Παρασκευή 30 Απριλίου 2021

Αρλέτα: Ζητάτε να σας πω (1987)

Κλείνουμε σήμερα το αφιέρωμα στο "ελαφρό" τραγούδι, όπως το γνωρίσαμε μέσα από τις αναβιώσεις του κατά τη δεκαετία του '80 με τις ποικίλες επανεκτελέσεις που πέρασαν στην ελληνική δισκογραφία με τις φωνές πολλών και εκλεκτών ερμηνευτών.
Το 1987 ήταν η σειρά της Αρλέτας να μας δώσει τη δική της ματιά στο ρετρό υλικό της προπολεμικής και πρώτης μεταπολεμικής περιόδου που είχε αποφέρει εκατοντάδες υπέροχες μελωδίες συγκινητικής ευαισθησίας και τρυφερότητας. Επέλεξε τραγούδια μερικών από τους κορυφαίους τραγουδοποιούς του είδους, όπως ο Αττίκ, ο Κώστας Γιαννίδης, ο Μιχάλης Σουγιούλ, ο Μίμης Κατριβάνος, ο Γιάννης Βέλλας, ο Μενέλαος Θεοφανίδης και ο Λεό Ραπίτης
Δώδεκα τραγούδια χαμηλόφωνα και άκρως μελωδικά που πατάνε ιδανικά στην εκφραστική φωνή της Αρλέτας. Το ομότιτλο τραγούδι ανήκει στον Αττίκ και γράφτηκε το 1930. Παλιότερο απ' όλα το τραγούδι "Από μέσα πεθαμένος", πάλι του Αττίκ, γραμμένο το 1917. Ξεχωρίζουν επίσης τα υπέροχα τραγούδια: "Δυο πράσινα μάτια" του Μίμη Κατριβάνου που πρώτη ερμήνευσε η Κούλα Νικολαΐδου, τραγούδι με διεθνή καριέρα, και "Ήρθες αργά" του Γιάννη Βέλλα με την Κάκια Μένδρη.
Από τη μεταπολεμική εποχή έχουμε τα τραγούδια: "Πάμε στο άγνωστο με βάρκα την ελπίδα" (1946) του Μενέλαου Θεοφανίδη που πρώτη ερμήνευσε η Στέλλα Γκρέκα, "Καινούργια τώρα ζωή" (1947) του Λεό Ραπίτη με τη Σοφία Βέμπο, "Ήταν γραμμένο στη ζωή να σε γνωρίσω" (1947) του Μίμη Κατριβάνου από την ταινία της Έλλης Λαμπέτη "Τα παιδιά της Αθήνας", και το αριστουργηματικό "Ας ερχόσουν για λίγο" (1948) του Μιχάλη Σουγιούλ με τη Δανάη. 
Σημειώνω επίσης ότι το τραγούδι "Θα ξανάρθεις" (1934) με τη Δανάη είναι ένα από τα πρώτα πρώτα τραγούδια του Κώστα Γιαννίδη και η πρώτη εμφάνιση του Αλέκου Σακελλάριου ως στιχουργού. Επίσης το τραγούδι του Κώστα Γιαννίδη "Ψεύτικα βγήκανε όσα ονειρεύτηκα" (1938) γράφτηκε για την επιθεώρηση "Σιλουέτα" των Βασίλη Σπυρόπουλου και Πάνου Παπαδούκα.

