Τρίτη, 27 Σεπτεμβρίου 2016

Η Ναυσικά Βουτυρά ερμηνεύει Καλομοίρη, Σπάθη και Λάβδα (1988)

Σας προσφέρω έναν σπανιότατο δίσκο μιας αξιόλογης λυρικής ερμηνεύτριας που ελάχιστοι μάλλον γνωρίζουν. Η υψίφωνος Ναυσικά Βουτυρά-Κυριακοπούλου (1905-1982) ερμηνεύει σε ηχογράφησεις διαφόρων χρονικών περιόδων μια σειρά τραγούδια τριών σημαντικών Ελλήνων λόγιων συνθετών της "Εθνικής Σχολής", του Μανόλη Καλομοίρη (1883-1962), του Θεόδωρου Σπάθη (1883-1943) και του Νικολάου Λάβδα (1879-1940) συνοδευόμενη στο πιάνο από την Κρινιώ Καλομοίρη και την Έλλη Νικολαΐδη.
Από τη σελίδα της Εθνικής Λυρικής Σκηνής αντιγράφω ένα κατατοπιστικό βιογραφικό σημείωμα για την καλλιτέχνιδα:

Γεννήθηκε στην Αθήνα το 1905. Σπούδασε στο Εθνικό Ωδείο με τη Νίνα Φωκά (δίπλωμα 1930). Πρωτοεμφανίστηκε ως μονωδός στην όπερα Ο Πρωτομάστορας (Θέατρο Ολύμπια, 1930). Στην αρχή της επαγγελματικής της σταδιοδρομίας ερμήνευσε, εκτός των έργων διεθνούς ρεπερτορίου, ρόλους σε λυρικά έργα του Μανώλη Καλομοίρη όπωςΤο δαχτυλίδι της μάνας (1928, 1931) κ.ά.. Με την Κασιμάτειο υποτροφία σπούδασε στο Παρίσι και τη Βιέννη, όπου είχε γνωρίσει τον Βάλτεφ Πφέφερ. Στη δεκαετία του 1930 τραγούδησε στους Ραδιοσταθμούς Βιέννης και Πράγας (1935) και εμφανίστηκε σε συναυλία με τη Φιλαρμονική του Βουκουρεστίου (1938). Διέπρεψε στο γερμανικό ρεπερτόριο και στην οπερέτα. Διετέλεσε στέλεχος της ΕΛΣ από την ίδρυση της, πρωταγωνιστώντας στην εναρκτήρια παράσταση της οπερέτας Η νυχτερίδα [Die Fledermaus]. Κατά την περίοδο 1940/57 τραγούδησε στην ΕΛΣ σε επτά όπερες και έξι οπερέτες, σε συνολικώς 40 παραγωγές ή/και αναβιώσεις παραγωγών. Εμφανίστηκε στα έργα: Μαντάμα Μπαττερφλάι [Madama Butterfly], Βοκκάκιος [Boccacio], Η xώρα του μειδιάματος [Das Land des Lächelns], Τζάννι Σκίκκι [Gianni Schicchi], Η εύθυμη χήρα [Die lustige Witwe], Μια νύχτα στη Βενετία [Eine Nacht in Venedig], Κοντέσσα Μαρίτσα [Gräfin Mariza], Τόσκα [Tosca], H κρητικοπούλα του Σπύρου Σαμάρα, Ta παραμύθια του Χόφμαν [Les contes d'Hoffmann], Το ρόδο του Τυρόλου [Der Vogelhändler], Φεντόρα/Fedora, O ιπτάμενος Ολλανδός [Der fliegende Holländer], Οι γάμοι του Φίγκαρο [Le nozze di Figaro]. Τραγούδησε στο Ηρώδειο στις παραγωγές των έργων Ηλέκτρα [Elektra] (1942), Ο Πρωτομάστορας (1943/44, 1950/51) και Ιφιγένεια εν Ταύροις [Iphigénie en Tauride] (1945/46, 1950/51). Έδωσε ρεσιτάλ στο Παρίσι (1947/58) και τραγούδησε στην Αμερική (Ιφιγένεια εν Ταύροις κ.ά). Από το 1962 διετέλεσε καθηγήτρια τραγουδιού στο Εθνικό Ωδείο. Πέθανε στην Αθήνα το 1982. Το Ελληνικό Πολιτιστικό Γραφείο έχει κυκλοφορήσει δίσκο με επιλεγμένες ηχογραφήσεις της, ενώ πλήρης παρουσίαση του ηχογραφημένου ρεπερτορίου της έχει κυκλοφορήσει σε δώδεκα κασέτες.


