Πέμπτη 13 Οκτωβρίου 2022

Οι ηθοποιοί τραγουδούν: Άννα Φόνσου

Άλλη μια πολύ δημοφιλής ηθοποιός από τη λαμπρή γενιά του '60 είναι η πάντα δραστήρια Άννα Φόνσου (γενν. 1939), η οποία πρωτοεμφανίστηκε, έφηβη ακόμη, στη θεατρική σκηνή το 1956, ενώ την επόμενη χρονιά έκανε το κινηματογραφικό της ντεμπούτο στην ταινία "Ο Φανούρης και το σόι του", για να ακολουθήσει μια σειρά πρωταγωνιστικών ρόλων παίζοντας τη χαριτωμένη και τσαχπίνα ενζενί στα χνάρια της Αλίκης Βουγιουκλάκη, της οποίας κατά κάποιο τρόπο λειτούργησε ως ένα είδος alter ego, πριν αποφασίσει να στρέψει πιο σοβαρά το ενδιαφέρον της στο θέατρο συνεργαζόμενη με τον Αλέξη Σολομό, ενώ το 1970 έλαβε μέρος στην παράσταση "Στο καλντερίμι" που σκηνοθέτησε ο Αλέξης Δαμιανός. Πάντως στις αρχές της δεκαετίας του '70, όταν πια ο παλιός κινηματογράφος είχε αρχίσει να παρακμάζει και τα παλιά του είδωλα να ξεθωριάζουν, δε δίστασε να περάσει και σε ρόλους πιο τολμηρούς σε μια σειρά ερωτικών ταινιών του συρμού.
Ένα ενδιαφέρον στοιχείο από το πολύ πετυχημένο κινηματογραφικό πέρασμα της Άννας Φόνσου ήταν ότι τραγουδούσε συχνά στις ταινίες της και μάλιστα τα τραγούδια της κυκλοφορούσαν αμέσως σε δίσκους 45 στροφών γνωρίζοντας έτσι και μια παράλληλη καριέρα τραγουδίστριας με αξιόλογες μάλιστα επιτυχίες στο ποπ ύφος της εποχής. Ένα δείγμα αυτής της πλευράς της μας δίνει η έκδοση της ΕΜΙ που επιμελήθηκε ο Μάκης Δελαπόρτας και κυκλοφόρησε το 2006 με τον εύλογο τίτλο "Τα κινηματογραφικά". Περιλαμβάνει εννέα τραγούδια, τα περισσότερα ηχογραφημένα στο διάστημα 1959-1963. Έχουμε λοιπόν τέσσερα τραγούδια του Τάκη Μωράκη από τις χαριτωμένες κωμωδίες του Ντίμη Δαδήρα "Το αγοροκόριτσο" (1959) και "Το μωρό μου" (1960), καθώς και άλλα δυο τραγούδια του ίδιου συνθέτη ("Ρία ρία ρο", "Κοκκινοσκουφίτσα") που κυκλοφόρησαν κατευθείαν σε δίσκο 45 στροφών. Έξι ανάλαφρα τραγουδάκια σε χορευτικούς ρυθμούς της εποχής (κυρίως "τσα τσα"), τα οποία ερμηνεύει με παιχνιδιάρικο ύφος η ηθοποιός συνοδευόμενη από το Τρίο Μπελκάντο. 
Επίσης έχουμε ένα όμορφο ταγκό ("Το αγόρι που αγαπώ") του Κώστα Κλάββα από την ταινία του Γρηγόρη Γρηγορίου "Αυτό το κάτι άλλο" (1963), καθώς και το πολύ γνωστό "σουξέ" του Γιάννη Σπανού "Θέλω τα ώπα μου" από την ταινία "Όλοι οι άντρες είναι ίδιοι" (1966) του Αλέκου Σακελλάριου, ένα τραγούδι που έκανε επιτυχία σε δεύτερη εκτέλεση η Δούκισσα και ιστορικά είναι το πρώτο λαϊκό τραγούδι στην ελληνική καριέρα του μεγάλου συνθέτη. Η έκπληξη του δίσκου βρίσκεται στο τελευταίο σύντομο κομμάτι με τίτλο "Στον ύπνο μου", μια τρυφερή μπαλάντα του Μάνου Λοΐζου σε στίχους του Λευτέρη Παπαδόπουλου από την ερωτική ταινία "Πρόκληση" (1971) του Όμηρου Ευστρατιάδη.