Πέμπτη 29 Απριλίου 2021

Μαργαρίτα Ζορμπαλά: Ο εξαίρετος κύριος Γιαννίδης (1984)

Δυο χρόνια μετά το υπέροχο "Πάμε σαν άλλοτε" ήρθε η φυσική του συνέχεια με το άλμπουμ "Ο εξαίρετος κύριος Γιαννίδης" με αποκλειστική ερμηνεύτρια και πάλι τη Μαργαρίτα Ζορμπαλά. Κι αν στον πρώτο δίσκο είχε την ασφαλή καθοδήγηση του Λουκιανού Κηλαηδόνη, αυτή τη φορά δούλεψε κάτω από την επίβλεψη του Διονύση Σαββόπουλου που ανέλαβε την παραγωγή του δίσκου σε μια εποχή που έχοντας ήδη ηχογραφήσει τα "Τραπεζάκια έξω" (1983) βρισκόταν σε μια μεταβατική φάση της καριέρας του ανακαλύπτοντας όλο και πιο συστηματικά το ελληνικό τραγούδι, πράγμα που αποτυπώθηκε τόσο πανοραμικά λίγο αργότερα με την ιστορική τηλεοπτική του δημιουργία "Ζήτω το ελληνικό τραγούδι".
Ο δίσκος αποτελεί ένα είδος φόρου τιμής στον κορυφαίο τραγουδοποιό της εποχής του "ελαφρού" τραγουδιού Κώστα Γιαννίδη (1903-1984). Πρόκειται βέβαια για τον σημαντικό εκπρόσωπο της "εθνικής σχολής" στο πεδίο της λόγιας μουσικής Γιάννη Κωνσταντινίδη που ως τραγουδοποιός προτίμησε να καταγράφεται με την αντιστροφή του ονόματός του. Η προσφορά του Κώστα Γιαννίδη είναι ασφαλώς βαρυσήμαντη στο χώρο του τραγουδιού με λεπτεπίλεπτες μελωδίες που ενίοτε αποκαλύπτουν τη λόγια φύση του με αναφορές στο γερμανικό τραγούδι του μεσοπολέμου (Κουρτ Βάιλ), έστω κι αν γράφτηκαν για επιθεωρήσεις λαϊκής κατανάλωσης ή κυκλοφόρησαν σε δίσκους 78 στροφών.
Στο μικρό αυτό αφιέρωμα περιλαμβάνονται δώδεκα υπέροχα τραγούδια γραμμένα στο διάστημα 1935-1950 πάνω σε στίχους των Σπυρόπουλου-Παπαδούκα, Αλέκου Σακελλάριου, Δημήτρη Γιαννουκάκη, Μίμη Τραϊφόρου και άλλων. Περιλαμβάνεται επίσης κι ένα όμορφο ποτ-πουρί με τίτλο "Τα ρεφρέν που επιμένουν" φτιαγμένο με τα βασικά θέματα αγαπημένων μελωδιών του συνθέτη (Το τραγούδι της Μαρίνας, Λες και ήταν χθες, Πάμε σαν άλλοτε, Καλό σου ταξίδι, Σπιτάκι μου παλιό, Θα ξανάρθεις, Θαρθώ μια νύχτα με φεγγάρι, Γιατί γιατί).

Τετάρτη 28 Απριλίου 2021

Μαργαρίτα Ζορμπαλά: Πάμε σαν άλλοτε (1982)