(c) LP | Ελληνικό Πολιτιστικό Γραφείο | 1988 | mp3 @320 | Πλήρη Εξώφυλλα

ΥΓ. Ευχαριστώ για μια φορά ακόμη τον καλό φίλο Δημήτρη για τούτο το σπάνιο ντοκουμέντο 

Δευτέρα, 26 Σεπτεμβρίου 2016

Σταύρος Κουγιουμτζής: Δυο σπάνια τραγούδια με τη Μάριον Σίβα (1962)

Ο αγαπημένος συνθέτης Σταύρος Κουγιουμτζής πρωτοεμφανίστηκε στο δισκογραφικό στερέωμα το 1961 με το τραγούδι "Περιστεράκι" που ερμήνευσε η Ζωή Κουρούκλη συμμετέχοντας στο 3ο Φεστιβάλ Ελληνικού Τραγουδιού του ΕΙΡ. 
Μέχρι το 1970 που κυκλοφόρησε ο πρώτος μεγάλος του δίσκος ("Νάτανε το '21"), ο συνθέτης συνέχισε να ηχογραφεί τραγούδια σε δίσκους 45 στροφών διαδοχικά στις εταιρίες Philips/Fidelity, Lyra και Odeon. 
Ανάμεσα στα 45άρια αυτά περιλαμβάνονται και δύο με τη φωνή της ηθοποιού Μάριον Σίβα, τα οποία κυκλοφόρησαν το 1962 από τη Philips. Πρόκειται για τα τραγούδια: "Η αγάπη μου" & "Φεύγει η χαρά" (Philips 7833) και "Αν δεις στον ύπνο σου ερημιά" & "Όταν ήμουνα παιδί" (Philips 7835).
Εδώ σας προσφέρω το πρώτο από τα δυο αυτά 45άρια. Δύο όμορφα τραγούδια, σχεδόν άγνωστα στον πολύ κόσμο, ερμηνευμένα από τη Μάριον Σίβα, η οποία διέθετε ομολογουμένως πολύ ωραία φωνή. Το πρώτο ("Η αγάπη μου") έχει στίχους του ποιητή Γιώργου Θέμελη, με την υπογραφή του οποίου ηχογράφησε κάμποσα ακόμη τραγούδια ο συνθέτης, καθώς κι έναν ολοκληρωμένο δίσκο ("Ηλιοσκόπιο"), ενώ το δεύτερο ("Φεύγει η χαρά") έχει στίχους του Γιώργου Οικονομίδη.
Οφείλω ένα μεγάλο ευχαριστώ στον αγαπητό φίλο Νίκο (π. Αρτέμιο) που μου παραχώρησε πρόθυμα το σπανιότατο αυτό δισκάκι. Χαρείτε το...




Κυριακή, 25 Σεπτεμβρίου 2016

Πέτρος Ταμπούρης: Έρθεις, δεν έρθεις (1991)

Ο Πέτρος Ταμπούρης είναι ένας εξαιρετικά ενδιαφέρων μουσικός με συστηματική ενασχόληση με την παραδοσιακή μουσική μέσα από μια μεγάλη σειρά σχετικών εκδόσεων από την αλήστου μνήμης εταιρία FM Records, της οποίας είχε τη γενική επιμέλεια. Τα πρώτα δείγματα αυτής της δραστηριότητάς του υπήρξαν οι σημαντικοί δίσκοι "Κρατήματα" (1990) και "Μισμαγιά" (1991).
Είναι επίσης σπουδαίος δεξιοτέχνης εκτελεστής στο παραδοσιακό όργανο κανονάκι. Συμμετείχε αρχικά στο σπουδαίο σχήμα "Δυνάμεις του Αιγαίου" και στη συνέχεια διετέλεσε για χρόνια στενός συνεργάτης του Νίκου Ξυδάκη δίνοντας στις ενορχηστρώσεις των τραγουδιών του εκείνο το πολύ όμορφο και διακριτό ηχόχρωμα.
Από τις αρχές της δεκαετίας του '90 δοκίμασε να συνθέσει πρωτότυπα δικά του τραγούδια και μας έδωσε μερικούς αξιόλογους κύκλους τραγουδιών: Έρθεις, δεν έρθεις (1991), Τα πορφυρά καμπάγια (1993), Χάδια και καρφιά (1995) και Ο Δωδεκάλογος του Γύφτου (1998).
Ο δίσκος "Έρθεις, δεν έρθεις" κινείται στο ξυδακικό κλίμα που εκείνη την εποχή είχε ιδιαίτερη απήχηση. Ο ίδιος ο Ταμπούρης έγραψε τους στίχους. Εξαίρεση αποτελούν δύο τραγούδια ("Όλες τις αγάπες", "Έρθεις, δεν έρθεις" ή "Ρωμαντισμός"), τα οποία βασίζονται σε ποιήματα του Κωστή Παλαμά λειτουργώντας έτσι ως προανάκρουσμα της ολοκληρωμένης δουλειάς που θα μας παρουσιάσει ο συνθέτης πάνω στον μεγάλο ποιητή με το δίσκο "Δωδεκάλογος του Γύφτου".
Τα τραγούδια ερμηνεύει η Αλεξάνδρα Αδαμοπούλου, η οποία διαθέτει ωραία και καλοζυγισμένη φωνή. Η ίδια συμμετέχει επίσης και στο δίσκο "Μισμαγιά" που κυκλοφόρησε την ίδια χρονιά.
Ο δίσκος κυκλοφόρησε μόνο σε βινύλιο, το οποίο είναι πια δυσεύρετο, από τη μικρή εταιρία "Ναυς", ενώ δεν έχει αξιωθεί ακόμη ψηφιακής έκδοσης.



