Κυριακή 9 Φεβρουαρίου 2020

Αργύρης Κουνάδης: Το ταξίδι (1975)

Διπλή δισκογραφική κατάθεση του Αργύρη Κουνάδη είχαμε μέσα στο 1975. Πρώτα οι "Παραλογές", με τις οποίες κλείνει τους λογαριασμούς του με τη δισκογραφική εταιρία Lyra, όπου είχε ήδη παρουσιάσει τα δύο πρώτα του άλμπουμ ("Δεν περισσεύει υπομονή", "Ρόδα είναι και γυρίζει"),  κι αμέσως μετά ο κύκλος τραγουδιών "Το ταξίδι", με το οποίο και εγκαινιάζει τη συνεργασία του με την Polydor (Philips), όπου και θα παραμείνει μέχρι το 1982, οπότε και κλείνει οριστικά τον κύκλο των τραγουδιστικών του συνθέσεων που είχε ξεκινήσει από το 1973.
Με το δίσκο "Το ταξίδι" ο συνθέτης ξανασυναντιέται με τον στιχουργό Γιώργο Καλαμαριώτη, ένα χρόνο μετά την πρώτη τους συνεργασία στο "Ρόδα είναι και γυρίζει" (1974). Οι στίχοι αποτελούν μια ιστορική αναδρομή στο πρόσφατο παρελθόν με αιχμηρές πολιτικές αναφορές στα σκοτεινά χρόνια της γερμανικής κατοχής, στον αγώνα των ανταρτών, στον εμφύλιο, αλλά και στη μισαλλόδοξη μετεμφυλιακή Ελλάδα των εξοριών και των διώξεων. Δεν ξενίζουν βέβαια τη συγκεκριμένη χρονική στιγμή οι φορτισμένοι αυτοί στίχοι, αφού βρισκόμαστε ακόμη βαθιά στην πρώτη μεταπολιτευτική περίοδο με την κυριαρχία του πολιτικού τραγουδιού. Και παρόλο που ο συνθέτης σε πολλά τραγούδια του ήταν υποχρεωμένος να καταφύγει σε μια δυναμική και ρυθμική (σχεδόν εμβατηριακή) μελοποιητική γραμμή, κατάφερε να ενσωματώσει και άφθονα λυρικά και μελωδικά στοιχεία δίνοντάς μας έτσι μερικές υπέροχες στιγμές, όπως τα τραγούδια "Μήνυμα", "Κι είναι ο Μάης", "Ξενιτεμένο μου πουλί", "Το φίλο μου τον λέγανε Χριστό" και πάνω απ' όλα το ομότιτλο τραγούδι ("Το ταξίδι"), ένα σπάνιας ομορφιάς αργό και μελαγχολικό ζεϊμπέκικο χωρίς μπουζούκι, αλλά με κιθάρα και μαντολίνο, ίσως το ωραιότερο τραγούδι που έγραψε ποτέ ο συνθέτης.
Βασική ερμηνεύτρια είναι η αδικοχαμένη Λιλάντα Λυκιαρδοπούλου που αποδίδει με σπαρακτική ειλικρίνεια πέντε τραγούδια του δίσκου. Μαζί της σε τρία τραγούδια ο εκφραστικότατος Αντώνης Καλογιάννης, ενώ άλλα δύο ερμηνεύει η Λήδα (Χαλκιαδάκη), η οποία μόλις ξεκινούσε τη μοναχική της πορεία στο τραγούδι μετά τη διάλυση του υπέροχου σχήματος που είχε δημιουργήσει με τον σύζυγό της Σπύρο Βλασσόπουλο. Ιδιαίτερα αξιοπρόσεκτη είναι η ερμηνεία της Λήδας στο τρυφερό «Ξενιτεμένο μου πουλί» που βασίζεται σε δημοτικό τραγούδι, γνωστό μας με ελαφρά παραλλαγμένους στίχους κυρίως από την αξεπέραστη μελοποίηση του Χρήστου Λεοντή στο δίσκο "Μαντζουράνα στο κατώφλι" (1980).