Μέσα στη δεκαετία του '80, εκτός από τις μεγάλες εμπορικές δουλειές πάνω στο ρετρό τραγούδι που μας παρουσίασαν κορυφαίοι ερμηνευτές ευρείας δημοφιλίας, όπως η Βίκυ Μοσχολιού, η Μαρινέλλα και ο Γιάννης Πάριος, είδαν το φως της δημοσιότητας και κάποιες άλλες προσεγγίσεις στο ίδιο μουσικό πεδίο, πιο χαμηλόφωνες και λιγότερο εμπορικές, αλλά με έναν ήχο πιο νοσταλγικό και ανάλαφρο που αξίζει να θυμηθούμε. 
Πρόκειται για τρεις πανέμορφες ηχογραφήσεις της περιόδου 1982-1987 με την ερμηνευτική υπογραφή της Μαργαρίτας Ζορμπαλά και της Αρλέτας.
Ξεκινάμε με το δίσκο "Πάμε σαν άλλοτε" που εκδόθηκε από τη Lyra το 1982 και είναι η πρώτη από τις δυο όμορφες προσωπικές δουλειές της γλυκύτατης Μαργαρίτας Ζορμπαλά πάνω στο "ελαφρό" τραγούδι. Μια ανθολογία ένδεκα κλασικών νοσταλγικών τραγουδιών που έγραψαν τη δική τους ιστορία με μεγάλες φωνές εκείνου του καιρού, όπως η Δανάη, η Σοφία Βέμπο, ο Τώνης Μαρούδας, η Νίτσα Μόλλυ και άλλοι. Υπέροχες μελωδίες, αλλά και χορευτικά θέματα σε ποικίλους ρυθμούς, από το βαλς μέχρι φοξ τροτ και τζαζ, ενορχηστρωμένες με γνώση και ευαισθησία από τον πιανίστα Μανώλη Μικέλη, στενό συνεργάτη επί χρόνια του Λουκιανού Κηλαηδόνη, ο οποίος έχει τη διεύθυνση της ορχήστρας, παίζοντας με άνεση σε ένα πολύ οικείο γι' αυτόν μουσικό περοιβάλλον.
Το ομότιτλο τραγούδι, γραμμένο το 1948, φέρει την κοινή σφραγίδα των δύο κορυφαίων δημιουργών του "ελαφρού" τραγουδιού Κώστα Γιαννίδη και Μιχάλη Σουγιούλ σε στίχους του αχτύπητου δίδυμου Αλέκου Σακελλάριου και Χρήστου Γιαννακόπουλου. Έχουμε επίσης τραγούδια του Λεό Ραπίτη, του Χρήστου Χαιρόπουλου, του Ηρακλή Θεοφανίδη, του Γιώργου Μουζάκη, του Λυκούργου Μαρκέα και βέβαια του μεγάλου προπολεμικού τροβαδούρου Αττίκ

Τρίτη 27 Απριλίου 2021

Γιάννης Πάριος: Τα ερωτικά του '50 (1988)

Δεν ήταν μόνο η Βίκυ Μοσχολιού και η Μαρινέλλα που έστρεψαν το ενδιαφέρον τους στο παλιό "ελαφρό" τραγούδι συμβάλλοντας αποφασιστικά σε μια αξιοσημείωτη αναβίωση του συγκεκριμένου είδους από τις αρχές του '80. Προς το τέλος της ίδιας δεκαετίας προστέθηκε στην παρέα τους ένας ακόμη από τους πρωτοκλασάτους εμπορικούς τραγουδιστές της εποχής.
Το 1988 λοιπόν από τη Minos εκδόθηκε ο δίσκος "Τα ερωτικά του '50" με ερμηνευτή τον Γιάννη Πάριο, τον θεωρούμενο - και όχι άδικα - ως τον κατεξοχήν Έλληνα ερωτικό τραγουδιστή, ο οποίος από τα μέσα της προηγούμενης δεκαετίας είχε αρχίσει να κυριαρχεί στο ελληνικό πεντάγραμμο με αλλεπάλληλους προσωπικούς δίσκους ευρείας εμπορικής απήχησης και πάντα ερωτικού περιεχομένου.
Αυτή τη φορά, ξεφεύγοντας κάπως από τη δισκογραφική του ρουτίνα, ο Γιάννης Πάριος αποφάσισε να μας παρουσιάσει τη δική του εκδοχή σε μια σειρά αγαπημένες ερωτικές μελωδίες, αλλά και ρυθμικά κομμάτια, ενίοτε σε λάτιν ή τζαζ ρυθμούς, από τη δεκαετία του '50 με κάποιες χρονικές παρεκκλίσεις. Τραγούδια μεγάλων μαστόρων του είδους, όπως ο Μιχάλης Σουγιούλ, ο Νίκος Γούναρης, ο Γιώργος Μουζάκης, ο Τάκης Μωράκης, ο Μίμης Πλέσσας, ο Γιώργος Κατσαρός, ο Ζακ Ιακωβίδης, ο Λυκούργος Μαρκέας, ο Κώστας Καπνίσης, αλλά και ο Μανώλης Χιώτης και αρκετοί άλλοι.
Η ερμηνεία του Πάριου είναι πολύ εκφραστική και απόλυτα ταιριαστή για το συγκεκριμένο υλικό, το οποίο ενορχήστρωσε ο Νίκος Κούρος με συμπαραστάτες του αξιόλογους μουσικούς, όπως ο Φίλιππος Τσεμπερούλης, ο Χρήστος Ζερμπίνος, ο Γιώργος Τσουπάκης, ο Σπύρος Λιβιεράτος, ο Αντώνης Γούναρης, όπως και ο Γιώργος Μουζάκης με την τρομπέτα του και ο Γιώργος Κατσαρός με το σαξόφωνο. Στα φωνητικά συμμετέχουν οι Βούλα Καραχάλιου και Λία Βίσση. Ειδικό σημείωμα για την έκδοση αυτού του δίσκου έγραψε ο γνωστός δημοσιογράφος και μουσικόφιλος Σεραφείμ Φυντανίδης.