 (c) LP | ΝΑΥΣ | 1991 | Flac | Πλήρη Εξώφυλλα

Παρασκευή, 23 Σεπτεμβρίου 2016

Ο Νότης Περγιάλης διαβάζει Καββαδία (1969)

Άλλο ένα σπάνιο και συγκλονιστικό ντοκουμέντο που βρέθηκε παραπεταμένο σε μια διαδικτυακή γωνιά. Ο καλός ηθοποιός και θεατρικός συγγραφέας Νότης Περγιάλης (1920-2009) διαβάζει πέντε ποιήματα του αγαπημένου ποιητή Νίκου Καββαδία (1910-1975). 
Ο συνθέτης Άκης Λυμούρης συνοδεύει την εκφραστικότατη ανάγνωση με μικρά μουσικά θέματα που διαμορφώνουν μιαν ιδιαιτέρως υποβλητική ατμόσφαιρα. Η ηχογράφηση έγινε το 1969. 
Σημειώνω ότι η συγκεκριμένη έκδοση έχει αξία ιστορικού ντοκουμέντου, γιατί είναι η πρώτη που εισάγει στην ελληνική δισκογραφία τον ποιητή Νίκο Καββαδία. Δυο χρόνια αργότερα ο Πάνος Σαββόπουλος θα παρουσιάσει τον πρώτο μελοποιημένο ποίημα του Καββαδία ("Αρμίδα") στο δίσκο "Επεισόδιο", ενώ το 1975 ο Γιάννης Σπανός με το τραγούδι "Ιδανικός κι ανάξιος εραστής" (από την "Τρίτη Ανθολογία") έκανε ευρύτερα γνωστό το όνομα του ποιητή. Ακολούθησαν δύο σημαντικές και ολοκληρωμένες μελοποιήσεις του Καββαδία, μία από τη Μαρίζα Κωχ το 1977 και άλλη μία, η πιο σημαντική, από τον Θάνο Μικρούτσικο το 1979 ("Ο Σταυρός του Νότου").
Σημειώνω επίσης ότι ο Περγιάλης και ο Λυμούρης την ίδια περίπου εποχή, στα τέλη του '60, είχαν ηχογραφήσει ακόμη δύο ανάλογους κύκλους ποιημάτων: Έναν με ποιήματα του Λόρκα κι άλλον ένα με ποιήματα του Ραμπιντρανάθ Ταγκόρ. 


(c) 45'' vinyl | Στροφές | 1969 | mp3 @128 | Αυτοσχέδια εξώφυλλα

Πέμπτη, 22 Σεπτεμβρίου 2016

Χρήστος Λεττονός: Στρατιωτικά (1982)

