Πέμπτη 18 Απριλίου 2019

Δάκης 100% (1975)

Ο Δάκης - πραγματικό όνομα Βρασίδας Χαραλαμπίδης - γεννήθηκε το 1943 στην Αίγυπτο και ήδη από το 1964 είχε ξεκινήσει τη δισκογραφική του καριέρα ως μέλος του νεανικού σχήματος Playboys με το σουξεδάκι "Deep in the Heart of Athens". Το 1968 αποφάσισε να πορευτεί πλέον ως σόλο τραγουδιστής της ποπ, όπου αναδείχθηκε στον κορυφαίο ίσως εκπρόσωπο της εγχώριας σκηνής για πολλά χρόνια σημειώνοντας πάμπολλες μεγάλες επιτυχίες ("Γεια σου, σ' ευχαριστώ", "Κορίτσι στάσου να σου πω", "Τόσα καλοκαίρια", "Εκείνο το πρωί στην Κηφισιά", "Στη σελίδα 18", "Μαργαρίτα"). Ο Μίμης Πλέσσας στάθηκε ο κυριότερος τροφοδότης του ρεπερτορίου του.
Το 1975 κυκλοφόρησε από τη Minos το 5ο προσωπικό άλμπουμ του Δάκη με δώδεκα ετερόκλητα τραγουδάκια ανάλαφρου ύφους, ελληνικά και ξένα. Τα ελληνικά τραγούδια υπογράφουν οι Γιώργος Θεοδοσιάδης, Άκης Σκαμάγκας, Γιώργος Μανίκας, Λ. Καραντάνης και Νίκος Καρβέλας. Την ενορχήστρωση επιμελήθηκε ο Κώστας Κλάβας με εξαίρεση τα δυο τραγούδια του Γιώργου Θεοδοσιάδη που τα φρόντισε ο ίδιος.

Τετάρτη 17 Απριλίου 2019

Σκοποί και Χοροί της Ανατολικής Κρήτης (1988)

Ο πρώτος "κρητικός" δίσκος των Πανεπιστημιακών Εκδόσεων Κρήτης ήταν αφιερωμένος στην Κεντρική και Δυτική Κρήτη. Την ίδια χρονιά (1988) εκδόθηκε κι ένας δεύτερος δίσκος για την Κρήτη με τίτλο "Σκοποί και Χοροί της Ανατολικής Κρήτης", ο οποίος αυτή τη φορά περιλαμβάνει σύγχρονες ηχογραφήσεις χαρακτηριστικών μουσικών σκοπών που καλύπτουν την άλλη πλευρά του νησιού, από το Ηράκλειο μέχρι τη Σητεία.
Είναι χαρακτηριστικό ότι το μουσικό ύφος των δύο πλευρών του νησιού παρουσιάζει μεγάλη απόκλιση. Στην ανατολική πλευρά κυριαρχεί το βιολί αντί της λύρας κι έτσι θα μπορούσαμε να πούμε ότι το ύφος αυτής της περιοχής τείνει πολύ περισσότερο προς το κλασικό νησιώτικο με τους ανάλαφρους χορευτικούς ρυθμούς. Στο δίσκο λοιπόν καταγράφονται δέκα χαρακτηριστικά θέματα, ανάμεσα στα οποία δεσπόζουν οι περίφημες "κοντυλιές" και οι άλλες συνθέσεις του εμβληματικού βιολιστή της ανατολικής Κρήτης, του Στρατή Καλογερίδη (1883-1960), ο οποίος υπήρξε ο κύριος διαμορφωτής αυτού του μουσικού ηχοχρώματος.
Τα κομμάτια του δίσκου ερμηνεύουν δυο νεότεροι σπουδαίοι μουσικοί, ο Παντελής και ο Αντώνης Μπαριταντωνάκης. Ο πρώτος παίζει βιολί κι ο δεύτερος τον συνοδεύει με την κιθάρα του.
Η μουσική επιμέλεια και τα πολύ κατατοπιστικά κείμενα της έκδοσης επιμελήθηκε ο Γιώργος Αμαργιανάκης, ενώ τη γενική φροντίδα της εξαιρετικής έκδοσης έχει ο Νίκος Διονυσόπουλος.