Σάββατο 8 Φεβρουαρίου 2020

Αργύρης Κουνάδης: Παραλογές (1975)

Με το δίσκο "Παραλογές" που κυκλοφόρησε το 1975 ολοκληρώνεται η τρίχρονη συνεργασία του συνθέτη Αργύρη Κουνάδη με την εταιρία Lyra, όπου κατέθεσε και τις δύο προηγούμενες δουλειές του ("Δεν περισσεύει υπομονή", "Ρόδα είναι και γυρίζει").
Αυτή μάλιστα είναι η δεύτερη συνεργασία του Αργύρη Κουνάδη με τον στιχουργό Βαγγέλη Γκούφα, η οποία θα συνεχιστεί και τα επόμενα χρόνια με δυο ακόμη δίσκους ("Εν Αθήναις", "Μακρινή γειτονιά").
Ο κύκλος τραγουδιών "Παραλογές" νομίζω πως αποτελεί την κορύφωση της προσφοράς του συνθέτη στο χώρο του απλού τραγουδιού, γιατί περιέχει πανέμορφα τραγούδια με έντονα μελωδικό χρώμα, ενώ η στιχουργική του Γκούφα, εμποτισμένη με τους χυμούς της ελληνικής παράδοσης, μας χαρίζει εξαιρετικά ποιητικά ξέφωτα με διαχρονικές μνήμες ιστορικών εμπειριών διαπλεγμένες με στοιχεία της σύγχρονης ζωής. Δεν είναι τυχαίος λοιπόν ο τίτλος του δίσκου που παραπέμπει στο ομώνυμο είδος αφηγηματικών δημοτικών τραγουδιών (παραλογές).
Ο δίσκος ευτύχησε επίσης να έχει υπέροχες ερμηνείες με επικεφαλής την Ελένη Βιτάλη, η οποία αποδίδει τα περισσότερα τραγούδια με χάρη και φρεσκάδα ζηλευτή. Υπήρξε άλλωστε η αγαπημένη τραγουδίστρια του συνθέτη, ο οποίος την επέβαλε ως ερμηνεύτρια πρώτης γραμμής,  Μαζί της η φλαουτίστα με τη θαυμάσια φωνή Στέλλα Γαδέδη, ο επικός Κώστας Καμένος και η πιο λαϊκή Έλενα Κωστή
Τραγούδια, όπως το «Μαρούλι», «Μπήκανε δίσεχτοι καιροί», «Άγουρη αγάπη», «Το ψωμί του δείπνου» και «Ψηλό κλωνί βασιλικό» αιχμαλωτίζουν αμέσως τον ακροατή με την γλυκύτητα της μελωδίας τους. Το τραγούδι όμως που ξεχώρισε κι έγινε μεγάλη εμπορική επιτυχία ήταν η «Φρεγάδα», πιο πολύ βέβαια στη δεύτερη εκτέλεσή του από τον Αντώνη Καλογιάννη, παρόλο που η ερμηνεία του Καμένου στο τραγούδι αυτό παραμένει επιβλητική. Την ορχήστρα διευθύνει ο συνθέτης σε συνεργασία με τον Τάσο Καρακατσάνη.

Παρασκευή 7 Φεβρουαρίου 2020

Αργύρης Κουνάδης: Ρόδα είναι και γυρίζει (1974)