Δευτέρα 26 Απριλίου 2021

Η Μαρινέλλα σε τραγούδια της Βέμπο (1980)

Δεν ήταν μόνο η Βίκυ Μοσχολιού που συνέβαλε τόσο πετυχημένα στην αναβίωση του "ελαφρού" τραγουδιού, πρώτα με το "Τραμ το τελευταίο" που ήταν αφιερωμένο στο "αρχοντορεμπέτικο" της δεκαετίας του '50 κι αργότερα με τα "Μπιζουδάκια" που ανέτρεχαν σε ευρύτερο χρονικό ορίζοντα από την ιστορία του τραγουδιστικού αυτού είδους. 
Την ίδια χρονιά λοιπόν με τα "αρχοντορεμπέτικα" της Μοσχολιού ήρθε άμεσα η "απάντηση" από την άλλη μεγάλη ιέρεια του ελληνικού τραγουδιού, τη Μαρινέλλα, η οποία παρουσίασε το δίσκο "Η Μαρινέλλα σε τραγούδια της Βέμπο" για τη Philips το 1980 μετά από παρότρυνση του Μίμη Τραϊφόρου, συζύγου της μεγάλης ερμηνεύτριας του ελαφρού τραγουδιού Σοφίας Βέμπο (1910-1978), δυο χρόνια μετά τη θάνατό της.
Ο δίσκος περιλαμβάνει δώδεκα κλασικά τραγούδια που είχαν πρωτοκυκλοφορήσει στις δεκαετίες του '30 έως και '50 με τη φωνή της Σοφίας Βέμπο στις 78 στροφές. Τα περισσότερα έχουν στίχους του Μίμη Τραϊφόρου, ενώ τη μουσική έγραψαν μερικοί από τους πρωτομάστορες του είδους: Κώστας Γιαννίδης, Μιχάλης Σουγιούλ, Μενέλαος Θεοφανίδης, Λεό Ραπίτης, Ιωσήφ Ριτσιάρδης, Βαγγέλης Λυκιαρδόπουλος και Άκης Σμυρναίος
Η Μαρινέλλα αποδίδει με άνεση τα συγκεκριμένα τραγούδια που μοιάζουν απολύτως ταιριαστά στα φωνητικά της χαρακτηριστικά, αλλά δε νομίζω πως προσθέτει κάποια καλλιτεχνική υπεραξία σε ένα τόσο ακριβό υλικό που μάλιστα έχει σημαδευτεί βαθιά μέσα στο χρόνο από την ανυπέρβλητη ερμηνεία της Βέμπο. Συγκρίνοντας μάλιστα κάποια κοινά τραγούδια με αυτά που ερμηνεύει η Βίκυ Μοσχολιού στο δικό της δίσκο ("Χαράμι", "Η ταμπακιέρα"), θα έλεγα ότι ξεκάθαρα κερδίζει την αναμέτρηση η Μοσχολιού!
Ο Κώστας Κλάββας υπογράφει τη διασκευή και ενορχήστρωση του υλικού επιλέγοντας ένα ύφος μεγαλόπρεπης ορχηστρικής συνοδείας σε φεστιβαλικούς τόνους που προφανώς ήταν πιο ταιριαστό στη φαντεζί εικόνα της Μαρινέλλας, σε μια εποχή άλλωστε που ήταν η απόλυτη βασίλισσα των μεγάλων κοσμικών κέντρων διασκέδασης.

