Λιζέττα Νικολάου: Μικρό πορτρέτο (1974-1982)

Έφυγε απροσδόκητα από τη ζωή πριν από δύο ημέρες η Λιζέττα Νικολάου (1951-2023), κατά κόσμον Ελισάβετ Κατηκαρίδου, γεννημένη στην Καλαμαριά Θεσσαλονίκης, η οποία υπήρξε μια από τις ωραιότερες φωνές που ανέδειξε η γόνιμη δεκαετία του '70 και για πολλά χρόνια μούσα του Γιάννη Μαρκόπουλου, του συνθέτη άλλωστε που έχει τροφοδοτήσει και το σημαντικότερο κομμάτι της δισκογραφικής της παρακαταθήκης.

Πρωτοεμφανίστηκε γύρω στο 1970 στα μεγάλα νυχτερινά μαγαζιά της εποχής δίπλα σε καταξιωμένους ερμηνευτές και κυρίως δίπλα στον Στράτο Διονυσίου. Το 1973 την επέλεξε ο Βασίλης Τσιτσάνης για τις δεύτερες φωνές στο δίσκο του "Τα ωραία του Τσιτσάνη", αλλά και στο "Σκοπευτήριο" δυο χρόνια αργότερα. Η μεγάλη της στιγμή ήρθε το 1974 με τη συμμετοχή της στο "Θεσσαλικό Κύκλο" του Γιάννη Μαρκόπουλου, όπου θα ερμηνεύσει για πρώτη φορά και σόλο τραγούδια εντασσόμενη έτσι στο μόνιμο μουσικό σχήμα του μεγάλου συνθέτη για τα επόμενα χρόνια. Έλαβε μέρος επίσης στα έργα του Μαρκόπουλου "Αφιέρωμα" (1975), "Ανεξάρτητα" (1975) και "Οροπέδιο" (1976), ενώ τραγούδια του συνθέτη συμπεριέλαβε και στους δυο πρώτους προσωπικούς της δίσκους.

Από το 1977 άρχισε να ηχογραφεί προσωπικούς δίσκους με τραγούδια διαφόρων συνθετών (Βασίλη Τσιτσάνη, Γιάννη Μαρκόπουλου, Δήμου Μούτση, Γιάννη Σπανού, Χρήστου Νικολόπουλου, Αντώνη Βαρδή κ.ά.). Ξεχωρίζουν οι δύο πρώτοι της δίσκοι ("Το χαμόγελο της Λιζέττας", "Σ' αγάπησα. μ' αγάπησες"), ενώ το 1982 παρουσίασε τον τρίτο προσωπικό της δίσκο ("Βενετιά και Φανάρι") με διασκευές ξένων φολκ τραγουδιών σε στίχους Δημήτρη Ιατρόπουλου. Στη συνέχεια στράφηκε στο ποντιακό τραγούδι, ενώ ηχογράφησε και κάποιους ακόμη λαϊκούς δίσκους χωρίς ιδιαίτερη απήχηση ως το 1999 που κυκλοφόρησε η τελευταία προσωπική της δουλειά με τίτλο "Είμαι εδώ". 

Από την ενδιαφέρουσα αυτή δισκογραφική δραστηριότητα της Λιζέττας Νικολάου άντλησα το υλικό για ένα Μικρό Πορτρέτο της που καλύπτει το διάστημα 1974-1982, το οποίο στάθηκε και το πιο ουσιαστικό σε ολόκληρη την καριέρα της. Το χώρισα σε δυο μικρές ενότητες, μία αποκλειστικά με τραγούδια του Γιάννη Μαρκόπουλου κι άλλη μία με συνθέσεις άλλων δημιουργών: Βασίλης Τσιτσάνης, Δήμος Μούτσης, Γιάννης Σπανός, Αντώνης Βαρδής. Η ανθολογία περιλαμβάνει αρκετά γνωστά τραγούδια της δεκαετίας του '70 ("Το παζάρι", "Ο ποταμός ο Λούσιος", "Μέρα με την ημέρα", "Ώρα σας καλή", "Αυτός ο Μάρτης", "Τώρα γι' άλλα τραγουδάμε"), καθώς και μερικές υπέροχες λυρικές μελωδίες ("Στα χειμωνιάτικα νυχτέρια", "Μια κι είν' ο κόσμος", "Ήρθες νύχτα"), αλλά και τραγούδια σε δεύτερη εκτέλεση ("Άσπρα κόκκινα κίτρινα μπλε", "Ποιος πληρώνει το βαρκάρη", "Έλα πάμε στον οντά μου"). Αξιοσημείωτο είναι το τραγούδι "Ποιος πληρώνει το βαρκάρη" του Γιάννη Μαρκόπουλου βασισμένο φυσικά στη μελωδία του διάσημου οργανικού θέματος, το οποίο εδώ για πρώτη φορά ντύθηκε και με στίχους που έγραψε ο Γιάννης Καλαμίτσης.