Έξι χρόνια μετά τη "Γραφειοκρατία" (1976) ο Χρήστος Λεττονός θα ηχογραφήσει τη δεύτερη προσωπική δουλειά του με τίτλο "Στρατιωτικά", η οποία έμελλε να αποτελέσει και το κύκνειο άσμα του. 
Συνεργάστηκε με το φίλο του στιχουργό Λάζαρο Ανδρέου, εκτός από δύο τραγούδια που έχουν στίχους του Γιώργου Μαρκόπουλου και του ίδιου, ενώ υπάρχει κι ένα σε στίχους του Κώστα Βίρβου που υπήρχε και στη "Γραφειοκρατία", εδώ όμως σε νέα ενορχήστρωση
Ο δίσκος, όπως είναι φανερό, συνιστά μια συγκεκριμένη θεματική ενότητα και καταγράφει τις προσωπικές εμπειρίες των δημιουργών από τη στρατιωτική τους θητεία.
Σε αντίθεση με την εξωστρέφεια των τραγουδιών της "Γραφειοκρατίας", αυτός ο δίσκος έχει έντονα εσωστρεφή και λυρικό χαρακτήρα, ενώ μια υπερβάλλουσα μελαγχολία διαχέεται στα περισσότερα τραγούδια, κάτι σαν μικρές ψιθυριστές εξομολογήσεις αβάσταχτης μοναξιάς και στέρησης. Στίχοι και μουσική απόλυτα προσαρμοσμένα σ' ένα τέτοιο κλίμα πνιγηρής ατμόσφαιρας.
Μερικές μελωδίες είναι πανέμορφες, με κορυφαία αυτή του "Τετάρτη βράδυ", του γνωστότερου τραγουδιού του δίσκου, που μας το γνώρισε λίγο νωρίτερα σε μια δική της ερμηνεία η Άλκηστη Πρωτοψάλτη. Πολύ τρυφερό το "Σε θυμάμαι συχνά" βασισμένο στο τραγούδι "Chelsea Hotel" του Leonard Cohen . Γνωστό είναι επίσης και το "Γιαυτό λοιπόν", όχι στη συγκεκριμένη εκτέλεση, αλλά σε εκτέλεση πάλι της Πρωτοψάλτη με άλλο τίτλο και άλλους στίχους ("Απόψε η νύχτα")
Την ατμοσφαιρική ενορχήστρωση υπογράφει ο Σταμάτης Κραουνάκης.

 
(c) LP | ΕΝΑΛΛΑΞ | 1982 | mp3 @320 | Πλήρη εξώφυλλα

Τετάρτη, 21 Σεπτεμβρίου 2016

Μελοποιημένα ποιήματα από βιβλία του δημοτικού (1997)

Σας παρουσιάζω μια μεγάλη συλλογή μελοποιημένων παιδικών ποιημάτων από τα τεύχη του βιβλίου "Η Γλώσσα μου" και τα Aνθολόγια του Δημοτικού Σχολείου, η οποία πραγματοποιήθηκε από τη Διεύθυνση Εποπτικών Μέσων Διδασκαλίας του Υπουργείου Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων τον Σεπτέμβριο του 1997 με σχετική παραγγελία σε διάφορους Έλληνες συνθέτες με μεγαλύτερη ή μικρότερη θητεία στο είδος αυτού του τραγουδιού.
Σύμφωνα με τη σχετική προκήρυξη, σκοπός του έργου είναι "η εξοικείωση και αισθητική προσαρμογή των μικρών μαθητών στο γλωσσικό μάθημα και ιδιαίτερα στην ποίηση μέσω του ρυθμού και της μουσικής, καθώς και η χρήση του από εκπαιδευτικούς ως εποπτικού μέσου διδασκαλίας".
Το προϊόν αυτής της πρωτοβουλίας είχε τη μορφή διπλής κασέτας που διανεμήθηκε στα σχολεία. Η ψηφιακή μεταγραφή στο format του διπλού CD έγινε από μένα με την αντίστοιχη προσαρμογή των εξωφύλλων, ώστε να περιέχονται όλες οι σχετικές λεπτομέρειες της έκδοσης.
Είναι μια άκρως αξιέπαινη πρωτοβουλία του υπουργείου που σπάνια βρίσκουμε από πλευράς κάποιου επίσημου φορέα. Αρκεί να ρίξει κανείς μια ματιά στα ονόματα που συμμετέχουν σ' αυτή τη δουλειά. Ακούστε λοιπόν τους συνθέτες: Θόδωρος Αντωνίου, Νένα Βενετσάνου, Περικλής Κούκος, Μίμης Πλέσσας, Γιάννης Δροσίτης, Μιχάλης Τρανουδάκης, Χρήστος Λεοντής, Μαρίζα Κωχ, Γιώργος Χατζηνάσιος και Νότης Μαυρουδής.
Και βέβαια πληθώρα ποιητών: Κωστής Παλαμάς, Οδυσσέας Ελύτης, Ζαχαρίας Παπαντωνίου, Βασίλης Ρώτας, Ρένα Καρθαίου, Τέλλος Άγρας, Γιάννης Ρίτσος, Γεώργιος Βιζυηνός, Αλέξανδρος Πάλλης, Κώστας Μόντης, Διονύσιος Σολωμός, Άγγελος Σικελιανός, Γεώργιος Βερίτης και κάποιοι άλλοι ελάσσονες.
Ερμηνεύουν μερικές από τις πιο αξιόλογες φωνές του ελληνικού τραγουδιού, όπως: Νένα Βενετσάνου, Μαρίζα Κωχ, Σοφία Μιχαηλίδου, Έλλη Πασπαλά, Λάκης Λαζόπουλος, Γιάννης Κούτρας, Γιάννης Σαμψιάρης, Μαίρη Έσπερ κ.ά.
Ενδιαφέρον παρουσιάζουν κάποια ποιήματα που περιλαμβάνονται σε διπλή μελοποίηση από διαφορετικούς συνθέτες. Κάποια άλλα μας είναι ήδη γνωστά από προηγούμενες εκδόσεις τους, όπως αυτά του Ελύτη σε μουσική Τρανουδάκη. Ορισμένα άλλα επίσης έχουν συμπεριληφθεί και στην κατοπινή προσωπική δισκογραφία κάποιων καλλιτεχνών, όπως της Μαρίζας Κωχ και του Νότη Μαυρουδή ("Ανθολόγιο").