Κυριακή 25 Απριλίου 2021

Βίκυ Μοσχολιού: Τα μπιζουδάκια (1993)

Κλείνουμε το αφιέρωμά μας στην προσωπική δισκογραφία της μεγάλης ερμηνεύτριας Βίκυς Μοσχολιού κάνοντας ένα είδος κύκλου, επιστρέφοντας εκεί περίπου απ' όπου ξεκινήσαμε, δηλαδή στα "αρχοντορεμπέτικα" που ηχογράφησε το 1980 με τίτλο "Το τραμ το τελευταίο". Το 1993 λοιπόν για την Eros Music ηχογράφησε ένα σχεδόν ανάλογου περιεχομένου διπλό άλμπουμ με τίτλο α μπιζουδάκια".
Το υλικό αυτής της ηχογράφησης περιλαμβάνει τραγούδια του "ελαφρού" ρεπερτορίου που διατρέχουν μια μακρά περίοδο κάπου σαράντα χρόνων από τη δεκαετία του '20 και δώθε. Είναι τραγούδια που γράφτηκαν είτε για τις παλιές οπερέτες που ανθούσαν στα πρώτα χρόνια του 20ου αιώνα, είτε για τις προπολεμικές και πρώτες μεταπολεμικές επιθεωρήσεις, ενώ κυκλοφόρησαν και σε δίσκους 78 στροφών γνωρίζοντας τα περισσότερα μεγάλη επιτυχία στην εποχή τους, αλλά και πάμπολλες μεταγενέστερες επανεκτελέσεις. Όπως σημειώνει η ερμηνεύτρια, πρόκειται για τραγούδια που κουβαλούσε στη μνήμη της από τα παιδικά της χρόνια κι ευτύχησε να τα τραγουδήσει στη δύση της μεγάλης της καριέρας. 
Την ενορχηστρωτική επιμέλεια και διεύθυνση της ορχήστρας έχει αναλάβει ο Γιώργος Κατσαρός, εξοικειωμένος απόλυτα βέβαια με το συγκεκριμένο υλικό, αφού και η δική του μουσική καταγωγή έχει τις ίδιες ρίζες. Έχουν ανθολογηθεί συνολικά 23 τραγούδια γραμμένα από τους κορυφαίους δημιουργούς του βείδους, όπως: Νίκος Χατζηαποστόλου, Κώστας Γιαννίδης, Μιχάλης Σουγιούλ, Ιωσήφ Ριτσιάρδης, Γιώργος Μουζάκης, Βαγγέλης Λυκιαρδόπουλος, Νίκος Γούναρης, Μανώλης Χιώτης και άλλοι. Περιλαμβάνονται επίσης και δυο τραγούδια του ίδιου του Γιώργου Κατσαρού.
Η ερμηνεία της Βίκυς Μοσχολιού είναι συγκινητική, αλλά τα σημάδια του χρόνου στο χρώμα της φωνής της είναι πλέον εμφανή. Σε ένα τραγούδι τη συνοδεύει ο Κώστας Σμοκοβίτης και σε ένα άλλο ο ηθοποιός Τάσος Χαλκιάς, ενώ στα φωνητικά ακούγονται οι Ηλίας Μωσαΐδης και Κυριάκος Ζουμπουλάκης. Την καλλιτεχνική επιμέλεια της έκδοσης είχε ο ζωγράφος Αλέκος Φασιανός.

