Κώστας Μάντζιος: Αν ήταν εύκολη η ζωή... (1997)

Σαν σήμερα, 9 Μαΐου, γεννήθηκε πριν από 62 χρόνια ο ηπειρώτης τραγουδιστής Κώστας Μάντζιος, από τους αξιολογότερους λαϊκούς ερμηνευτές της νεότερης γενιάς, αυτής που αναδείχθηκε κατά τη δεκαετία του '90 και παραμένει πάντα στο προσκήνιο. 

Με καταγωγή από τα Γιάννενα ο Μάντζιος σε ηλικία δέκα ετών εγκαταστάθηκε μόνιμα στην Αθήνα, ενώ από τις αρχές της δεκαετίας του '80 άρχισε τη μουσική του ενασχόληση ως ακορντεονίστας. Το 1992 είχε την πρώτη δισκογραφική του εμφάνιση στο δίσκο Μπουζουξήδες με πυξίδες του Βαγγέλη Κορακάκη, για να ακολουθήσει η συμμετοχή του στο δίσκο Καθαρός ουρανός (1993) του Γιώργου Σταυριανού, ο οποίος του έδωσε και το υλικό για τον πρώτο προσωπικό του δίσκο με τίτλο Στην πολιορκία πέφτει πάντα η Τροία (1995) που στάθηκε η αφορμή για την πανελλήνια πλέον αναγνώρισή του. Ακολούθησαν άλλε δυο προσωπικές δουλειές (Αν ήταν εύκολη η ζωή..., Μέρα νύχτα), καθώς και πάμπολλες συμμετοχές του σε διάφορες δουλειές, ενώ τα τελευταία χρόνια έχει αραιώσει πλέον την παρουσία του.

Το 1997 λοιπόν κυκλοφόρησε από την FM Records ο δεύτερος προσωπικός δίσκος του Κώστα Μάντζιου με τον μακροσκελή τίτλο Αν ήταν εύκολη η ζωή... θα κράταγε αιώνες, αυτή τη φορά με πολυσυλλεκτικό χαρακτήρα, αφού τα δεκατρία τραγούδια του άλμπουμ υπογράφουν επτά διαφορετικοί συνθέτες και συγκεκριμένα οι: Γιώργος Αρσενίδης, Νίκος Λαβράνος, Γιάννης Νικολάου, Γιάννης Σαββίδης, Πέτρος Βαγιόπουλος, Γεωργία Αναστασοπούλου και Θόδωρος Λαχανάς. Και οι στίχοι επίσης προέρχονται από διαφορετικούς στιχουργούς, όπως ο Ηλίας Κατσούλης, ο Οδυσσέας Εισαγγελέας, ο Γιώργος Λεκάκης, ο Βαγγέλης Βελώνιας και άλλοι. 

Απλά λαϊκά τραγούδια χωρίς εξάρσεις, σε μια ισορροπημένη γραμμή που δεν ανατράπηκε από κάποιο σουξέ, αφού ο δίσκος δεν πέρασε και τόσο στο ευρύ κοινό. Διαθέτει όμως καλά στοιχεία και καλοδουλεμένη ενορχήστρωση από τον Αντώνη Γούναρη με τη συμμετοχή αξιόλογων μουσικών, όπως ο Μανώλης Καραντίνης που παίζει μπουζούκι, τζουρά, μπαγλαμά και μαντολίνο, ο Νίκος Χατζόπουλος στο σόλο βιολί και ο Θανάσης Βασιλόπουλος στο κλαρίνο. Το καλύτερο πάντως στοιχείο του δίσκου είναι η στέρεη ερμηνεία του Κώστα Μάντζιου με τη σύμπραξη της Αφεντούλας Ραζέλη στα φωνητικά.

Χάρρυ Κλυνν: Δοξάστε με (1979)

Ένα χρόνο μετά το πετυχημένο δισκογραφικό βάπτισμα του πυρός με το άλμπουμ Για δέσιμο (1978) ο δαιμόνιος Χάρρυ Κλυνν επανήλθε με καινούργια δουλειά πλημμυρισμένη με ξεκαρδιστικά σκετσάκια και αντίστοιχα τραγούδια. Ο δίσκος έχει τίτλο Δοξάστε με και το περιεχόμενό του μοιάζει να συνεχίζει φυσιολογικά το πνεύμα της προηγούμενης δουλειάς με τον σπαρταριστό Τραμπάκουλα να κρατάει πάντα τον πρωταγωνιστικό ρόλο. Τη μουσική έγραψε και πάλι ο Γιώργος Κριμιζάκης, ενώ στα κείμενα έχουμε την παρουσία δύο σημαντικών και δοκιμασμένων στιχουργών μας, του Γιάννη Κακουλίδη και του Γιάννη Καλαμίτση.