(c) 2MC | ΥΠΕΠΘ | 1997 | mp3 @320 | Πλήρη εξώφυλλα

Τρίτη, 20 Σεπτεμβρίου 2016

Χρήστος Λεττονός: Γραφειοκρατία (1976)

Ο Χρήστος Λεττονός (1946-1994) υπήρξε ένας αξιόλογος καλλιτέχνης με σύντομο πέρασμα από την ελληνική δισκογραφία λόγω του απροσδόκητου τερματισμού του βίου του με πολύ τραγικό τρόπο. 
Έγινε γνωστός περισσότερο ως τραγουδιστής με κυριότερες συμμετοχές του αυτές στους δίσκους του Δήμου Μούτση "Μαρτυρίες" (1974) και "Τετραλογία" (1975). Συμμετείχε επίσης στον "Μορμόλη" (1974) του Γιάννη Σπανού και στο "Ελλαδέξ" (1975) του Γιάννη Λογοθέτη. 
Υπήρξε όμως και πολύ ενδιαφέρων συνθέτης τραγουδιών, είτε σκόρπιων με τη φωνή της Άλκηστης Πρωτοψάλτη ("Τετάρτη βράδυ", "Οι δρόμοι σε γέλασαν", "Απόψε η νύχτα", "Να 'ρχόσουνα βρε μάτια μου"), είτε συγκεντρωμένων σε δύο προσωπικούς δίσκους 33 στροφών ("Γραφειοκρατία", "Στρατιωτικά").
Ο πρώτος προσωπικός δίσκος του Χρήστου Λεττονού με τίτλο "Γραφειοκρατία" κυκλοφόρησε από την Columbia το 1976. Οι στίχοι γράφτηκαν από τον πολύπειρο και αρχιμάστορα του λαϊκού τραγουδιού Κώστα Βίρβο, κρατικό υπάλληλο και γνώστη από πρώτο χέρι της δυσκαμψίας του ελληνικού δημοσίου και της αδηφάγου γραφειοκρατίας που το χαραχτηρίζει. 
Μικρά στιγμιότυπα καθημερινής τρέλας από τα πολύπλοκα γρανάζια αυτού του δυσκίνητου κήτους αποτελούν τη θεματολογία του δίσκου. Ο θεατρικός τους χαρακτήρας είναι έκδηλος. Θα μπορούσαν εύκολα αυτά τα τραγούδια να μεταφερθούν στη σκηνή ως μικρά θεατρικά μονόπρακτα πικρής σάτιρας.  Βρίσκονται πολύ κοντά στο ύφος των "Μικροαστικών" και κυρίως των "Απλών μαθημάτων πολιτικής οικονομίας" του Λουκιανού Κηλαηδόνη που είχαν κυκλοφορήσει λίγο νωρίτερα.
Η μουσική του Λεττονού, φροντισμένη ενορχηστρωτικά από τον ικανότατο Γιάννη Κιουρκτσόγλου, είναι απλή κι εύληπτη με ηλεκτρικό προσανατολισμό. Ερμηνεύει κυρίως ο ίδιος ο συνθέτης με την ωραία κι εκφραστική φωνή του, ενώ τον συνοδεύουν η Ξένια Ζερβού και ο Χρήστος Κυριαζής.


  (c) EMI Columbia | LP | 1976 | mp3 @320 | Εξώφυλλα