Τετάρτη 12 Οκτωβρίου 2022

Οι ηθοποιοί τραγουδούν: Μάρθα Βούρτση

Ο λόγος σήμερα για την ηθοποιό Μάρθα Βούρτση (γενν. 1937), κόρη του σημαντικού λόγιου συνθέτη Μιχάλη Βούρτση (1908-1983) και σύζυγο του στιχουργού Ξενοφώντα Φιλέρη (1929-2014). 
Οφείλω πριν απ' όλα να κάνω αμέσως δυο επισημάνσεις: Η Μάρθα Βούρτση είναι μια ηθοποιός που έχει χτίσει το όνομά της ασφαλώς πάνω στον κινηματογράφο, μόνο που η κινηματογραφική της εικόνα την τυποποίησε στο ρόλο της μελό ηρωίδας σε βαθμό που το όνομά της να γίνει συνώνυμο υποτιμητικού αστεϊσμού, με αποτέλεσμα να έχει παραμορφωθεί πλήρως το αυθεντικό υποκριτικό της ταλέντο, όπως το ξεδίπλωσε επί θεατρικής σκηνής με σημαντικούς ρόλους από το κλασικό ρεπερτόριο, απόφοιτος άλλωστε του Θεάτρου Τέχνης. 
Και θα πρόσθετα και κάτι ακόμη: Παρόλο που η κινηματογραφική της θητεία κατά τη δεκαετία του '60 έχει μείνει στη μνήμη των κινηματογραφόφιλων μόνο για τους μελοδραματικούς της ρόλους, η αλήθεια είναι ότι η Μάρθα Βούρτση διέθετε ένα πηγαίο κωμικό ταλέντο που δυστυχώς έμεινε αναξιοποίητο. Αρκεί πάντως να τη δει κανείς στις πρώτες της ταινίες, όπως τα "Κίτρινα γάντια" (1960) ή "Ο σκληρός άντρας" (1961), για να το διαπιστώσει πολύ εύκολα.
Πάντως ακόμη και οι ρόλοι της στα δημοφιλή δακρύβρεχτα μελό του '60 δίπλα στον Νίκο Ξανθόπουλο και άλλους πρωταγωνιστές τής έδωσαν την ευκαιρία να δείξει και το τραγουδιστικό της ταλέντο ερμηνεύοντας σε πρώτη εκτέλεση πολλά τραγούδια σημαντικών συνθετών, κυρίως του Απόστολου Καλδάρα, πριν αυτά περάσουν στην επίσημη δισκογραφία με επαγγελματίες τραγουδιστές. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η υπέροχη λαϊκή μπαλάντα του Καλδάρα "Ένα αστέρι πέφτει πέφτει", αλλά και το όμορφο λαϊκό τραγούδι του Τσιτσάνη "Δεν είναι όνειρο η ζωή" που πρώτη τα ερμήνευσε σε ταινίες της η Μάρθα Βούρτση, ενώ στη δισκογραφία καταγράφονται ως μεγάλες επιτυχίες της Βίκυς Μοσχολιού!
Το αφιέρωμα στη σπουδαία ηθοποιό που επιμελήθηκε ο Μάκης Δελαπόρτας με τον λιτό τίτλο "Τα κινηματογραφικά" περιλαμβάνει δέκα λαϊκές ερμηνευτικές στιγμές της, οι περισσότερες από μελό ταινίες της περιόδου 1964-1970. Πρόκειται για τις ταινίες: "Η μοδιστρούλα" (1964) του Φίλιππα Φυλακτού με τραγούδια του Γιάννη Παπαϊωάννου, "Οι απόκληροι της κοινωνίας" και "Καρδιά μου πάψε να πονάς" (1965) του Απόστολου Τεγόπουλου με τραγούδια του Απόστολου Καλδάρα (ανάμεσά τους και το "Ένα αστέρι πέφτει πέφτει"),"Κατάρα είν' ο χωρισμός" (1967) του Ερρίκου Θαλασσινού με τραγούδια του Βασίλη Τσιτσάνη (όπως τα: "Δεν είναι όνειρο η ζωή" και "Όταν πίνεις στην ταβέρνα"), "Πεθαίνω κάθε ξημέρωμα" (1969) του Νίκου Φώσκολου με μουσική του Μίμη Πλέσσα, και "Μάρθα, η γυναίκα του πόνου" (1970) του Γιώργου Παπακώστα με το τραγούδι "Σε λάβωσαν αητέ μου" του Κώστα Χατζή, το οποίο ερμήνευσε αργότερα και ο ίδιος στο δίσκο του "Ο γιος της άνοιξης" (1975). Υπάρχει επίσης κι ένα τραγούδι του Γιώργου Ζαμπέτα από την κωμωδία "Τα δολλάρια της Ασπασίας" (1967) που σκηνοθέτησε ο σύζυγος της ηθοποιού Ξενοφών Φιλέρης.