Αλλά καλύτερα ας αφήσουμε τους ίδιους τους δημιουργούς να μας μιλήσουν για τη δουλειά τους: 

Το σύνθημα ΔΟΞΑΣΤΕ ΜΕ ήρθε ξαφνικά από τις Σέρραις Μάντρες. Το υπέγραφε ο μυστηριώδης διευθυντής της ΕΜΙΑΛ Marco Bognotti. Ο (ν)μυστικός παραγωγός Γιώργος Πετσίλας αντέδρασε αμέσως. Την άλλη μέρα έλυσε τον Χάρρυ Κλυνν που τον κρατούσε δεμένο σχεδόν ένα χρόνο και του είπε: Ετοιμάσου. Δεν απέμενε παρά να βρεθούν οι συνεργοί του εγκλήματος. Τους αναζήτησε στην ομάδα Γ.Κ. Ο ένας ήταν γνωστός. Είχε ήδη αφήσει τα μουσικά του αποτυπώματα και στο προηγούμενο έγκλημα. Ήταν ο Γιώργος Κριμιζάκης. Οι άλλοι δύο μπασμένοι από καιρό στους παραχαρακτικούς κύκλους ήταν ο Γιάννης Καλαμίτσης και ο Γιάννης Κακουλίδης. Όλοι μαζί άρχισαν να καταστρώνουν τα ύποπτα σχέδιά τους. Ήταν μια μελετημένη δουλειά (...). Η μεγάλη στιγμή είχε έρθει. Τότε όμως χτύπησε η αντίδραση. Η διπλή πράκτωρ Βίκυ Γαλάτου υπομαγνητοφώνησε τις ταινίες και παρέδωσε τα κείμενα στην Επιτροπή Ερευνών (υποεπιτροπή υπόπτων συζητήσεων). Οι συλληφθέντες αρνήθηκαν την ενοχή τους. Τα τεκμήρια όμως ήταν αδιάσειστα (....). Ο Διευθυντής των POLICE-ων Σταύρος Ξανθόπουλος καθοδηγούσε την ανάκριση. Η απολογία των κατηγορουμένων ήταν σύντομη αλλά θαρραλέα και ευκρινής. ΟΥΓΚΑΓΚΑ ΜΠΟΥΜ ΜΠΟΥΜ ΧΙΚΑΠ ΑΓΚΟΥΠ ΜΠΙΡΙΛΙ ΓΚΑΓΚΑ ΑΟΥΓΚΙΓΚΙ ΑΟΥΓΚΙΓΚΙ ΜΠΑΓΚΑΛΑΓΚΑ ΟΥΓΚΑ ΓΚΑ. Δεν τους λυπήθηκε κανείς. Αργότερα μόνο, την ώρα που μπαίνανε στην κλούβα που θα τους μετέφερε στην απομόνωση μια φωνή μας ειδοποίησε: Να προσέχετε την πόρτα...

Χάρρυ Κλυνν: Για δέσιμο (1978)

Σήμερα είναι η επέτειος της γέννησης του Χάρρυ Κλυνν - πραγματικό όνομα: Βασίλης Τριανταφυλλίδης (1940-2018) -, ο οποίος ήρθε στον κόσμο στις 7 Μαΐου 1940 στην Καλαμαριά της Θεσσαλονίκης. Υπήρξε πολυτάλαντος κωμικός ηθοποιός και σόουμαν, αλλά και ζωγράφος, ποιητής, πολιτικός και ποδοσφαιρικός παράγοντας! 

Ξεπήδησε στα τέλη της δεκαετίας του '50 μέσα από τα περίφημα "Ταλέντα" του Γιώργου Οικονομίδη, στη συνέχεια μπήκε για σπουδές στη Δραματική Σχολή του Πέλου Κατσέλη και άρχισε τις πρώτες του εμφανίσεις σε μπουάτ της εποχής, ενώ το 1964 είχε κι ένα διπλό πέρασμα από τον ελληνικό κινηματογράφο με σύντομα, αλλά πολύ χαρακτηριστικά ρολάκια στις ταινίες "Γάμος αλά ελληνικά" (του Βασίλη Γεωργιάδη) και "Τα 201 καναρίνια" (του Γρηγόρη Γρηγορίου). Την ίδια χρονιά βρέθηκε στην Αμερική, όπου άρχισε να εμφανίζεται σε ελληνικά καφεθέατρα υιοθετώντας την τεχνική της stand-up comedy, στην οποία βασίστηκε η μετέπειτα μεγάλη του καριέρα στην Ελλάδα μετά τον οριστικό του επαναπατρισμό στα μέσα της δεκαετίας του '70, όταν και κατάφερε να εδραιωθεί ως ο δημοφιλέστερος σκηνικός καλλιτέχνης της μεταπολιτευτικής εποχής με αδιάλειπτη ζωντανή παρουσία σε μπουάτ και κοσμικά κέντρα, αλλά και με πλούσια δισκογραφία, καθώς και αρκετούς πρωταγωνιστικούς πλέον ρόλους στον κινηματογράφο ("Αλαλούμ", "Εις μνήμην Χάρρυ Κλυνν...", "Χάρρυ Κλυνν... και πάσης Ελλάδος", "Η φάπα της χρονιάς", "Made in Greece" κ.ά.).