Ένα χρόνο μετά το δίσκο "Δεν περισσεύει υπομονή", με τον οποίο ο λόγιος συνθέτης Αργύρης Κουνάδης μας συστήθηκε και ως τραγουδοποιός, κυκλοφόρησε η δεύτερη από τις τρεις συνολικά δισκογραφικές συνεργασίες του με την εταιρία Lyra. Τίτλος του δίσκου: "Ρόδα είναι και γυρίζει". Αυτή τη φορά οι στίχοι υπογράφονται από τον Γιώργο Καλαμαριώτη, έναν από τους τρεις στιχουργούς που συνεργάστηκαν με τον συνθέτη. Οι άλλοι δυο ήταν ο Βαγγέλης Γκούφας και ο Μάριος Ποντίκας.
Ο Γιώργος Καλαμαριώτης (πραγματικό όνομα Γιώργος Μπέρτσος) έγινε γνωστός ως δημοσιογράφος που είχε πρωταγωνιστήσει στη διαλεύκανση της δολοφονίας του βουλευτή Γρηγόρη Λαμπράκη το 1963. Ως στιχουργός είχε μια πολύ ενδιαφέρουσα παρουσία στο ελληνικό τραγούδι στα μέσα της δεκαετίας του '70 συνεργαζόμενος με πολύ αξιόλογους δημιουργούς, όπως ο Γιώργος Μητσάκης ("Μονά ζυγά"), ο Μίμης Πλέσσας ("Τα μόρτικα", "Εκείνη τη νύχτα"), η Μαρίζα Κωχ ("Μια στο καρφί και μια στο πέταλο"), ο Γρηγόρης Σουρμαΐδης ("Στο δρόμο για το Τσιμενλί") και φυσικά ο Αργύρης Κουνάδης, με τον οποίο έκανε ακόμη έναν ολοκληρωμένο κύκλο τραγουδιών ("Το ταξίδι", 1975).
Ο δίσκος "Ρόδα είναι και γυρίζει" συγκεντρώνει τα γνώριμα μουσικά χαρακτηριστικά του συνθέτη με στοιχεία που πατάνε τόσο στην ελληνική παράδοση και την επτανησιακή καντάδα, όσο και στο λαϊκό τραγούδι. Κυριαρχεί ωστόσο το λαϊκό χρώμα. Παρά τη συμμετοχή πάντως της καταξιωμένης τότε τραγουδίστριας Ρένας Κουμιώτη, αυτός ο δίσκος ακούστηκε πολύ λιγότερο από τον προηγούμενο και γρήγορα ξεχάστηκε. Παρόλα αυτά το ομώνυμο τραγούδι ακούστηκε στην εποχή του αρκετά από το ραδιόφωνο, όπως και τα "Παναγιά μου ένα αγόρι" και "Τι θέλεις γέρο", αλλά οι καλύτερες στιγμές έχουν χρώμα παραδοσιακό, όπως η "Σερενάτα" και η τρυφερή Κεφαλονίτικη "Αριέτα". Τραγουδούν επίσης ο Δημήτρης Ψαριανός και η Ελένη Βιτάλη.

Πέμπτη 6 Φεβρουαρίου 2020

Αργύρης Κουνάδης: Δεν περισσεύει υπομονή (1973)

Ο Αργύρης Κουνάδης (1924-2011) ανήκει στο χώρο της λόγιας μουσικής με σημαντικό έργο στο πεδίο αυτό, δείγμα του οποίου έχουμε παρουσιάσει στο παρελθόν και στον Δισκοβόλο, όπως τα "Τραγούδια για φωνή και πιάνο" (1988) πάνω σε ποίηση Καβάφη και Σεφέρη. Το 1971 μάλιστα μας έδωσε κι ένα δίσκο ("Κεφαλονίτικες αριέτες") με παραδοσιακό υλικό από την πατρίδα του την Κεφαλονιά διασκευασμένο κατάλληλα από τον ίδιο.
Το 1973 ο συνθέτης αποφάσισε να ανοίξει μια μεγάλη παρένθεση στη δημιουργική του πορεία, για να δοκιμάσει τις δυνάμεις του στο απλό λαϊκό τραγούδι. Η θητεία του στο τραγούδι κράτησε μια δεκαετία περίπου (1973-1982) και στο διάστημα αυτό μας έδωσε επτά πολύ όμορφα άλμπουμ τραγουδιών που ερμήνευσαν πολλοί γνωστοί καλλιτέχνες του πενταγράμμου (Σωτηρία Μπέλλου, Αντώνης Καλογιάννης, Ελένη Βιτάλη, Ρένα Κουμιώτη, Δημήτρης Ψαριανός, Σταύρος Πασπαράκης, Λιλάντα Λυκιαρδοπούλου, Λήδα, Κώστας Καράλης, Ελπίδα) και μερικά μάλιστα γνώρισαν πολύ μεγάλη εμπορική επιτυχία.
Ο πρώτος ολοκληρωμένος δίσκος του λοιπόν με πρωτότυπα τραγούδια κυκλοφόρησε το 1973 από τη Lyra με τίτλο "Δεν περισσεύει υπομονή". Σε συνεργασία με την σπουδαίο στιχουργό Βαγγέλη Γκούφα έγραψε έναν πανέμορφο κύκλο τραγουδιών που συγκεντρώνουν όλα τα βασικά χαρακτηριστικά της τραγουδοποιίας του: Υπέροχες μελωδίες με διακριτικές αναφορές στη δημοτική παράδοση, αλλά και στέρεοι λαϊκοί ρυθμοί βγαλμένοι μέσα από τη νεότερη λαϊκή παράδοση του ρεμπέτικου. 
Μ’ αυτόν τον τρόπο δόθηκε η ευκαιρία στη μεγάλη λαϊκή ερμηνεύτρια Σωτηρία Μπέλλου να ξεκινήσει μια νέα πολύ ενδιαφέρουσα καριέρα στο τραγούδι ερμηνεύοντας συνθέσεις έντεχνων δημιουργών. Το τραγούδι «Εις μνημόσυνον» (βασισμένο σε παραδοσιακή μελωδία που τραγουδούσαν αναρχικοί αντάρτες στα χρόνια του ισπανικού εμφυλίου πολέμου) είναι το τραγούδι που έγινε κλασικό από το δίσκο αυτό. Οι αναφορές στο καθεστώς της εποχής είναι εμφανείς σε κάποια τραγούδια και είναι αξιοπερίεργο πώς πέρασαν από τη λογοκρισία. Το ακροτελεύτιο τραγούδι «Αγιάζι» αποδίδεται από χορωδία και είναι ένα συγκαλυμμένο αργό ζεϊμπέκικο, όπου ο αιχμηρός λόγος σκόπιμα θολώνει και ακούγεται σαν μακρινός απόηχος. 