Τρίτη 11 Οκτωβρίου 2022

Οι ηθοποιοί τραγουδούν: Ζωζώ Σαπουντζάκη

Μετά τα αφιερώματα του Μάκη Δελαπόρτα σε μεγάλους ηθοποιούς που δεν βρίσκονται πια στη ζωή, περνάμε τώρα και σε ζώντες καλλιτέχνες που βέβαια βρίσκονται πλέον σε προχωρημένη ηλικία κι εκτός δράσης πια. 
Δε θα μπορούσε λοιπόν να λείπει η πιο εκρηκτική ίσως show woman της παλιάς σκηνής, η αειθαλής Ζωζώ Σαπουντζάκη, η οποία γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη το 1933 και πρωτοβγήκε στη σκηνή σε ηλικία μόλις 13 χρονών, για να ακολουθήσει μια μεγάλη καριέρα με εντυπωσιακές σκηνικές παρουσίες, ενώ έδειξε από το ξεκίνημά της τη μεγάλη αγάπη της για το τραγούδι. Λέγεται μάλιστα ότι ήταν η πρώτη που καθιέρωσε τη μόδα να σπάνε πιάτα επί πίστας οι θαμώνες της εκστασιασμένοι προφανώς από τη χυμώδη και προκλητική παρουσία της!
Για να πω την αμαρτία μου, ποτέ δεν είχα ιδιαίτερη εκτίμηση στις καλλιτεχνικές αρετές της Σαπουντζάκη, της μεγάλης "ντίβας", όπως είναι και ο τίτλος του σχετικού αφιερώματος του Μάκη Δελαπόρτα. Παρόλα αυτά, δεν μπορώ να παραβλέψω ότι στη δεκαετία του '50 κατέγραψε μια σειρά από ιστορικές ηχογραφήσεις, μεταξύ των οποίων και τα δυο κλασικά τραγούδια του Μάνου Χατζιδάκι "Αγάπη που 'γινες δίκοπο μαχαίρι" και "Ο μήνας έχει δεκατρείς" σε στίχους του Μιχάλη Κακογιάννη από την ταινία "Στέλλα" (1955), τα οποία μάλιστα ηχογραφήθηκαν την ίδια χρονιά που προβλήθηκε η ταινία, φυσικά σε δεύτερη εκτέλεση, αλλά με την επίβλεψη του ίδιου του συνθέτη. Πάντως η κινηματογραφική της καριέρα ήταν σύντομη με λιγότερες από δέκα ταινίες γυρισμένες στη δεκαετία του '60, όπου ωστόσο άφησε ισχυρό το αποτύπωμά της. Πολύ αργότερα, από τα τέλη της δεκαετίας του '70 και ως τα μέσα του '90, επιδόθηκε πιο συστηματικά στο τραγούδι ηχογραφώντας κάμποσους προσωπικούς δίσκους , όπως: "Αφού τα θες", "Χθες σήμερα αύριο", "Η βασίλισσα της νύχτας", "Η ταμπακιέρα μου", "Ζωζώ για σένα ζω").
Το αφιέρωμα της ΕΜΙ (2006) περιλαμβάνει δέκα παλιές ηχογραφήσεις της Σαπουντζάκη από τις 78 στροφές που χρονολογούνται στο διάστημα 1952-1957 και κινούνται χωρίς προκαταλήψεις με την ίδια άνεση τόσο στο πεδίο του "ελαφρού", όσο και του ορθόδοξου λαϊκού τραγουδιού. Παλιότερο όλων είναι το πολύ γνωστό τραγούδι "Παναγιά μου ένα παιδί" που της έγραψε ο Γιώργος Μουζάκης και το τραγούδησε μαζί με το Τρίο Μπελκάντο. Φυσικά περιλαμβάνονται τα δυο τραγούδια του Μάνου Χατζιδάκι που προαναφέραμε, καθώς και τραγούδια του Γιώργου Μητσάκη, του Θόδωρου Δερβενιώτη, του Ζακ Ιακωβίδη και του Γιάννη Βέλλα.