Σάββατο 24 Απριλίου 2021

Σπ. Παπαβασιλείου, Βίκυ Μοσχολιού: Στους ανήσυχους δρόμους (1986)

Η πολύχρονη συνεργασία της Βίκυς Μοσχολιού με τη δισκογραφική εταιρία Lyra ολοκληρώνεται το 1986 με το δίσκο "Στους ανήσυχους δρόμους", σχεδόν δέκα χρόνια μετά το ξεκίνημά της με τον οριακό δίσκο "Η Βίκυ Μοσχολιού τραγουδά Γιάννη Σπανό" (1977).
Πρόκειται για έναν τυπικό κύκλο ένδεκα ελαφρολαϊκών τραγουδιών σε μουσική του Σπύρου Παπαβασιλείου, με τον οποίο η μεγάλη ερμηνεύτρια είχε ήδη μια συνεργασία στο δίσκο "Σ' έναν κόσμο σαν κι αυτό" (1982). 
Ο συνθέτης και μαέστρος Σπύρος Παπαβασιλείου (1940-2009) άφησε μεγάλο σε όγκο έργο στο πεδίο του ελαφρολαϊκού τραγουδιού με κοσμαγάπητες επιτυχίες κατά καιρούς μέσα από τις αλλεπάλληλες συνεργασίες του με κορυφαία ονόματα του ελληνικού πενταγράμμου από τις αρχές της δεκαετίας του '70, όπως ο Δημήτρης Μητροπάνος, ο Αντώνης Καλογιάννης, η Μαρινέλλα, ο Στράτος Διονυσίου, ο Γιάννης Πάριος, η Λίτσα Διαμάντη και πολλοί άλλοι (Καλοκαίρια και χειμώνες, Κυρά ζωή, Φιλί φιλί σ' ανάστησα, Η αγάπη μας, Ύστερα φταίει ο φονιάς, Στόμα γλυκό μου στόμα, Όμορφή μου Κατερίνα κ.ά.).
Ο δίσκος "Στους ανήσυχους δρόμους" ανέδειξε ως επιτυχία το ομώνυμο τραγούδι σε ένα συνολικό υλικό μάλλον αδιάφορο, με πιασάρικα τσιφτετελοειδή τραγούδια ("Πρώτα απ' όλα εμείς", "Δε θέλω αναλύσεις") μαζί με κλισέ ζεϊμπέκικα ("Να είχα έναν άνθρωπο", "Τόσο πολύ που σ' αγαπώ"), αλλά και με κάποιες συμπαθητικές μελωδικές νησίδες ("Σε συναντώ", "Το υπόγειο", "Αυτά τα χέρια", "Ήμασταν παιδιά"). Οι στίχοι υπογράφονται από τους Λάκη Τεάζη, Πάνο Φαλάρα, Νίκο Βρεττό και Τάσο Οικονόμου.
Η ερμηνεία της Βίκυς Μοσχολιού είναι χωρίς αμφιβολία το κυριότερο προσόν αυτού του δίσκου. Στο τραγούδι "Θυμάμαι εσένα" συμμετέχει ο Δημήτρης Ψαριανός, ενώ στα φωνητικά συμπράττουν ο Δημήτρης Κοντογιάννης και η Νάντια Καραγιάννη. Φυσικά την ευθύνη για την ενορχήστρωση και τη διεύθυνση ορχήστρας έχει ο συνθέτης.