Δευτέρα 15 Απριλίου 2019

Σκοποί και τραγούδια της Κρήτης (1988)

Από τη σειρά Ελληνική Παραδοσιακή Μουσική των Πανεπιστημιακών Εκδόσεων Κρήτης οι δυο πρώτοι δίσκοι είναι αφιερωμένοι στην ανεξάντλητη και ολοζώντανη μουσική παράδοση της Κρήτης.
Συγκεκριμένα, ο πρώτος δίσκος περιλαμβάνει "Σκοπούς και τραγούδια της Κρήτης" και ειδικότερα της κεντροδυτικής πλευράς του νησιού, παρμένα από την περίφημη συλλογή Δ.Α. Νοτόπουλου, καθηγητή κλασικής φιλολογίας στο Πανεπιστήμιο του Κονέκτικατ, ο οποίος το 1952 έκανε μια επίσκεψη στην Ελλάδα περιδιαβαίνοντας διάφορες περιοχές του ελληνισμού και καταγράφοντας επιτόπου αυθεντικές ερμηνείες παραδοσιακών μας τραγουδιών.
Ο συγκεκριμένος δίσκος λοιπόν περιλαμβάνει μέρος του υλικού που κατέγραψε ο καθηγητής Νοτόπουλος το 1953 σε περιοχές της κεντρικής και δυτικής Κρήτης (από τα Ανώγεια μέχρι την Κίσσαμο). Συμμετέχουν πολυάριθμοι τραγουδιστάδες και λυράρηδες της εποχής: Ο Λευτέρης Ντουρουντάκης σαν τραγουδιστής. Ο λαουτιέρης Γιώργος Κουτσουρέλης. Ο Μανώλης Πασπαράκης, ο φημισμένος ''στραβός'' (τυφλός) λυράρης από τα Ανώγεια. Ο λυράρης Μιχάλης Παπαδάκης είναι ο περίφημος ''Πλακιανός'' στη μοναδική ίσως καταγραφή της τέχνης του. Ο Αντώνης Παπαδάκης ή Καρεκλάς παίζει την πασίγνωστη "σούστα" του, ενώ τραγουδά ο Γιάννης Μπερνιδάκης, ο ονομαστός Μπαξεβάνης. Συμμετέχουν επίσης πάμπολλοι άλλοι άσημοι Κρητικοί από διάφορες παρέες.
Δίσκος ντοκουμέντο λοιπόν με ιστορικής σημασίας ηχογραφήσεις σε μια άκρως επιμελημένη και υποδειγματική έκδοση υπό την επίβλεψη του μεθοδικού Νίκου Διονυσόπουλου.

Κυριακή 14 Απριλίου 2019

Έργα Κρητών Μελοποιών (1988)

Συνεχίζοντας το μικρό μου αφιέρωμα στην Κρητική μουσική σχολή, σας παρουσιάζω σήμερα μια διαφορετική εκδοχή της που ανήκει στο χώρο της λόγιας μουσικής και ειδικότερα της Βυζαντινής με έργα θρησκευτικού περιεχομένου που γράφτηκαν από δύο σημαντικές μορφές του συγκεκριμένου είδους.
Έχουμε λοιπόν πέντε Έργα Κρητών Μελοποιών γραμμένα για χορωδία και βασισμένα σε εκκλησιαστικά κείμενα. Οι μελοποιοί είναι δύο: Ο Γεώργιος ο Κρης (πέθ. 1815) και ο Νικόλαος Δασκαλάκης (1897-1988). Ο πρώτος μας δίνει τέσσερα έργα: Μια "Δοξολογία" (δημοσιεύτηκε μεταθανάτια το 1834), ένα "Κράτημα" (αυτό που αλλιώς ονομάζεται "τερέτισμα", δηλαδή ψαλμός χωρίς κείμενο, αλλά με "άσημες" συλλαβές), ένα "Καλοφωνικό ειρμό" ("Την δέησίν μου δέξαι") και το "Δύναμις του Τρισαγίου" που ακούγεται πριν από το Ευαγγέλιο.
Ο Νίκος Δασκαλάκης είναι ο συνθέτης μιας άγνωστης "Δοξολογίας" που την είχε μοιραστεί μόνο με φίλους του ιεροψάλτες, έργο φυσικά με πανηγυρικό τόνο.
Τα έργα ερμηνεύει κατανυκτικά η πολυμελής Δημοτική Βυζαντινή Χορωδία Ηρακλείου, η οποία ιδρύθηκε το 1986. Τη μουσική επιμέλεια και τα πολύ κατατοπιστικά κείμενα της έκδοσης υπογράφει ο Γεώργιος Αμαργιανάκης, ενώ τη γενική επιμέλεια έχει ο Νίκος Διονυσόπουλος, υπεύθυνος μιας σειράς εξαιρετικών δισκογραφικών εκδόσεων του Πανεπιστημίου Κρήτης, μεταξύ των οποίων τα τραγούδια της Μακεδονίας που ερμήνευσε η Ξανθίππη Καραθανάση και τα τραγούδια της Θράκης με τον Χρόνη Αηδονίδη.
Σημειώνω τέλος ότι η ηχογράφηση έχει γίνει τον Φεβρουάριο του 1988 στην ιστορική Μονή Αρκαδίου.