Δευτέρα 10 Οκτωβρίου 2022

Οι ηθοποιοί τραγουδούν: Δημήτρης Παπαμιχαήλ

Ο Δημήτρης Παπαμιχαήλ (1934-2004) υπήρξε ασφαλώς ένας από τους δημοφιλέστερους Έλληνες ηθοποιούς της δεκαετίας του '60 τόσο πρωταγωνιστώντας δίπλα στην Αλίκη Βουγιουκλάκη κατά το διάστημα 1959-1968, όσο και στην αυτόνομη καριέρα του στη συνέχεια. Και συγχρόνως ήταν από τους ελάχιστους πρωταγωνιστές (ζεν πρεμιέ) που συνήθιζαν να τραγουδούν στις ταινίες τους διαθέτοντας μια στέρεη λαϊκή φωνή, χάρις στην οποία ευτύχησε να ερμηνεύσει πολλά τραγούδια και μάλιστα εκλεκτών συνθετών, όπως ο Σταύρος Ξαρχάκος, ο Γιάννης Μαρκόπουλος, ο Γιώργος Ζαμπέτας, ο Νίκος Μαμαγκάκης και ο Μάνος Λοΐζος. Για παράδειγμα, τα περισσότερα τραγούδια του δίσκου "Ένα μεσημέρι" (1966) του Σταύρου Ξαρχάκου με ερμηνευτές τον Μπιθικώτση, τη Μοσχολιού και τον Κόκοτα, πρώτος τα είχε ερμηνεύσει ο Δημήτρης Παπαμιχαήλ στην ταινία "Διπλοπενιές"! Στο διάστημα βέβαια που συμπρωταγωνιστούσε με την Αλίκη Βουγιουκλάκη συνήθως μοιραζόταν μαζί της τα τραγούδια των ταινιών τους, ενώ από το 1969 και μετά σε κάποιες ταινίες τραγούδησε μόνος του, όπως τα τραγούδια του Μάνου Λοΐζου από την ταινία "Το λεβεντόπαιδο" (1969).
Το αφιέρωμα στον Δημήτρη Παπαμιχαήλ που επιμελήθηκε ο Μάκης Δελαπόρτας και κυκλοφόρησε το 2006 από την ΕΜΙ με τίτλο "Τα κινηματογραφικά" περιλαμβάνει δέκα τραγούδια που ερμήνευσε ο σπουδαίος ηθοποιός για ταινίες της περιόδου 1966-1969. Τα επτά από αυτά έχουν μουσική του Γιώργου Ζαμπέτα σε στίχους Αλέκου Σακελλάριου, Δημήτρη Χριστοδούλου και Ξενοφώντα Φιλέρη. Συγκεκριμένα, έχουμε τα τραγούδια "Το περιστέρι" και "Το χαμόγελο" από την ταινία του Αλέκου Σακελλάριου "Η κόρη μου η σοσιαλίστρια" (1966) και επίσης άλλα τρία τραγούδια ("Μέρα νύχτα", "Δεν είναι δρόμος η καρδιά", "Γλυκιά ζωή") από την επόμενη ταινία του Αλέκου Σακελλάριου  "Δημήτρη μου, Δημήτρη μου" (1967). Έχουμε επίσης το τραγούδι "Το ταβερνάκι" από τη μελό ταινία "Θέλω να ζήσω στον ήλιο" (1966) του Οδυσσέα Κωστελέτου, καθώς κι ένα ακόμη σπάνιο τραγούδι του Γιώργου Ζαμπέτα με τίτλο "Στης αυγής το παραθύρι" που φαίνεται να γράφτηκε για κάποια άγνωστη ταινία της εποχής.
Ο δίσκος συμπληρώνεται με τρία ωραία τραγούδια των Μάνου Λοΐζου και Λευτέρη Παπαδόπουλου ("Η Τζαμάικα", "Όταν κλαίει ένας άντρας", "Του βαρκάρη γιος") που γράφτηκαν για την ταινία "Το λεβεντόπαιδο" (1969) του Ντίνου Δημόπουλου. Το πρώτο από αυτά ("Η Τζαμάικα") συμπεριλήφθηκε τον επόμενο χρόνο στο δίσκο του συνθέτη "Θαλασσογραφίες" κι έγινε μεγάλη επιτυχία σε δεύτερη εκτέλεση με τη φωνή του Γιάννη Καλατζή.