Παρασκευή 23 Απριλίου 2021

Γιάννης Μαρκόπουλος, Β. Μοσχολιού: Του σίδερου και του νερού (1984)

Η πρώτη συνάντηση του Γιάννη Μαρκόπουλου με τον ποιητή-στιχουργό Δημήτρη Χριστοδούλου ανατρέχει πολύ πίσω, στα πρώτα βήματα του συνθέτη, όταν ασκούνταν πάνω στο λαϊκό ήχο γράφοντας πανέμορφα τραγούδια για τον κινηματογράφο και τις 45 στροφές. Εκεί στα μέσα της δεκαετίας του '60 λοιπόν έγραψε κάμποσα τραγούδια σε στίχους του Χριστοδούλου, όλα κλασικά πλέον, όπως: "Χαράματα", "Ποιος δρόμος", "Καράβια", "Μουράγιο", "Πού είσαι". 
Ωστόσο η πρώτη ολοκληρωμένη συνεργασία τους χρειάστηκε σχεδόν είκοσι χρόνια, για να υλοποιηθεί, όταν το 1984 ηχογραφήθηκε για την PolyGram ο κύκλος τραγουδιών "Του σίδερου και του νερού" με βασική ερμηνεύτρια τη Βίκυ Μοσχολιού, διαχρονική συνεργάτιδα του συνθέτη, και μαζί της τον σπουδαίο Κρητικό λυράρη και τραγουδιστή Βασίλη Σκουλά.
Ο δίσκος περιλαμβάνει ένδεκα τραγούδια βασισμένα στην ποιητική συλλογή του Δημήτρη Χριστοδούλου "Μικρά λυρικά" που είχε εκδοθεί το 1966. Μάλιστα από τη συλλογή αυτή είχαν ήδη μελοποιηθεί δύο ποιήματα ("Μικρέ μου άνεμε", "Σεπτέμβρη μήνα μου") στα χρόνια του Νέου Κύματος από τον συνθέτη Γιάννη Γκούμα, τα οποία ηχογραφήθηκαν το 1968 σε δίσκο 45 στροφών με τη φωνή της Πόπης Αστεριάδη. Τα δυο αυτά ποιήματα περιέχονται και στο δίσκο του Μαρκόπουλου σε εντελώς διαφορετική βέβαια μουσική προσέγγιση.
Ο συνθέτης έγραψε μια σειρά απλώς τραγουδιών που μοιάζουν με άσκηση ύφους λιτής και γυμνής γραφής επιστρέφοντας στη μελωδική καθαρότητα της πρώτης του δημιουργικής περιόδου, προφανώς επηρεασμένος από το ύφος του ποιητικού λόγου. Ξεχωρίζει αναμφίβολα το σπουδαίο εναρκτήριο τραγούδι ("Εδώ γεννήθηκα") με την κατανυκτική ερμηνεία της Βίκυς Μοσχολιού. Τα υπόλοιπα πέρασαν δυστυχώς απαρατήρητα, αν και είναι πολύ αξιόλογα τραγούδια, ιδιαίτερα αυτά που ερμηνεύει η Μοσχολιού, ενώ όλα φέρουν έντονη την εκφραστική σφραγίδα του συνθέτη.

Πέμπτη 22 Απριλίου 2021

Βίκυ Μοσχολιού: Τα τραγούδια της Ευτυχίας Παπαγιαννοπούλου (1982)