Τετάρτη 5 Φεβρουαρίου 2020

Χρήστος Λεοντής: Καταχνιά (1964)

Ο Χρήστος Λεοντής ανήκει στην πρώτη επιγονική γενιά των δύο Διόσκουρων του "έντεχνου" λαϊκού μας τραγουδιού, δηλαδή του Μίκη Θεοδωράκη και του Μάνου Χατζιδάκι. Πρωτοεμφανίστηκε μαζί με τον Μάνο Λοΐζο την άνοιξη του 1963, όταν παρουσίασαν τα πρώτα τραγούδια τους στο θέατρο Ακροπόλ, ενώ το ίδιο καλοκαίρι συμμετείχαν στα ιντερμέδια της παράστασης "Μαγική Πόλη" των Χατζιδάκι-Θεοδωράκη, όπου οι δυο τους διηύθυναν την ορχήστρα παίζοντας δικά τους ανέκδοτα ακόμη τραγούδια.
Ένα χρόνο αργότερα λοιπόν, το 1964, ο Χρήστος Λεοντής ηχογράφησε τον πρώτο μεγάλο του δίσκο με τίτλο "Καταχνιά", έργο οριακό στην εξέλιξη του έντεχνου τραγουδιού και μια καίρια στιγμή της ελληνικής δισκογραφίας. Οι στίχοι ανήκουν στον μεγάλο μάστορα του λαϊκού μας τραγουδιού Κώστα Βίρβο, ενώ τα έντονα φορτισμένα εμβόλιμα σχόλια που περιγράφουν τραγικές εικόνες από τα χρόνια της ναζιστικής κατοχής είναι του ποιητή Νικηφόρου Βρεττάκου
Τα τραγούδια του έργου ερμήνευσαν με τρόπο συγκλονιστικό και αξεπέραστο ο Στέλιος Καζαντζίδης (σε μια από τις ελάχιστες συνεργασίες του με έντεχνους συνθέτες) και η Μαρινέλλα. Τα περισσότερα τραγούδια πέρασαν στα χείλη του κόσμου και σήμερα θεωρούνται κλασικά. Ταυτόχρονα συνέβαλαν αποφασιστικά στην καθιέρωση του νέου συνθέτη, ο οποίος θα αποτελέσει έναν από τους σημαντικότερους εκπροσώπους του νέου ελληνικού τραγουδιού.
Η "Καταχνιά" είναι επίσης ένας από τους σπάνιους θεματικούς δίσκους που γράφτηκαν για τη δύσκολη εκείνη εποχή της ξένης κατοχής του τόπου μας προβάλλοντας μέσα από τη δίνη του σκοταδιού και του θανάτου ένα όραμα για ένα καλύτερο αύριο και μια αισιόδοξη ματιά προς το μέλλον. Σήμερα βέβαια ίσως όλα αυτά μοιάζουν πομπώδη και μεγαλοϊδεατικά, ωστόσο στη συγκεκριμένη εποχή λειτούργησαν σχεδόν προφητικά για ένα νέο σκοτάδι που ήταν γραμμένο για τον τόπο τρία μόλις χρόνια αργότερα.
Πέρα από τους δύο κορυφαίους ερμηνευτές στο δίσκο συμμετέχει ο ηθοποιός Δημήτρης Μυράτ στο ρόλο του αφηγητή, καθώς και η Χορωδία Κορίνθου. Το εικαστικό μέρος της έκδοσης επιμελήθηκε ο σπουδαίος ζωγράφος Σπύρος Βασιλείου.