Η δισκογραφική περιπέτεια του Χάρρυ Κλυνν ξεκίνησε το 1978 με το άλμπουμ Για δέσιμο, το οποίο κυκλοφόρησε από την Columbia και τον έκανε αμέσως πασίγνωστο στο πανελλήνιο. Ευρηματικό και πηγαίο χιούμορ, ανελέητη σάτιρα της τρέχουσας πολιτικής επικαιρότητας, εντυπωσιακές μιμήσεις πολιτικών προσώπων και ευφάνταστες ατάκες που πέρασαν στα χείλη όλου του κόσμου ήταν τα χαρακτηριστικά αυτής της πρώτης του δουλειάς που περιλαμβάνει τραγούδια με αιχμηρούς στίχους κυρίως του άγνωστου ακόμη τότε Κώστα Τριπολίτη και μουσική του Γιώργου Κριμιζάκη, σταθερού συνεργάτη του για πολλά χρόνια, καθώς και ξεκαρδιστικές παρλάτες με δικά του κείμενα, μέσα από τις οποίες αναδείχθηκε η εμβληματική μορφή του σπαρταριστού Τραμπάκουλα! 

Θάνος Μικρούτσικος: Έργα για φλάουτο (2007)

Το 2007 από την αξιόλογη σειρά Classics της Legend εκδόθηκε ένα σημαντικό άλμπουμ του Θάνου Μικρούτσικου με τον περιληπτικό τίτλο Έργα για Φλάουτο που περιλαμβάνει τρεις συνθέσεις λόγιου ύφους με απόλυτο πρωταγωνιστή τον ήχο του αγαπημένου αυτού ξύλινου πνευστού, το οποίο έχουν τιμήσει με εκλεκτές συνθέσεις τους διαχρονικά πολλοί μεγάλοι δημιουργοί από την εποχή του Μπαρόκ κυρίως και εντεύθεν.

Αφορμή για τη δημιουργία της συγκεκριμένης δισκογραφικής δουλειάς έδωσε η Πολωνέζα σολίστ του φλάουτου Ivona Glinka, η οποία ανέσυρε από τη λήθη και ηχογράφησε εκ νέου ένα παλιότερο έργο του συνθέτη με τίτλο Opera for One που είχε γραφτεί 1984 και είχε πρωτοπαιχτεί στις Βρυξέλλες από τον Βέλγο φλαουτίστα Marc Grauwels, με τον οποίο άλλωστε είχε κυκλοφορήσει και σε δίσκο το 1986 από την Εταιρεία Νέας Μουσικής. Το έργο είναι υψηλών τεχνικών απαιτήσεων και ο σολίστ, πέρα από την εκτέλεση του φλάουτου, είναι επιφορτσιμένος και με υποκριτικές υποχρεώσεις στην απόδοση του ευρηματικού κειμένου που έγραψε ο θεατρικός συγγραφέας Γιώργος Μανιώτης. Όπως εξηγεί ο συνθέτης, "... η αξία του έργου έγκειται στη δυνατότητα που δίνει σ' έναν αποκλειστικά ερμηνευτή να διηγηθεί μία ιστορία με όλους τους δυνατούς τρόπους...".

Η νέα εκτέλεση του παλιού αυτού έργου δημιούργησε την ανάγκη σύνθεσης και πρόσθετου υλικού με επίκεντρο το φλάουτο, προκειμένου να συμπληρωθεί η έκδοση. Έτσι προέκυψε η σύντομη σύνθεση για σόλο φλάουτο "A Music Story For a Flutist" (Μια μουσική ιστορία για μια φλαουτίστρια) που γράφτηκε το 2004 για την Ivona Glinka και παραπέμπει ευθέως σε ιμπρεσιονιστικές συνθέσεις του Claude Debussy ή ακόμη και του νεωτερικού συνθέτη Edgar Varese. 

