Νίκος Κυπουργός: Ανέκδοτη μουσική για το θέατρο (2026)

Προσπερνώντας την επετειακή σηματοδότηση της σημερινής αποφράδος ημέρας θα συνεχίσουμε με άλλη μια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα - και πολύ πρόσφατη - δισκογραφική έκδοση του μουσικού περιοδικού Μετρονόμος. Πρόκειται για το άλμπουμ «Ανέκδοτες ηχογραφήσεις - Μουσική για το θέατρο» που διανεμήθηκε με το τελευταίο τεύχος (αρ. 86) του περιοδικού που είναι αφιερωμένο στον σημαντικό συνθέτη και μαέστρο Νίκο Κυπουργό, ο οποίος γεννήθηκε σαν σήμερα, στις 21 Απριλίου 1952 στην Αθήνα.

Ο Νίκος Κυπουργός ολοκλήρωσε τις μουσικές σπουδές στο Ωδείο Αθηνών και στο Παρίσι παράλληλα με τις σπουδές του στη Νομική και στο τμήμα Πολιτικών επιστημών. Πριν βρεθεί στο Παρίσι (1979), όπου είχε την τύχη να μαθητεύσει δίπλα σε ογκόλιθους της πρωτοποριακής μουσικής τέχνης, όπως ο Max Deutsch, o Pierre Boulez, o Witold Lutoslawski και ο Ιάννης Ξενάκης, είχε ήδη παρουσιάσει τις πρωτόλειες συνθετικές του δοκιμές με δυο κύκλους τραγουδιών που ερμήνευε ο ίδιος παίζοντας κιθάρα (Rodstrof, 1969-1970), ενώ ακολούθησαν και δυο παιδικοί δίσκου («Ο Φεγγαρής και τα πουλιά», 1971, «Ο Μιχάλης ο σφυρίχτρας», 1979), παράλληλα με την πρώτη συνεργασία του με το Τρίτο Πρόγραμμα του Μάνου Χατζιδάκι, της οποίας κυριότερος καρπός ήταν η συμμετοχή του στη συνθετική ομάδα της ιστορικής παιδικής σειράς «Εδώ Λιλιπούπολη», η οποία εκδόθηκε σε δίσκο το 1980 κάνοντας ευρύτερα γνωστό το όνομά του στο εγχώριο μουσικό στερέωμα. Η συνέχεια ήταν λαμπρή για τον ίδιο, αρχικά ως βοηθό του Μάνου Χατζιδάκι και κατόπιν ως αυτόνομο δημιουργό που δραστηριοποιήθηκε σε πάμπολλα πεδία της μουσικής, κυρίως στον κινηματογράφο και το θέατρο, συνθέτοντας πρωτότυπες σκηνικές δημιουργίες ή ασκώντας συχνά και το ρόλο του ενορχηστρωτή, διασκευαστή και μαέστρου. Εδώ και χρόνια έχει αποφασίσει να ζει μόνιμα στην Ερμούπολη της Σύρου, όπου δραστηριοπoιείται έντονα στην τοπική πολιτιστική ζωή ως επικεφαλής της Ορχήστρας των Κυκλάδων, με την οποία μάλιστα συχνά περιοδεύει ανά την επικράτεια συμμετέχοντας σε πολλές μουσικές παραγωγές, ενίοτε μάλιστα και για λογαριασμό μουσικών σχολείων.

Η πλούσια μουσική του Νίκου Κυπουργού για το θέατρο έχει αποτυπωθεί σε αρκετές ως τώρα δισκογραφικές εκδόσεις, όπως: «Εν Αθήναις» (1986), «Ρωμαίος και Ιουλιέτα / Έξι πρόσωπα ζητούν συγγραφέα» (1989), «Saved / Aenigma est» (1990), «Music on Stage» (1993), «Aenigma Est» (1997) και «Τα μυστικά του κήπου» (2001). Και φυσικά σε όλες αυτές τις σπουδαίες εκδόσεις προστίθεται τώρα και η καινούργια κυκλοφορία από τις Εκδόσεις Μετρονόμος, μαζί με το τελευταίο τεύχος του περιοδικού που κυκλοφόρησε τον περασμένο Μάρτιο. 