Μουσική για τις τέσσερις εποχές: Άνοιξη

Ολοκληρώνουμε σήμερα αυτόν το μικρό δισκογραφικό κύκλο για τις τέσσερις εποχές του χρόνου ως πηγή έμπνευσης των μουσικών δημιουργών ανά τους αιώνες με τον αριθμητικά πρώτο δίσκο της πολύ ενδιαφέρουσας αυτής έκδοσης της ASV που είναι αφιερωμένος στην εποχή της Άνοιξης, όπου και πάλι - όπως μοιάζει και η φυσικότερη επιλογή - ως προμετωπίδα έχει επιλεγεί τον ομότιτλο Κοντσέρτο για Βιολί από τον κύκλο "Οι τέσσερις Εποχές" (Le quattro stagioni) του Antonio Vivaldi (1678-1741) που αναπτύσσεται σε τρία μέρη (Allegro-Largo-Allegro) κι ερμηνεύεται πάλι από την Αγγλική Ορχήστρα Δωματίου με σολίστ τον Jose Luis Garcia.

Ακολουθεί το πρώτο μέρος (Andante un poco maestoso-Allegro molto vivace) της Συμφωνίας της Άνοιξης, έργου 38 (1841) του Robert Schumann, και μια σειρά υπέροχων συμφωνικών κομματιών διαφόρων συνθετών της ρομαντικής κυρίως περιόδου, όπως το "Ακούγοντας τον πρώτο κούκο την άνοιξη" (1911) του Frederick Delius (1862-1934), το "Τραγούδι της άνοιξης" (1912) του Frank Bridge (1879-1941) μαζί με την ομώνυμη σύνθεση του Jean Sibelius (1865-1957) γραμμένη το 1894, καθώς και συνθέσεις των Paul Reade, 1943-1997 ("The Victorian Kitchen Garden Suite"), Eric Coates, 1886-1957 ("The Three Elizabeth's Suite"), Michael Head, 1900-1976 ("By the River in Spring"), Edvard Grieg, 1843-1907 ("Lyric Pieces") και Darius Milhaud, 1892-1974 ("Spring Concertino").

Στην εκτέλεση των έργων συμμετέχουν οι ορχήστρες: English Chamber Orchestra, Royal Philharmonic Orchestra (διευθύνουν οι Marek Janowski, Jose Serebrier, Yondani Butt), East of England Orchestra (διευθύνει ο Malcolm Nabarro) και The English Brass Ensemble.

Μουσική για τις τέσσερις εποχές: Χειμώνας

Ο τελευταίος δίσκος της σειράς "The 4 Seasons" της εταιρείας ASV είναι αφιερωμένος φυσικά στην εποχή του Χειμώνα με επιλεγμένα μουσικά θέματα από το θησαυροφυλάκιο της λόγιας μουσικής ανά τους αιώνες. Προμετωπίδα του δίσκου είναι η προφανής επιλογή του 4ου Κοντσέρτου για Βιολί με τίτλο "Χειμώνας" από τις περίφημες "Τέσσερις Εποχές" (Le quattro stagioni) του Antonio Vivaldi (1678-1741), έργο γραμμένο το 1725 και ανεπτυγμένο στην κλασική τριμερή μορφή (Allegro-Largo-Allegro), εδώ εκτελεσμένο από την έγκυρη Αγγλική Ορχήστρα Δωματίου με σολίστ τον Jose Luis Garcia.