Τρίτη 4 Φεβρουαρίου 2020

Μίκης Θεοδωράκης, Μαργαρίτα Ζορμπαλά: Επιβάτης (1981)

Με την κυκλοφορία του δίσκου "Επιβάτης" το 1981 ολοκληρώνεται η πολύχρονη και γόνιμη συνεργασία της υπέροχης (και πανέμορφης) ερμηνεύτριας Μαργαρίτας Ζορμπαλά με τον μεγάλο συνθέτη Μίκη Θεοδωράκη, η οποία ξεκίνησε στα μέσα της δεκαετίας του '70 με τις αριστουργηματικές "Μπαλάντες", όταν η Μαργαρίτα ήταν μόλις 18 χρονών!
Ο "Επιβάτης" είναι ένας κύκλος τραγουδιών που εκδόθηκε σε δύο παράλληλες εκτελέσεις μέσα στην ίδια χρονιά: Μία με τη Μαρία Φαραντούρη στην Minos με την ευθύνη του ίδιου του συνθέτη και μια δεύτερη με τη Μαργαρίτα Ζορμπαλά στη Lyra με την ενορχηστρωτική επιμέλεια του Τάσου Καρακατσάνη
Οι στίχοι είναι του Κώστα Τριπολίτη στην πιο παραγωγική του δισκογραφική χρονιά, καθώς μέσα στον ίδιο χρόνο κυκλοφόρησαν, εκτός από τον "Επιβάτη", πολλές άλλες δουλειές του: "Ραντάρ" (Μίκη Θεοδωράκη), "Φράγμα" (Δήμου Μούτση), "Σκουριασμένα χείλια" (Σταμάτη Κραουνάκη), "Πίσω απ' τη Βιτρίνα" (Γιώργου Χατζηνάσιου). Το συνηθίζει ο σπουδαίος αυτός στιχουργός να εμφανίζεται κατά διαστήματα με φούρια και πλούσιο υλικό και στη συνέχεια να εξαφανίζεται για αρκετά χρόνια, μέχρι να επανεμφανιστεί κομίζοντας πάντα κάτι ενδιαφέρον και πρωτότυπο! Στον "Επιβάτη" ο λόγος του Τριπολίτη είναι απόλυτα αναγνωρίσιμος, με αιχμηρές αναφορές στην καθημερινότητα κι ένα λεξιλόγιο σαν εγχειρίδιο που ανατέμνει χωρίς αναισθητικό την κακοδαιμονία και τις παθογένειες της επικαιρότητας. 
Ο Μίκης δεν είχε δυσκολία να παρακολουθήσει τους ρυθμούς αυτού του σκληρού ποιητικού λόγου και να εκμαιεύσει τις κρυφές ευαισθησίες που κρύβονται επιμελώς από κάτω. Το αποτέλεσμα είναι μια σειρά άκρως ενδιαφέροντα τραγούδια απογυμνωμένα σκόπιμα από κάθε μελωδικό ή λυρικό στοιχείο, τα οποία ασφαλώς ανοίγουν καινούργιους δρόμους στην πορεία του ελληνικού τραγουδιού με την ανατολή της νέας δεκαετίας, αλλά και στην προσωπική πορεία του συνθέτη. Μερικά μάλιστα ακούστηκαν πολύ. Όχι τόσο με τη φωνή της Ζορμπαλά, όσο με τη Φαραντούρη. Κι εδώ που τα λέμε, η σύγκριση των δύο εκτελέσεων είναι απολύτως ανισοβαρής, καθώς η Φαραντούρη κερδίζει κατά κράτος τη γλυκιά Μαργαρίτα. Θα έλεγα κιόλας ότι δεν τη βοηθάει και η ενορχηστρωτική οπτική του Καρακατσάνη, ο οποίος ακολούθησε κι εδώ τη δική του μανιέρα που παραπέμπει περισσότερο στο χατζιδακικό πρότυπο.