Μέσα στο 1982 η Βίκυ Μοσχολιού ηχογράφησε μαζί με τον κύκλο τραγουδιών "Σ' ένα κόσμο σαν κι αυτό" (Polygram) έναν ακόμη προσωπικό δίσκο για τη Lyra με τίτλο: "Αφιέρωμα: Τα τραγούδια της Ευτυχίας Παπαγιαννοπούλου", μια πολύ ενδιαφέρουσα δουλειά με δεύτερες εκτελέσεις κλασικών τραγουδιών της κορυφαίας λαϊκής στιχουργού που επιμελήθηκε ο μεγάλος συνθέτης Σταύρος Ξαρχάκος.
Η Ευτυχία Παπαγιαννοπούλου (1893-1972), δασκάλα αρχικά, ηθοποιός στη συνέχεια και τελικά στα μεταπολεμικά χρόνια παραγωγικότατη λαϊκή στιχουργός, μας άφησε βαριά παρακαταθήκη στο σώμα του αυθεντικού λαϊκού τραγουδιού με εκατοντάδες ποιητικούς στίχους που μορφοποιήθηκαν σε σπουδαία τραγούδια, κλασικά, πολυτραγουδισμένα και πολυεκτελεσμένα, έστω κι αν η ίδια δεν τα υπερασπίστηκε όσο ζούσε και δε δίσταζε να τα ξεπουλάει στους συνθέτες για ένα κατοστάρικο που της ήταν αρκετό για την επιβίωσή της, αλλά και για τα προσωπικά της πάθη. Ξεκίνησε να γράφει αμέσως μετά τον πόλεμο, αλλά ουσιαστικά το όνομά της βγήκε από την αφάνεια μόλις στη δεκαετία του '60, όταν σιγά σιγά άρχισε να αποκαθίσταται η αληθινή υπογραφή των περισσότερων λαϊκών αριστουργημάτων της προηγούμενης περιόδου.
Ο Σταύρος Ξαρχάκος ανήκει στους λιγοστούς συνθέτες της λεγόμενης "έντεχνης" τραγουδοποιίας που ευτύχησε να μελοποιήσει πρωτότυπους στίχους της Ευτυχίας Παπαγιαννοπούλου. Πρόκειται για το έξοχο τραγούδι "Τι έχει και κλαίει το παιδί" (1964) που ερμήνευσαν σχεδόν ταυτόχρονα η Μελίνα Μερκούρη, η Βίκυ Μοσχολιού και ο Γρηγόρης Μπιθικώτσης! Λίγο νωρίτερα ένας άλλος "έντεχνος", ο Μάνος Χατζιδάκις, είχε γράψει το αξεπέραστο ζεϊμπέκικο "Είμ' αητός χωρίς φτερά" που αναδείχθηκε με τη δεύτερη εκτέλεσή του από τον Γρηγόρη Μπιθικώτση. Από κει και πέρα ακολούθησαν πολλές ακόμη πρωτότυπες ηχογραφήσεις τραγουδιών της Ευτυχίας με βασικό συνθέτη τον Απόστολο Καλδάρα. Κορυφαία στιγμή το έξοχο "Όνειρο απατηλό" που έδωσε την ευκαιρία στον Σταμάτη Κόκοτα να μετατραπεί μεμιάς σε πρώτο όνομα του ελληνικού πενταγράμμου.
Επιστρέφοντας και πάλι στον Σταύρο Ξαρχάκο δεν πρέπει να μας διαφεύγει το σταθερό ενδιαφέρον του συνθέτη για το αυθεντικό λαϊκό τραγούδι, μέσα από το οποίο ξεπήδησε και η δική του έμπνευση και το οποίο συνέχισε να υπερασπίζεται δημιουργικά σε όλη την διαδρομή του μέχρι σήμερα. Κάποια από τα πρώτα πρώτα τραγούδια του είχαν χρώμα ακραιφνώς λαϊκό και τα είχε ερμηνεύσει ο μέγας βάρδος του ρεμπέτικου Στράτος Παγιουμτζής. Το 1968 μας έδωσε την εξαιρετική του δουλειά πάνω στο έργο του Μάρκου Βαμβακάρη "Μάρκος ο δάσκαλός μας". Το 1983 βεβαίως μας έδωσε το "Ρεμπέτικο", το 1995 το "Αμάν Αμήν", ενώ και στα πιο πρόσφατα χρόνια μας χάρισε σημαντικές εργασίες πάνω στον αυθεντικό λαϊκό ήχο με έργα, όπως το "Τσιτσάνη διάλογοι" (2004).