Ο δίσκος χωρίζεται σε δύο άτυπες υποενότητες, μία που αναφέρεται γενικά στην εποχή του χειμώνα κι άλλη μία που επικεντρώνει το ενδιαφέρον της στην κορυφαία χειμωνιάτικη γιορτή των Χριστουγέννων. Από την πρώτη υποενότητα ξεχωρίζει η όμορφη συμφωνική σουίτα "Winter Bonfire" (Χειμωνιάτικη φωτιά) για παιδική χορωδία και ορχήστρα γραμμένη το 1949 από τον Sergei Prokofiev (1891-1953), καθώς και δύο πιανιστικές συνθέσεις του Claude Debussy (1862-1918), το Πρελούδιο "Πατημασιές στο χιόνι" (1910) και το κομμάτι "Οι χιονονιφάδες χορεύουν" (1906/8) από το έργο "Παιδική Γωνιά" με σολίστ στο πιάνο τον Gordon Fergus Thompson.

Στην υποενότητα των Χριστουγέννων έχουμε συνθέσεις του Hector Berlioz (1803-1869), του John Ireland (1879-1962), του Benjamin Britten (1913-1976), του Nicolai Rimsky-Korsakov (1844-1908) κι ένα συμφωνικό ιντερμέδιο (Ποιμενική Συμφωνία) από το πρώτο μέρος του "Μεσσία" του Georg Friedrich Handel (1685-1759). Εντύπωση πάντως προκαλεί η απουσία κάποιου αποσπάσματος από το περίφημο Ορατόριο των Χριστουγέννων του J.S. Bach, αλλά και από το δημοφιλέστατο "χριστουγεννιάτικο" μπαλέτο "Καρυοθραύστης" του Piotr Ilitch Tchaikovsky.

Την ορχήστρα English Chamber Orchestra διευθύνει ο Philip Ledger, τη Scottish Chamber Orchestra ο Jose Serebrier και την Armenian Philharmonic Orchestra ο Loris Tjeknavorian.

Μουσική για τις τέσσερις εποχές: Φθινόπωρο

Ο τρίτος δίσκος της σειράς "The 4 Seasons" που εξέδωσε το 1993 η αγγλική εταιρεία ASV είναι αφιερωμένος στο Φθινόπωρο και περιλαμβάνει και πάλι μουσικό υλικό ανθολογημένο από ένα μουσικό φάσμα τριών αιώνων, από την εποχή του Μπαρόκ μέχρι τον 20ο αιώνα.

Το πρώτο έργο της ανθολογίας είναι το 3ο κοντσέρτο για βιολί από τις περίφημες "Τέσσερις εποχές" (Le quattro stagioni) του κορυφαίου Ιταλού συνθέτη Antonio Vivaldi (1678-1741) σε τρία μέρη (Allegro-Adagio molto-Allegro) με σολίστ τον Jose Luis Garcia. 

Ο δίσκος ανθολογεί επίσης ανάλογης θεματικής έργα των Γάλλων συνθετών Claude Debussy (1862-1918) και Cecil Chaminade (1857-1944), του Ρώσου Sergei Prokofiev (1891-1953), του Γερμανού (και Άγγλου) Georg Friedrich Handel (1685-1759) και των Άγγλων Frederick Delius (1862-1934), Ralph Vaughan Williams (1872-1958), Frank Bridge (1879-1941), Michael Tippett (1905-1998) και Paul Reade (1943-1997). Ξεχωρίζουν οι συνθέσεις "Φθινοπωρινό σκίτσο" (1910) του Προκόφιεφ, Κουαρτέτο Εγχόρδων "Τα τελευταία χελιδόνια" (1916) του Ντίλιους, Πρελούδιο για Πιάνο "Νεκρά φύλλα" (1913) του Ντεμπισί, το αργό 2ο μέρος (Lento) της Συμφωνίας του Λονδίνου (1913) του Ραλφ Βον Ουίλλιαμς και το 4ο μέρος (Η χαρά) της σουίτας "Μουσική για τα Βασιλικά Πυροτεχνήματα" (1749) του Χέντελ.