Το τρίτο έργο του δίσκου γράφτηκε το 2007 ειδικά γι' αυτή την έκδοση και φέρει τον τίτλο "Κόσμος χωρίς ταξιδιώτες". Είναι ένα έργο για φωνή και φλάουτο σε τέσσερα μέρη και βασίζεται στην ομώνυμη ποιητική σύνθεση του Πατρινού ποιητή Γιώργου Κοζία (γενν. 1958). Την αφήγηση έκανε ο ηθοποιός Δημήτρης Παπανικολάου, ενώ το μέρος του φλάουτου φυσικά απέδωσε η Ivona Glinka. 

Η έκδοση της Legend είναι ιδιαίτερα προσεγμένη με πλούσιο ένθετο φυλλάδιο που περιλαμβάνει κι ένα εξαιρετικά κατατοπιστικό κείμενο του μουσικοκριτικού Γιώργου Μονεμβασίτη για τα τρία έργα που περιέχονται στο δίσκο. Αξίζει εδώ να προσθέσω ότι ο Θάνος Μικρούτσικος λίγο αργότερα έγραψε κι ένα δεύτερο έργο σε ποίηση του Γιώργου Κοζία με τίτλο "Η γη τσακισμένο καράβι" (για φωνή και πιάνο), το οποίο μαζί με το "Κόσμος χωρίς ταξιδιώτες" διαμόρφωσαν το περιεχόμενο ενός ψηφιακού δίσκου που συνόδευε την έκδοση του συγγραφικού πονήματος του συνθέτη "Πέντε κείμενα μετά μουσικής", το οποίο κυκλοφόρησε το 2013 από τις Εκδόσεις Γαβριηλίδης.

Σπύρος Ράντος: Recital (1983)

Άλλος ένας σπουδαίος Έλληνας σολίστ έχει σειρά σήμερα. Πρόκειται για τον Σπύρο Ράντο (Κέρκυρα, 1945), διακεκριμένο δεξιοτέχνη του βιολιού με διεθνή καριέρα και σημαντική δισκογραφική παρακαταθήκη. Ο σπουδαίος μαέστρος και παιδαγωγός Στέλιος Καφαντάρης ήταν ο πρώτος του δάσκαλος και στη συνέχεια ο εμβληματικός βιολονίστας Τάτσης Αποστολίδης. Στα 19 του βρέθηκε στην Αυστρία ως πρώτο βιολί στην Ορχήστρα της Κρατικής Όπερας του Λιντς, ενώ στη Βιέννη είχε την ευκαιρία να σπουδάσει στην περίφημη Μουσική της Ακαδημία με δάσκαλο το Eduard Melkus, με τον οποίο συνεργάστηκε και δισκογραφικά σε ηχογραφήσεις με την ορχήστρα εποχής Capella Academica για τη μεγάλη εταιρεία Archiv (θυγατρική της Deutsche Grammophon). Εμφανίστηκε σε πολλές πρωτεύουσες της Ευρώπης και του υπόλοιπου κόσμου ως σολίστ, ενώ κάποια στιγμή δημιούργησε στην Ελλάδα κι ένα πετυχημένο τρίο μουσικής δωματίου με τον πιανίστα Γιάννη Βακαρέλη και τον βιολοντσελίστα (και μαέστρο) Βύρωνα Φιδετζή. Από τα μέσα της δεκαετίας του '70 είναι εγκατεστημένος στην Αυστραλία, όπου αναπτύσσει έντονη μουσική δραστηριότητα με διάφορες ορχήστρες, όπως η ορχήστρα δωματίου Rantos Collegium.

Το 1983 από τη Grevillea Records κυκλοφόρησε ένας αναλογικός δίσκος που αποτυπώνει ανάγλυφα την υψηλή τέχνη του Σπύρου Ράντου. Ο δίσκος έχει τον απλό τίτλο Recital και περιλαμβάνει συνθέσεις για Βιολί και Πιάνο, τις οποίες ερμηνεύει με θαυμαστή δεξιοτεχνία συνοδευόμενος στο πιάνο από την Ισραηλινή πιανίστα και σύζυγό του Brachi Tilles. 

