόπουλου από την εποχή της Lyra, συνεισφέρει στο δίσκο τρία τραγούδια σε στίχους του Δημήτρη Ιατρόπουλου, ο Αλέκος Χρυσοβέργης άλλα τέσσερα σε στίχους της Μάρως Μπιζάνη, δύο ο Χρήστος Γκάρτζος σε στίχους της Ζωής Σπανουδάκη και της Σώτιας Τσώτου, καθώς κι άλλο ένα ο μαέστρος Νίκος Λαβράνος (σε στίχους του Δημήτρη Ιατρόπουλου), ο οποίος ταυτόχρονα έχει την ευθύνη της ενορχήστρωσης όλων των τραγουδιών και της διεύθυνσης της ορχήστρας.

Ο Γιάννης Πουλόπουλος στη Minos: Για σένα (1978)

Στο διάστημα 1976-1989 ο Γιάννης Πουλόπουλος ηχογραφούσε σταθερά για λογαριασμό της Minos παρουσιάζοντας στην αρχή ένα προσωπικό δίσκο κάθε χρόνο και γνωρίζοντας στα πρώτα χρόνια μεγάλη εμπορική επιτυχία, αφού οι δίσκοι του γίνονταν «χρυσοί», σε μια εποχή μάλιστα που το όριο του «χρυσού» ήταν οι 50.000 πωλήσεις. Πάντως η αλήθεια είναι ότι το υλικό αυτών των δίσκων απέχει πολύ σε ποιότητα εν συγκρίσει με τα κλασικά τραγούδια που είχε ερμηνεύσει κατά τη χρυσή περίοδο της Lyra (1965-1975) και γιαυτό το καινούργιο αυτό υλικό δεν άντεξε στο χρόνο και σήμερα πια έχει λησμονηθεί ολοκληρωτικά, ενώ παράλληλα την ίδια εποχή είχαν αρχίσει να είναι εμφανή και τα σημάδια της φωνητικής παρακμής του ερμηνευτή.

Ένα χρόνο λοιπόν μετά το πολύ πετυχημένο «Αγάπα με» ο Γιάννης Πουλόπουλος μας δίνει το άλμπουμ «Για σένα» που κυκλοφόρησε τον Απρίλιο του 1978. Περιλαμβάνει δεκατρία τραγούδια της ίδιας λογικής με το υλικό του προηγούμενου δίσκου. Τρία τραγούδια («Για σένα», «Αν θα χωρίσουμε εμείς», «Αν δεν είσαι αυτή που είσαι») αποτελούν διασκευές διεθνών επιτυχιών μεταφερμένες στα ελληνικά και πάλι από τον Πυθαγόρα. Παρόντες και πάλι οι συνθέτες Γιάννη Σπανός και Γιώργος Κριμιζάκης με πέντε συνολικά τραγούδια σε στίχους της Βαρβάρας Τσιμπούλη και της Σώτιας Τσώτου. Παρών επίσης και ο παλιός γνώριμος του τραγουδιστή Μίμης Πλέσσας που συμμετέχει με δυο τραγούδια σε στίχους των Γιώργου Κανελλόπουλου και Σοφίας Φίλντιση, ενώ ο καινούργιος τότε συνθέτης Αντώνης Βαρδής συνεισφέρει άλλα δύο τραγούδια σε στίχους των Πάνου Φαλάρα και Ανδρέα Αγγελάκη. 

Ο Γιώργος Κριμιζάκης και ο Μίμης Πλέσσας ενορχήστρωσαν οι ίδιοι τα τραγούδια τους, ενώ τα τραγούδια του Γιάννη Σπανού ενορχήστρωσε ο Νίκος Λαβράνος και τα υπόλοιπα ο Κώστας Κλάββας. Σημειωτέον ότι ο συγκεκριμένος δίσκος για κάποιον ανεξήγητο λόγο δεν εκδόθηκε ποτέ ψηφιακά.

Ο Γιάννης Πουλόπουλος στη Minos: Αγάπα με (1977)

Σαν σήμερα, πριν από 85 χρόνια ακριβώς, ήρθε στον κόσμο ο Γιάννης Πουλόπουλος (1941-2020), ένας από τους πιο διαχρονικούς κι αγαπημένους Έλληνες ερμηνευτές που έλαμψε κυρίως στα τέλη της δεκαετίας του '60 μέσα από τα κοσμαγάπητα κινηματογραφικά τραγούδια του Μίμη Πλέσσα. 

Με την αφορμή λοιπόν αυτή θα σταθούμε για λίγο στη μετά τη Lyra εποχή του καλλιτέχνη, η οποία ξεκίνησε το 1976 με τη μεταπήδησή του στη Minos, όπου και παρουσίασε αμέσως τον κύκλο «Τα τραγούδια της ξενιτιάς» σε μουσική του Γιώργου Κατσαρού και στίχους του Δημήτρη Ιατρόπουλου. Την αμέσως επόμενη χρονιά ηχογράφησε το πολύ πετυχημένο εμπορικά άλμπουμ «Αγάπα με» σηματοδοτώντας μια μεγάλη στροφή στο τραγουδιστικό του ύφος εναρμονιζόμενος με ένα ύφος ευρωπαϊκού ήχου που τότε γνώριζε μεγάλη αποδοχή από το κοινό, ακολουθώντας δλαδή έναν ανάλογο δρόμο μ' αυτόν που την ίδια εποχή και στην ίδια δισκογραφική εταιρεία είχε υιοθετήσει και ο Γιάννης Πάριος.