Τη Bασιλική Φιλαρμονική Ορχήστρα και την Ορχήστρα Δωματίου της Σκοτίας διευθύνουν ο Jose Serebrier και ο Alexander Gibson, την Ορχήστρα Φιλαρμόνια ο Francesco D' Avalos και ο Arwel Hughes και την Ορχήστρα της Ακαδημίας του Αγίου Μαρτίνου των Αγρών ο Neville Marriner.

Μουσική για τις τέσσερις εποχές: Καλοκαίρι

Πριν από λίγες ημέρες, με αφορμή την παρουσίαση του δίσκου "Εποχές" του Μάνου Αναγνώστου, βρήκα την ευκαιρία να θυμίσω ότι οι εποχές του χρόνου έχουν αποτελέσει ένα ιδιαίτερα δημοφιλές θεματικό μοτίβο των μουσικών διαχρονικά, από την προκλασική ακόμη εποχή ίσαμε τους σύγχρονους δημιουργούς. Επεκτείνοντας λοιπόν την ιδέα αυτή θα ήθελα να σας παρουσιάσω μια σειρά ψηφιακών δίσκων που ανθολογούν μουσικά θέματα σχετικά τις εποχές του χρόνου από το χώρο της λόγιας μουσικής δημιουργίας σε ένα χρονικό εύρος πολλών αιώνων.

Πρόκειται για μια έκδοση της αγγλικής δισκογραφικής εταιρείας ASV που κυκλοφόρησε το 1993 σε τέσσερις δίσκους, ένα για κάθε εποχή. Κι αν η συνήθης κατάταξη των εποχών προτάσσει την άνοιξη, όπως το έπραξε κι ο Antonio Vivaldi στις δικές του δημοφιλέστατες Τέσσερις Εποχές, ωστόσο εγώ λέω να ξεκινήσω με το καλοκαίρι, μιας και βρισκόμαστε στην καρδιά της πιο καυτής εποχής του έτους, για να καταλήξουμε στην άνοιξη.

Ο δίσκος λοιπόν "Summer" περιλαμβάνει 21 κομμάτια που εκτείνονται χρονικά από τον 14ο αιώνα μέχρι τα τέλη του 20ου. Στην εισαγωγή ακούμε ένα χαριτωμένο φωνητικό θέμα ανώνυμου Άγγλου δημιουργού με τίτλο (σε παλιά αγγλικά) "Summer Is Icumen In", γραμμένο γύρω στο 1310. Ακολουθεί το 2ο από τα τέσσερα κοντσέρτα για βιολί του Antonio Vivaldi (1678-1741) με τίτλο "L' estate" (Καλοκαίρι) από τον κύκλο "Le quattro stagioni" (Οι 4 Εποχές) δομημένο σε τρία μέρη (Allegro non molto-Adagio-Presto) με σολίστ στο Βιολί τον Jose Luis Garcia.

Ο δίσκος περιλαμβάνει επίσης συνθέσεις του Ρώσου Sergei Prokofiev, 1891-1953 (Summer Day, έργο του 1941 σε επτά μέρη), του Αμερικανού George Gershwin, 1898-1937 (το περίφημο "Summertime" από την όπερα Porgy & Bess, έργο του 1935, εδώ σε διασκευή για Βιολί και Πιάνο), του Ισπανού Joaquin Rodrigo, 1901-1999 (Summer Concerto, έργο του 1943 σε τρία μέρη) και των Άγγλων συνθετών Frederick Delius (1862-1934), Eric Coates (1886-1957), Richard Rodney Bennett (1936-2012) και Paul Reade (1943-1997). Τη Σκοτική Ορχήστρα Δωματίου και τη Βασιλική Φιλαρμονική Ορχήστρα διευθύνει ο Jose Serebrier.

Ελληνική Μουσική Παράδοση της Κάτω Ιταλίας (1983)

Η παρουσία του ελληνικού στοιχείου σε δεκάδες κοινότητες της Κάτω Ιταλίας στις περιοχές του Σαλέντο, της Καλαβρίας και της Σικελίας χρονολογείται εδώ και πολλούς αιώνες και πιθανότατα ανάγεται στην εποχή του μεγάλου αποικισμού κατά τον 8ο αιώνα π.Χ., όταν οι πιο ισχυρές μητροπολιτικές πόλεις της Ελλάδας απλώθηκαν σε όλες τις εύφορες ακτές της Μεσογείου και του Ευξείνου Πόντου δημιουργώντας ακμαίες αποικίες, πολλές από τις οποίες εξελίχθηκαν σε σπουδαία οικονομικά και πνευματικά κέντρα.