Κυριακή 9 Οκτωβρίου 2022

Οι ηθοποιοί τραγουδούν: Ζωή Φυτούση

Από την παλιά γενιά ηθοποιών που αγαπήθηκαν ιδιαίτερα μέσα από την παρουσία τους στις δημοφιλείς ελληνικές ταινίες της δεκαετίας του '60 η Ζωή Φυτούση (1933-2017) αποτελεί ίσως την πιο χαρακτηριστική περίπτωση καλλιτέχνη που είχε σχεδόν ισοδύναμα μοιρασμένη την καριέρα του μεταξύ θεάτρου, μεγάλης σκηνής και τραγουδιού. Γιαυτό και η Ζωή Φυτούση καταλαμβάνει μια πολύ αξιόλογη θέση στην ιστορία του ελληνικού τραγουδιού, καθώς χάρις στην "υγρή ζεστή φωνή της", όπως τη χαρακτήρισε ο Χατζιδάκις, έχτισε μιαν αξιόλογη καριέρα ως τραγουδίστρια συνεργαζόμενη μάλιστα με κορυφαίους δημιουργούς, όπως ο Μάνος Χατζιδάκις, ο Σταύρος Ξαρχάκος, ο Μάνος Λοΐζος, ο Γιώργος Κατσαρός, ο Βασίλης Δημητρίου, ο Άγγελος Σέμπος, ο Νότης Μαυρουδής, Μάριος Τόκας και άλλοι.
Τα πρώτα κινηματογραφικά της βήματα τα έκανε στις αρχές της δεκαετίας του '50 με την ταινία "Ζαΐρα" (1952) του Κώστα Ανδρίτσου, ενώ το πρώτο της τραγούδι ήταν το δημώδες "Τριανταφυλλάκι" του Ζοζέφ Κορίνθιου ηχογραφημένο το 1956. Η μεγάλη της στιγμή ήρθε το 1961 με τη συμμετοχή της στη θεατρική παράσταση του Πιραντέλο "Απόψε αυτοσχεδιάζουμε", όπου ερμήνευσε τα κλασικά τραγούδια του Μάνου Χατζιδάκι "Το μαντολίνο" και "Ο ταχυδρόμος πέθανε" που την έκαναν αμέσως γνωστή στο πανελλήνιο. Την επόμενη μάλιστα χρονιά είχε την τύχη να συμμετάσχει και στη μουσική παράσταση της "Οδού ονείρων", όπου ερμήνευσε πολύ εκφραστικά το τραγούδι "Έφυγε το τρένο", ενώ παράλληλα έλαβε μέρος και στο έργο του Μπέρναρντ Σο "Καίσαρ και Κλεοπάτρα" (1962). Την ίδια εποχή την "ανακάλυψε" και ο Σταύρος Ξαρχάκος που της έδωσε τα υπέροχα τραγούδια "Τα δάκρυά μου είναι καυτά" και "Για χατήρι σου" από την ταινία "Το ταξίδι" (1962) του Ντίνου Δημόπουλου κι άλλο ένα με τίτλο "Βαριά είν' η καρδιά μου" από την ταινία "Αμόκ" (1963). 
Αργότερα είχε περιστασιακές συνεργασίες με διάφορους συνθέτες με ηχογραφήσεις για τις 45 στροφές, από τις οποίες ξεχωρίζουν τα τραγούδια "Πώς τον αγαπώ" και "Σαββατόβραδο" του Μάνου Λοΐζου και του Λευτέρη Παπαδόπουλου. Το 1974 συμμετείχε στην παράσταση "Δόξα και θάνατος" του Πάμπλο Νερούδα με μουσική του Βασίλη Δημητρίου, ενώ η θεατρική της δραστηριότητα συνεχίστηκε για πολλά χρόνια ακόμη, καθώς το 2001 έλαβε μέρος στο θεατρικό έργο του Λόρκα "Το σπίτι της Μπερνάρντα Άλμπα" με μουσική του Νότη Μαυρουδή, ενώ το 2007 έκλεισε την καριέρα της συμμετέχοντας ξανά σε έργο του Λόρκα, τη "Δόνια Ροζίτα", με μουσική του Μάριου Τόκα.
Το αφιέρωμα στη Ζωή Φυτούση που επιμελήθηκε ο Μάκης Δελαπόρτας και κυκλοφόρησε το 2006 με τίτλο "Τραγούδια από τον κινηματογράφο και το θέατρο", αναγκαστικά περιορίζεται σε μερικές χαρακτηριστικές στιγμές αυτής της μεγάλης διαδρομής. Περιλαμβάνονται πάντως οι καλύτερες στιγμές της, δηλαδή τα τραγούδια του Μάνου Χατζιδάκι και του Σταύρου Ξαρχάκου που ξεχωρίζουν κι αποτελούν εμβληματικές στιγμές στην ιστορία του ελληνικού τραγουδιού. Περιλαμβάνεται επίσης το λαϊκό τραγούδι "Ο δρόμος είναι σκοτεινός" του Γιώργου Μητσάκη από την ταινία "Το μεροκάματο του πόνου" (1963) του Νέστορα Μάτσα, καθώς και δυο δημοφιλέστατα τραγούδια του Γιώργου Ζαμπέτα ("Δημήτρη μου, Δημήτρη μου", "Σήκω χόρεψε συρτάκι"), σε δεύτερη φυσικά εκτέλεση (πρώτη τα ερμήνευσε η Αλίκη Βουγιουκλάκη), από την ταινία "Η κόρη μου η σοσιαλίστρια" (1966) του Αλέκου Σακελλάριου.

Σάββατο 8 Οκτωβρίου 2022

Οι ηθοποιοί τραγουδούν: Σμαρούλα Γιούλη

Η θεσσαλονικιά ηθοποιός του παλιού ελληνικού κινηματογράφου και θεάτρου Σμαρούλα Γιούλη (1930-2012) ξεκίνησε ως παιδί θαύμα τα πρώτα κινηματογραφικά της βήματα συμμετέχοντας στην ιστορική ταινία "Η φωνή της καρδιάς" (1943) του Δημήτρη Ιωαννόπουλου δίπλα στον μυθικό ηθοποιό Αιμίλιο Βεάκη, ενώ στη συνέχεια έχτισε μια δυνατή θεατρική καριέρα συνεργαζόμενη για πολλά χρόνια με τον Μίμη Φωτόπουλο, καθώς και άλλους σημαντικούς ηθοποιούς της εποχής, όπως ο Ντίνος Ηλιόπουλος, ο Βασίλης Αυλωνίτης, ο Νίκος Σταυρίδης και ο Νίκος Ρίζος. Μάλιστα από τα τέλη του '50, έχοντας ήδη δημιουργήσει το δικό της θίασο, η θεατρική της δραστηριότητα κυριάρχησε στην καριέρα της και συνεχίστηκε με επιτυχία ως τη δεκαετία του '90, ενώ ήδη από τα μέσα του '60 είχε αποσυρθεί από τον κινηματογράφο.
Συχνά στο ρεπερτόριό της χρειάστηκε να επιστρατεύσει και τα φωνητικά της προσόντα κι έτσι μας έχουν διασωθεί κάμποσες ηχογραφήσεις που αποτυπώνουν τις τραγουδιστικές της επιδόσεις, οι περισσότερες από τα πρώτα χρόνια του '50, όταν χρειάστηκε να ερμηνεύσει πολλά τραγούδια στο ρυθμό της σάμπας που τότε ήταν της μόδας, έτσι που της κόλλησαν και το χαρακτηριστικό προσωνύμιο "η βασίλισσα της σάμπας", όπως είναι και ο τίτλος του μικρού αφιερώματος που κυκλοφόρησε το 2006 από την ΕΜΙ με την επιμέλεια του Μάκη Δελαπόρτα.
Ο δίσκος λοιπόν ανθολογεί δέκα τραγούδια με τη φωνή της Σμαρούλας Γιούλη γραμμένα στο ρυθμό της σάμπας. Τα έγραψαν γνωστοί συνθέτες του "ελαφρού" τραγουδιού που τότε είχαν τον αποκλειστικό λόγο στη μουσική επένδυση των θεατρικών παραγωγών, όπως ο πολυγραφότατος Μιχάλης Σουγιούλ, ο Γιώργος Μουζάκης, ο Κώστας Γιαννίδης, ο Γιάννης Βέλλας και ο Τάκης Μωράκης. Σε αρκετά τραγούδια συμμετέχει και το θαυμάσιο κιθαριστικό Τρίο Κιτάρα, αλλά και η μεγάλη ντίβα της εποχής Καίτη Μπελίντα. Οι ηχογραφήσεις χρονολογούνται στο διάστημα 1948-1953. Ξεχωρίζει το μεγάλο σουξέ "Βίρα τις άγκυρες" του Μουζάκη από την ομώνυμη μουσική επιθεώρηση της σεζόν 1949-1950.