Ο δίκσος περιλαμβάνει συνολικά 33 ανέκδοτα θεατρικά θέματα (κυρίως τραγούδια) από παραστάσεις της περιόδου 1987-2024 χωρισμένα σε δύο άτυπες ενότητες, μία ελληνική και μία διεθνή. Η «ελληνική» ενότητα καλύπτεται με επιλογές από το σύγχρονο θεατρικό δραματολόγιο και συγκεκριμένα από τις παραστάσεις: «Μελίσσια» (του Αλέξη Σταμάτη) που παίχτηκε από το Εθνικό Θέατρο το 2019, «Φεγγάρι από χαρτί» (Μιχάλη Ρέππα, Θανάση Παπαθανασίου) από το Εθνικό Θέατρο (2020), «Frankestein, Ο χαμένος παράδεισος» (της Λένας Κιτσοπούλου) από το Θέατρο Στέγη (2022) και «Ματαρόα» (του Θοδωρή Αμπαζή) από την Εθνική Λυρική Σκηνή (2024). Τραγουδούν: Σαβίνα Γιαννάτου, Γιάννης Στάνκογλου, Ζαχαρίας Καρούνης, Μαρίνα Σάττι, Άρης Πλασκασοβίτης, Τζίνη Παπαδοπούλου, Ελίτα Κουνάδη, Γιάννης Διονυσίου και Γιάννης Μπουραζάνας. Στίχους έγραψαν ο Παρασκευάς Καρασούλος και η Αφροδίτη Μάνου.

Η δεύτερη ενότητα καλύπτει το διεθνές ρεπερτόριο με επιλογές από την Ιταλία (Λουίτζι Πιραντέλο, Εντουάρντο Ντε Φιλίππο), την Ισπανία (Λόρκα, Ρόγιας, Θερβάντες), την Αγγλία (Σέξπιρ, Μπεν Τζόνσον), την Αμερική (Άρθουρ Μίλλερ), τη Νορβηγία (Ίψεν) και τη Γαλλία (Μολιέρος, Βίκτορ Ουγκό, Λαμπίς). Τα έργα αυτά ανέβηκαν σε διάφορες χρονικές περιόδους από το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος, το Θέατρο Διονύσια, το Θέατρο Τέχνης, το Θέατρο Παλλάς, το Θέατρο Επί Τάπητος, το Εθνικό Θέατρο, τη Νέα Σκηνή, το Θέατρο Καρέζη και το Θέατρο Εμπρός. Τα τραγούδια ερμηνεύουν η Εύα Κοταμανίδου, η Σαβίνα Γιαννάτου, η Ελεονώρα Ζουγανέλη, ο Τάσης Χριστογιαννόπουλος, καθώς και ηθοποιοί των παραστάσεων.

Στην εκτέλεση του πλούσιου αυτού μουσικού υλικού έλαβαν μέρος η Καμεράτα, Ορχήστρα των Φίλων της Μουσικής, η Ορχήστρα τψν Χρωμάτων υπό τον Μίλτο Λογιάδη και σπουδαίοι σολίστες οργάνων, μεταξύ των οποίων οι: Μάνος Αβαράκης (φλογέρα), Σωκράτης Άνθης (τρομπέτα), Ιρίνα Βαλεντίνοβα (πιάνο, τσέμπαλο), Δημήτρης Βράσκος (βιολί, μαντολίνο), Βαγγέλης Καρίπης (κρουστά), Θόδωρος Κοτεπάνος (πιάνο, εκκλησιαστικό όργανο), Στέλλα Κυπράιου (λαούτο), Γιώργος Μουλουδάκης (κιθάρα), Γιώργος Μαγκλάρας (βιολί), Νεοκλής Νεοφυτίδης (πιάνο), Στέλιος Ταχιάτης (βιολοντσέλο) και πολλοί άλλοι.

© CD | Μετρονόμος | 2026 | Πηγή: d58