Σάββατο 13 Απριλίου 2019

Γιώργος Καλομοίρης: Τα μαντάτα (1980)

Μετά τον Κώστα Μουντάκη περνάμε σ' έναν άλλο σπουδαίο Κρητικό λυράρη, τον Γιώργο Καλομοίρη (1931-2019) απ' τα Ανώγεια, ο οποίος είχε μακρά παρουσία στη δισκογραφία υπηρετώντας πιστά τη μουσική παράδοση του τόπου του.
Το 1980 κυκλοφόρησε ο δίσκος του Γιώργου Καλομοίρη "Τα μαντάτα" από την ΕΜΙ σε παραγωγή του Στέλιου Αεράκη. Πρόκειται για μια χαρακτηριστική κρητική μουσική πανδαισία με τραγούδια που συνέθεσε και ερμηνεύει ο ίδιος, ενώ συμμετέχουν και οι  Μ. Κουμιωτάκης, Λ. Χαριτάκης και η Βασιλική Λαβίνα που εκείνη τη χρονιά παντρεύτηκε τον μεγάλο συνθέτη Γιάννη Μαρκόπουλο. Δεν το αναφέρω τυχαία αυτό, αφού και ο Μαρκόπουλος δίνει το δικό του παρών σ' αυτό το δίσκο υπογράφοντας την ενορχήστρωση σε έξι τραγούδια.
Να προσθέσω ότι ο δίσκος κυκλοφόρησε λίγο μετά το θάνατο του μεγάλου Ανωγειανού βάρδου Νίκου Ξυλούρη και γιαυτό είναι αφιερωμένος στη μνήμη του.

Παρασκευή 12 Απριλίου 2019

Σίμων Καράς: Ακολουθία του Ακάθιστου Ύμνου (1974)

Ο "Ακάθιστος Ύμνος" ("Τη Υπερμάχω στρατηγώ...") είναι ασφαλώς ένας από τους πλέον αγαπημένους ύμνους της χριστιανοσύνης, αφιερωμένος στην Παναγία και συνυφασμένος με τους λεγόμενους Χαιρετισμούς που τελούνται κάθε Παρασκευή επί πέντε εβδομάδες κατά την περίοδο της μεγάλης Σαρακοστής πριν από το Πάσχα. 
Πρόκειται για ένα εκκλησιαστικό "κοντάκιο" αποτελούμενο από ένα προοίμιο και 24 "οίκους", των οποίων η ακροστιχίδα ακολουθεί τη σειρά των 24 γραμμάτων του αλφαβήτου. Οι 24 αυτοί "οίκοι" ανά έξι ακούγονται στους τέσσερις πρώτους Χαιρετισμούς, ενώ την πέμπτη Παρασκευή - όπως απόψε - ακούγεται ολόκληρος ο "Ακάθιστος Ύμνος".
Ιστορικά η ονομασία του "Ακάθιστου Ύμνου" προήλθε από την ολονύκτια ευχαριστήρια μάζωξη των κατοίκων της Κωνσταντινούπολης στο ναό της Παναγίας Βλαχερνών ψάλλοντας το "Υπερμάχω" μετά την αποτροπή της εκπόρθησής της από την πολιορκία των Περσών και Αβάρων εν έτει 626 επί αυτοκράτορα Ηρακλείου.
Σας παρουσιάζω λοιπόν σήμερα μια ιστορική έκδοση με μια σημαντική εκτέλεση του "Ακάθιστου Ύμνου" από τον μεγάλο θεράποντα της παραδοσιακής και εκκλησιαστικής μας μουσικής Σίμωνα Καρά (1905-1999), ο οποίος έχει επιμεληθεί και ψάλλει τον Ύμνο με τη συνοδεία της Χορωδίας του Συλλόγου προς διάδοσιν της Εθνικής Μουσικής μας.
Τῇ ὑπερμάχῳ στρατηγῷ τὰ νικητήρια,Ὡς λυτρωθεῖσα τῶν δεινῶν εὐχαριστήρια,Ἀναγράφω σοι ἡ Πόλις σου Θεοτόκε.Ἀλλ᾿ ὡς ἔχουσα τὸ κράτος ἀπροσμάχητον,Ἐκ παντοίων με κινδύνων ἐλευθέρωσον,Ἵνα κράζω σοι· Χαῖρε, Νύμφη ἀνύμφευτε.