Παρασκευή 7 Οκτωβρίου 2022

Οι ηθοποιοί τραγουδούν: Ρένα Βλαχοπούλου

Η Ρένα Βλαχοπούλου (1917/1923-2004) ασφαλώς υπήρξε, μαζί με τη Γεωργία Βασιλειάδου, η πιο δημοφιλής κωμικός του ελληνικού κινηματογράφου, αν και ξεκίνησε ήδη από τη δεκαετία του '40 ως τραγουδίστρια σε βαριετέ της εποχής. Μάλιστα η τραγουδιστική της πλευρά είναι αρκετά παραγωγική, έτσι που να μπορεί να σταθεί επάξια δίπλα στην υποκριτική, καθώς η ελληνική δισκογραφία καταγράφει μεγάλο αριθμό ηχογραφήσεών της, κυρίως πάντως με υλικό από τον κινηματογράφο.
Το αφιέρωμα που επιμελήθηκε το 2006 ο Μάκης Δελαπόρτας για τη Ρένα Βλαχοπούλου περιλαμβάνει δύο δίσκους επικεντρωμένους αντίστοιχα στις δυο πιο δημιουργικές της δεκαετίες, δηλαδή τη δεκαετία του '50, όταν έκανε και το κινηματογραφικό της ντεμπούτο με την ηθογραφική ταινία "Πρωτευουσιάνικες περιπέτειες" (έγχρωμη μάλιστα παραγωγή του 1956), και τη δεκαετία του '60, όταν η συμμετοχή της στα κοσμαγάπητα μιούζικαλ του Γιάννη Δαλιανίδη οδήγησε την καριέρα της στην κορυφή.
Ο πρώτος λοιπόν αφιερωματικός δίσκος της Ρένας Βλαχοπούλου έχει τoν χαρακτηριστικό (εμφανώς πάντως υπερβολικό) τίτλο "Η βασίλισσα της τζαζ" και περιλαμβάνει δέκα ηχογραφήσεις από τις επιθεωρήσεις: "Διπλοπενιές" (1955), "Ο Ρωμιός" (1956), "Σιγά και με το μαλακό" (1957), "Άλλος για το φεγγάρι" (1958) και "Χειμώνας στην Αθήνα" (1958). Τα περισσότερα τραγούδια έχουν μουσική του Μενέλαου Θεοφανίδη, ενώ μερικά του Γιάννη Βέλλα και του Ζακ Ιακωβίδη. Ο δίσκος συμπληρώνεται με δυο τραγούδια από τις 45 στροφές, ένα του Ανδρέα Χατζηαποστόλου κι ένα ακόμη του Νίκι Γιάκοβλεφ.
Ο δεύτερος δίσκος επιγράφεται λιτά "Τα μιούζικαλ" και προφανώς περιλαμβάνει υλικό από μερικά κλασικά μιούζικαλ της Finos Film που σκηνοθέτησε ο Γιάννης Δαλιανίδης, και συγκεκριμένα: "Μερικοί το προτιμούν κρύο" (1962), "Κάτι να καίει" (1963), "Κορίτσια για φίλημα" και "Η Παριζιάνα" (1969). Όλα έχουν μουσική του χαλκέντερου Μίμη Πλέσσα, τα περισσότερα σε στίχους του Γιάννη Δαλιανίδη. Πολύ γνωστά τα περισσότερα ακόμη και στις νέες γενιές χάρις στη συνεχή προβολή αυτών των ταινιών. Ξεχωρίζουν το χαρούμενο "Γελά γαλάζιος ουρανός", το μπριόζο "Έχω στενάχωρη καρδιά" και το ταξιδιάρικο "Σαν ξημερώνει Κυριακή" που τραγουδά μαζί με τον Ντίνο Ηλιόπουλο.