Η εξαιρετικά ενδιαφέρουσα μουσική παράδοση των ελληνόφωνων αυτών περιοχών της Ιταλίας για πρώτη φορά μελετήθηκε και καταγράφηκε επιστημονικά στις αρχές της δεκαετίας του '80 από τους διαπρεπείς μουσικολόγους Λάμπρο Λιάβα και Νίκο Διονυσόπουλο για λογαριασμό του Πελοποννησιακού Λαογραφικού Ιδρύματος με αλλεπάλληλες αποστολές κατά τη διετία 1980-1981. Μέρος αυτής της πολύτιμης καταγραφής αποτυπώθηκε σε ένα διπλό αναλογικό λεύκωμα που κυκλοφόρησε το 1983 και επανεκδόθηκε σε μονό ψηφιακό δίσκο το 1996 με γενικό τίτλο Ελληνική Μουσική Παράδοση της Κάτω Ιταλίας. Περιλαμβάνει 31 συνολικά μικρά ηχογραφήματα ποικίλου περιεχομένου που αποδίδουν όλες τις μουσικές εκφάνσεις της ντόπια παράδοσης, ερωτικά τραγούδια, νανουρίσματα, μοιρολόγια, ταραντέλες, θρήνους, παραλογές, αλλά και εκκλησιαστικούς ύμνους και τροπάρια.

Η έκδοση μοιράζεται σε τρεις επιμέρους ενότητες, από τις οποίες η ενότητα της περιοχής Σαλέντο (στη χερσόνησο Οτράντο) αποτελείται από τραγούδια καθαρά ελληνόφωνα, ενώ οι άλλες δύο ενότητες (Καλαβρία, Σικελία) έχουν μοιρασμένο υλικό με τραγούδια ελληνόφωνα και αλβανόφωνα. Μια υπέροχη δουλειά αρχείου που αξίζει να προσέξουμε, για να ανακαλύψουμε μιαν άλλη Ελλάδα που επιμένει να κρατά ζωντανή της ελληνικότητά της μέσα από την μακραίωση πορεία της σε συνθήκες μειονοτικής παρουσίας.

Νίκος Τσιριγώτης: Αφιέρωμα στα 100 χρόνια του Αργύρη Εφταλιώτη

Αιολίς γη, νησί μαγικό πλάι στις Μικρασιατικές ακτές με τη λύρα του Ορφέα να αντηχεί ακόμη στ' ακρογιάλια του και τους ποιητές του, από τον Τέρπανδρο, τη Σαπφώ, τον Αλκαίο και τον Αρίωνα ίσαμε με τον Εφταλιώτη, τον Μυριβήλη και τον Ελύτη, να υμνούν τα αιώνια συναισθήματα του έρωτα και της ζωής μαζί με τους μουσικούς της, όπως ο Γεώργιος ο Λέσβιος τον 19ο αιώνα και ο Βαγγέλης Πιτσιλαδής πιο πρόσφατα, και παραδίπλα τον ταπεινό χειροτέχνη ζωγράφο Θεόφιλο, η Λέσβος αρμενίζει περήφανη μέσα στους αιώνες και συνεχίζει να υπηρετεί τον πολιτισμό με νέους θεράποντες της τέχνης.

Ένας σημαντικός σύγχρονος Λέσβιος δημιουργός, για τον οποίο έχουμε ξαναμιλήσει εδώ στο Δισκοβόλο κι έχουμε παρουσιάσει δείγματα της θαυμάσιας δουλειάς του, είναι ο συνθέτης και μαέστρος Νίκος Τσιριγώτης που, παρόλο ότι δεν νοιάστηκε ποτέ να χτίσει μια τυπική καριέρα ακολουθώντας τους δρόμους της εμπορικής δισκογραφίας, έχει ήδη στο ενεργητικό του ένα ογκώδες μουσικό έργο, το οποίο συχνά παρουσιάζει στους συντοπίτες του με ποικίλες αφορμές και αφιερώματα που οργανώνονται από πολιτιστικούς φορείς του τόπου του.