Το υλικό του δίσκου καλύπτει μια μακρά περίοδο μουσικής δημιουργίας από την εποχή του Μπαρόκ ως τον 20ο αιώνα. Στη μία πλευρά του δίσκου έχουμε μια τετραμερή Σονάτα για Βιολί και Πιάνο του Γάλλου συνθέτη Jean-Marie Leclair (1697-1764), καθώς και μια Σουίτα για Βιολί και Πιάνο του Έλληνα συνθέτη Γιάννη Κωνσταντινίδη (1903-1984) δομημένη σε έξι μέρη με εναλλασσόμενη ρυθμική αγωγή. Στην άλλη πλευρά του δίσκου έχουμε σύντομες συνθέσεις του Βραζιλιάνου συνθέτη Heitor Villa-Lobos (1887-1959) και του Αμερικανού Harold Melvin Triggs (1900-1984), ενώ το κύριο μέρος καταλαμβάνουν οι Πέντε Μελωδίες για Βιολί και Πιάνο του κορυφαίου Ρώσου δημιουργού Sergei Prokofiev (1891-1953).

Η Πάρρυ Δερέμπεη ερμηνεύει τη "Μικρή Λευκή Αχιβάδα" του Μάνου Χατζιδάκι (1962)

Συνεχίζοντας την παρουσίαση εκλεκτών Ελλήνων σολίστ θα σταθούμε σήμερα σε μιαν όχι και τόσο γνωστή, αλλά σίγουρα σημαντική δεξιοτέχνη του πιάνου, την Πάρρυ Δερέμπεη-Παπασταύρου (γενν. 1942), σύζυγο του βιολοντσελίστα Ελευθέριου Παπασταύρου (1920-2008), με τον οποίο άλλωστε υπήρξε εκλεκτό ντούο στην εκτέλεση έργων της λόγιας μουσικής για πιάνο και βιολοντσέλο. Η δράση της κατά τις δεκαετίες του '60 και '70 είχαν αποσπάσει διθυραμβικά σχόλια από τη διεθνή κριτική. Ιδού τι έγραφε εκείνη την εποχή ο Γάλλος κριτικός Φρανσουά Βελλάρ: «Η μουσική μόρφωσις της Πάρρυ Δερέμπεη, που απέκτησε στο Ωδείον Αθηνών και κατόπιν στην Βιέννη, της επιτρέπει να αποδίδει κάθε έργο με τον πιο πιστό τρόπο. Μία τεχνική άμεμπτη, οι λεπτομέρειες με απόλυτη ακρίβεια. Στις Παραλλαγές και την Φούγκα σ’ ένα θέμα του Χαίντελ του Μπραμς, για τις οποίες η Κλάρα Σούμαν εδήλωνε ότι υπερέβαιναν τις δυνάμεις της, η Πάρρυ Δερέμπεη κυριαρχεί επ’ αυτών και κατά το γράμμα και κατά το πνεύμα». Την ίδια εποχή Άγγλοι κριτικοί στους Times και τη Daily Telegraph μιλούσαν για «ελληνικό κατόρθωμα τεχνικής» και δε φείδονταν επαίνων, όπως: «Διαύγεια, ευχέρεια και αμετάβλητος ευχάριστος ποιότης του ήχου εχαρακτήρισαν το παίξιμο της Ελληνίδος πιανίστας Δίδος Δερέμπεη. Η ειλικρινά απόλυτα πιανιστική ενατένισις της νεαρής Ελληνίδος πιανίστας ουδέποτε εξένισε, αλλά αντιθέτως εδικαίωσε με το πάρα πάνω τον συμπατριώτη της συνθέτη Χατζιδάκι στα πρελούντια των Ελληνικών λαϊκών χορών».

Η μνεία του ονόματος του Μάνου Χατζιδάκι, ο οποίος τότε, στα πρώτα χρόνια της δεκαετίας του '60, ήταν ήδη διάσημος για το όσκαρ τραγουδιού που είχε αποσπάσει το 1961, έχει να κάνει βέβαια με το έργο Για μια μικρή λευκή αχιβάδα, το οποίο καταγράφεται ως η πρώτη σύνθεσή του στον επίσημο κατάλογο της εργογραφίας του. Στην πραγματικότητα ο συνθέτης είχε ήδη καταθέσει τις πρώτες του συνθέσεις για το θέατρο από το 1944 ξεκινώντας με το θεατρικό του Αλέξη Σολομού "Ο τελευταίος ασπροκόρακας", ενώ ακολούθησαν πολλές ακόμη θεατρικές μουσικές ως το 1947 που άρχισε να συνθέτει την "Αχιβάδα", έργο για σόλο πιάνο σε μορφή σουίτας αποτελούμενης από πέντε πρελούδια και πέντε χορούς σε ζευγαρωτή διάταξη. Το έργο μάλιστα παρουσίασε στο διεθνές κοινό ο διάσημος Αμερικανός πιανίστας Julius Katchen, για να αναγκάσει μια γνωστή Ελληνίδα τεχνοκριτικό της εποχής τα γράψει στην εφημερίδα Τα Νέα (20/1/1949): "Δε θα συγχωρήσω ποτέ τον εαυτό μου ότι το νέο αυτό μουσικό ελληνικό δαιμόνιο που ονομάζεται Μάνος Χατζιδάκις μού το παρουσίασε χθες στο πρόγραμμα του ρεσιτάλ του ένας ξένος (εννοεί τον Julius Katchen) με τις εκτελέσεις μιας σειράς από δέκα συνθέσεις που συγκλόνισαν τον κόσμο σαν μια αποκάλυψη...".