Δευτέρα 3 Φεβρουαρίου 2020

Μίκης Θεοδωράκης: Ο άνθρωπος με το γαρίφαλο (1980)

Το 1980 ο Μίκης Θεοδωράκης έγραψε τη μουσική για την ταινία "Ο άνθρωπος με το γαρίφαλο" που αναφερόταν στην εκτέλεση του μεγάλου αγωνιστή της αριστεράς Νίκου Μπελογιάννη το 1952. Την ταινία σκηνοθέτησε ο Νίκος Τζίμας και είχε πρωταγωνιστές τους Φοίβο Γκικόπουλο, Μάνο Κατράκη, Αλέκο Αλεξανδράκη και Κώστα Καζάκο. 
Ο ομότιτλος δίσκος εκδόθηκε από τη Lyra και περιλαμβάνει δύο ενότητες, μία αντίστοιχα σε κάθε πλευρά του. Η πρώτη ενότητα καλύπτεται από το soundtrack της ταινίας που έχει τη μορφή θέματος με εννέα παραλλαγές, οργανικές ή φωνητικές. Το βασικό θέμα βασίζεται σε μια μουσική φράση παρμένη από το συμφωνικό έργο "Antar" του μεγάλου Ρώσου ρομαντικού συνθέτη Nicolai Rimsky-Korsakov (1844-1908), την οποία μορφοποίησε σε μια υπέροχη ελεγειακή μελωδία ο Μίκης χτίζοντας πάνω της τις συναρπαστικές του παραλλαγές για ορχήστρα, σόλο όργανα (κιθάρα, φλάουτο), χορωδία και σόλο φωνή. Το μοναδικό τραγούδι του έργου με τίτλο "Ο Μπελογιάννης" σε στίχους του Γιάννη Θεοδωράκη ερμηνεύει πολύ τρυφερά ο Μαργαρίτα Ζορμπαλά στην πέμπτη κατά σειρά συνεργασία της με τον συνθέτη, την ίδια χρονιά που ηχογράφησε και το δίσκο "Μεθυσμένο κορίτσι".

Κυριακή 2 Φεβρουαρίου 2020

Η Μαργαρίτα Ζορμπαλά τραγουδά Θεοδωράκη & Χατζιδάκι (1980)

Συνεχίζοντας την όμορφη συνεργασία της με τον Μίκη Θεοδωράκη η εξαίρετη τραγουδίστρια Μαργαρίτα Ζορμπαλά ηχογράφησε το 1980 για τη Lyra το άλμπουμ "Μεθυσμένο κορίτσι", όπου μάλιστα δοκιμάζει για πρώτη φορά να διευρύνει τον ορίζοντα συνεργασίας της και στον άλλο μεγάλο Έλληνα συνθέτη, τον Μάνο Χατζιδάκι. Έτσι λοιπόν προέκυψε ένας δίσκος εξ αδιαιρέτου με επτά τραγούδια του κάθε συνθέτη που καλύπτουν αντίστοιχα την κάθε πλευρά του. 
Η πρώτη πλευρά περιλαμβάνει επτά αγαπημένα τραγούδια του Μάνου Χατζιδάκι, τα περισσότερα σε στίχους του Νίκου Γκάτσου, προερχόμενα από τους κύκλους τραγουδιών "Της γης το χρυσάφι" (1972), "Ο οδοιπόρος, το μεθυσμένο κορίτσι και ο Αλκιβιάδης" (1974), "Αθανασία" (1976), αλλά κι από το soundtrack της ταινίας "Sweet Movie" (1974), καθώς κι ένα ανεξάρτητο τραγούδι ("Πάει ο καιρός") που είχε πρωτοτραγουδήσει ο Γρηγόρης Μπιθικώτσης το 1965.
Η δεύτερη πλευρά του δίσκου είναι αφιερωμένη στον Μίκη Θεοδωράκη και περιλαμβάνει επανεκτελέσεις κλασικών τραγουδιών του από τη δεκαετία του '60. Έχουν επιλεγεί λοιπόν τραγούδια από την "Όμορφη πόλη" (1962), το "Τραγούδι του νεκρού αδελφού" (1962), τη "Μαγική πόλη" (1963), τις "Μικρές Κυκλάδες" (1964) και τα "Έξι λαϊκά τραγούδια" (1965), γνωστά στις νεότερες επανεκδόσεις τους και ως "Κύκλος Φαραντούρη".