Πέμπτη 6 Οκτωβρίου 2022

Οι ηθοποιοί τραγουδούν: Ντίνος Ηλιόπουλος

Χωρίς αμφιβολία ένας από τους κορυφαίους κωμικούς ηθοποιούς που ανέδειξε ο παλιός ελληνικός κινηματογράφος και το θέατρο ήταν ο Ντίνος Ηλιόπουλος (1913-2001) με αμέτρητες παρουσίες στη μεγάλη οθόνη, όπου άφησε το ισχυρό του αποτύπωμα χτίζοντας αλησμόνητους ρόλους, όπως το φοβισμένο ανθρωπάκι στην εμβληματική ταινία του Νίκου Κούνδουρου "Ο Δράκος" (1956) ή στην ευφυή κωμωδία του Αλέκου Σακελλάριου "Μακρυκωσταίοι και Κοντογιώργηδες" (1960), αλλά και στα κοσμαγάπητα μιούζικαλ του Δαλιανίδη για τη Finos Film στη δεκαετία του '60. Δε δίσταζε μάλιστα να υποδυθεί και τον τραγουδιστή, όταν το απαιτούσε ο ρόλος, ενώ στη δισκογραφία βρίσκουμε και δύο αυτοτελείς εκδόσεις με ερμηνείες του Ντίνου Ηλιόπουλου, η μία μάλιστα με μελοποιημένα ποιήματα του σατιρικού ποιητή Γεώργιου Σουρή (1977). 
Πάντως στον παλιό κινηματογράφο τα τραγούδια κατά κανόνα ήταν εμβόλιμα, χωρίς δηλαδή να έχουν οργανική σχέση με την υπόθεση, καθώς ήταν κυρίαρχο το στερεότυπο της διασκέδασης σε κάποιο κέντρο, όπου τα διάφορα καλλιτεχνικά σχήματα ερμήνευαν κάποια τραγούδια που μ' αυτόν τον τρόπο περνούσαν πιο εύκολα στο κοινό και γίνονταν επιτυχίες. Δύο ήταν οι κυρίαρχοι καλλιτέχνες της νύχτας που μονοπωλούσαν την παρουσία τους στις παλιές ταινίες: Στο πρώτο μισό του '60 ο Μανώλης Χιώτης με τη Μαίρη Λίντα, ενώ στο δεύτερο μισό ο Γιώργος Ζαμπέτας. Ο Ντίνος Ηλιόπουλος βρέθηκε στην πίστα και με τα δυο σχήματα κι έχουμε ηχογραφημένα τραγούδια του και με το δίδυμο Χιώτη-Λίντα, όπως το τραγούδι "Με κυνηγούν τ' αδέρφια σου" από την ταινία του Δαλιανίδη "Ο ατσίδας" (1961), αλλά και με τον Γιώργο Ζαμπέτα στο τραγούδι "Ο πιο καλός ο μαθητής" από την ομώνυμη ταινία του Κώστα Ανδρίτσου (1968).
Η έκδοση του 2006 με την επιμέλεια του Μάκη Δελαπόρτα έχει συμπεριλάβει οκτώ τραγουδιστικές στιγμές του Ντίνου Ηλιόπουλου. Εκτός από τα δύο τραγούδια που προαναφέραμε, περιλαμβάνεται ένα 45άρι του 1961 με δυο τραγούδια του Μίμη Πλέσσα και του Κώστα Πρετεντέρη ("Έχω τρεις αγάπες", "Νάνι νάνι"), άλλο ένα τραγούδι του Μίμη Πλέσσα με τίτλο "Ένα τόσο δα κλαρίνο" από την ταινία του Νίκου Τσιφόρου "Τρεις κούκλες κι εγώ" (1960) με τη συμμετοχή του Τρίο Τέμπο, καθώς και δύο ακόμη τραγούδια πάλι του Μίμη Πλέσσα σε στίχους του Γιάννη Δαλιανίδη ("Σαν ξημερώνει Κυριακή", "Δύο αδερφάκια") από το κλασικό μιούζικαλ "Μερικοί το προτιμούν κρύο" (1962) με τη συμμετοχή της Ρένας Βλαχοπούλου. Ο δίσκος κλείνει με μια ηχογράφηση του 1954 με το τραγούδι "Ανάθεμα τη μπούκλα σου" των Λυκούργου Μαρκέα και Γιώργου Οικονομίδη από την ταινία του Ντίνου Δημόπουλου "Χαρούμενο ξεκίνημα".
Φυσικά υπάρχουν κι άλλες τραγουδιστικές στιγμές του Ντίνου Ηλιόπουλου στον παλιό κινηματογράφο που δεν έχουν συμπεριληφθεί στο μικρό αυτό αφιέρωμα. Πιο χαρακτηριστική, το τραγούδι "Χρυσόψαρο" του Μάνου Χατζιδάκι από την ταινία "Το κοροϊδάκι της δεσποινίδος" (1960), όπου ο Ηλιόπουλος τραγουδά μαζί με τη Τζένη Καρέζη.