Πέμπτη 11 Απριλίου 2019

Κώστας Μουντάκης: Η Μάχη της Κρήτης (1970)

Έχουμε ξαναμιλήσει για τον Κρητικό λυράρη, τραγουδιστή και συνθέτη Κώστα Μουντάκη (1926-1991) με την παρουσίαση του δίσκου "Ο Πρωτομάστορας" (1981).
Επανέρχομαι σήμερα στον σπουδαίο αυτόν καλλιτέχνη με μια ακόμη ενδιαφέρουσα δουλειά του που εκδόθηκε το 1970 από τη Minos. Τίτλος της: "Η μάχη της Κρήτης". Το κείμενο και τα τραγούδια είναι προφανώς εμπνευσμένα από τη γερμανική επίθεση στην Κρήτη την άνοιξη του 1941.
Για την ακρίβεια ο τίτλος αυτός καλύπτει το έργο της μίας πλευράς του δίσκου, ενώ στην άλλη πλευρά έχουμε το έργο "Κρητικά νάκλια", δηλαδή ένα είδος εύθυμων διηγήσεων και διαλόγων με ανεκδοτολογικό περιεχόμενο που διανθίζονται με μουσική και τραγούδια. 
Όλα τα κείμενα και τη μουσική έγραψε φυσικά ο Μουντάκης, ο οποίος παίζει λύρα και τραγουδά συνοδευόμενος από φίλους του και χορωδία. Στο λαούτο επικεφαλής είναι ο Γιάννης Μαρκογιαννάκης.

Τετάρτη 10 Απριλίου 2019

Τώνης Μαρούδας: Μεγάλε μου έρωτα (1988)

Ολοκληρώνω σήμερα το μικρό αυτό αφιέρωμα στον κορυφαίο ερμηνευτή του ελαφρού τραγουδιού Τώνη Μαρούδα (1920-1988) με μια άκρως ενδιαφέρουσα αφιερωματική συλλογή που ανθολογεί μερικές από τις καλύτερες στιγμές της μακρόχρονης καριέρας του και ειδικότερα από την εποχή της συνεργασίας του με την Columbia που ξεκίνησε το 1946 με το υπέροχο τραγούδι του Μιχάλη Σουγιούλ "Λίγες καρδιές αγαπούνε".
Το άλμπουμ που έχει τίτλο «Μεγάλε μου έρωτα» και περιλαμβάνει 24 τραγούδια μοιρασμένα σε δύο δίσκους, κυκλοφόρησε από την ΕΜΙ τη χρονιά του πρόωρου θανάτου του τραγουδιστή. Όλες οι ηχογραφήσεις είναι αυθεντικές στην πρώτη τους εκτέλεση και καλύπτουν το χρονικό διάστημα 1946-1961. Νοσταλγικές μελωδίες σε ποικίλους ρυθμούς, όπως βαλς, ταγκό, ρούμπα, χαμπανέρα, καντάδα, σουίνγκ και άλλα. Τα υπογράφουν στιβαροί δημιουργοί, Έλληνες, όπως ο Μιχάλης Σουγιούλ, ο Γιώργος Μουζάκης και ο Τάκης Μωράκης, αλλά και ξένοι από το διεθνές ρεπερτόριο της εποχής. Μαζί με τον Τώνη Μαρούδα σε αρκετά τραγούδια συμμετέχουν και μερικά από τα δημοφιλή τρίο του καιρού, όπως το Τρίο Μπελκάντο, το Τρίο Κιτάρα και το Αθηναϊκό Τρίο. Ο ίδιος ο τραγουδιστής σε κάμποσα τραγούδια εμφανίζεται και ως συνθέτης, όπως στο πολύ όμορφο "Και η βάρκα γύρισε μόνη".

Παρασκευή 5 Απριλίου 2019

Τώνης Μαρούδας: 30 Χρόνια, Νο.2 (1976)

Άλλος ένας δίσκος - πορτρέτο του υπέροχου ελαφρού τραγουδιστή Τώνη Μαρούδα που εκδόθηκε από την ΕΜΙ το 1976 με τίτλο "30 Χρόνια" και αριθμό 2, μιας και ήδη είχε εκδοθεί το 1969 ο πρώτος δίσκος της ίδιας σειράς με τον αριθμό 1.
Και πάλι έχουμε μια ανθολόγηση από εκλεκτές στιγμές του τραγουδιστή παρμένες αυτή τη φορά από παλιά 45άρια. Ανάμεσά τους και μερικές από τις γνωστότερες επιτυχίες του, όπως τα πολυτραγουδισμένα "Μένω σε κάποια γειτονιά" του Λυκούργου Μαρκέα, "Κάπου υπάρχει η αγάπη μου" του Μάνου Χατζιδάκι, "Σου σφυρίζω" του Γιώργου Μουζάκη και "Αστέρι αστεράκι" του Μίμη Πλέσσα. Μαζί τους και μερικά ακόμη όμορφα τραγούδια των Μίμη Κατριβάνου, Ιωάννη Φερμάνογλου και Τάκη Παναγόπουλου. Σε κάποια τραγούδια τον συνοδεύει ως δεύτερη φωνή η Τζένη Βάνου.