Το άλμπουμ «Αγάπα με» περιλαμβάνει δώδεκα ερωτικά τραγούδια, στα οποία κεντρική θέση έχουν δυο διεθνείς επιτυχίες («Αγάπα με», «Φταίω εγώ») που είχε ερμηνεύσει λίγο νωρίτερα ο Julio Iglesias μεταφερμένες στα ελληνικά από τον αρχιμάστορα του είδους Πυθαγόρα. Στο δίσκο έχουμε επίσης τέσσερα μελωδικά τραγούδια του Γιάννη Σπανού σε στίχους του Λευτέρη Παπαδόπουλου, από τα οποία ξεχώρισε το «Με τη ντάμα, με το ρήγα», άλλα τέσσερα τραγούδια του Γιώργου Κριμιζάκη σε στίχους της Σώτιας Τσώτου, ενώ από ένα τραγούδι υπογράφουν ο Νίκος Καρβέλας σε στίχους της Βαρβάρας Τσιμπούλη και ο Νίκος Αντωνιάδης σε στίχους του Μάνου Κουφιανάκη.

Συμπαθητικά τραγουδάκια ελαφρολαϊκού κυρίως προσανατολισμού και ερωτικής θεματολογίας που φάνηκαν να δένουν σωστά με τη φωνή του σπουδαίου ερμηνευτή και στάθηκαν ικανά να δώσουν μια νέα πνοή στην καριέρα του που είχε αρχίσει να λιμνάζει. Εκτός από τον Γιάννη Σπανό και τον Γιώργο Κριμιζάκη που ενορχήστρωσαν και διηύθυναν οι ίδιοι τα τραγούδια τους, τα υπόλοιπα τραγούδια ενορχηστρώθηκαν από τον μαέστρο Κώστα Κλάββα.

Νέστορας Μάτσας: Συλλογή τραγουδιών (1959-1974)

Σαν σήμερα, στις 28 Ιουνίου 2012, έφυγε από τη ζωή ένας ξεχωριστός άνθρωπος των τεχνών και των γραμμάτων που άφησε σημαντικό έργο, κυρίως ως συγγραφέας. Ο λόγος για τον Νέστορα Μάτσα (1935-2012), αδελφό του γνωστού ηθοποιού Αρτέμη Μάτσα, έναν δημιουργό που δραστηριοποιήθηκε έντονα και στο πεδίο της σκηνικής τέχνης ως σεναριογράφος και σκηνοθέτης. 

Πρωτοεμφανίστηκε στα γράμματα το 1951 δημοσιεύοντας διηγήματα στο περιοδικό Νέα Εστία, ενώ το 1954 εκδόθηκε η πρώτη συλλογή διηγημάτων του με τίτλο «Άνθρωποι των χαμένων παραδείσων», για να ακολουθήσουν πάμπολλα ακόμη συγγραφικά πονήματα που περιλαμβάνουν διηγήματα, μυθιστορήματα, βιογραφίες και παιδικά βιβλία, πολλά από τα οποία τιμήθηκαν με σημαντικά βραβεία. 

Στον κινηματογράφο η κύρια συμβολή του έχει να κάνει με μια μεγάλη σειρά ντοκιμαντέρ λαογραφικού και εθνογραφικού περιεχομένου, ενώ ανάλογες εκπομπές παρουσίασε και στην τηλεόραση. Σκηνοθέτησε επίσης και κάμποσες ταινίες του παλιού ελληνικού κινηματογράφου, όπως: «Τα σκαλοπάτια της ζωής» (1962), «Το μεροκάματο του πόνου» (1963), «Τα παλιόπαιδα» (1963), «Δρόμος χωρίς σύνορα» (1964), «Το κορίτσι της Κυριακής» (1964), «Ο επαναστάτης» (1965), «Ο μετανάστης» (1965), «Αν όλες οι γυναίκες του κόσμου» (1967) και άλλες.

Μία άλλη λιγότερο έως ελάχιστα γνωστή δραστηριότητα του Νέστορα Μάτσα ήταν η στιχουργική, καθώς στην ελληνική δισκογραφία καταγράφονται αρκετά σκόρπια τραγούδια με δικούς του στίχους, κυρίως για τις 45 στροφές, κατά το διάστημα 1959-1974. Πρόκειται για τραγούδια που κινούνται μεταξύ ελαφρού, ποπ και λαϊκού ήχου και τη μουσική τους υπογράφουν γνωστοί συνθέτες, όπως ο Τάκης Μωράκης, ο Κώστας Καπνίσης, ο Μίμης Πλέσσας, ο Γιώργος Μητσάκης, ο Γιώργος Κατσαρός, ο Γιάννης Καραμπεσίνης και ο Γιώργος Γεωργιάδης. Τα ερμηνεύουν οι: Νάντια Κωνσταντοπούλου, Τρίο Μπελκάντο, Βίκυ Μοσχολιού, Ζωή Φυτούση, Ντόρα Γιαννακοπούλου, Φρύνη, Χριστίνα, Χάρις Αλεξίου και Κώστας Σμοκοβίτης. 

Αξίζει να επισημάνουμε ότι το 1974 εκδόθηκε από τη Minos το άλμπουμ «Το μεγάλο τραγούδι» βασισμένο σε ψαλμούς του Δαβίδ που μελοποίησε ο συνθέτης Γιώργος Γεωργιάδης. Τη νεολελληνική απόδοση των ψαλμών συνυπογράφουν ο Νέστορας Μάτσας και ο Γιάννης Συλλάνταβος.