Σάββατο 1 Φεβρουαρίου 2020

Μίκης Θεοδωράκης, Μ. Ζορμπαλά: Τρεις κύκλοι (1979)

Παραμένοντας στην όμορφη συνεργασία του Μίκη Θεοδωράκη με την ευαίσθητη ερμηνεύτρια Μαργαρίτα Ζορμπαλά στο δεύτερο μισό της δεκαετίας του '70, σειρά έχει σήμερα ο δίσκος "Τρεις κύκλοι" που εκδόθηκε το 1979 πάλι από τη Lyra. Η Μαργαρίτα Ζορμπαλά ερμηνεύει με συναρπαστικό τρόπο τρεις σπουδαίους κύκλους τραγουδιών του συνθέτη, από τα περίφημα τετραμερή έργα του που μας παρουσίασε κατά την παραγωγικότατη δεκαετία του '60. 
Παλιότερος από τους τρεις κύκλους είναι οι "Λιποτάκτες", γραμμένοι στις αρχές του '50 (1952-54) σε ποίηση του αδελφού του συνθέτη Γιάννη Θεοδωράκη, όπου περιέχεται η χιλιοτραγουδισμένη "Όμορφη πόλη" ("Θα γίνεις δικιά μου"), ένα από τα διαχρονικότερα τραγούδια του μεγάλου δημιουργού. Η πρώτη εκτέλεση του έργου ανήκει στον ίδιο τον Μίκη και κυκλοφόρησε σε extended 45άρι το 1960, ενώ στη συνέχεια ενσωματώθηκε δισκογραφικά στον κύκλο "Μικρές Κυκλάδες" (1966).
Ο κύκλος "Επιφάνια" σε ποίηση Γιώργου Σεφέρη γράφτηκε και ηχογραφήθηκε το 1961 με πρώτο ερμηνευτή τον Γρηγόρη Μπιθικώτση, την ίδια εποχή που ηχογραφήθηκαν και τα τραγούδια της "Πολιτείας" και του "Αρχιπέλαγους". Από τον κύκλο αυτό ξεχώρισε το κλασικό "Περιγιάλι" ("Άρνηση"), ενώ το στιβαρό τραγούδι "Κράτησα τη ζωή μου" καταξιώθηκε κυρίως από τη δεύτερη και μόνη ολοκληρωμένη εκτέλεσή του αρκετά χρόνια αργότερα από τον Αντώνη Καλογιάννη. 
Ο τρίτος κύκλος είναι το "Μυθιστόρημα", πάλι σε ποίηση Σεφέρη, που γράφτηκε το 1968 και ηχογραφήθηκε με τη φωνή της Μαρίας Φαραντούρη, για να ενσωματωθεί τελικά στον μεταγενέστερο δίσκο "Ο Μίκης Θεοδωράκης διευθύνει Θεοδωράκη" Νο.2. Το τραγούδι που ξεχώρισε περισσότερο από αυτόν τον κύκλο είναι το διεγερτικό "Λίγο ακόμα", από τους ύμνους των αγωνιστικών κινητοποιήσεων της μεταπολιτευτικής εποχής, αν και το αγαπημένο μου υπήρξε εξαρχής το συναρπαστικό "Στο στήθος μου η πληγή" ("Ανδρομέδα").