Αν και στη δισκογραφία καταγράφονται πάμπολλες εγγραφές του έργου, είναι παράδοξο ότι ο ίδιος ο συνθέτης δεν υπογράφει καμία! Η πρώτη δισκογράφησή του έγινε το 1954 από τον Γιάννη Παπαδόπουλο (μαζί με το έργο "Έξι λαϊκές ζωγραφιές") και ακολούθησε η εκτέλεση της Πάρρυς Δερέμπεη είναι η δεύτερη και κυκλοφόρησε το 1962 από τη Philips, για να έρθει δυο χρόνια αργότερα η τρίτη εκτέλεση με τη Μαρίκα Παπαϊωάννου, ενώ στα πιο πρόσφατα χρόνια ξεχωρίζουν οι εκτελέσεις της Δανάης Καρά (1989) και της Ντόρας Μπακοπούλου (2000). 

Ο δίσκος της Δερέμπεη συμπληρώνεται και με τρεις ξένες πιανιστικές συνθέσεις και συγκεκριμένα με δυο θέματα του Franz Liszt (1811-1886), δηλαδή το "La leggerezza" (η δεύτερη από τις τρεις σπουδές κοντσέρτου) και μια Étude (Σπουδή) βασισμένη σε ένα θέμα του Niccolo Paganini (1782-1840), καθώς και ένα "Πρελούδιο" του σημαντικού Ρώσου (Σοβιετικού) συνθέτη Sergei Prokofiev (1891-1953).

Εύα Φάμπα: Capriccio Diabolico (2007)

Σαν σήμερα, στις 3 Μαΐου 1996, έφυγε από τη ζωή ο πατριάρχης της ελληνικής κιθαριστικής τέχνης Δημήτρης Φάμπας (1921-1996) αφήνοντας σε μας τη σημαντική δισκογραφική του κληρονομιά, αλλά και την κόρη του Εύα Φάμπα (γενν. 1964), η οποία αποτελεί σήμερα μία από τις λαμπρότερες Ελληνίδες σολίστ της κλασικής κιθάρας. Πρώτος μάλιστα δάσκαλός της ήταν ο πατέρας της, ενώ ανώτερα θεωρητικά διδάχθηκε από το μεγάλο συνθέτη Δημήτρη Δραγατάκη. 

Η Εύα Φάμπα ξεκίνησε ρεσιτάλ στο ραδιόφωνο, την τηλεόραση, αλλά και στις μουσικές σκηνές ήδη από την ηλικία των 12 χρόνων, ενώ κατά καιρούς έχει συνεργαστεί με πολλές διεθνείς και ελληνικές ορχήστρες. Κέρδισε μάλιστα το πρώτο βραβείο στον 16ο Διεθνή Διαγωνισμό Κιθάρας της Ακαδημίας του Μιλάνου (όπου παλιότερα είχε χρηματίσει δάσκαλος ο Νότης Μαυρουδής). Παράλληλα αναπτύσσει αξιόλογο παιδαγωγικό και συγγραφικό έργο, αλλά και ενδιαφέρουσα δισκογραφική δραστηριότητα με ελληνικές και ξένες δισκογραφικές εταιρείες, όπως η συνεργασία της με την εταιρεία Naxos που απέφερε τον σπουδαίο δίσκο Greek Guitar Music (2014).