Τετάρτη 5 Οκτωβρίου 2022

Οι ηθοποιοί τραγουδούν: Δημήτρης Χορν

Η μεγάλη σειρά εκδόσεων της ΕΜΙ που επιμελήθηκε ο Μάκης Δελαπόρτας και κυκλοφόρησε στα πρώτα χρόνια του 2000 με σπάνιο ή ανέκδοτο υλικό από τον ελληνικό κινηματογράφο και το θέατρο, περιλαμβάνει κι ένα εκτενές αφιέρωμα σε ηθοποιούς που έχουν τραγουδήσει επί σκηνής, κινηματογραφικής ή και θεατρικής, μερικές φορές μάλιστα κάποιες μεγάλες επιτυχίες που ακούγονται ακόμη και μέχρι σήμερα. 
Θα σταθούμε λοιπόν από σήμερα σ' αυτή την εξαιρετικά ενδιαφέρουσα σειρά ξεκινώντας από τον μεγάλο ηθοποιό Δημήτρη Χορν (1921-1998) που μεγαλούργησε στο θεατρικό σανίδι, ενώ είχε και λιγοστές, αλλά πολύ εκλεκτές κινηματογραφικές εμφανίσεις, αρκετές από τις οποίες μαζί με την αγαπημένη του σύντροφο Έλλη Λαμπέτη κατά τη δεκαετία του '50. 
Λιγοστές επίσης είναι και οι ερμηνείες του σε τραγούδια που ακούστηκαν στις ταινίες ή τα θεατρικά έργα που ανέβασε. Ασφαλώς αλησμόνητη είναι η θεατρική του παλτάτα "Ο ηθοποιός" που έγραψε ο Μάνος Χατζιδάκις για την "Οδό ονείρων" (1962), όπου επίσης ερμήνευσε και το τρυφερό "Πάρτι". Η μικρή αφιερωματική έκδοση της ΕΜΙ που κυκλοφόρησε το 2006 με οκτώ ερμηνευτικές στιγμές του μεγάλου ηθοποιού δεν έχει συμπεριλάβει τα δύο μέρη από την "Οδό ονείρων". Περιλαμβάνει όμως άλλες πολύ χαρακτηριστικές του ηχογραφήσεις που πλέον είναι ιστορικές. Μεταξύ αυτών και δυο τραγούδια του Μάνου Χατζιδάκι ("Πες μου μια λέξη", "Ας είν' καλά το γινάτι σου") σε στίχους Αλέκου Σακελλάριου από την ταινία "Αλίμονο στους νέους" (1961). 
Έχουμε επίσης τέσσερα τραγούδια του Μίμη Πλέσσα σε στίχους Κώστα Πρετεντέρη, τα οποία ανά δύο είχαν αρχικά κυκλοφορήσει σε δίσκους 45 στροφών. Το 1959 λοιπόν είχαν κυκλοφορήσει τα τραγούδια "Ξέρω κάποιο αστέρι" και "Μιας πεντάρας χαρά", ενώ το 1961 τα τραγούδια "Ποιος το ξέρει" και "Οι θαλασσιές οι χάντρες". Το τραγούδι "Ξέρω κάποιο αστέρι" συμμετείχε (και βραβεύτηκε) στο πρώτο Φεστιβάλ Τραγουδιού της Αθήνας το 1959. Μαζί με τον Χορν ακούγεται και η Τζένη Βάνου. Το τρυφερό "Ποιος το ξέρει" (που νωρίτερα το είχε τραγουδήσει η Ρένα Βλαχοπούλου με διαφορετική μουσική γραμμένη από τον Αλέκο Σπάθη) είχε γραφτεί για το θεατρικό έργο "Ρομανσέρο" του Ζακ Ντεβάλ, ενώ στη συνέχεια ακούστηκε και στη γερμανική ταινία "Οι μέρες του Οκτώβρη". Στην ερμηνεία του τραγουδιού συμμετέχει και η Μάρω Κοντού. Και βεβαίως οι "Θαλασσιές οι χάντρες" (δεν έχουν σχέση με τη μεταγενέστερη ομώνυμη ταινία) αποτέλεσαν τη διαχρονικότερη τραγουδιστική επιτυχία του Δημήτρη Χορν, παρόλο που ο ίδιος δεν έτρεφε καμία εκτίμηση για το συγκεκριμένο τραγούδι που ακούστηκε και στην ταινία "Η Αθήνα τη νύχτα" (1962) του Κλέαρχου Κονιτσιώτη.
Ο δίσκος περιλαμβάνει επίσης δύο ακόμη σπάνιες στιγμές του Δημήτρη Χορν. Την τρυφερή μπαλάντα "Η πικραγαπημένη" (1962) από το ομώνυμο θεατρικό έργο του Ισπανού δραματουργού Χαθίντο Μπεναβέντε που ανέβασε το 1962 ο θίασος του Δημήτρη Μυράτ. Τη μουσική έγραψε ο λόγιος συνθέτης Δημήτρης Τερζάκης και τους στίχους ο Νίκος Γκάτσος. Ο δίσκος κλείνει με μια υποδειγματική ανάγνωστη του ποιήματος "Το ταξίδι των Μάγων" του νομπελίστα ποιητή Τόμας Έλιοτ από νεότερη ηχογράφηση του 1978.