Το 2023 λοιπόν, η χρονιά που διανύουμε, είναι και η επέτειος των 100 χρόνων από το θάνατο του σπουδαίου Λέσβιου ποιητή Αργύρη Εφταλιώτη (1849-1923), του πρωτοπόρου δημοτικιστή ποιητή της γενιάς του 1880 με το πλούσιο μεταφραστικό και ποιητικό έργο, το οποίο δυστυχώς δεν έχει ακόμη εκτιμηθεί στο πραγματικό του μέγεθος. Ο Νίκος Τσιριγώτης πάντως φρόντισε να ετοιμάσει έναν όμορφο κύκλο μελοποιημένων ποιημάτων του Εφταλιώτη λίγο πριν φύγει το 2022 ως προανάκρουσμα της φετινής επετείου για τον ποιητή. Το υλικό αυτής της δουλειάς λοιπόν παρουσίασε ζωντανά  το Σάββατο, 1 Ιουλίου 2023, στον πολυχώρο Δεσμός εκεί στο λιμάνι του Μολύβου, διευθύνοντας ο ίδιος τα τραγούδια του που ερμήνευσαν τοπικοί ερμηνευτές μπροστά σε μεγάλο πλήθος κόσμου που χειροκρότησε θερμά τους καλλιτέχνες.

Από τη μαγική αυτή βραδιά έχω στα χέρια μου μια υπέροχη βιντεοσκοπημένη στιγμή με το τραγούδι "Μάνα και γιος" (Παραλογή) σε ποίηση Αργύρη Εφταλιώτη από τα πολυάριθμα ποιήματα της ξενιτιάς που μας άφησε. Το συγκεκριμένο ποίημα γράφτηκε το 1889. Το ερμήνευσε πολύ αισθαντικά η Χρύσα Βέκιου, ενώ ο Θεόφιλος Προκοπίου διάβασε στίχους του ποιήματος. Μια πολύ όμορφη μουσική στιγμή από ένα σεμνό υπηρέτη της μουσικής τέχνης που συνεχίζει ακούραστος να παράγει πολιτισμό...

Μάνος Αναγνώστου: Εποχές (1999)

Δυο χρόνια μετά το υπέροχο "Υδάτινοι δρόμοι" (1997) ο συνθέτης και κιθαριστής Μάνος Αναγνώστου παρουσιάζει μια δεύτερη σύνθεση με ανάλογο μουσικό περιεχόμενο που κυκλοφόρησε σε αναξάρτητη και πάλι παραγωγή το 1999 με τίτλο "Εποχές" και ηχολήπτη τον συνθέτη Βαγγέλη Κατσούλη. 

Ο τίτλος βέβαια παραπέμπει σε ένα δημοφιλές θεματικό μοτίβο που ανάγεται στο μακρύ παρελθόν της λόγιας μουσικής (Vivaldi, Haydn, Verdi, Tchaikovsky, Glazunov, Prokofiev, Milhaud), αλλά και στην ελληνική δισκογραφία. Θυμίζω ότι το 1972 ο Βασίλης Κουμπής μας έδωσε τον κύκλο τραγουδιών "12 Μήνες", ενώ ανάλογη ήταν και η πηγή έμπνευσης αρκετών νεότερων δημιουργών, όπως ο Δημήτρης Παπαδημητρίου με τον κύκλο "Τραγούδια για τους μήνες" (1996), ο Παντελής Θαλασσινός με το "Καλαντάρι" (2006) και ο Ορφέας Περίδης με το "Ονειροπόλων μόχθοι" (2011), ενώ το 1993 ο Γιώργος Καζαντζής είχε παρουσιάσει τις δικές του οργανικές "Εποχές".