Σημαντική δισκογραφική κατάθεση της Εύας Φάμπα αποτελεί το άλμπουμ Capriccio Diabolico που εκδόθηκε στην Ιταλία το 2007. Ο δίσκος περιλαμβάνει επιλεγμένες συνθέσεις για κλασική κιθάρα, οι οποίες μάλιστα στο μεγαλύτερο ποσοστό τους είναι σε πρώτη παγκόσμια ηχογράφηση. Συγκεκριμένα, την πρώτη τους δισκογραφική εμφάνιση γνωρίζουν εδώ οι συνθέσεις: Σπουδή σε Αρχαίες Ελληνικές Αρμονίες σε έξι μέρη του Πέτρου Ταμπούρη (γενν. 1964), έργο που προσπαθεί να αναπλάσει τους αρχαιοελληνικούς μουσικούς τρόπους, εδώ σε μεταγραφή για κιθάρα από την Εύα Φάμπα, Four Brazilian Pieces σε τέσσερα μέρη του Waltel Branco (1928-2018), Βαρκαρόλα του Γεράσιμου Πυλαρινού (γενν. 1949) και Ελληνικοί Χοροί για Δύο Κιθάρες σε τρία μέρη του Δημήτρη Φάμπα. 

Ο δίσκος συμπληρώνεται με συνθέσεις των Mario Castelnuovo-Tedesco (1895-1968) και Andersen Viana (γενν. 1962) μαζί με πέντε κινηματογραφικές μελωδίες του Μάνου Χατζιδάκι (1925-1994) σε μεταγραφή του Τάσου Καρακατσάνη και του Δημήτρη Φάμπα, καθώς και τρεις από τις δώδεκα Σπουδές για Κιθάρα του πρόωρα χαμένου συνθέτη Αμάραντου Αμαραντίδη (1947-1995) από το έργο του "Σπουδές ύφους". Σημειώνω ότι στο έργο για δύο κιθάρες του Δημήτρη Φάμπα στη δεύτερη κιθάρα είναι ο Κώστας Τσερεγκώφ (γενν. 1965), μαθητής επίσης του μεγάλου δασκάλου.

Δημήτρης Ρεγγίνος: Guitar Recital (2004)

Θα σταθούμε σήμερα σε άλλον έναν αξιόλογο Κύπριο μουσικό, τον κλασικό κιθαριστή και συνθέτη Δημήτρη Ρεγγίνο (γενν. 1968), ο οποίος ξεκίνησε τις σπουδές του στη κιθάρα το 1982 με τον Χρίστο Σαββόπουλο, μετά από τρία χρόνια απέκτησε το Licentiate Diploma των Royal Schools of Music, ενώ την ίδια χρονιά (1985) έδωσε το πρώτο του σόλο ρεσιτάλ με αφορμή τον εορτασμό των 300 χρόνων από τη γέννηση των Bach, Handel και Domenico Scarlatti. Συνέχισε ανώτερες σπουδές στη Ρωσική Ακαδημία Μουσικής Gnessins, ενώ το 1990 κατέκτησε το πρώτο βραβείο στο Διεθνή Διαγωνισμό Κιθάρας στο Βόλο κι αργότερα πολλά βραβεία σε διάφορους διεθνείς διαγωνισμούς. Έχει δώσει εκατοντάδες ρεσιτάλ σε πολλές χώρες της Ευρώπης με ένα ευρύτατο ρεπερτόριο που καλύπτει ολόκληρο το φάσμα της κιθαριστικής φιλολογίας.

Ένα καλό δείγμα της τέχνης του Δημήτρη Ρεγγίνου αποτελεί ο ψηφιακός δίσκος Guitar Recital που κυκλοφόρησε το 2004 με υλικό που καλύπτει ένα χρονικό ορίζοντα πέντε αιώνων μουσικής για κιθάρα, ξεκινώντας από τον Ιταλό συνθέτη της Αναγέννησης Francesco da Milano (1497-1543) και τον Άγγλο John Dowland (1563-1626), διατρέχει την εποχή του Μπαρόκ με τον μεγάλο Γερμανό δημιουργό Joahann Sebastian Bach (1685-1750) και τον Ισπανό Fernando Sor (1778-1839), φυσικά επιμένει στην ισπανική κιθαριστική σχολή με τον κύριο εκπρόσωπό της Francisco Tarrega (1852-1909), ο οποίος μας έχει χαρίσει τη μνημείωδη κιθαριστική σύνθεση "Αναμνήσεις από την Αλάμπρα" (Recuerdos de l' Alhabra), για να καταλήξει στον 20ο αιώνα με τον Κουβανό συνθέτη Leo Brouwer (γενν. 1939), καθώς και τρία μουσικά κομμάτια (μεταγραφή από σύνθεση για σόλο πιάνο) του Κύπριου συνθέτη Νίκου Οικονόμου (1954-1994) και μια σύνθεση του ίδιου του κιθαριστή με τίτλο "Κυπριακή Ραψωδία" βασισμένη σε δυο λαϊκά κυπριακά θέματα.

Όμορφος δίσκος και όμορφες μελωδίες ερμηνευμένες με άψογη δεξιοτεχνία από τον σημαντικό κιθαριστή. Η ηχοχγράφηση πραγματοποιήθηκε στο Grand Hall of the Gnessins Russian Academy of Music της Μοσχας στο διάστημα 3-5 Ιουλίου 2004.

Ευαγόρας Καραγιώργης, Λεύκιος Ζαφειρίου: Στιγμές (2024)

Έχουμε ασχοληθεί κι άλλες φορές στο παρελθόν με τον εκλεκτό Κύπριο συνθέτη Ευαγόρα Καραγιώργη (Πάφος, 1957) με αφορμή τις μουσικές του εργασίες Κεντήματα (2017) και 10 Χαϊκού (2019). Πρόκειται για μια σημαντική μουσική προσωπικότητα που αποτελεί τον κορυφαίο εν ζωή εκπρόσωπο της κυπριακής μουσικής ζωής και μάλιστα με ένα έργο και μια δραστηριότητα που έχει διεθνή χαρακτηριστικά, καθώς γαλουχήθηκε μουσικά στη Νέα Υόρκη, όπου έζησε μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του '80 έχοντας μαθητεύσει πλάι σε μεγάλους συνθέτες της μουσικής πρωτοπορίας, όπως ο Philip Glass, ο Steve Reich και ο Brian Eno. Το 1992 κέρδισε το πρώτο βραβείο τραγουδιού σε σχετικό διαγωνισμό του ΡΙΚ, ενώ το πλούσιο και πολυδιάστατο έργο του καλύπτει ευρύ φάσμα της μουσικής, από το απλό τραγούδι μέχρι τη συμφωνική γραφή. Τα πρώτα του τραγούδια τα συνέθεσε κατά την περίοδο 1975-1980, ενώ η διπλωματική του εργασία το 1988 περιλάμβανε τη σύνθεση ενός κουαρτέτου εγχόρδων με τίτλο "Νεφέλες". Έχει μελοποιήσει πολλούς Κύπριους και Ελλαδίτες ποιητές (Παλληκαρίδης, Λιπέρτης, Πασιαρδής, Καβάφης, Δροσίνης κ.ά.), ενώ έχει γράψει μουσική για διάφορα θεατρικά σχήματα της Κύπρου, για την τηλεόραση και το ραδιόφωνο, και έχει ήδη και μια πλούσια δισκογραφία.

Η πιο πρόσφατη δισκογραφική κατάθεση του Ευαγόρα Καραγιώργη εκδόθηκε το 2014 με το λιτό τίτλο Στιγμές. Περιλαμβάνει δέκα μελοποιημένα ποιήματα του Κύπριου ποιητή Λεύκιου Ζαφειρίου (1948-2022), τα περισσότερα από τα οποία προέρχονται από την ποιητική συλλογή «Σχεδόν μηδίζοντες» (1977) που αποτελείται από σύντομα κείμενα συμπυκνωμένης και αλληγορικής γραφής, τα οποία κουβαλούν τις νωπές ακόμη μνήμες από την τραγική περιπέτεια της μαρτυρικής Μεγαλονήσου. Όπως λέει χαρακτηριστικά ο συνθέτης, «... ποιητής είχε την ικανότητα να συμπυκνώνει τα πράγματα, όπως ένας μινιμαλιστής: Να λέει λίγα και ν’ αφήνει να εννοηθούν πολλά». Επτά από τα τραγούδια του δίσκου είναι παλιότερα, καθώς γράφτηκαν για τη θεατρική παράσταση «Ο γάμος της Χαρούλας» που επρόκειτο να ανέβει στη σκηνή το 1992, κάτι που τελικά ματαιώθηκε εξαιτίας του τολμηρού της θέματος (ο έρωτας μιας Ελληνοκύπριας με έναν έποικο στα κατεχόμενα). Τα υπόλοιπα τρία τραγούδια είναι καινούργια και γράφτηκαν ειδικά για τη συγκεκριμένη έκδοση.

Τα τραγούδια ερμηνεύει ο Πάρης Παράσχος, ενώ τον συνοδεύει στο πιάνο η Κλειώ Παπαδιά. Το εικαστικό μέρος της έκδοσης επιμελήθηκε ο Ευάγγελος Χατζηκυριάκος σε συνεργασία με τη σχεδιάστρια Σέφανη Παντελίδου. Η ηχογράφηση πραγματοποιήθηκε τον Οκτώβριο του 2024 με την υποστήριξη του Ιδρύματος Φώτου Φωτιάδη, του Δήμου Λευκωσίας και διαφόρων εκκλησιαστικών ιδρυμάτων.