Ο δίσκος του Μάνου Αναγνώστου περιλαμβάνει δώδεκα οργανικά θέματα μοιρασμένα σε τέσσερις ενότητες με τρία μέρη η καθεμιά, έτσι που να αντιστοιχούν σ' αυτό που επισημαίνει ο τίτλος, δηλαδή στις τέσσερις εποχές του έτους με τους αντίστοιχους μήνες κάθε εποχής, η οποία μάλιστα φέρει την ιδιαίτερη επισήμανσή της: Το Φθινόπωρο των Ελλήνων, Έλληνας Χειμώνας, Άνοιξη στην Ελλάδα, Ελληνικό Καλοκαίρι. Είναι χαρακτηριστικό ότι ο προσδιορισμός κάθε εποχής αποτελεί μια παραλλαγή της έννοιας της Ελλάδας υποδηλώνοντας εμφανώς την καταγωγή των μελωδικών αφορμών που τροφοδότησαν την έμπνευση τον συνθέτη. Λυρικές μελωδίες και ρυθμικά θέματα διαμορφώνουν ένα υπέροχο ηχοχρωματικό τοπίο που αποδίδεται από οργανικό κουιντέτο. Παίζουν: Μάνος Αναγνώστου (κιθάρα), Βαγγέλης Χριστόπουλος (όμποε), Παναγιώτης Δράκος (φλάουτο), Αλέξανδρος Χαλάψης (βιολί ή βιόλα), Marina Kislitsina (βιολοντσέλο).

Μάνος Αναγνώστου: Υδάτινοι δρόμοι (1997)

Ο Μάνος Αναγνώστου, γεννημένος στην Αθήνα το 1950, αποτελεί μια εκλεκτή περίπτωση προικισμένου μουσικού με διακριτική παρουσία στα μουσικά μας πράγματα. Με αξιόλογες μουσικές σπουδές πάνω στην κλασική κιθάρα πλάι στους κορυφαίους δασκάλους Βαγγέλη Ασημακόπουλο και Λίζα Ζώη αφιέρωσε μεγάλο κομμάτι της δραστηριότητάς του συμμετέχοντας σε πολλά διεθνή φεστιβάλ και ηχογραφήσεις, ενώ από τα μέσα της δεκαετίας του '80 στράφηκε και προς τη σύνθεση με έργα για μικρά οργανικά σύνολα και χορωδιακά σχήματα, όπως οι ανέκδοτες σκηνικές συνθέσεις "Πάτμος, το νησί της Αποκάλυψης" και "Λέσβος, από τη Σαπφώ στον Ελύτη".

Η συνεισφορά του στην ελληνική δισκογραφία περιορίζεται σε μόλις δύο οργανικούς δίσκους ("Υδάτινοι δρόμοι", "Εποχές"), οι οποίοι ωστόσο είναι εξαιρετικής ποιότητας και αξίζει να τους ανακαλύψουμε, έστω κι ετεροχρονισμένα κατά μία 25ετία περίπου!

Πρώτος κατά χρονική σειρά εκδόθηκε σε ανεξάρτητη παραγωγή ο δίσκος "Υδάτινοι δρόμοι" το 1997. Χωρίς περιστροφές θα πω: Εξαιρετικός δίσκος! Από τους καλύτερους οργανικούς δίσκους στο σύνολο της ελληνικής δισκογραφίας. Υπέροχες μελωδικές πινελιές που χρωματίζουν τοπία και συναισθήματα ακολουθώντας τους δρόμους του νερού από τις πηγές και τη μακριά διαδρομή του μέσα από τη χλωρίδα και πανίδα του φυσικού τοπίου που διαπλέκεται συναρπαστικά με τους ατέλειωτους μύθους και δοξασίες ως το τέρμα της διαδρομής στη συνάντηση με τη θάλασσα και την απεραντοσύνη του ωκεανού. Οι δρόμοι του νερού συνοδεύονται από το γλυκόλαλο τραγούδι των αηδονιών, από τα λουλούδια στις απρόκρημνες όχθες του ποταμού, από ξεχασμένα εκκλησάκια μέσα στα δάση, από νεράιδες, ξωτικά και μαγγανείες κι από πολυτραγουδισμένες ιστορίες χαμένες στα βάθη του χρόνου σαν τη στοιχειωμένη γυναίκα του Πρωτομάστορα.

Το έργο αναπτύσσεται σε δώδεκα οργανικά θέματα εξαίσιου λυρισμού που αποδίδονται από οργανικό κουαρτέτο αποτελούμενο από κλασική κιθάρα (Μάνος Αναγνώστου), όμποε (Βαγγέλης Χριστόπουλος), φλάουτο (Daniel Stankovic) και βιολοντσέλο (Claire Demeulenaire).